ගෝත්‍රිකයෝ

Hungerstones" (ජර්මන් බසින් Hungersteine) යනු මධ්‍යම යුරෝපයේ (විශේෂයෙන් ජර්මනිය, චෙක් ජනරජය වැනි රටවල) ගංගා පතුලේ පිහිටුවා ඇති විශේෂ ස්මාරක හෝ ගල් කොටස් වේ. සාමාන්‍ය කාලවලදී මේවා ජලයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම වැසී පවතින අතර, ජල මට්ටම වාර්තාගත ලෙස පහත බසින දැඩි නියඟ කාලවලදී පමණක් මතුපිටට පෙනෙන්නට ගනී. ​පැරණි කාලයේ යුරෝපයේ ප්‍රධාන ප්‍රවාහන මාර්ගයක් වූයේ ගංගායි. එමෙන්ම කෘෂිකර්මාන්තය සඳහාද ගංගා ජලය අත්‍යවශ්‍ය විය. ගඟක ජලය මෙම ගල් පෙනෙන තරමටම හිඳී යාම යනු: .​නෞකා මගින් ආහාර හා ද්‍රව්‍ය ප්‍රවාහනය කිරීමට නොහැකි වීම .​වගාවන් පාළුවී යාම, .​දැඩි ආහාර හිඟයක් සහ සාගතයක් පැමිණීමයි. ​එබැවින් එම ගල මතු වීම යනු ඉදිරියට එන විශාල විපතක සලකුණක් වූ බැවින්, එය දකින අනාගත පරම්පරාවට අතීතයේ මිනිසුන් තැබූ අනතුරු ඇඟවීමක් ලෙස "ඔබ මාව දුටුවහොත්, හඬන්න" යන්න සටහන් කර ඇත. ​වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ සාගිනි ගල පිහිටා ඇත්තේ එල්බ් (Elbe) ගඟේ (චෙක් ජනරජයේ Děčín නගරය අසල) ය. එහි 1616 වර්ෂය සටහන් කර ඇති අතර, ඊට අමතරව 1115, 1417, 1816, 1893 වැනි පැරණි නියඟ පැමිණි වර්ෂයන් රැසක් ද කොටා ඇත.

🔋⚡ ලෝකයේ විශාලතම "ජල බැටරිය" (Water Battery) ගැන ඔබ දන්නවාද? ලිතියම්, කොබෝල්ට් හෝ කිසිදු රසායනික ද්‍රව්‍යයක් නැතුව... හුදෙක් ජලය සහ ගුරුත්වාකර්ෂණය විතරක් පාවිච්චි කරලා ගිගාවොට් 3.6 ක (GW 3.6) දැවැන්ත විදුලි බලයක් ගබඩා කරන්න පුළුවන් කිව්වොත් ඔබ විශ්වාස කරනවාද? 😱 මේක සැබෑවක්! චීනයේ හෙබෙයි (Hebei) ප්‍රාන්තයේ කඳුකර ප්‍රදේශයක පිහිටා තියෙන "ෆෙන්ංනිං" (Fengning Pumped Storage Power Station) කියන්නේ දැනට මුළු ලෝකයේම තියෙන විශාලතම "Pumped-Storage" ජල විදුලි බලාගාරයයි. සරලවම කිව්වොත්, මේක මුළු නගරයකටම විදුලිය සැපයිය හැකි අතිදැවැන්ත ස්වාභාවික බැටරියක්! 🌊⚡ 💡 "ජල බැටරියක්" වැඩ කරන්නේ කොහොමද? මෙහි සංකල්පය ඉතාම සරලයි, ඒත් ඉංජිනේරු තාක්ෂණය නම් අතිදැවැන්තයි! මෙතැනදී මට්ටම් දෙකක ජලාශ දෙකක් පාවිච්චි වෙනවා. 🔹 විදුලිය ගබඩා කිරීම (Charging Phase): සුළං සහ සූර්ය බලශක්තියෙන් ජාතික පද්ධතියට අතිරික්ත විදුලියක් ලැබෙන වෙලාවට (නැත්නම් රෑට විදුලි ඉල්ලුම අඩු වෙලාවට), ඒ අතිරික්ත විදුලියෙන් පම්ප (Pumps) වැඩ කරවලා පහළ ජලාශයේ තියෙන ජලය මීටර් සිය ගණනක් ඉහළින් තියෙන ජලාශයට තල්ලු කරනවා. මෙතැනදී විදුලිය, ජලයේ විභව ශක්තිය (Potential Energy) විදිහට ගබඩා වෙනවා. 🔹 විදුලිය නැවත ලබා ගැනීම (Discharging Phase): ජාතික පද්ධතියේ විදුලි ඉල්ලුම උපරිම වෙන වෙලාවට (Peak Hours), ඉහළ ජලාශයේ තියෙන ජලය ගුරුත්වාකර්ෂණයෙන් පහළට ගලන්න අරිනවා. ඒ ජල පහරින් ටර්බයින කරකවලා, තත්පර ගණනක් ඇතුළත ආයෙත් දැවැන්ත විදුලි බලයක් පද්ධතියට එකතු කරනවා! 🛠️ ෆෙන්ංනිං බලාගාරයේ විශ්මයජනක තොරතුරු: දැවැන්ත ධාරිතාව: මෙහි මුළු ධාරිතාව ගිගාවොට් 3.6 (GW 3.6) කි! ඒ කියන්නේ මෙගාවොට් 3,600 ක්. කන්දක් ඇතුළේ බලාගාරයක්: මෙහි ප්‍රධාන ටර්බයින කාමරය පිහිටලා තියෙන්නේ කන්දක් ඇතුළත හාරපු දැවැන්ත භූගත ගුහාවක (Underground Cavern). මේක ලෝකයේ ලොකුම භූගත බලාගාර සංකීර්ණයයි! Variable-Speed Technology: වෙනස් වන වේගයන්ගෙන් ක්‍රියා කළ හැකි ටර්බයින නිසා, ජාලයට අවශ්‍ය විදුලි ප්‍රමාණය ක්ෂණිකව සහ ඉතාම නිවැරදිව පාලනය කරන්න පුළුවන්. 🌍 සාමාන්‍ය බැටරිවලට වඩා මේක විශේෂ ඇයි? ✅ දීර්ඝ ආයු කාලය: ලිතියම් බැටරි අවුරුදු 5-10 න් නරක් වුණාට, මෙවැනි ජල බැටරි පද්ධති අවුරුදු 50-100 ක් වුණත් කිසිම කරදරයක් නැතුව පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්. ✅ පරිසර හිතකාමී බව: එකම ජල ප්‍රමාණය නැවත නැවතත් පද්ධතිය ඇතුළේ සංසරණය වෙන නිසා ජලය අපතේ යාමක් සිදුවන්නේ නෑ. ✅ Green Energy වලට ලොකු සහයක්: සූර්ය සහ සුළං බලශක්තිය පරිසර තත්ත්වයන් මත වෙනස් වන නිසා, ඒවායේ ස්ථාවර බව තහවුරු කරන්න මෙවැනි "ජල බැටරි" අනාගත ලෝකයට නැතුවම බැරි දෙයක් වෙනවා. අනාගතයේ බලශක්ති අර්බුදයට හොඳම විසඳුම තාක්ෂණය සහ ස්වාභාවික ගුරුත්වාකර්ෂණය එකතු වුණු මෙවැනි නිර්මාණ නේද? 💭👇 #ScienceAndTech #Technology #RenewableEnergy #HydroPower #ChinaTech #Engineering #CleanEnergy #Hydropower #Invention #Thivra

