آب نطلبیده

🔺ضرورت بررسی کارشناسی لایحه کاسپین 🔹هشت سال پس از تصویب کنوانسیون حقوقی دریای مازندران در مردادماه ۱۳۹۷ که به امضای سران کشورهای ساحلی دریای کاسپین رسید، دولت در هفته‌های گذشته و درحالی‌که کشور با تنش‌ها و احتمال آغاز دوباره جنگ روبه‌روست، یعنی کشور در شرایط جنگی است، اقدام به ارسال یک‌فوریتی این لایحه به مجلس کرد تا در مجلس به تصویب رسد. این در حالی است که در هشت سال گذشته دولت به صورت شفاف و روشن درباره این کنوانسیون و ویژگی‌های آن اطلاع‌رسانی نکرده است. حتی در ماه‌های ابتدایی تصویب این کنوانسیون در دولت دوم آقای روحانی، وزارت امور خارجه درباره این کنوانسیون حاضر به تشریح عملکرد خود و چرایی امضای کنوانسیون نشد و حتی حاضر نشد در محافل عمومی با برگزاری نشست‌های رسانه‌ای به تشریح عملکرد خود دراین‌باره و چرایی امضای این کنوانسیون بپردازد. 🔹این نکته هم دارای اهمیت است که در دفاع از امضای این کنوانسیون حقوقی وزیر وقت امور خارجه ایران از استدلال‌هایی برای توجیه امضای این کنوانسیون استفاده می‌کرد که باید از سوی وزرای خارجه کشورهای دیگر شنیده می‌شد نه از سوی وزیر خارجه ایران. اینکه دولت شوروی اجازه می‌داد یا نمی‌داد که ایران از سهم مشاع خود استفاده کند، توجیهی حقوقی نیست بلکه یادآوری یک رویه ظالمانه و نادرست شوروی سابق است. از این رویه نادرست نباید اصل حقوقی علیه منافع ملی ایرانیان استخراج شود. 🔹با فروپاشی کشور اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی سابق در سال ۱۹۹۱ تعداد کشورهای ساحلی دریای مازندران از دو کشور ایران و شوروی سابق به پنج کشور ایران، روسیه، قزاقستان، جمهوری آذربایجان و ترکمنستان رسید. گروهی از تحلیلگران و حقوق‌دانان معتقدند که بر اساس معاهدات ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ میان ایران و روسیه، باید تکلیف دریای کاسپین مشخص می‌شد و پذیرش رویه جدید حقوقی منجر به ازدست‌رفتن حقوق قانونی ایران و تحدید مرزهای سرزمینی ایران می‌شود. بر مبنای این استدلال اگر کشور روسیه در حقوق بین‌الملل دولت تداوم‌دهنده شوروی سابق قلمداد می‌شود -هم کرسی شورای امنیت را حفظ کرده و هم تعهدات بین‌المللی شوروی را پذیرفته- چرا در موضوع دریای کاسپین تعهدات شوروی سابق به روسیه منتقل نشده است؟ 💢یادداشت احسان هوشمند را اینجا بخوانید👇 https://www.sharghdaily.com/fa/tiny/news-1120353 @sharghdaily sharghdaily.com

https://x.com/mfasihy/status/2082071541026570476?s=46 @ab_natalabideh

💠 تمدن اصفهان بر بستر زاینده‌رود بنا شده است 💢 قسمتی از گفتگو با دکتر مهدی فصیحی هرندی، پژوهشگر حوزه سیاست‌گذاری انرژی و دیپلماسی آب #زاینده_رود_شاهرگ_حیاتی_فلات_مرکزی_ایران #زاینده_رود_را_زنده_میخواهیم #زاینده_رود_من_کو 🌐 حقایق زاینده رود 👇 🆔 @Zayanderud_NGO 🆔 https://chat.whatsapp.com/I7vvi14jvVF3zOZrFvsYHL

