ኢትዮ Funny

በ1796 ዓ.ም ናፖሊዮን የፈረንሳይን ሰራዊት መርቶ ወደ ጣሊያን እንዲዘምት ተመደበ። ነገር ግን እዚያ ሲደርስ የገጠመው ሰራዊት ፍጹም ተስፋ የቆረጠ፣ የተራበ፣ ልብሱ የተቀደደ እና ለአመጽ የተዘጋጀ ነበር። መንግስት ለወታደሮቹ ደሞዝ መክፈል አቁሞ ስለነበር ከእንግዲህ አንዋጋም እያሉ ያጉረመርሙ ነበር። ከዚህም በላይ ወታደሮቹ ናፖሊዮንን ሲያዩት ገና የ26 ዓመት ወጣት፣ አጭር እና ከቅጥነቱ የተነሳ ደካማ መስሎ ስለታያቸው ሊያከብሩት አልቻሉም። ናፖሊዮን ግን ሁኔታውን ለመቀልበስ ወታደሮቹን ሰበሰበና መድረክ ላይ ወጥቶ የሚከተለውን ታሪካዊ የሳይኮሎጂ ንግግር አደረገ፡- እርምጃ 1 (ድክመታቸውን አለመሸሸግ) ናፖሊዮን ወታደሮቹን ለማጽናናት ወይም የሌለ ተስፋ ለመስጠት አልሞከረም። ይልቁንስ ችግራቸውን በግልጽ ነገራቸው። ወታደሮቼ ! እናንተ አሁን የታረዛችሁ እና የተራባችሁ ናችሁ። መንግስት ብዙ ይበድላችኋል፣ ምንም ሊሰጣችሁ አልቻለም! እርምጃ 2 (ራሱን ከእነሱ ጋር ማጣመር) በመቀጠል እንዲህ አላቸው ነገር ግን እኔ አሁን እናንተን ይዤ ወደ እጅግ ለምለም እና ሀብታም ምድር እመራችኋለሁ። እዚያ ትልቅ ክብር፣ ዝና እና ሀብት ይጠብቃችኋል። አሁን ምርጫው የእናንተ ነው፤ ይህንን ለማግኘት ድፍረቱ እና ጽናቱ አላችሁ? ውጤቱ ምን ሆነ? እነዚያ ተስፋ ቆርጠው የነበሩ ወታደሮች ይህንን ሲሰሙ ውስጣቸው አዲስ እሳት ነደደ። ናፖሊዮን እኔ መሪ ነኝ፣ እናንተ ደግሞ ታዛዥ ናችሁ አላላቸውም። ይልቁንስ እኔም እናንተም አሁን ምንም የለንም፤ ነገር ግን አብረን ከገጠምን ሁሉንም ነገር እናሸንፋለን የሚል የጋራ እጣ ፈንታ ፈጠረላቸው። በጥቂት ቀናት ውስጥ ያ የተራበ ሰራዊት በሚገርም ፍጥነት ተደራጅቶ በጣሊያን የነበረውን እጅግ ግዙፍ እና የታጠቀ ሰራዊት ድል አደረገ። ናፖሊዮንም በወታደሮቹ ዘንድ እንደ አምላክ መታየት ጀመረ። ከጀርባው ያለው የሳይኮሎጂ ምስጢር ምንድነው? ናፖሊዮን የተጠቀመው ዘዴ በሳይኮሎጂ ውስጥ Vulnerability and Shared Vision (ጉድለትን በማሳየት የጋራ ራዕይ መፍጠር) ይባላል። 1. እውነታውን መቀበል መሪዎች ተከታዮቻቸውን ለማሳመን ሲሉ ሁኔታዎችን ለማሳመር ይሞክራሉ። ናፖሊዮን ግን የነበረውን መራራ እውነታ በግልጽ በማመኑ የወታደሮቹን እምነት ወዲያውኑ አገኘ። 2. ከሰቆቃ ወደ ክብር መሻገር (Reframing the situation) ወታደሮቹ ረሃባቸውን እና እንደ መከራ ያዩት የነበረውን፣ ናፖሊዮን ግን ሀብታም ለመሆን የሚያስገድድ ጉልበት አድርጎ ቀየረላቸው ሰዎችን በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ ወደ አንድ አላማ ለማምጣት ስትፈልግ፣ ችግሩን አትሸሽግ። ይልቁንስ ችግሩን በጋራ በመጋፈጥ ወደ ትልቅ ስኬት ለመድረስ የሚያስችል (የጋራ እጣ ፈንታ) መስመር ማሳየት ሰዎችን ሙሉ በሙሉ ለአላማህ ታማኝ ያደርጋቸዋል።