කොළඹ 09 හි අක්කර 16 ක භූමි භාගයක පිහිටි ඔරියන් සිටි (Orion City) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම සහ විශාලතම පුද්ගලික තාක්ෂණික උද්‍යානයයි. St. Anthony's Group සතු 2009 වසරේ ආරම්භ කරන ලද මෙය, වර්ග අඩි මිලියනයකට අධික වාණිජ ඉඩකඩකින් සමන්විත වන අතර මෙරට IT/BPO අපනයන ක්ෂේත්‍රයෙන් වාර්ෂිකව ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 300 ත් 400 ත් අතර ආදායමක් උත්පාදනය කිරීමට සෘජුව දායක වන ශ්‍රී ලංකාවේ IT හදවත ලෙස සැලකිය හැක. මෙහි Virtusa, IFS, WNS, Synopsys, Pearson, Michelin, Atlas Axillia, TATA Communications, SimCentric සහ SCICOM වැනි ගෝලීය සහ දේශීය දැවැන්තයින් ඇතුළු සමාගම් 100 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සහ වෘත්තිකයන් 10,000 කට වැඩි පිරිසක් සේවය කරති. ​ප්‍රධාන කොළඹ 09 පරිශ්‍රයට අමතරව, කොළඹ 03 හි 'OC by Orion City' නමින් නම්‍යශීලී කාර්යාල අවකාශ දක්වා තම සේවාවන් පුළුල් කර ඇති අතර, ගොඩනැගිල්ල අබියස නව කාර්යාල කුළුණක් ඉදිකිරීමේ ව්‍යාපෘති ද ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතී. මෙහි ප්‍රධාන කුළුණු LEED Gold/Silver හරිත සහතිකවලින් සමන්විත වන අතර, කිලෝවොට් 700 ක සූර්ය බලශක්ති ව්‍යාපෘතියක්, ස්ටෙලා දත්ත මධ්‍යස්ථානය (Stellar Data Center), 24 පැය පුරා ක්‍රියාත්මක උසස් බලශක්ති පද්ධතියත් මේ සතුවේ.ශ්‍රී ලංකාවේ ICT/BPM අපනයන අංශය වසරකට ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.5 ඉක්ම වූ ආදායමක් උත්පාදනය කරයි.

නිර්මාණය කළ දින සිට අද දක්වා වෙනස් නොවූ අපූරු සොයාගැනීම්! ​ඉතිහාසය පුරා බොහෝ සොයාගැනීම් කාලයට අනුකූලව වෙනස්කම්වලට ලක්ව ඇත. නමුත් ඇතැම් භාණ්ඩ ආරම්භයේදීම ඉතා සරලව සහ ප්‍රයෝජනවත් ලෙස නිර්මාණය කර ඇති බැවින්, අද දක්වාම ඒවායේ මූලික හැඩය සහ ස්වරූපය වෙනස් වී නොමැත. ​📌 ආරක්ෂිත කටුව (Safety Pin) – 1849 ඇරෙන, වැහෙන සහ එහි උල් තුඩ ආවරණය වන මූලික සැකස්ම අදටත් එලෙසම පවතී. වර්තමානයේ භාවිත වන ආරක්ෂිත කටු වඩාත් ශක්තිමත් සහ ඔප දැමූ ලෝහවලින් නිෂ්පාදනය කළද, එහි මූලික සැලසුම වෙනස් වී නැත. ​📌 රෙදි කිලිප් (Clothespin) – 1853 කොටස් දෙකක් කුඩා ස්ප්‍රින් එකකින් සම්බන්ධ වන සැලසුම අදටත් භාවිත වේ. ලී, ප්ලාස්ටික් හෝ ලෝහවලින් නිෂ්පාදනය කළද, එහි ක්‍රියාකාරී ස්වභාවය වෙනස් නොවී පවතී. ​📌 කොණ්ඩ කටුව (Bobby Pin) – 1920 එහි ඇති සිහින් රැළි සහිත ස්වරූපය හිසකෙස් තදින් අල්ලා ගැනීමට උපකාරී වේ. මෙම සරල නිර්මාණය අදටත් ඉතා සාර්ථකව ක්‍රියාත්මක වේ. ​📌 බෝල්පොයින්ට් පෑන (Ballpoint Pen) – 1950 පෑනේ බාහිර ස්වරූපය සහ ද්‍රව්‍ය වෙනස් වුවද, එහි තුඩෙහි ඇති කුඩා බෝලය (Ball) මගින් තීන්ත පිටතට පැමිණෙන මූලික තාක්ෂණය අදටත් එලෙසම පවතී. ​📌 වයර් හැංගරය (Wire Hanger) – 1903 ඉහළින් කොක්කියක් සහ පහළින් ත්‍රිකෝණාකාර හැඩයක් ඇති මෙම හැංගරය, විවිධ මාදිලියේ ඇඳුම් පහසුවෙන් රඳවා ගන්නා බැවින් එහි මූලික සැලසුම අදටත් භාවිතයේ පවතී. ​📌 හැන්ද (Spoon) සියවස් ගණනාවක් පුරා භාවිත වන හැන්දෙහි ගැඹුරු (උත්තල) කොටස ආහාර ගැනීමටද, මිට අල්ලා ගැනීමටද උපකාරී වේ. ඒවා නිෂ්පාදනය කරන ද්‍රව්‍ය පමණක් වෙනස් වී ඇති අතර, හැඩය වෙනස් වී නැත. ​📌 මිටිය (Hammer) ශක්තිමත් හිස කොටසක් සහ මිටක් සහිත එහි මූලික සැකස්ම සියවස් ගණනාවක් පුරා වෙනස් නොවී පවතී. නව ද්‍රව්‍ය සහ විශේෂිත හැඩතල හඳුන්වා දුන්නද, එහි ක්‍රියාකාරීත්වය එකම ආකාරයකින් සිදු වේ. ​🌌 හොඳ සොයාගැනීමකට සංකීර්ණ සැලසුමක් අවශ්‍ය නොවේ. යම් භාණ්ඩයකින් එහි කාර්යය සරලව සහ කාර්යක්ෂමව ඉටු වන්නේ නම්, එය වෙනස් කිරීමේ අවශ්‍යතාවයක් පැන නඟින්නේ නැත. මෙම සොයාගැනීම් සියවස් ගණනාවක් පුරා මිනිසුන්ගේ එදිනෙදා ජීවිතයේ තවදුරටත් රැඳී සිටින්නේ එබැවිනි. ​#Innovation #History #thingstodo