https://www.karzar.net/332503

‍ #آب_نطلبیده داستان ادامه‌دار سدِ حوضه هیرمند در بالادست در افغانستان تکمیل سد بخش‌آباد افغانستان باعث ⁧ #سد⁩ چندلایهٔ و توقف کامل جریان، حتی سیلاب از سمت ⁧ #حوضه⁩ هلمند/⁧ #هیرمند⁩ به ایران خواهد شد. ‏یعنی هر قطره آب وارده به هیدروسیستم ⁧ #هلمند⁩ پیش از رسیدن به هامون‌ها مهار می‌شود. اتکاء به رفتار داوطلبانهٔ بالادست برای آزاد سازی آب، سیاست ضعیف و خوش خیالی است. https://x.com/mfasihy/status/2007057777311809635?s=46 @ab_natalabideh

#آب_نطلبیده تولید و انتقال ابر و بارور سازی ابرها از دید علمی و البته به زبان ساده: https://t.me/smjnazemosadat/1015 https://t.me/smjnazemosadat/1016 @ab_natalabideh

اینجا شرح می‌دهد که چرا در آمریکا برای تولید شکر دارند هر چه بیشتر و بیشتر کاشت نیشکر را کاهش می‌دهند و به سمت چغندرقند می‌روند. نیشکر آب بسیار زیادتری می‌طلبد، از لحاظ اقتصادی کمتر به صرفه است، ضررش برای محیط زیست بسیار بیشتر است. آن هم در آمریکایی که در ایالتی چون فلوریدا تمام شرایط برای کاشت نیشکر و شرایط آبی و خاکی بسیار مناسب‌تر از خوزستان ایران است. چرا در خوزستان صنایع کشت و صنعت نیشکر با قدرت به کار و حتی توسعه خود ادامه می‌دهند؟ چون این پروژه‌ها در اصل دولتی‌اند و با رانت و چپاول دولتی آغاز شده‌اند و با همان هم ادامه می‌دهند. آب تقریباً مفتی که از محیط زیست و از مردم خوزستان دزدیده شده اولین رانت این شرکت‌هاست. ولی این تازه ابتدای ماجراست: علیرغم آب مفت، این شرکت‌ها اکثراً ضررده هستند! خیلی‌هاشان در تصاحب بانک کشاورزی‌اند و ضررشان همانگونه جبران می‌شود که ضررهای بانکی دیگر: با بسط نقدینگی و بنابر این با تورم. آب مجانی و پشتوانه دولتی و رانت و‌حمایت سیاسی را از اینها بگیرید، اینها نمی‌توانند حتی با شکر وارداتی رقابت کنند. @jenabegav

کدام عقلانیت، کدام عدالت 👆🏻

#آب_نطلبیده خَلَف وزیر جهاد کشاورزی چه باید بکند؟ #مهدی_فصیحی_هرندی با اولتیماتوم امروز سخنگوی مجلس (اینجا https://khabaronline.ir/xpn8v) در مورد قیمتها و عمل به وظایف، به نظر می‌رسد جانشین وزیر جهاد کشاورزی یا مشخص شده یا به زودی مشخص خواهد شد. حال فرض کنیم وزیر جدید بخواهد برنامه‌ای اجرایی برای وزارت جهاد #کشاورزی ارائه دهد، به رئیس جمهور و مجلس چه بنویسد؟عادت مألوف این است که برنامه پیشینیان را بازنویسی می‌کنند و راه دوم اینکه بر اساس واقعیات فعلی چند برنامه موفقیت سریع بدهد تا … چند ماه پیش این برنامه را با کمک دوستی تهیه کردم. امیدوارم وزیر بعدی بخواند! لینک برنامه: https://www.dropbox.com/scl/fi/r17xfslsgeyroy5zjmsx4/.pdf?rlkey=qosn842i7s039419bz6t8h189&st=ihh3z7r8&dl=0 @ab_natalabideh