አንድ ቀን አንድ ታዋቂ የሳይኮሎጂ ፕሮፌሰር ለተማሪዎቹ ስለ ጭንቀት አያያዝ (Stress Management) ሊያስተምር ክፍል ይገባል። ፕሮፌሰሩ ወደ ክፍሉ እንደገባ ግማሽ ውሃ የሞላበትን ብርጭቆ በእጁ ከፍ አድርጎ አሳያቸው። ተማሪዎቹም እንደተለመደው መምህሩ ይህ ብርጭቆ ሙሉ ነው ወይስ ግማሽ? የሚለውን አሰልቺ ጥያቄ ሊጠይቃቸው የፈለገ መስሏቸው ነበር። ነገር ግን መምህሩ ፈገግ ብሎ የጠየቃቸው ጥያቄ ሌላ ነበር፦ ለመሆኑ ይህ እጄ ላይ ያለው ብርጭቆ ምን ያህል ይከብዳል? ተማሪዎቹም ከተቀመጡበት እየተነሱ የተለያዩ መልሶችን መስጠት ጀመሩ፦ 200 ግራም! ፣ 300 ግራም!.. እያሉ ገመቱ... ፕሮፌሰሩ ግን እንዲህ ሲል መለሰላቸው የብርጭቆው ትክክለኛ ክብደት ምንም ለውጥ አያመጣም። ዋናው ክብደቱ የሚወሰነው እኔ ብርጭቆውን ለምን ያህል ጊዜ ይዤው የቆየሁበት ጊዜ ላይ ነው... ፕሮፌሰሩ ማብራሪያውን እንዲህ ቀጠለ ለአንድ ደቂቃ ያህል ብቻ ይዤው ብቆይ፣ ምንም ክብደት አይሰማኝም፤ በጣም ቀላል ነው። ለአንድ ሰዓት ያህል ይዤው ብቆይ ግን፣ እጄን ያመኛል፣ ጡንቻዎቼም መዛል ይጀምራሉ። ለአንድ ሙሉ ቀን ይዤው እንድቆይ ብታስገድዱኝስ? እጄ ሙሉ በሙሉ ይደነዝዛል፣ ሽባ የሆነ ያህል ይሰማኛል፣ ብርጭቆውንም ለመጣል እገደዳለሁ። በእያንዳንዱ ሁኔታ ውስጥ የብርጭቆው ክብደት አልተቀየረም። ነገር ግን እኔ በቆየሁበት ቁጥር ክብደቱ እየጨመረ እና እየከበደኝ ይሄዳል! በህይወታችን ውስጥ የሚያጋጥሙን ጭንቀቶች፣ ሀዘኖች ልክ እንደዚህ የውሃ ብርጭቆ ናቸው!

አንድ ፈረሰኛ በረሃማና ረጅም መንገድ እየተጓዘ ሳለ፣ ከሩቅ አንዲት ትንሽ መንደር አየ። መንደሩ ውስጥ ሲገባ ከአንድ አዛውንት ጋር ተገናኘ። ፈረሰኛው አዲሱ ከተማ እንዴት እንደሆነ ለማወቅ ፈልጎ አዛውንቱን እንዲህ ሲል ጠየቀው፦ አባቴ፣ እኔ ከሌላ ከተማ መጥቻለሁ፤ ወደዚህች አዲስ መንደር መግባት አስቤያለሁ። እስቲ ንገረኝ፤ የዚህች ከተማ ሰዎች ምን ዓይነት ናቸው?... ልጄ የመጣህበት ከተማ ሰዎች ጋር እንዴት ነበርክ? እዚያ የነበሩት ሰዎችስ ምን ይመስሉ ነበር? ፈረሰኛው ፊቱን አጨፍግጎ እኔ ከቀድሞ ከተማዬ የመጣሁት በከፍተኛ ጸጸት ነው። እዚያ ያሉት ሰዎች ጨካኞች፣ ተንኮለኞች፣ የማይተማመኑና ራስወዳዶች ነበሩ። ከእነሱ ጋር መኖር ከባድ ፈተና ስለነበረብኝ ነው ጥዬቸው የወጣሁት አለው። አዛውንቱ ትንሽ አዝኖ እንዲህ ሲል መለሰለት፦ በጣም ያሳዝናል፤ ነገር ግን በዚህችም መንደር ውስጥ የምታገኛቸው ሰዎች ልክ እንደዚያው ዓይነት ሰዎች ናቸው። እዚህም ውስጥ ጨካኞችና ተንኮለኞች ናቸውና ሕይወት ይከብድሃል። ፈረሰኛው ተስፋ ቆርጦ መንገዱን ቀጠለ። ከጥቂት ሰዓታት በኋላ ደግሞ ሌላ ሁለተኛ ተጓዥ መጣ። እርሱም ልክ እንደ መጀመሪያው ሰው አዛውንቱን አገኘና፦ አባቴ፣ እኔ ወደዚህች አዲስ መንደር መጥቻለሁ፤ የዚህች ከተማ ሰዎች እንዴት ናቸው? ሲል ጠየቀው። አዛውንቱ እንደገና ተመሳሳይ ጥያቄ ጠየቀው፦ ልጄ፣ ከመጣህበት ከተማ ሰዎች ጋር እንዴት ነበርክ? ሁለተኛው ተጓዥ ፈገግ ብሎ እንዲህ አለ እኔ ከቀድሞ ከተማዬ የወጣሁት በልብ ስብራት ነው፤ ምክንያቱም እዚያ ያሉት ሰዎች እጅግ ቅን፣ የዋህ፣ አፍቃሪና በችግር ጊዜ የሚደርሱልኝ ታማኝ ጓደኞች ነበሩ። እጅግ ጥሩ ትዝታዎችን ጥዬ ነው የመጣሁት፤ አሁንም እነሱን እናፍቃቸዋለሁ አዛውንቱ ፊቱ በደስታ አብርቶ እንዲህ አለው በርታ ልጄ! በዚህችም መንደር ውስጥ የምታገኛቸው ሰዎች እጅግ የዋህ፣ ደግና ቅኖች ናቸው፤ እዚህም ጥሩ ጓደኞችን ታገኛለህ። ተጓዡም ተደስቶ ወደ ከተማዋ ገባ። ከአዛውንቱ አጠገብ የነበረው ሌላ ሰው ግራ ገብቶት አዛውንቱን ጠየቀው ለምን ለአንደኛው ሰው ከተማዋ የክፉዎች ናት ብለህ ነገርከው, ለሁለተኛው ደግሞ የደጎች ናት አልክ? አዛውንቱ ፈገግ ብሎ እንዲህ አለ ዓለም የምናያት በራሳችን ውስጣዊ አይኖች ነው። ሰው የትም ይሂድ የት፣ የራሱን ልብና አመለካከት ነው አብሮ የሚሸከመው። መልካም የሆነ ሰው በሁሉም ቦታ መልካምነትን ሲያይ፣ ክፉ ሰው ግን በሁሉም ስፍራ ክፉ ነገርን ብቻ ይመለከታል!