තරිඳු තමන්ගේ ව්‍යාපාරික යාලුවෙක් වෙන ඉසුරුව හම්බෙන්ඩ යනවා.. එතන වැඩ කෙරෙන පිලිවෙල දැකලා ගොඩක් පැහැදිච්ච තරිඳු ඉසුරුගෙන් අහනවා 'මචං, උබ කොහොමද මේ තරම් සාර්ථකව, කිසි ප්‍රශ්නයක් නැතුව මේ බිස්නස් එක කරගෙන යන්නේ..?!' 'ඒක හරි ලේසියි.. ඉසුරු කියනවා.. 'මං වටේට තියාගෙන ඉන්නේ හොඳ මොළයක් තියෙන මිනිස්සු.. හිටපන්කො මං පෙන්වන්න.. ඉසුරු එයාගේ ෆයිනෑන්ස් මැනේජර්ට කතා කරලා මෙහෙම අහනවා: එයා ඔයාගේ තාත්තගේ පුතා, හැබැයි එයා ඔයාගේ සහෝදරයා නෙවෙයි.. ඒ කවුද..?!' ෆයිනෑන්ස් මැනේජර් තප්පරයක්වත් යන්නැතුව එකපාරටම කියනවා: ඒ මමනේ සර්..! තරිඳුට මේක දැකලා පුදුමෙන් ඇස් උඩ යනවා.. එයා ආපසු එයාගේ ඔෆිස් එකට ගිහින්, එයාගේ ෆයිනෑන්ස් මැනේජර් ලහිරුට කතා කරලා කියනවා 'මට තමුන්ගෙන් අහන්න ප්‍රශ්නයක් තියෙනවා.. එයා ඔයාගේ තාත්තගේ පුතා, හැබැයි ඔයාගේ සහෝදරයා නෙවෙයි. ඒ කවුද..?!' ලහිරු විනාඩි 20ක් විතර ගොත ගහලා, මේ ගැන හොයලා බලන්න පැය 24ක් ඉල්ලනවා.. ඊටපස්සේ බය වෙච්ච පාර පොර දම්මික පෙරේරාට කෝල් කරලා අහනවා 'සර්, පුංචි ප්‍රශ්නයක්: ඔයාගේ තාත්තගේ පුතා, හැබැයි ඔයාගේ සහෝදරයා නෙවෙයි. ඒ කවුද..?!' දම්මික පෙරේරා ලොකු හුස්මක් අරන් කියනවා 'ඒ මමනේ බං..!' පස්සෙ ලහිරු හෙන ආඩම්බරෙන් එයාගේ බොස් ලඟට දුවගෙන ගිහින් කියනවා, 'සර්, මට උත්තරේ හම්බුනා..!! ඒ දම්මික පෙරේරා..! ලහිරුගේ උත්තරේ අහලා හොඳටම තරහ ගිහිං තරිඳු මේසෙට අත් දෙකෙන්ම වැරෙන් පාරක් ගහලා කෑගහලා කිව්වා 'නෑ යකෝ.. ඒ ඉසුරුගෙ ෆයිනෑන්ස් මැනේජර්..! 😅😹😂🤣

චීනයට එන තෙල් වලින් 80% ක්ම එන්නේ මලක්කා සමුද්‍ර සන්ධියෙන්. යුද්ධයක් ආවොත් ඇමෙරිකාව මේක වහලා දානවා. ඒකට මුහුණ දෙන්න තමයි චීනය මේ තරම් තෙල් හැංගුවේ. මේ පාර ඔවුන් ලෝකෙටම පෙන්නුවා "උඹලා පාරවල් වැහුවට අපිට ප්‍රශ්නයක් නෑ, අපිට අවුරුද්දක් වුණත් තෙල් නැතුව ඉන්න පුළුවන්" කියලා. (මේකෙන් තායිවාන ආක්‍රමණය තවත් ලේසි වෙනවා). ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ව බ්ලැක්මේල් කිරීම : 🇺🇸 ට්‍රම්ප් තෙල් මිල ගැන ගොඩක් හිතන කෙනෙක්. ෂී ජින්පිං සමහරවිට ට්‍රම්ප්ට කියන්න ඇති "මම තෙල් ආනයනය නැවැත්තුව නිසා තමයි උඹලගේ ආර්ථිකය බේරුණේ. මම ආයෙත් තෙල් ගන්න පටන් ගත්තොත් උඹලගේ තෙල් මිල අහසට යයි" කියලා. මේක ලොකු බලපෑමක්. චීනයේ ආර්ථිකය බේරාගැනීම : 📦 චීනය කියන්නේ ලෝකෙටම බඩු විකුණන රටක්. යුරෝපයේ සහ අනිත් රටවල ආර්ථිකය කඩන් වැටුණොත් චීන බඩු ගන්න කෙනෙක් නෑ. ඒ නිසා චීනයට සිද්ධ වුණා අනිත් රටවල ආර්ථිකය බේරගන්න මේ තෙල් අර්බුදය තමන්ගේ පිටට ගන්න. ලෝක තෙල් මිල පාලනය තමන්ගේ අතට ගැනීම : 🛢️👑 චීනය ලෝකෙටම පෙන්නුවා "ලෝකයේ තෙල් ඉල්ලුමෙන් 5% ක් එකපාරටම ඔන් කරන්නත්, ඕෆ් කරන්නත් අපිට පුළුවන්" කියලා. ඒ කියන්නේ සෞදි අරාබියට වගේම අද ලෝක තෙල් මිල තීරණය කිරීමේ මහා බලයක් චීනයටත් ලැබිලා ඉවරයි! අවුරුදු 100 ක් තිස්සේ ලෝකයේ තෙල් බලවතුන් වුණේ ඇමෙරිකාව, රුසියාව සහ සෞදි අරාබිය. හැබැයි මේ අර්බුදයෙන් පස්සේ ඇමෙරිකාවට සහ රුසියාවට ලෝක තෙල් වෙළඳපොළ පාලනය කරන්න බෑ කියලා ඔප්පු වුණා. 🌟 ඒ වෙනුවට අලුත් බලවතුන් දෙන්නෙක් ආවා. එකක්, ලෝකයේ තෙල් සැපයුමෙන් 20% ක් එකපාරට නවත්වන්න පුළුවන් ඉරානය. අනිත් කෙනා, තනියම ලෝකයේ තෙල් අර්බුදයක් වළක්වන්න පුළුවන් චීනය!. චීනය අද ලෝක තෙල් මිල පාලනය කරන, ඇමෙරිකාවටත් වඩා බලවත් 'තෙල් බලවතෙක්' බවට පත්වෙලා ඉවරයි. ඔවුන් මේ බලය ඊළඟට කොහොම පාවිච්චි කරයිද කියලා අපි බලන් ඉන්න ඕනේ. චීනය හොරෙන් ලෝකය බේරගත්තු මේ මහා ආර්ථික ගේම් එක ගැන ඔබට හිතෙන්නේ මොනවද? චීනය ඊළඟට ඇමෙරිකාව වට්ටන්න මේ බලය පාවිච්චි කරයිද? ඔබේ අදහස් පහළින් අනිවාර්යයෙන්ම Comment කරන්න.