نام کتاب: حکمرانی آب زیرزمینی؛ تحولات و پیشرفت‌ها گردآورندگان: کارن ویلهولس و همکاران مترجم: محمد حب‌وطن و محمد ارشدی با مقدمه: علی باقری و محمد فاضلی انتشارات: روزنه، تهران سال انتشار: ۱۴۰۴ قطع: وزیری تعداد صفحات: ۴۵۴ استحصال بیش از حد منابع آب زیرزمینی منجر به بروز بحران و پدیده‌های نامطلوب محیط‌زیستی در سراسر جهان شده است. تلاش‌های اغلب کشورها از جمله کشورمان، برای بهبود وضعیت این منابع در عمل چندان موثر نبوده است. اما چرا این‌گونه است؟ ماهیت نامرئی، بدخیم و مشترک آب زیرزمینی و نیز بطئی‌بودن رفتارش آن را به یک مسئله پیچیده تبدیل کرده و باعث شده حکمرانی و مدیریت این منبع کار ساده‌ای نباشد. این کتاب با همین بینش و با ارائه چارچوب‌های تحلیلی و بهم‌پیوستگی‌های میان آب زیرزمینی و سایر نظام‌های فیزیکی، اقتصادی و اجتماعی و چند مطالعه موردی، بر آن است که نشان دهد حکمرانی و مدیریت درست این منبع نیازمند یک دانش و رویکرد همه‌جانبه‌نگر و بین‌رشته‌ای است. این کتاب به قلم کارشناسان برجسته از نقاط مختلف جهان است، توانسته خلاء دانشی موجود در این حوزه را پر کند. خرید اینترنتی کتاب با تخفیف @fazeli_mohammad

#آب_نطلبیده تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد بحران آب تهران در حال تشدید است منبع: «Satellite Imagery Shows Tehran’s Accelerating Water Crisis»، مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی واشنگتن (CSIS)، ۲۵ نوامبر ۲۰۲۵ 📌 تهران در آستانه یک بحران آب بی‌سابقه قرار دارد. تحلیل تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد مخازن اصلی تغذیه‌کنندهٔ پایتخت به‌طور قابل توجهی پایین‌تر از تغییرات فصلی معمول خود قرار دارند. رئیس‌جمهور ایران هشدار داده است که کشور «چاره‌ای ندارد» جز اینکه مکان پایتخت را به‌دلیل بحران آب تغییر دهد. در کوتاه‌مدت، سهمیه‌بندی آب در برخی محله‌ها اعمال شده و مقامات ممکن است ناچار به تخلیه ساکنان تهران شوند. این بحران ناشی از افزایش تقاضا برای آب، خشکسالی تاریخی، و مدیریت ناکافی است. دولت ایران با گزینه‌های پیچیده‌ای روبروست، زیرا اصلاحات لازم می‌تواند منافع اقتصادی سیاسی رژیم را تضعیف کند و خطر بروز ناآرامی‌های اجتماعی گسترده را افزایش دهد. 🧨 عوامل محرک بحران: - قرارگیری تهران در حوضه آبریز فلات مرکزی ایران که بیش از نیمی از جمعیت کشور را در خود جای داده ولی کمتر از یک‌سوم منابع آب شیرین را داراست. - رشد جمعیت شهری تهران از ۱۹۷۹ تا امروز دو برابر شده و افزایش شدید با مصرف آب به‌واسطهٔ سبک زندگی شهری و خدمات پرمصرف ادامه دارد. - توسعۀ غیرقابل‌کنترل شهری و ساخت‌وسازهای بدون مجوز که شبکه‌های آب را تحت فشار قرار داده‌اند. - تلفات زیاد (حدود یک‌سوم) آب ورودی به شبکه ناشی از نشتی و سرقت. - آلودگی و از بین رفتن پوشش سبز که مانع نفوذ باران به ذخایر زیرزمینی شده است. - یارانه‌ها و تعرفه‌های پایین آب که انگیزهٔ مصرف بیش از حد و کمبود منابع نگهداری و تعمیر را ایجاد کرده‌اند. تحلیل تصاویر ماهواره‌ای: تحلیل سطح آب بر اساس NDWI (شاخص نرمال‌شدهٔ آب) از تصاویر Sentinel-2 نشان می‌دهد که سطح آب در پنج مخزن اصلی تهران بین ژوئن و نوامبر 2025 به‌طرز شدیدی کاهش یافته است. NDWI سطح آب سطحی را اندازه می‌گیرد (حجم را نه) اما کاهش گسترده در سطح، نشان‌دهندۀ فشار شدید بر مخازن است. 👈🏾 پیامدها و ضرورت اصلاحات: بحران کنونی محصول عدم تعادل عرضه و تقاضای آب است و با ادامه روند خشکسالی و همزمان افزایش تقاضا، شرایط برای تهران وخیم‌تر خواهد شد. اصلاحات ساختاری در رویکرد به مدیریت آب، تعرفه‌گذاری هوشمندانه، اصلاح نظام یارانه‌ها، کنترل برداشت‌های غیرمجاز از آب‌های زیرزمینی، و مدیریت مصرف ضروری است. با این حال، این اصلاحات سیاسی حساس‌اند و می‌توانند واکنش‌های اجتماعی ایجاد کنند. https://www.csis.org/analysis/satellite-imagery-shows-tehrans-accelerating-water-crisis انتشار صرفاً برای اطلاع بوده و به معنای تأیید مطالب نیست. @ab_natalabideh