አንድ የቀዶ ጥገና ሐኪም በአስቸኳይ ስልክ ተጠርቶ ወደ ሆስፒታል መጣ። ጥሪው የደረሰው አንድ በከባድ አደጋ የቆሰለ ልጅ ሕይወት ለማዳን ነበር። ሐኪሙ ልብሱን ቀይሮ ወደ ቀዶ ጥገና ክፍሉ እየተጣደፈ ሲሄድ፣ የልጁ አባት ኮሪደር ላይ ሲመላለስ አገኘው። አባትየው ሐኪሙን ሲያየው በቁጣ ጮኸ ለምንድነው እስካሁን የዘገየኸው? የልጄ ሕይወት አደጋ ላይ መሆኑን አታውቅም? ለሥራህ ምንም ግድ የለህም እንዴ?" ሐኪሙ በቀስታ ፈገግ አለና በጣም ይቅርታ፣ ሆስፒታል አልነበርኩም፤ ጥሪው እንደደረሰኝ ግን በፍጥነት መጥቻለሁ። አሁን እባክህ ተረጋጋና ቀዶ ጥገናውን እንድሠራ ፍቀድልኝ አለው። ልጅህ ቢሆን ኖሮ ትረጋጋ ነበር? የገዛ ልጅህ አሁን ቢሞት ምን ይሰማሃል? እያለ አባትየው ንግግሩን ቀጠለ። ሐኪሙ ምንም ሳይመልስ ወደ ቀዶ ጥገና ክፍሉ ገባ። ከጥቂት ሰዓታት በኋላ ሐኪሙ ከክፍሉ ወጥቶ በደስታ ልጅህ ተርፏል! አለው። ከዚያም የአባትየውን መልስ ሳይጠብቅ ጥያቄ ካለህ ነርሷን ጠይቃት ብሎ እየሮጠ ወጣ። አባትየው ለነርሷ እንዲህ አላት፦ ይህ ሐኪም ምን አይነት ትዕቢተኛ ነው? ጥቂት ደቂቃ ቆሞ ስለ ልጄ ሁኔታ ሊነግረኝ አይችልም? ነርሷ አይኖቿ በእንባ ተሞልተው እንዲህ አለችው፦ ጌታዬ፣ የሐኪሙ ልጅ ትናንት በመኪና አደጋ ሞቶ ነበር። አንተ ለልጅህ ስትደውልለት እሱ የልጁን ቀብር ላይ ነበር። አሁን የልጅህን ሕይወት አድኖ የልጁን ቀብር ለመጨረስ ነው እየሮጠ የሄደው! <<ከመፍረድህ በፊት የሰውን ጫማ ተጫምተህ ኪሎ ሜትሮችን ተጓዝ እንደሚባለው፣ በሰዎች ድርጊት ላይ ከመፍረዳችን በፊት የምንሰጠው ትዕግስት ለሰዎች ትልቅ መድኃኒት ነው!>>

✍️ philosophy

በአንድ ውብ የአትክልት ስፍራ አቅራቢያ የሚኖሩ፣ ተፈጥሮን በጣም የሚወዱ አንድ አባትና ትንሽ ልጅ ነበሩ። ልጁ በየቀኑ በአትክልቱ ስፍራ ውስጥ የሚበሩትን በቀለማት ያሸበረቁ ቢራቢሮዎችን መመልከት በጣም ያስደስተው ነበር። አንድ ቀን ልጁ በዛፍ ቅጠል ላይ ተጣብቆ የሚገኝ፣ አንዲት ቢራቢሮ ወደ ውጭ ለመውጣት የምትታገልበትን የእንቁላል ቅርፊት አገኘ። ቢራቢሮዋ ከውስጥ ሆና በቅርፊቱ ላይ ትንሽ ቀዳዳ ቀዳዳለች፤ ነገር ግን ሙሉ አካሏን ይዛ ወደ ውጭ ለመውጣት በጣም ትታገል ነበር። ልጁ በየቀኑ እየመጣ ያንን የቢራቢሮዋን ታላቅ ትግል በትዕግስት ይመለከት ነበር። ከጥቂት ቀናት በኋላ፣ ልጁ የቢራቢሮዋ ትግልና መጨነቅ በጣም አሳዘነው። እቺ ምስኪን ቢራቢሮ ለምን እንዲህ ትሰቃያለች? እኔ ላግዛት ብሎ አሰበ። በትዕግስት ማጣትና በችኮላ የራሱን ትንሽ መቀስ አምጥቶ ያንን የቢራቢሮዋን የእንቁላል ቅርፊት በጥንቃቄ ቆረጠውና ቀዳዳውን አስፋፋው። ቢራቢሮዋ ያለምንም ተጨማሪ ትግል ወዲያውኑ በቀላሉ ከቅርፊቱ ውስጥ ወጣች። ልጁም ቢራቢሮዋን ካጋጠማት መከራ ስላዳናት በጣም ተደሰተ። ነገር ግን ከጥቂት ደቂቃዎች በኋላ ልጁ ያየው ነገር በጣም አስደንጋጭ ነበር። ቢራቢሮዋ ከቅርፊቱ ብትወጣም፦ አካሏ በጣም ያበጠ፣ ደካማና ክንፎቿ ደግሞ በጣም ትናንሽ፣ የኮረመቱና ያልተዘረጉ ነበሩ። ልጁ አሁን ክንፎቿን ዘርግታ ወደ ሰማይ ትበራለች ብሎ በትዕግስት ይጠባበቅ ነበር። ነገር ግን ቢራቢሮዋ በፍጹም ልትበር አልቻለችም። በተሰባበረ አካሏ መሬት ላይ እየተሳበች ጥቂት ሰዓታትን ከቆየች በኋላ ህይወቷ አለፈ።ልጁ በሃዘን እያለቀሰ ወደ አባቱ ዘንድ ሄዶ የሆነውን ሁሉ ነገረው። አባቱ ልጁን አቅፎ አጽናናውና በትዕግስት ማጣት የተነሳ የተበላሸውን የተፈጥሮ ምስጢር እንዲህ ሲል አስረዳው፦ ልጄ ሆይ፣ አንተ ያደረግከው በደግነት ስሜት ቢሆንም፣ በትዕግስት ማጣትህ ግን የቢራቢሮዋን ሕይወት አጠፋኸው። ቢራቢሮዋ ከማገዶው ቀዳዳ ለመውጣት የምታደርገው ያ ታላቅ ትግልና ስቃይ በተፈጥሮ የተሰጣት የመታገሻ ጊዜ ነበር። እሷ በምትታገልበት ሰዓት፣ በአካሏ ውስጥ ያለው ፈሳሽ በሙሉ ወደ ክንፎቿ እንዲረጭና ክንፎቿ ጠንክረው እንዲዘረጉ ያደርጋል። ያንን ፈተና በትዕግስት ጨርሳ በራሷ ጊዜ ስትወጣ ነው የመብረር ኃይል የምታገኘው። አንተ ግን ሂደቱን በችኮላ ስላሳጠርከው፣ ክንፎቿ ሳይጠነክሩ ቀሩ፤ መብረርም ሳትችል ሞተች! ልጄ ትግስት ማለት ተሸንፎ ማሸነፍ ነው! መልካም ነገር ጊዜ ይፈልጋል! ሁሉም በጊዜው ይሆናል አትቸኩል