ලෝක ආර්ථිකයම කඩාගෙන වැටෙන්න ගියපු මහා තෙල් අර්බුදයක් ගැන ගිය මාසේ කතා වුණා මතකද? ඉරානයත් එක්ක ඇතිවුන යුදමය තත්ත්වය හින්දා "ගුවන් ගමන් ඔක්කොම නවතියි", "පෙට්‍රල් මිල පස්ගුණයකින් ඉහළ යයි", "මුළු ලෝකෙම කළුවරේ ඉන්න වෙයි" කියලා ලෝකේ ඉන්න ආර්ථික විශේෂඥයෝ හැමෝම අනාවැකි කිව්වා. මේ කතාවල කිසිම බොරුවක් තිබුණේ නෑ. ඒගොල්ලන්ගේ ගණනය කිරීම් හරියටම හරි. හැබැයි පුදුමෙකට වගේ තා​ම එහෙම මහා විනාශයක් වුණේ නෑ! මේ ලෝක විනාශය වළක්වලා මුළු ලෝකයම බේරගත්තේ කවුද දන්නවද? ලෝකේ කවුරුත් හිතපු නැති කෙනෙක්... ඒ තමයි චීනයේ ජනාධිපති ෂී ජින්පිං! 🇨🇳 පුදුමම දේ තමයි චීනය මේ ලෝකය බේරගන්න වැඩේ කළේ කාටවත් නොකියා සම්පූර්ණයෙන්ම රහසිගතව. ඒ වගේම මේකෙන් වැඩියෙන්ම බේරුණේ චීනයේ ලොකුම හතුරා වෙන ඇමෙරිකාව! ඉතින් කොහොමද චීනය මේක කළේ? ඇයි එහෙම කළේ? අද අපි කතා කරන්නේ ලෝක දේශපාලනයේ සහ ආර්ථිකයේ මහා රහසක් වු​න, චීනය තනියම ලෝකය බේරගත්ත ඒ අරුම පුදුම කතාව ගැන. 🛢️🌍 මේක තේරුම් ගන්න අපි ලෝකයේ තෙල් මාකට් එක වැඩ කරන විදිහ මුලින්ම බලමු. ලෝකයේ හැමදාම තෙල් බැරල් මිලියන 100 ක් නිෂ්පාදනය වෙනවා. ඒ වගේම දවසකට තෙල් බැරල් මිලියන 100 ක්ම මිනිස්සු පාවිච්චි කරනවා. මේකෙ කිසිම ඉතිරියක් නෑ. 🧮⛽ ඉරාන යුද්ධයත් එක්ක ඉරානය "හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය" වහලා දැම්මා. මේකෙන් දවසකට ලෝකෙට එන තෙල් බැරල් මිලියන 20 ක් එකපාරටම නැවතුණා! දැන් දවසකට නිෂ්පාදනය වෙන්නේ මිලියන 80 යි. ඒ කියන්නේ දවසකට මිලියන 20 ක හිඟයක්. මේ හිඟය නිසා මුළු ලෝකයේම කර්මාන්තශාලා, පියාසර කරන ගුවන් යානා වලින් 20% ක්ම නවතින්න තිබුණා! ලෝකය මේකට මුහුණ දෙන්න ප්ලෑන් එකක් ගැහුවා. සෞදි අරාබිය සහ UAE වල වෙනත් නල මාර්ග වලින් තෙල් බැරල් මිලියන 7 ක් ගෙනාවා. ලෝකේ තියෙන හදිසි තෙල් සංචිත වලින් තෙල් බැරල් මිලියන 2.5 ක් දවසකට එළියට දැම්මා. හැබැයි මේ ඔක්කොම කළත් තාමත් දවසකට බැරල් මිලියන 10-12 ක හිඟයක් තියෙනවා! ඒ මදිවට අර හදිසි සංචිතත් මාස කීපයකින් ඉවර වෙන්නයි යන්නේ. ලෝක විනාශය අත ළඟම තිබුණා. මෙන්න මේ වෙලාවේ තමා ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ අමුතු දෙයක් දැක්කේ. චීනය දවසකට ආනයනය කරන තෙල් ප්‍රමාණය එකපාරටම හරි අඩකින් අඩු කරලා! 🪄🇨🇳 චීනය කියන්නේ ලෝකයේ වැඩිපුරම තෙල් පාවිච්චි කරන රට. ඔවුන්ගේ ආර්ථිකය දුවන්නේ තෙල් වලින්. හැබැයි මේ අර්බුදය ආපු ගමන් ඔවුන් දවසකට ආනයනය කරන තෙල් බැරල් මිලියන 5.5 ක් නතර කළා! (මේක මුළු ඉන්දියාවම පාවිච්චි කරන තෙල් ප්‍රමාණයටත් වඩා වැඩියි). චීනය මේ විදිහට මාකට් එකෙන් අයින් වු​න හින්දා, අර ලෝකෙටම තිබු​න තෙල් බැරල් මිලියන 12 ක හිඟය, එකපාරටම මිලියන 5 කට විතර අඩු වුණා. මේකෙන් ලෝකෙට ලොකු සහනයක් ලැබුණා. චීනය කිසිම තැනක "අපි මේක කළේ මෙහෙමයි" කියලා කිව්වේ නෑ. හැබැයි ම​ම හොයාගත්තා ඔවුන් මේක කරපු හැටි. 🏭🔋 තෙල් අපනයනය තහනම් කිරීම : චීනය තමන්ගේ රටේ හදන පෙට්‍රල්, ජෙට් ඉන්ධ​න පිටරට යවන එක රහසිගතව තහනම් කළා. ගල් අඟුරු : පරිසරය ගැන නොහිතා චීනය එකපාරටම ගල් අඟුරු බලාගාර 50 කට වඩා වැඩිකරලා, ප්ලාස්ටික් සහ පොහොර හදන්න තෙල් වෙනුවට ගල් අඟුරු පාවිච්චි කළා. දුම්රිය සහ විදුලි කාර් : මිනිස්සුන්ට ගුවන් ගමන් වෙනුවට කෝච්චි වල යන්න පුරුදු කළා. ඒ වගේම චීනයේ පාරවල් වල තියෙන වාහන වලින් 25% ක්ම අද විදුලි වාහන. ඒ නිසා තෙල් ඉල්ලුම ගොඩක් අඩු වුණා. හැබැයි මේකයි ලොකුම රහස! චීනය මේ හිඟය පියවගත්තේ තමන්ගේ හැංගිච්ච තෙල් සංචිත වලින්! චීනයේ මේ තෙල් ටැංකි වල ප්‍රමාණය රාජ්‍ය රහසක්. හැබැයි චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණයෙන් බැලුවාම චීනයට අඩුම තරමේ තෙල් බැරල් බිලියන 1.4 ක සංචිතයක් තියෙනවා කියලා හොයාගත්තා. මේක මුළු ලෝකයේම අනිත් රටවල් වල තියෙන සංචිත ඔක්කොටම වඩා වැඩියි! 