‍ #آب_نطلبیده تضاد بین بخش رسمی و رسمی! #مهدی_فصیحی_هرندی فروردین ۱۴۰۴ در گفتگو با @irantalk (اینجا https://t.me/fazeli_mohammad/4573 به یک مسأله بنیادی در نظام تدبیر کشور اشاره کردم و آن به قهقرا رفتن ظرفیت حکمرانی برای صورت بندی و حل مسائل کشور در بسیاری از حوزه ها بود. ایران بدلیل نگاه و فرآیند توسعه برون زا همواره با تضادهای متعددی دست به گریبان بوده؛ تضاد بخش رسمی ‌و غیر رسمی، تضاد سنت و تجدد، تضاد بین انتظارات مطلوب و ممکن و … به قول استاد دکتر رفیع‌‌پور در کتاب «دریغ است که ایران ویران شود» تداوم این تضادها آنها را به یک فرهنگ تبدیل کرده است. 📌ماجرا چیست؟ یکی از استانداران در مورد ابطال تخصیص بودجه و آب یکی از پروژه‌ها به رئیس جمهور محترم نامه نوشته‌اند و تقریبا متن حکم را هم در نامه انشاء کرده‌اند. رئیس جمهور نامه را برای اظهار نظر به دانش‌گاه طهران ارجاع داده‌اند که اگر برای تمرین و مشاوره گرفتن و نشان دادن واقعیات اجرائی به دانشگاه باشد، اصلاً بد نیست. ولی اینکه یک گروه مشورتی ۹ نفره که قانوناً هیچ وظیفه و مسئولیت تصمیم گیری ندارد، جای وزارت نیرو با هشتاد هزار نقر نیرو را بگیرد؛ تحدید و به حاشیه بردن نظام فنی اجرائی مملکت است. نظام فنی که متاسفانه فعلا پوسته‌ای از آن باقیمانده است. این ماجرا نشانه‌ای روشن از تضاد درون‌دولتی است؛ تضادی که نه بین «رسمی و غیررسمی»، بلکه بین رسمی و رسمی شکل گرفته است. همان تضادی که اگر رفیع‌پور امروز بود شاید آن را «فرهنگِ تعارض نهادی» می‌نامید؛ فرهنگی که در آن هر نهاد رسمی می‌تواند نهاد رسمی دیگر را دور بزند، در کارش مداخله کند یا حتی تصمیم‌گیری را از او سلب کند. وقتی یک استاندار در مقام یک مقام اجرایی می‌تواند در نامه‌ای عملاً متن حکم برای شورای عالی‌ آب برای ابطال یک موضوعی آن هم به رئیس جمهور بنویسد و رئیس‌جمهور نیز به‌جای ارجاع موضوع به نهاد تخصصی قانونی، آن را به یک کارگروه مشورتی آکادمیک بفرستد، پیام روشن است: ساختار تصمیم‌گیری رسمی دیگر به خودش اعتماد ندارد. این همان سطحی از فرسایش حکمرانی است که در آن، دستگاه‌های تخصصی با ده‌ها هزار کارمند و دهه‌ها تجربه، با یک گروه مشورتی چندنفره جایگزین می‌شوند؛ نه از سر اصلاح، بلکه از سر بی‌اعتمادی، بی‌نظمی نهادی و آشفتگی در تشخیص مسئولیت. این روند خطرناک است، چون: زنجیره مسئولیت‌پذیری را قطع می‌کند؛ اگر تصمیم اشتباه باشد، هیچ‌کس پاسخ‌گو نیست. نظام فنی و اجرایی کشور را فرسوده و بی‌اثر می‌کند؛ وزارتخانه‌ای که کنار گذاشته شود، دیگر نمی‌تواند ظرفیت کارشناسی خود را نگه دارد. موجب تصمیم‌گیری‌های جزیره‌ای می‌شود؛ همان چیزی که امروز در مدیریت آب، انرژی و محیط‌زیست یکی از ریشه‌های بحران است. در چنین شرایطی، تضاد «رسمی با رسمی» تبدیل به شکلی از خودویرانگری نهادی می‌شود؛ همان «بر سر شاخ نشستن و بن بریدن». یعنی مجموعه دولت در حال قطع‌کردن همان شاخه کارشناسی و فنی است که باید بر آن تکیه کند.