#ማስጠንቀቂያ ፦ ይህ ቪዲዮ አስደንጋጭ እና ለአንዳንድ ተመልካቾች ሊረብሽ የሚችል ምስል ይዟል። ከመመልከትዎ በፊት ጥንቃቄ ያድርጉ። በታይላንድ ደቡባዊ ክፍል በሚገኝ ግዛት እየተካሄደ በነበረ የእግር ኳስ ውድድር ላይ አንድ እግር ኳስ ተጫዋች በመብረቅ ተመትቶ ህይወቱን አጥቷል። ጨዋታው በከባድ ዝናብ እየተካሄደ ባለበት ወቅት ነው መብረቅ በሜዳው ላይ በመውረድ ተጫዋቹን የመታው። ከአደጋው በኋላ ተመልካቾች እንዲሁም የድንገተኛ አደጋ ሰራተኞች እርዳታ ቢያደርጉም፣ ወደ ሆስፒታል ቢወስዱም ህይወቱን ማትረፍ አልተቻለም። ባለሥልጣናት በአደጋው ተጨማሪ 12 ሰዎች በቃጠሎ መቁሰላቸውን ገልጸዋል። ነሐሴ 1 ቀን 2018 ዓ/ም

አንድ ሀብታም ባለጸጋ በባህር ዳርቻ ላይ በእግር እየተንሸራሸረ ሳለ፣ አንዲት አነስተኛ ጀልባ ይዞ ከባህር እየተመለሰ ያለ አንድ ድሃ ዓሣ አጥማጅ አገኘ። ጀልባዋ ውስጥ ትልልቅ እና ጥራት ያላቸው ዓሳዎች ነበሩ። ባለጸጋውም ዓሳ አጥማጁን አድንቆ «ቆንጆ ዓሳዎች ናቸው! እነሱን አጥምደህ ለመጨረስ ስንት ጊዜ ፈጀብህ?» ሲል ጠየቀው። ዓሣ አጥማጁም ፈገግ ብሎ «ብዙ ጊዜ አልፈጀብኝምኮ! ጥቂት ሰዓታት ብቻ ነው፤ ከዚህ በላይ አላጥምም» አለው። ባለጸጋው በመገረም፦ «ታዲያ የቀረውን ቀን ሙሉ ምን ትሰራለህ? ለምን ረዘም ያለ ሰዓት አጥመህ ተጨማሪ ዓሳዎች አታመጣም?» ሲል ጠየቀው። ዓሣ አጥማጁም፦ «እንግዲህ ከዚህ በኋላ ወደ ቤቴ እሄዳለሁ፤ ከሚስቴና ከልጆቼ ጋር እጫወታለሁ፤ ከእኩዮቼ ጋር ቡና እየጠጣሁ እዝናናለሁ፤ ባለጸጋው በንቀት ፈገግ ብሎ የንግድ ስልቱን ማስተማር ጀመረ፦ «ስማ! እኔ የተሳካለት ነጋዴ ነኝ። የቀረውን ጊዜህን በአግባቡ ብትጠቀምበት ኖሮ ትልቅ ድርጅት ማቋቋም ትችል ነበር። ረዘም ያለ ሰዓት አጥምደህ ብዙ ገንዘብ ታገኛለህ፤ ያገኘኸውን ገንዘብ አከማችተህ ትልቅ መርከብ ትገዛለህ። ከዚያም የራስህ የዓሳ ማጥመጃ ኩባንያ ትከፍታለህ። ከተማ ለከተማ ቅርንጫፎችን ትዘረጋለህ!» ዓሣ አጥማጁም በትኩረት ካዳመጠው በኋላ፦ «እሺ... ከዚያስ በኋላ ምን ይሆናል?» ሲል ጠየቀ። ባለጸጋውም በኩራት፦ «ከዚያማ ዓለም አቀፍ ባለጸጋ ትሆናለህ! በቢሊዮኖች የሚቆጠር ገንዘብ ታፍሳለህ!» አለው። ዓሣ አጥማጁ እንደገና፦ «እሺ... ያን ሁሉ ሀብትና ገንዘብ ካገኘሁ በኋላስ ምን አደርጋለሁ?» አለ። ባለጸጋውም መልሶ፦ «ቀላልኮ ነው! በዛን ጊዜ ጡረታ ወጥተህ ወደ አንዲት ጸጥ ያለች የባህር ዳርቻ ትሄዳለህ፤ ጥዋት ጥዋት ዘና ብለህ ትንሽ ዓሣ ታጠምዳለህ ከቀን በኋላ ከቤተሰብህ ጋር ትዝናናለህ፣ በሰላም ትኖራለህ!» አለው። ዓሳ አጥማጁም ራሱን አነቃንቆ እንዲህ አለው፦ «ታዲያ አሁን እኔ የምሰራው ያንንኑ አይደለምን?» ደስታ ወደፊት በሚገኝ የቁሳቁስ ግብ ወይም ሀብት ላይ ተንጠልጥሎ የሚኖር መዳረሻ አይደለም፤ ይልቅስ አሁን ባለንበት ቅጽበት ውስጥ የሚገኝ የጉዞ ሂደት ነው። <<ጭንቀት ላይ ከሆንክ ነገን እየኖርክ ነው፤ ሀዘን ላይ ከሆንክ ትላንትን እየኖርክ ነው፤ ደስተኛ ከሆንክ ዛሬን እየኖርክ ነው!>>