🛢️🤫 ඉන්දියාවට තෙල් තියාගන්න පුළුවන් දවස් 4 යි. යුරෝපයට දවස් 20 යි. ඇමෙරිකාවට දවස් 60 යි. හැබැයි චීනයට මේ තෙල් සංචිත වලින් අවුරුද්දකට වඩා පිටරටින් තෙල් ගන්නේ නැතුව ඉන්න පුළුවන්! 🤯 චීනය මේ තරම් තෙල් ගෙනාවේ කොහෙන්ද? ලෝකයේ ප්‍රධාන තෙල් නිෂ්පාදකයින් දෙන්නෙක් වෙන ඉරානය සහ රුසියාවට ලෝකයෙන් සම්බාධක දාලා තියෙන්නේ. කාටවත් එයාලගෙන් තෙල් ගන්න බෑ. 🇷🇺🇮🇷 හැබැයි චීනය රහසිගත නැව් පාවිච්චි කරලා හොරෙන් මේ තෙල් ඔක්කොම ගත්තා. මේක අහුවුණේ නැත්තේ ඇයි? ලෝකයේ තෙල් ගනුදෙනු වෙන්නේ ඇමෙරිකානු ඩොලර් වලින්. ඒ නිසා ඇමෙරිකාවට ඒ ගනුදෙනු බ්ලොක් කරන්න පුළුවන්. හැබැයි චීනය රුසියාවටයි ඉරානයටයි ගෙව්වේ චීන මුදල් වලින්. මේ නිසා ඇමෙරිකාවට මේ හොර ගනුදෙනුව පෙනුණේ නෑ. ඒකෙන් චීනය අඩු ගාණට තෙල් අරන් බිලියන ගාණක සංචිත හදාගත්තා! චීනය තමන්ව ආරක්ෂා කරගන්න විතරක් නෙවෙයි මේක කළේ. මේ පිටිපස්සේ ලොකු ප්ලෑන් 4 ක් තියෙනවා. 🧠🔍 තායිවානය සහ මලක්කා සමුද්‍ර සන්ධිය : 🇹🇼

මේක තමයි ලොකුම ප්‍රශ්නය. ඔවුන් සීතලටම හැඩගැහිලා හිටියේ. ඔවුන්ගේ ඇඟවල් බර නිසා අපිට වගේ දුර ගමන් යන්න ඔවුන්ට බැරි වුණා. ඒ වගේම ඔවුන්ගේ මහපටැඟිල්ල පිහිටලා තිබු​න කෝණය නිසා, අපිට වගේ සියුම් වැඩ කරන්න (උදාහරණයක් විදිහට ඉඳිකටුවකින් ඇඳුම් මහන්න) ඔවුන්ට බැරි වුණා. සීතල වැඩිවෙද්දී හරියට ඇඳුමක් මහගන්න බැරිවීමත් ඔවුන්ගේ මරණයට හේතු වුණා. හැබැයි මේ කතාවේ ලස්සනම සහ පුදුම සහගතම කොටස තියෙන්නේ මෙතන. 2010 දී විද්‍යාඥයෝ නියැන්ඩතාල් ඇටකටු වලින් උන්ගේ DNA වෙන් කරගෙන බැලුවා. එතකොට අපූරු දෙයක් හොයාගත්තා! 🧬🤯 අප්‍රිකාවෙන් පිටත ඉන්න (Sub-Saharan African හැර) අද ලෝකයේ ජීවත් වෙන අපේ හැමෝගෙම ඇඟේ 1% ත් 4% ත් අතර ප්‍රමාණයක් තියෙන්නේ නියැන්ඩතාල් DNA!. ඒ කියන්නේ මීට අවුරුදු 50,000 කට කලින් අපි යුරෝපයට ගියාම, අපේ ආදිමානවයෝ අර නියැන්ඩතාල්වරු එක්ක ආදර සම්බන්ධකම් ඇතිකරගෙන දරුවෝ හදලා තියෙනවා! 🔥🏕️ මේ DNA වලින් අපිට හොඳ දේවලුත් ලැබුණා, නරක දේවලුත් ලැබුණා. හොඳ දේවල්: අද අපිට සමහ​ර වෛරස් ලෙඩ වලට ඔරොත්තු දෙන ශක්තිය, රෑට නිදි මරන්න පුළුවන් හැකියාව, සහ සමහර අයට තියෙන උස ලැබිලා තියෙන්නේ මේ නියැන්ඩතාල්වරුන්ගෙන්! නරක දේවල්: ඒ වගේම අද අපිට හැදෙන මානසික විෂාදය, ඇලජි සහ ලේ කැටි ගැසීමේ රෝගත් අපිට දායාද කළේ එයාලම තමයි! ඉතින්, නියැන්ඩතාල්වරු කියන්නේ කිසිම අසාර්ථක ජාතියක් නෙවෙයි. ඔවුන් අවුරුදු ලක්ෂ දෙකහමාරක් තිස්සේ මේ පෘථිවියේ රජ කළා. හැබැයි ඔවුන්ගේ ලොකුම දුර්වලකම වුණේ, ඔවුන් හිටපු පරිසරයටම "ඕනෑවට වඩා" හැඩගැහිලා හිටපු එක. පරිසරය වෙනස් වෙද්දී, ඔවුන්ට ඒකට අලුතින් හැඩගැහෙන්න බැරි වුණා. ⏳🌏 අපි (Homo sapiens) බේරුණේ අපේ ඇඟේ හයිය නිසා නෙවෙයි, ඕනෑම තත්වයකට වෙනස් වෙන්න පුළුවන් සහ අලුත් දේවල් හොයාගෙන ඉස්සරහට යන්න පුළුවන් අපේ මොළයේ හැකියාව නිසා! නියැන්ඩතාල්වරු අද සම්පූර්ණයෙන්ම වඳවෙලා ගිහින් නෑ. ඔවුන්ගේ ජාන අදටත් අපේ ඇඟවල් ඇතුළේ ජීවත් වෙනවා. හැබැයි මේ කතාවෙන් අපිට ලොකු පාඩමක් තියෙනවා. "දැන් තියෙන තත්වයට ඕනෑවට වඩා පුරුදු වෙලා, වෙනස් වෙන්න බය වුණොත්" කවදාහරි දවසක අපේ Homo sapiens ජාතියටත් අර නියැන්ඩතාල්වරුන්ට වෙච්ච දේම වෙන එක නවත්වන්න බැරි වෙයි! ඔබගේ ඇඟෙත් නියැන්ඩතාල් ජාන තියෙනවා කියලා දැනගත්තාම ඔබට මොකද හිතුණේ? ඔවුන් අදටත් ජීවතුන් අතර හිටියා නම් ලෝකය කොහොම තියේවිද? ඔබේ අදහස් පහළින් අනිවාර්යයෙන්ම Comment කරන්න. ඒ වගේම මේ වටිනා තොරතුරු අනිත් අයටත් දැනගන්න අනිවාර්යයෙන්ම Share කරන්න සහ ලිපියට Like එකක් දාන්නත් අමතක කරන්න එපා! 👇💬🔄