‍ #آب_نطلبیده چرا بحران آب ادامه دارد؟ #مهدی_فصیحی_هرندی گیلبرت، روانشناس تصمیم‌ در دانشگاه هاروارد می‌گوید مغزهای ما با تصمیمات بد سیم کشی شده است! حال تصمیمات بزرگِ بد ایران در آب چه بوده که بحران آب ادامه یافته؟ 📊 ابتدا چند عدد تا وضعیت‌ از نظر دسترسی به آب، بهره‌وری از آب و پیامد تصمیمات مشخص شود: 🌧️ در حال حاضر برای هر نفر چقدر آب در دسترس داریم؟ طبق شاخص اروپایی فالکن مارک اگر سرانه آب ساکنین یک منطقه کمتر از ۱۷۰۰ مترمکعب در سال باشد، آن منطقه در شرایط تنش آبی قرار می‌گیرد. ایران‌ کم آب است و ما عدد سرانه هر نفر ۱۳۰۰-۱۵۰۰ را آستانه تنش قرار میدهیم. ولی این عدد در تهران بسیار کمتر شده و حدود ۳۰۰ مترمکعب به ازای هر نفر در سال است. 🌧️ در حال حاضر از یک متر مکعب آب در کشور چقدر ثروت تولید می‌کنیم؟ اگر تولید ناخالص ملی را بر ذخایر آب تجدیدپذیر مملکت تقسیم کنید مشخص می‌شود به ازای هر مترمکعب آب چقدر تولید داشته‌ایم. این شاخص در چین ۳۵$، ترکیه ۱۶/۵$، عراق ۹/۶$ و در مورد ایران ۵$ است. به وضوح ما همان آب ناچیزی که داریم را نیز رایگان مصرف می­کنیم. پس سرانه دسترسی به آب ما تقریبا یک ششم آستانه تنش آبی دنیا است. 🌧️ چقدر از آب نسلهای آینده را مصرف می‌کنیم؟ در خوشبیتانه برآوردها ۹۰٪ از پتانسیل آب تجدیدپذیر را مصرف می­کنیم. این عدد در طهران بالای ۱۱۰٪ است! 🌧️ پیامد این مصرف چه بوده؟ در دنیا ۰/۵ میلیمتر فرونشست زمین آستانه بحران است، این درحالی است که ما در ورامین و شهریار ۲۷ سانتیمتر و اصفهان بالای ۳۰ را تجربه کرده­ایم. دو بار رکورد فرونشست در دنیا را شکسته­ایم. ❓ چرا بحران ادامه دارد؟ سوای تغییرات آب و هوایی که یکی از ریشه‌های مسائل آب است، تصمیم و رویکرد بد و تکراری نظام تدبیر آب از ۷۰ سال پیش تاکنون این بوده که برای حل مسأله آب همواره سمت راه حل‌های زود بازده عرضه­ آب، به جای مدیریت همزمان عرضه، مصرف و تقاضا ایستاده است. دلایل این رویکرد نیز روشن است: عمر کوتاه دولت‌ها و نیاز به نمایش کارآمدی سریع و جذابیت پروژه‌های بزرگ عرضه آب از نظر اقتصادی و گردش پول بالاست. در مقابل، پروژه‌های «مدیریت مصرف و تقاضا» بسیار کم‌هزینه‌تر اما برای مجریان و سیاسیون کم‌سر و صدا هستند. 👈🏾احداث یک تصفیه خانه فاضلاب ۱۰ هزار مترمکعب در روز که تاسیسات بسیار کوچکی هست با قیمتهای ۱۴۰۴، پنج همت هزینه دارد، درصورتیکه پروژه‌های مدیریت مصرف که همان ۱۰ هزار مترمکعب در روز را صرفه‌جویی می‌کند، بسیار ارزان‌تر است. 👈🏾کشور ۲/۵ میلیون واحد مسکونی پرمصرف (بالای الگوی مصرف ۱۳۰ لیتر بر نفر در شبانه روز) دارد. این هموطنان سالانه ۵۳۰ میلیون متر مکعب (یک سوم حجم سد زاینده‌رود) آب تقریبا رایگان را سر می‌کشند. اگر فرض کنیم به آنها تجهیزات کاهنده مصرف تحویل شود، این یعنی حدود ۲ همت. حال اگر بخواهیم صرفه‌جویی حاصل از این روش را به روش تامین و عرضه منابع آب جدید مثل خط انتقال آب یا سد تامین کنیم این یعنی ۳۰- ۵۰ همت هزینه. 🚀 راه حل نهایی: انتخابی سخت، اما ضروری دیگر آبی برای افزایش عرضه نمانده است. همه سایتهای سد ساخته شده. آب دریا لو‌فرض که راه حل باشد که نیست، خیلی گران است. لذا کشور پس از پشت سر گذاشتن بحران بی‌سابقه کنونی (که حداقل تا دو تابستان آینده ادامه خواهد داشت)، چاره‌ای ندارد جز اینکه با خلاقیت و جسارت، راه مدیریت تقاضا و ریاضت آبی را در پیش بگیرد. این یک تصمیم سخت است؛ تصمیمی که شاید حتی بالاترین مقامات اجرایی را با چالش‌های سیاسی مواجه کند. عکس #کیوسک_آب #شیراز @ab_natalabideh

🧰‌👆🏻 پس از برکناری خروشچف، (دیکتاتور شوروی) به او پیشنهاد مسئولیت مرکز درمان سرطان شوروی را می‌دهند...! خروشچف می‌گوید: من‌که از سرطان چیزی سر در نمی‌آورم! می‌گویند: اشکالی ندارد! آن‌زمان که مسئولیت کشاورزی را بر عهده داشتی، گندم از بین رفت؛ شاید اگر به امر سرطان بپردازی، آن‌هم از بین برود!