✍️ philosophy

በአንድ አገር ታላቅ ዳኛ ነበሩ። አንድ ቀን ሦስት ዓይነ ስውራን ሰዎችን አስጠሩና አንድ ዝሆን እንዲነኩ አደረጓቸው። ሦስቱም ሰዎች ዝሆኑን በተለያየ ክፍል ነኩት። የመጀመሪያው ሰው የዝሆኑን እግር ዳሰሰና፣ የዛፍ ግንድ ነው አለ። ሁለተኛው ሰው፡ የዝሆኑን ጆሮ ዳሰሰና፣ አይደለም፣ ይህ ትልቅ አለት ነው አለ። ሦስተኛው ሰው፡ የዝሆኑን ጅራት ዳሰሰና፣ ሁለታችሁም ተሳስታችኋል፣ ይህ ገመድ ነው አለ። ሦስቱም ተከራከሩ፣ እያንዳንዱም የራሱ እውነት ትክክል እንደሆነ አበክሮ ተናገረ። ዳኛው ግን ወደ እነርሱ ቀርበው እንዲህ አሏቸው፡- የእያንዳንዳችሁ እውነት ትክክል ነው፤ ነገር ግን የእያንዳንዳችሁ እውነት ክፍል ብቻ ነው። የዝሆኑን ሙሉ ምስል ለማግኘት የሦስታችሁንም እውቀት ማጣመር ያስፈልጋል። አንዳችሁ የዝሆኑን ግዙፍነት፣ አንዳችሁ ቅርጹን፣ አንዳችሁም ጠንካራነቱን ታውቃላችሁ። የእውነትን ሙሉ ምስል ለማግኘት የሌላውን እይታ ማዳመጥ ይገባል! ብዙ ጊዜ በሕይወት ውስጥ የምናየው እውነት የራሳችን የግል ልምድ ውጤት ነው። የሌላውን ሰው አመለካከት አለመቀበል፣ ሙሉውን ምስል እንዳናይ ይጋርደናል። ጥበብ ማለት አንድን ነገር የራሱ ብቻ አድርጎ መውሰድ ሳይሆን፣ የተለያየ አመለካከቶችን ሰብስቦ ወደ አንድ የጋራ ስምምነት መምጣት ነው። እኔ ብቻ ነኝ ትክክል የምለው አስተሳሰብ ለአእምሮ እድገት ትልቁ ጠላት ነው። የሌሎችን እይታ ማዳመጥ የእውቀት አድማሳችንን ያስፋል።

✍️ ባለቅኔው

አንድ ወጣት ተማሪ ጥበብን እና እውነተኛውን ደስታ ፍለጋ ወደ አንድ ዝነኛ ጠቢብ ሰው ዘንድ ሄደ። ጠቢቡም ወጣቱን መቀበሉን ገልጾ አንድ ፈተና አቀረበለት «ወደ ተራራው ጫፍ ሄደህ ከሁሉም የሚበልጠውን እና እጅግ ውብ የሆነውን አበባ ፈልገህ አምጣልኝ ነገር ግን ወደ ኋላ መመለስ ፈጽሞ የተከለከለ ነው፤ ሁልጊዜ ወደፊት ብቻ መጓዝ አለብህ።» ወጣቱ ተማሪም በጉጉት ወደ ተራራው ወጣ። በመንገዱ ላይ እጅግ ማራኪ እና ውብ የሆኑ አበቦችን አገኘ፤ ነገር ግን «ከዚህ የበለጠ ውብ አበባ ከፊት ሊኖር ይችላል» ብሎ በማሰብ አንዱንም ሳይቆርጥ ወደፊት ጉዞውን ቀጠለ። ጉዞው እየቀጠለ ሲሄድ፣ የተራራው ጫፍ ሊደርስ ጥቂት ሲቀረው መንገዱ ድንጋያማ እና አበቦች የሌሉበት ደረቅ መሬት ሆነ። ወደ ኋላ መመለስ ደግሞ ፈጽሞ የተከለከለ ስለነበረ፣ ምንም አበባ መቁረጥ ሳይችል ባዶ እጁን ወደ ጠቢቡ ተመለሰ። ጠቢቡም ወጣቱ ባዶ እጁን ሲመለስ አየና ፈገግ ብሎ እንዲህ አለው «በሕይወት ውስጥም ትልቁ ስህተት ይህ ነው። ፍጹም የሆነውን እና ከሁሉ የተሻለውን ነገር ብቻ በመፈለግ፣ አሁን በእጃችን ያሉትን ውብ ዕድሎች፣ ትናንሽ ስኬቶች እና በዙሪያችን ያሉትን መልካም ሰዎች እናልፋቸዋለን። ጊዜው ሲያልፍ ደግሞ መመለስ አይቻልም።» ፍጹም የሆነውን ነገር ፍለጋ ስንል ዛሬ በእጃችን ያለውን ውድ ጊዜ፣ ቤተሰብ እና ደስታ መዘንጋት የለብንም። በህይወት ውስጥ የሚመጡትን መልካም አጋጣሚዎች በሰዓቱ መቀበል እና ማድነቅ ይገባል!