අද ලෝකයේ ඉන්න බුද්ධිමත්ම සහ බලවත්ම සත්තු ජාතිය කවුද කියලා ඇහුවොත්, ඒක වෙන කවුරුත් නෙවෙයි 'අපි' (Homo sapiens) කියන එක හැමෝම දන්නවා. හැබැයි මේක හැමදාම මෙහෙම තිබුණ දෙයක් නෙවෙයි! මීට අවුරුදු 50,000 කට විතර කලින් මේ පෘථිවියේ අපිත් එක්ක තවත් මිනිස් ජාතීන් තුනක් විතර ජීවත් වුණා. ඒ අතරින් අපිට වඩා ශක්තිමත්, ඩයිනෝසරයෝ වගේ හයිය තිබු​න සහ අදටත් අපේ ඇඟේ හැංගිලා ඉන්න අපේම ඥාති සහෝදරයෝ පිරිසක් හිටියා. ඔවුන් තමයි නියැන්ඩතාල්වරු! 🦍💀 ඔවුන් අපිට වඩා ශක්තිමත්, අපිට වඩා ලොකු මොළයක් තිබුණා, අපිට කලින් ආයුධ පාවිච්චි කළා. හැබැයි පුදුමෙකට වගේ එකපාරටම ඔවුන් මේ ලෝකයෙන් අතුරුද​හන් වෙලා ගියා! පෘථිවියේ අන්තිමට ඉතුරු වුණේ අපි විතරයි. මේ අරුම පුදුම නියැන්ඩතාල්වරු කියන්නේ කවුද? ඔවුන් යෝධයෝ වගේද හිටියේ? සහ මේ ලෝකයෙන් ඔවුන් එකපාරටම අතුරුදහන් වුනේ කොහොම​ද? අද අපි කතා කරන්නේ ලෝක ඉතිහාසයේ සැඟවු​න ඒ අඳුරු කතාව ගැන. 🌍🔍 ඉස්සර කාලේ විද්‍යාඥයෝ නියැන්ඩතාල්වරුන්ගේ ඇටසැකිලි හොයාගත්තාම හිතුවේ මුන් හරියට වඳුරෝ වගේ කුදගහගෙන ඇවිදපු, කිසිම මොළයක් නැති මෝඩ මිනිස් ජාතියක් කියලා. ඒ කාලේ හිටපු අර්නස්ට් හේකල් කියන ජීව විද්‍යාඥයා මෙයාල​ට 'Homo stupidus' (මෝඩ මිනිසා) කියලා නම දාන්නත් හැදුවා! 🤨🦴 හැබැයි මේක සම්පූර්ණයෙන්ම බොරුවක්! මේ කතාව හැදුණේ 1911 දී හොයාගත්ත එකම එක නියැන්ඩතාල් ඇටසැකිල්ලක් නිසා. පස්සේ බලද්දී මේක ආතරයිටිස් හැදිලා වයසට ගිහින් කුදගහපු මනුස්සයෙක්ගේ ඇටසැකිල්ලක්! ඇත්තටම නියැන්ඩතාල්වරු කියන්නේ අපිට වඩා ගොඩක් වෙනස්, හැබැයි මාරම බුද්ධිමත් පිරිසක්. ඔවුන් අපිට කලින් ගල් ආයුධ හැදුවා, සත්තුන්ගේ හම් වලින් ඇඳුම් මැහුවා, ගින්දර පාවිච්චි කළා, මස් දුම් ගස්සලා කල් තියාගත්තා. ඒ විතරක් නෙවෙයි, අදටත් හොයාගන්න පුළුවන් විදිහට ගුහා වල චිත්‍ර ඇන්දා සහ මුහුදු බෙල්ලන්ගෙන් ලස්සන ආභරණ හැදුවා! මේකෙන් පේන්නේ ඔවුන්ට කලාත්මක හැකියාවන් සහ වියුක්ත චින්තනයක් තිබුණා කියලා. අද ඔයා කෝච්චියක යනකොට හොඳට ඇඳගත්ත නියැන්ඩතාල් කෙනෙක් හිටියොත් ඔයාට එයාව අඳුරගන්න බැරි වෙයි. හැබැයි එයාලගේ ඇඟේ හැඩය අපිට වඩා ගොඩක් වෙනස්. 💪❄️ නියැන්ඩතාල්වරු උසින් අපිට සමාන වුණා​ට, ඔවුන්ගේ ඇඟ අපිට වඩා 20% ක් විතර බරයි. ඔවුන්ගේ අස්ථි අපේ වගේ දෙගුණයක් ඝනකමයි! ඒ කියන්නේ මෙයාලා හරියට යුධ ටැංකි වගේ මිනිස්සු ජාතියක්. ඔවුන්ගේ පපුව ගොඩක් පළල්. ඒක ඇතුළේ අද මිනිස්සුන්ට වඩා 20% කින් ලොකු පෙනහළු තිබුණා. ලොකු නාසයකුත් මෙයාල​ට තිබුණේ අයිස් යුගයේ සීතල හුළඟ ඇඟට යන්න කලින් රත් කරගන්න. ඔවුන් දඩයම් කළේ අපි වගේ සත්තු පස්සේ දුවලා දුවලා සතා​ව හෙම්බත් කරලා නෙවෙයි. ඔවුන් තනිකරම ලඟට ගිහින් එකපාරටම පැනලා සතාව මරලා දාන අය. ඔවුන්ගේ දඩයම් වුණේ දැවැන්ත වූලි මැමත්වරු සහ රයිනෝසිරස්ලා! මේ නිසා ඔවුන්ට නිතරම තුවාල වුණා. හොයාගෙන තියෙන නියැන්ඩතාල් ඇටසැකිලි වලින් 79% කම දරුණු තුවාල වෙලා සුව වු​න සලකුණු තියෙනවා. හොඳම උදාහරණය තමයි 1957 දී ඉරාකයෙන් හොයාගත්ත 'ෂැනිඩාර් 1' කියන පොසිල​ය. මේ මනුස්සයාගේ එක අතක් නෑ, ඔළුව කුඩුවෙලා ඇහැක් පේන්නේ නෑ, කන් දෙකම ඇහෙන්නේ නෑ. හැබැයි පුදුමෙකට වගේ මේ මනුස්සයා අවුරුදු 40 ක් වෙනකම් ජීවත් වෙලා තියෙනවා! (ඒ කාලේ හැටියට අවුරුදු 40 ක් කියන්නේ ලොකු වයසක්). මේකෙන් ඔප්පු වෙන්නේ නියැන්ඩතාල්වරු තමන්ගේ ලෙඩ්ඩුන්ව බලාගන්න තරම් ආදරණීය සහ සමාජශීලී පිරිසක් කියන එක. ඔවුන් තමන්ගේ මළගිය අයව මල් එක්ක වළදාලත් තියෙනවා! 