✍️ ተሻለ ቸርነት

ድሮ በአንድ ትልቅ ተራራ ግርጌ ላይ የሚኖሩ፣ ጎን ለጎን የተቀመጡ ሁለት በጣም ግዙፍና ውብ የዓለት ድንጋዮች ነበሩ። ሁለቱም ድንጋዮች ጠንካራና የብዙ ዘመናት ታሪክ ያላቸው ነበሩ። አንድ ቀን በዓለም ታዋቂ የሆነ አንድ የቅርጻ ቅርጽ ባለሙያ ወደዚያ ተራራ መጣ። ድንጋዮቹን ሲያይ በጣም ተደሰተና ከእነዚህ ድንጋዮች በአንዱ ላይ በዓለም ላይ እጅግ አስደናቂ የሆነ የንጉሥ ሃውልት እሰራበታለሁ ብሎ ወሰነ። ባለሙያው መዶሻውንና መቅረጫውን አውጥቶ ወደ መጀመሪያው ድንጋይ ተጠጋ። ባለሙያው በመዶሻው መቅረጫውን እየመታ ድንጋዩን መውቀር ጀመረ። በመዶሻው በሃይል በመታው ቁጥር ድንጋዩ ከፍተኛ ህመም ይሰማው ነበር። ጥቂት ቀናት እንደዚህ ከተወቀረ በኋላ፣ መጀመሪያው ድንጋይ ህመሙን መታገስ አቃተው። በቁጣና በጩኸት ለባለሙያው እንዲህ አለው እባክህ ተወኝ! ቁስሉና ህመሙ በጣም በረታብኝ። ከዚህ በላይ መዶሻህን መታገስ አልችልም። እባክህ እንዳለው ተወኝና በሰላም ልኑርበት ባለሙያውም አዘነለት። መልካም፣ ካልታገስከኝ እተውሃለሁ ብሎ መዶሻውን አነሳ። መጀመሪያው ድንጋይ ምንም ቅርጽ ሳይኖረው፣ ዝም ብሎ እንደነበረው ተራ ዓለት ሆኖ ቀረ ባለሙያው ወደ ሁለተኛው ድንጋይ ዞረ። መዶሻውንና መቅረጫውን አንስቶ መውቀር ጀመረ። ይህኛው ድንጋይም ልክ እንደ መጀመሪያው ከፍተኛ ህመም ይሰማው ነበር። ነገር ግን በውስጡ እንዲህ ብሎ አሰበ፦ ይህ ህመም ለጥቂት ጊዜ ነው፤ ከዚህ በስተጀርባ ግን ታላቅ ቅርጽና ክብር አለ። ስለዚህ መታገስ አለብኝ ቀናት ወደ ሳምንታት፣ ሳምንታት ወደ ወራት ተቀየሩ። ባለሙያው ድንጋዩን ደጋግሞ ወቀረው፣ ሰነጠቀው፣ አስተካከለው። ድንጋዩ በታላቅ ትዕግስት ህመሙን ሁሉ ዋጥ አድርጎ ጸጥ አለ። ከብዙ ወራት ትዕግስትና ስራ በኋላ፣ ያ ተራ ዓለት የነበረው ድንጋይ ተለውጦ፣ በዓለም ላይ እጅግ በጣም ያማረ፣ ግርማ ሞገስ ያለው ታላቅ የንጉሥ ሃውልት ሆነ። ሃውልቱ ተሰርቶ ሲያልቅ ከአካባቢው የመጡ ሰዎች በሙሉ በሃውልቱ ውበት ተደመሙ። በትልቅ ስነ-ስርዓትም በከተማው መሃል ባለው ትልቅ አደባባይ ላይ ሊያቆሙት ወሰኑ። ሰዎች ሃውልቱን በክብር ተሸክመው ሲወስዱት፣ ያ ህመሙን መታገስ አቅቶት የነበረው መጀመሪያው ድንጋይ ግን መሬት ላይ ተጥሎ ቀርቶ ነበር። ከተማው መሃል ሃውልቱ በክብር ቆመ። ይሁንና ወደ አደባባዩ የሚመጡት በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ጫማቸው በጭቃ እንዳይበላሽ መሬት ላይ የሚነጠፍ ጠንካራ ድንጋይ አስፈለጋቸው። ስለዚህ ሰዎቹ ወደ ተራራው ተመልሰው ያንን ህመም ያልታገሰውን መጀመሪያውን ድንጋይ ፈልጠው አምጥተው ሃውልቱ ስር መሬት ላይ አነጠፉት። አሁን ሁኔታው እንዲህ ሆነ ሁለተኛው ድንጋይ በትዕግስቱ ምክንያት የክብር ሃውልት ሆኖ ወደ ሰማይ ቀና ብሎ ቆመ፤ ሰዎች ሁሉ በአድናቆት ይመለከቱታል፣ ያከብሩታል። መጀመሪያው ድንጋይ በትዕግስት ማጣቱ ምክንያት መሬት ላይ ተነጥፎ፣ በየቀኑ በሰው እግርና ጫማ እየተረገጠ ይኖራል። ፈተናን ፈርቶ መሸሽ በወቅቱ ሰላም ሊሰጠን ይችላል፤ ነገር ግን የወደፊት ክብራችንን ያሳጣናል።

✍️ philosophy

አንድ አባት ለልጃቸው ስለ ሕይወት እውነታ እንዲህ ሲሉ አስተማሩት ልጄ ሆይ፣ በእያንዳንዱ ሰው ልብ ውስጥ ትልቅ ጦርነት አለ። ይህ ጦርነት በሁለት ተኩላዎች መካከል የሚደረግ ነው። አንደኛው ተኩላ፦ ክፉ ነው። እሱ ቁጣን፣ ቅናትን፣ እብሪትን፣ ንስሐ የለሽነትን፣ ሐሰትን እና ስግብግብነትን ይወክላል። ሁለተኛው ተኩላ፦ መልካም ነው። እሱ ሰላምን፣ ፍቅርን፣ ተስፋን፣ ትህትናን፣ እውነትን እና ልግስናን ይወክላል። ልጁም ለትንሽ ጊዜ ካሰበ በኋላ፣ ታዲያ መጨረሻ ላይ የትኛው ተኩላ ነው የሚያሸንፈው? ብሎ ጠየቃቸው። እሳቸውም በፈገግታ እንዲህ ሲሉ መለሱለት አንተ የምትመግበው ተኩላ ነው የሚያሸንፈው!

አንድ አባት ልጁን እንዲህ እያለ አስተማረው ልጄ ሆይ፤ የሰዎች ዕድሜ እና የባህርይ ለውጥ ከተፈጥሮ አራቱ መሠረቶች ማለትም ከንፋስ፣ ከእሳት፣ ከውሃ እና ከመሬት (አፈር) ጋር ይመሳሰላል ብሎ የሚከተለውን ጥልቅ ታሪክና ምሳሌ ነገረው፡- 1. የልጅነት ዕድሜ እንደ ንፋስ የልጅነት ጊዜ እንደ ለስላሳ እና ነፃ ንፋስ ነው። ሕፃናት ልክ እንደ ንፋስ ቦታ የማይዙ፣ በነፃነት የሚራወጡ እና በአንድ ስፍራ የማይረጋጉ ናቸው። ንፋስ ሁሉንም ነገር መንካት እንደሚወድ, ልጆችም በዙሪያቸው ያሉትን ነገሮች ሁሉ ማወቅ መንካት እና ማየት ይፈልጋሉ። 2. የወጣትነት ዕድሜ እንደ እሳት ወጣትነት ስንገባ ደግሞ ባህሪያችን ከእሳት ጋር ይመሳሰላል። እሳት ከፍተኛ ሙቀት፣ ብርሃን እና አጥፊ ሃይል አለው። ወጣቶችም በጉልበት የተሞሉ፣ ቁጡ፣ ከፍተኛ ህልም እና ምኞት ያላቸው፣ ብዙ ማቃጠል (መሥራት) የሚችሉ ነገር ግን መጠንቀቅ ካልተቻለ እራሳቸውንም ሆነ ሌሎችን የሚጎዱ ናቸው። እሳት ነበልባሉ እንደሚያበራ ሁሉ፣ ወጣትነት በስሜት የተሞላ ነው። 3. የጎልማሳነት ዕድሜ እንደ ውሃ ሰዎች ወደ ጎልማሳነት እና መካከለኛ ዕድሜ ሲሸጋገሩ ባህሪያቸው እንደ ውሃ ይሆናል። ውሃ የራሱ ቅርጽ የለውም፤ ነገር ግን የገባበትን ዕቃ ቅርጽ ይይዛል። ህይወትን ማስተካከል፣ ሃላፊነት መውሰድ፣ እንደ ወንዝ ፈስሶ ብዙዎችን ማጥጣት (መጥቀም) እና በችግሮች ውስጥ ማለፍን ይማራል። 4. የእርጅና ዕድሜ እንደ መሬት በስተመጨረሻም ዕድሜያችን ሲገፋ እንደ መሬት (አፈር) እንሆናለን። አፈር ዝምተኛ ነው፤ ማንም ሲረግጠው፣ ሲቆፍረው ወይም ዘር ሲዘራበት ቅሬታ አያሰማም፤ ይጸናል። ነገር ግን አፈር የሕይወት መሠረት ነው፤ ሁሉንም ነገር ታግሶ ተሸክሞ ይይዛል። አዛውንቶችም የሕይወት ጥበብን የተማሩ፣ ትዕግሥተኞች፣ ዝምተኛ እና ለሌሎች ትውልዶች መሠረት የሆኑበት ዕድሜ ነው። አባቱም ንግግሩን ሲጨርስ ልጁን፦ ታዲያ ልጄ፣ አሁን አንተ በየትኛው የተፈጥሮ ክፍል ውስጥ እንዳለህ ልብ አድርግ፤ ባህሪህንም ከእሱ ጋር አስተካክለው በማለት ጥበብን ለገሰው።