💐 මීට අවුරුදු 50,000 කට කලින් අපි (Homo sapiens) අප්‍රිකාවෙන් යුරෝපයට එද්දී, එහේ හිටපු නියැන්ඩතාල්වරු එක්ක අපිට හැප්පෙන්න වුණා. අපි අවුරුදු 5000 ක් 10,000 ක් විතර එකට ජීවත් වුණා. ඊටපස්සේ නියැන්ඩතාල්වරු සදහටම අතුරුද​හන් වුණා! ඇයි ඒ? මේකට එක හේතුවක් නෙවෙයි, හේතු ගොඩක් තියෙනවා. 🤷‍♂️💥 අපේ ආයුධ සහ මොළය : අපි ගොඩක් සමාජශීලීයි. අපි අනිත් කණ්ඩායම් එක්ක කතා කරලා ආයුධ සහ තාක්ෂණය හුවමාරු කරගත්තා. හැබැයි නියැන්ඩතාල්වරු ජීවත් වුණේ හුදෙකලා කණ්ඩායම් විදිහට. ඒ වගේම අපිට දුර ඉඳන් විදින්න පුළුවන් ආයුධ තිබුණා. ඔවුන් ළඟට ගිහින් ගහගද්දී අපි දුර ඉඳන් දඩයම් කළා. මාරාන්තික ලෙඩ රෝග : අපි අප්‍රිකාවෙන් එද්දී අලුත්ම ලෙඩ රෝග ගොඩක් අරන් ආවා. නියැන්ඩතාල්වරුන්ගේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියට මේ ලෙඩ වලට ඔරොත්තු දෙන්න බැරි වුණා. කෑම නැතිවීම සහ දේශගුණික විපර්යාස : නියැන්ඩතාල්වරු කෑවේ 80-90% ක්ම මස්. අයිස් යුගයේදී දේශගුණය එකපාරටම සීතල වෙද්දී සත්තු මැරිලා ගියා. කෑම නැතිවුණාම මුළු නියැන්ඩතාල් ගම්මාන පිටින්ම බඩගින්නේ මැරුණා. සමහරවිට ඔවුන් එකිනෙකාව මරාගෙන කන්නත් ඇති කියලා සාක්ෂි තියෙනවා. හැබැයි අපි එළවළු, අල, මස් ඔක්කොම කාපු නිසා අපි කොහොමහරි බේරුණා. 🥩🌱 ඔවුන්ගේම ශරීරය ඔවුන්ටම වින කිරීම :

චීන හා ස්පාඤ්ඤ අනුරූ මේ ඡායාරූපයෙන් 15 වැනි සියවසේ ජනප්‍රියම නෞකා දෙක නිරූපණය වේ යැයි කිවහොත් නිවැරැදියි. ඉදිරියෙන් ක්‍රිස්ටෝපර් කොළම්බස්ගේ Santa maria නෞකාවේ අනුරුවක් දක්වෙන අතර එයට පිටුපසින් දැක්වෙන්නේ චීන අද්මිරාල් ෂෙන්ග් හේ'ගේ නිධන් බලඇණියේ විශාල නෞකාවකි. නෞකා 2 අතර කාල පරතරය උපරිම වශයෙන් වසර 50 ක් තරම්. නමුත් එයින් වසර 600 කට පෙර පෙරදිග හා බටහිර පැවති නාවික තාක්ෂණය පිළිබඳව හොඳ අවබෝධයක් ලැබිය හැකියි. Carrack වර්ගයට අයත් වූ Santa Maria කොළම්බස්ගේ බලඇණියේ තිබුණු විශාලතම යාත්‍රාව විය. එහි දිග මීටර් 19-20 පමණ වේ යැයි ඇස්තමේන්තු වන අතර ප්‍රමාණය ටොන් 150 කි. 1460 දී ඉදිවූ එය 1492 වසරේදී ගිලී ගියේය. චීන ජාතිකයන්ගේ මිංග් නිධන් චාරිකා ක්‍රියාත්මක වූයේ 1405- 1433 අතර කාලයේදීය. එම කාලය තුළ Ming Fleet වෙනුවෙන් නැව් 2868 ක් ඉදිවූයේ යැයි වාර්තා වේ. අද්මිරාල් ෂෙන්ග් හේ විසින් මෙහෙයවූ එම බලඇණියේ විශාල ප්‍රමාණයේ Junk යාත්‍රාවක් මීටර් 100 කට වඩා වැඩි වූ බව සඳහන්. එනම් ආසන්න වශයෙන් ටොන් 1000 ක පමණ ප්‍රමාණයක්. නමුත් විද්‍යානුකූලව බොහෝ විද්වත්හු පෙන්වා දෙන්නේ ලී වල ස්වභාවික ගුණයන් සමග එතරම් විශාල නැවක් දැවයෙන් ඉදි කල නොහැකි බවයි. ඒ අනුව ඒවායේ උපරිම දිග මීටර් 70 ක් විය යුතු යැයි ඔවුන් පෙන්වා දෙති. නමුත් ඓතිහාසික මූලාශ්‍ර පෙන්වා දෙන පරිදි චීන යාත්‍රා පෙර පැවැසූ තරම් විශාල වේ. එම මූලාශ්‍රයන් අප්‍රිකාවේ සිට ජපානය තෙක් විශාල පරාසයක විහිදීම නිසා එය මතභේදාත්මක කරුණක් වී ඇත. නිධාන සොයා, දේශපාලන සම්බන්ධතා ගොඩනගා ගනිමින් චාරිකා 7 ක් අද්මිරාල් ෂෙන්ග් හේ ක්‍රියාත්මක කලේය. එහිදී තුන් වතාවක් ඔහු ලංකාවට පැමිණි අතර රයිගම අලකේශ්වර සමග යුද්ධයක්ද ඇති කර ගත්තේය. එවක ලොව පැවැති විශාලතම යාත්‍රා එලෙස ලංකාවටද පැමිණියේය. ස්පාඤ්ඤයේ හොඳම නැවකට වඩා එවක චීන යාත්‍රා 5 ගුණයක් විශාල වූ අතර Titanic නෞකාව එයට වඩා දෙගුණයක් පමණ දිගින් යුතු විය. #sailing_ships_and_pirates

පාළු බිම්ගෙයක සැඟවුණු ලෝකයේ මාරාන්තිකම රාක්ෂයා - චර්නොබිල්හි "අලි පාදය" 1986 අප්‍රේල් 26 වැනිදා, එවකට සෝවියට් සංගමයට අයත් යුක්රේනයේ චර්නොබිල් න්‍යෂ්ටික බලාගාරයේ 4 වන ප්‍රතික්‍රියාකාරකය පුපුරා යාමෙන් ලෝක ඉතිහාසයේ දරුණුතම න්‍යෂ්ටික අනතුරක් සිදු වුනා. ඒ විනාශය ගැන බොහෝ දෙනා දන්නවා වුනත්, එහි නටබුන් යට අදත් සැඟවී සිටින අතිශය භයානක වස්තුවක් ගැන බොහෝ දෙනෙක් අහලාවත් නෑ. අද අපි කතා කරන්නේ ඒ ඉතා ගැඹුරු අඳුරු බිම්ගෙයක රහසිගතව සැඟවී සිටින ලොව භයානකම රාක්ෂයා ගැනයි. බැලූ බැල්මට රැළි වැටුණු අළු පැහැති ගල් ගොඩක් වගේ පෙනෙන මෙය, 1986 දී ඒ අසලින් තත්පර කිහිපයක් සිටි අයෙකුට පවා එක එල්ලේම මරණ වරෙන්තුව ලියා දුන් භයානක අමුත්තෙක්. ඒක හැඳින්වෙන්නේ "අලිගේ පාදය" නැත්නම් Elephant's Foot යන නමින්. ඒක සාමාන්‍ය ගලක්වත්, ස්වාභාවික ඛනිජයක්වත් නෙවෙයි, ඒ මිනිසා විසින් නොදැනුවත්වම නිර්මාණය කළ මරණයේ සංකේතයක් ලෙසයි සැලකෙන්නේ. එදා පිපිරුමේදී, ප්‍රතික්‍රියාකාරකයේ හරය අධික උෂ්ණත්වයකින් දිය වී යාමත් සමඟ න්‍යෂ්ටික ඉන්ධන, වැලි, කොන්ක්‍රීට්, වානේ සහ ගොඩනැගිල්ලේ වෙනත් ද්‍රව්‍ය සියල්ල එකට දිය වෙලා ගලා ගියේ ගිනිකඳු ලාවා වගෙයි. මේ අසාමාන්‍ය මිශ්‍රණය කෘතිම විකිරණශීලී ලාවා විශේෂයක්. විද්‍යාඥයන් ඒක හඳුන්වන්නේ කෝරියම් / Corium විදියටයි.. සෙල්සියස් අංශක දහස් ගණනක් වෙන උෂ්ණත්වයක තිබූ මේ ද්‍රව්‍ය බිම් මහල් කිහිපයක් දිය කරමින් පහළට ගලා ගොස් අවසානයේ පහළ මාලයේ කාමරයක දැවැන්ත කළු පැහැති කුට්ටියක් විදියට තැන්පත් වුබා. එහි මතුපිට රැලි වැටුණු අලියෙකුගේ පාදයක සමට සමාන වුන නිසා තමයි ඒකට "අලි පාදය" කියන නම ලැබුණේ. අනතුරෙන් මාස කිහිපයකට පසුව මේ ස්ථානයට ළඟා වුන විද්‍යාඥයන් සහ සේවකයන් දැකගත්තේ ලෝකයේ එතෙක් මිනිසා හමුවුන භයානකම විකිරණ මූලාශ්‍රවලින් එකක් බවයි. එවකට ඒක පැයකට රොන්ට්ජන් 10,000ක් පමණ විකිරණ නිකුත් කළ බව මැනගනු ලැබුවා. (රොන්ට්ජන් (Roentgen - R) කියන්නේ විකිරණශීලීතාව මැනීමට අතීතයේ භාවිත කළ සම්ප්‍රදායික මිනුම් ඒකකයක්.) අපේ පරිසරයේ ස්වාභාවිකව තියෙන පසුබිම් විකිරණශීලීතාවය පැයට රොන්ට්ජන් 0.00002 (20 micro-Roentgens) වගේ ඉතාම සුළු අගයක්. ඒ අනුව, රොන්ට්ජන් 10,000ක ප්‍රමාණය මොනතරම් දරුණුද කිව්වොත්, එහි මිනිත්තු පහක් පමණ රැඳී සිටීමෙන් මාරාන්තික විකිරණ මාත්‍රාවක් ශරීරයට ඇතුළු වෙන්න පුලුවන් වගේම දින කිහිපයක් ඇතුළත අවයව අකර්මණ්‍ය වෙලා මරණයට පත්වීමේ අවදානම ඉතා ඉහළ වුනා. ඒ නිසා මේ ස්ථානයට මිනිසුන් යැවීම අතිශයින්ම සීමා කළ අතර, ඡායාරූප ගැනීම සඳහා භාවිත කළ දුරස්ථ කැමරා පවා දැඩි විකිරණ හේතුවෙන් විකෘති වෙලා ක්‍රියා විරහිත වුනා. කෝරියම් කියන්නෙ ස්වාභාවිකව පෘථිවියේ ඇති ද්‍රව්‍යයක් නෙවෙයි. ඒක හටගන්නේ ඉතා විශාල න්‍යෂ්ටික අනතුරකදී පමණයි. චර්නොබිල්හි "අලි පාදය" විද්‍යාඥයන්ට ඉතා වටිනා අධ්‍යයන නිදර්ශනයක් වෙලා තියෙන්නේ අනාගත න්‍යෂ්ටික ආරක්ෂණ සැලසුම් සකස් කිරීමට සහ මේ වගේ අනතුරු අවම කර ගැනීමට එයින් ලැබෙන දැනුම නිසයි. අද වන විට, අනතුර සිදුවෙලා දශක හතරකට ආසන්න කාලයක් ගත වෙලා තියෙනවා. දැන් මේ කෝරියම් කුට්ටිය බොහෝදුරට සිසිල් වෙලා ඇති අතර එහි විකිරණ මට්ටම 1986 වසරට සාපේක්ෂව සැලකිය යුතු තරමින් අඩු වෙලා තියෙනවා. ඒත් ඒක තවමත් මිනිසුන්ට අතිශය උග්‍ර හා මාරාන්තික අනතුරුදායක මට්ටමක පවතින අතර, ආරක්ෂිත උපකරණ නැතිව ඒකට සමීප වීම කිසිසේත්ම සුදුසු වෙන්නෙ නෑ. මොකද, විකිරණශීලී මූලද්‍රව්‍ය ක්‍රමයෙන් ක්ෂය වුනත්, ඒකෙ සමහර සංරචක සම්පූර්ණයෙන්ම ආරක්ෂිත මට්ටමකට පැමිණීමට වසර සිය ගාණක ඉඳලා දහස් ගණනක් දක්වා කාලයක් ගත වෙන්න පුලුවන්. ඉතින් චර්නොබිල්හි "අලි පාදය" කියන්නෙ විද්‍යාත්මක කුතුහලය දනවන වස්තුවක් පමණක් නෙවෙයි. ඒක තාක්ෂණය මිනිස් ජීවිතයට අතිවිශාල ප්‍රයෝජන ගෙන දෙන්න පුලුවන් වුනත්, කුඩා අත්වැරදීමක් පවා මොන තරම් විනාශකාරී ප්‍රතිවිපාක ඇති කරන්න පුලුවන්ද කියලා සිහිපත් කරන නිහඬ සාක්ෂියක්. අදත් ඒක චර්නොබිල්හි අඳුරු භූගත කාමරයක නිහඬව පවතින්නේ, මිනිසාගේ දක්ෂතාවයත්, එහි වගකීමත් අතර ඇති සියුම් සීමාව අපට මතක් කර දෙමින්. ✍️ Timeline Tales ©