✍️ philosophy

በአንድ ጥንታዊ ሀገር ውስጥ የሚኖር በጣም ደሃ የሆነ አንድ ገበሬ ነበረ። ገበሬው ከዕለት ጉርስ በቀር ምንም የሌለው ቢሆንም፣ ሁልጊዜ በፊቱ ላይ ታላቅ ሰላምና እርካታ ይነበብ ነበር። አንድ ቀን የዚያች ሀገር ንጉሥ አደን አድኖ ሲመለስ መንገድ ጠፍቶበት በገበሬው ጎጆ አቅራቢያ አለፈ። ንጉሡ በጣም ደክሞትና ተርቦ ስለነበር፣ ገበሬው ማንነቱን ሳያውቅ በደስታ ተቀብሎ ያለችውን አንዲት ዳቦና ውሃ አቅርቦ አስተናገደው። ንጉሡ በገበሬው ደግነትና በቤቱ ባለው ሰላም እጅግ ተደሰተ። በማግስቱ ንጉሡ ወደ ቤተመንግስቱ ከመመለሱ በፊት እውነተኛ ማንነቱን ገለጠና ለገበሬው እንዲህ አለው፦ ስላደረግህልኝ መልካም መስተንግዶ ትልቅ ስጦታ ልሰጥህ እፈልጋለሁ። አሁን ካለህበት ቦታ ተነስተህ መሮጥ ጀምር፤ እስከ ዛሬ ምሽት ፀሐይ እስክትጠልቅ ድረስ በገዛ እግርህ እየረገጥክ የዞርከውና የሸፈንከው መሬት በሙሉ ለአንተና ለልጆችህ የዘላለም ርስት ሆኖ ይሰጥሃል አለው። ገበሬው ይህንን ሲሰማ በደስታ ፈነጠዘ። ይህማ ሕይወቴን ሙሉ በሙሉ የሚለውጥ ታላቅ ዕድል ነው ብሎ ወዲያውኑ ሮጦ መውጣት ጀመረ። ⌛ ጠዋት 4 ሰዓት፦ ገበሬው በጥሩ ፍጥነት እየሮጠ ነው። ውብ የሆኑትን ሜዳዎችና ለምለም ሸለቆዎች አቋረጠ። ይህ መሬት ለቤቴና ለሰብሌ ይበቃኛል ብሎ አሰበ። ነገር ግን ትንሽ ራቅ ብሎ የሚታየው ሌላኛው መስክ ይበልጥ ለምለም ስለነበር እሱንም ጭምር ልጨምረው ብሎ ፍጥነቱን ጨመረ። ⌛ ከሰዓት 7 ሰዓት፦ የቀትር ፀሐይ በኃይል ትፋጃለች። ገበሬው እጅግ በጣም ተርቧል፣ ተጠምቷል፣ እግሮቹም ዝለው መተርተር ጀምረዋል። ነገር ግን ወደኋላ ዞር ብሎ ሲያይ ገና ሰፊ ጊዜ አለኝ፣ ይቺን ኮረብታም ብጨምራት ለልጆቼ ታላቅ ሀብት ይሆናል እያለ ውሃ እንኳ ሳይጠጣ ሩጫውን ቀጠለ። ⌛ ከሰዓት 11 ሰዓት፦ ፀሐይ ቀስ በቀስ ወደ መጥለቂያዋ እያዘመመች ነው። ገበሬው አሁን በጣም ሩቅ ቦታ ላይ ነው ያለው። ድንገት የንጉሡ መመሪያ ትዝ አለው፦ ፀሐይ ከመጥለቋ በፊት መጀመሪያ ከተነሳህበት ቦታ ላይ ተመልሰህ መድረስ አለብህ፤ አለበለዚያ የሮጥከው መሬት በሙሉ አይሰጥህም የሚል ነበር። ገበሬው በድንገት ከባድ ፍርሃት ወረረው። የተነሳበት ቦታ በጣም ሩቅ ነው። አሁን መሬት ለመጨመር ሳይሆን የገዛ ሕይወቱን ለማዳን በረሃብና በጥም የዛለውን አካሉን እያስገደደ በኃይል ወደ ኋላ መሮጥ ጀመረ። ልቡ በጠና ትመታለች፣ ሳንባው አየር አጥሮታል፣ እግሮቹ ሊሸከሙት አልቻሉም። ፀሐይዋ ልክ ልትጠልቅ ጥቂት ደቂቃዎች ሲቀሯት፣ ገበሬው ንጉሡ ወደቆመበት መነሻ ቦታ ላይ እየተንገዳገደ ደረሰ። በጥፍሩ ጭረና መሬቱ ላይ ተዘረረ። ንጉሡም ፈገግ ብሎ እንኳን ደስ አለህ! መሬቱን በሙሉ አሸንፈሃል! አለው። ነገር ግን ገበሬው አልመለሰም። ንጉሡ ጠጋ ብሎ ሲመለከተው፣ ገበሬው በከፍተኛ ድካምና በጥም ብዛት ሕይወቱ አልፋ ነበር። የንጉሡ አገልጋዮችም አካፋ አምጥተው እዚያው ገበሬው በወደቀበት ቦታ ላይ ጉድጓድ ቆፈሩ። ለአንድ ሰው የሚበቃ ስድስት ስንዝር (ሁለት ሜትር) መሬት ብቻ ተቆፍረው ቀበሩት። ⌛ ጊዜና ጤናን መሸጥ እኛ ሰዎች ብዙ ጊዜ ሀብትና ቁሳቁስ ለማከማቸት ስንል የገዛ ጤናችንን፣ ከቤተሰብ ጋር ያለንን ጊዜና የሕይወታችንን ውብ ወራት በሩጫ እንገብራለን። ነገር ግን መጨረሻ ላይ የምንሰበስበውን ሀብት የሚያጣጥም ጤናማ ሕይወት እናጣለን! ሕይወት ማለቂያ የሌላት ሩጫ ናት። ዛሬ ይህ ሲኖረኝ እረካለሁ የምንለው ነገር ነገ ሲገኝ በሌላ ምኞት ይተካዋል። ስለዚህ በሩጫው መሃል ቆም ብሎ ያለንን ማድነቅና መደሰት ብልህነት ነው።