عصر انسان شناسی

آیا چه دیدی آن شب در قتلگاه یاران؟ چشم درشت خونین،ای ماه سوگواران! از خاک بر جبینت خورشیدها شَتک زد آندم که داد ظلمت فرمان تیر باران رعنا و ایستاده،جان ها به کف نهاده، رفتند و مانده بر جا ما خیل شرمساران ای یار،ای نگارین!پا تا سر تو خونین! ای خوش ترین طلیعه از صبح شب شماران! داغ تو ماندگار است،چندانکه یادگار است، از خون هزار لاله بر بیرق بهاران یادت اگرچه خاموش،کی می شود فراموش؟ نامت کتیبه ای شد بر سنگ روزگاران هر عاشقی که جان داد،در باغ سروی افتاد، برخاک و سرخ تر شد خوناب جوی باران سهلش مگیر چونین،این سیب های خونین هر یک سری بریده است بر دار شاخساران باران فرو نشسته است اما هنوز در باغ خون چکه چکه ریزد ازپنچه ی چناران باران خون و خنجر،گفتی و شد مکرر شاعر خموش دیگر! (باران مگو،بباران!) حسین منزوی عصر انسان شناسی عمیقاً به تمامی ایرانیان داغدار فاجعه دیماه 1404 را تسلیت عرض می کند🖤🖤🖤 @asre_ensan

در گرمای جان‌افزای دور اجاق و همسفرگی است که روایت‌هایی که افراد از کودک و سالخورده، زنان و مردان، بیان می‌کنند، خیلی سریع «همرسانی» می‌شود و احساس آرامش و التیام‌ گرفتن در کنار دیگران به جریان می‌افتد. همسفرگی مجالی است تا اندکی از نگرانی‌های بنیادین رها بشویم و سیطر‌ه‌ی زمان و مرگ را از خود دور کنیم. همسفرگی آموزشگاهی است برای نوباوگان هر فرهنگ تا با هر بار کنار سفره بودن، درس زندگی بیاموزند. سفره نمادی از همان حلقه‌ی گفت‌وگوی دیرینه است که انسان را بارها از انقراض نجات داد. بخشی از مقاله‌ی دکتر معصومه ابراهیمی: "چگونه سفره‌ی شب چله، آجیل و هندوانه رمز بقای انسان است؟" مجله‌ی تنور، شماره‌ی 4 @asre_ensan

سفره یک سازه، یک هوش است، یک چشم‌انداز وسیع که ظرفیت فرهنگی بالایی در آن نهفته است. هدف از دور سفره نشستن، سیر شدن نیست، بلکه کسب تجربه، و بقا یافتن مفهوم غایی آن است. به همین‌جهت است که می‌بینیم در بیشتر جشن‌های ایرانی سفره انداختن وجود دارد. همرسانیِ تجربه، بقا و پاسداری از طبیعت، آرمان جشن‌های ایرانی است. با هر بار پای سفره نشستن، جریانی از کنش میان افراد به‌وجود می‌آید و نیروی عاطفی عظیمی میان افراد تقسیم می‌شود. روایت‌ها و گفت‌وگوهای حین همسفرگی را نباید نادیده گرفت. این گفت‌وگوها حس انعطاف داشتن و تداوم را به افراد القا می‌کنند. خوب شنیدن و شنیده شدن، آگاهی شنیداری انسان را که در زندگی مدرن کنونی از دست رفته، بازسازی می‌کند. برای انسانی که در جهانِ فاقد حس شنیداری و تخیل به سر می‌برد، پای سفره بودن، شنیدن و شنیده شدن، آرامش‌بخش است. مگر نه اینکه دستاورد هر گفت‌وگویی «آرامش» است. بخشی از مقاله‌ی دکتر معصومه ابراهیمی : "چگونه سفره‌ی شب چله، آجیل و هندوانه رمز بقای انسان است؟" مجله‌ی تنور، شماره‌ی 4 @asre_ensan

شب چله در واقع از جشن‌های شبانه در تمدن‌های بشری است و برای پیوند دو رویداد یعنی آخرین روز آذر و نخستین روز دی‌ماه برگزار می‌شود. یلدا هم نام دیگر این جشن است که اکنون تداول عام‌تری گرفته است. در تاریخ و ادبیات فارسی شواهد و نمونه‌هایی از یلدا و شب چله وجود دارد. واژه‌ی یلدا را سریانی دانسته‌اند و معنای آن را ولادت و میلاد در نظر گرفته‌اند. چنان‌چه ابوریحان بیرونی در سده‌ی 4 قمری از شب "میلاد اکبر" یاد می‌کند که شب تولد خورشید است. پژوهشگران و ایران‌شناسان دلایل اسطوره‌ای و تقویمی متعددی برای اینکه خورشید به عنوان تجلی ایزد مهر در این روز متولد شده ایراد کرده‌اند. به طور خلاصه می‌توان گفت که این جشن مهم‌ترین رویداد آیین مهر یا میتراست و خیلی پیش‌تر از زردشتیت در ایران رواج داشته است. چه دین زردشتی و چه مسیحیت، چندان از اشاعه‌ی عالم‌گیر آیین مهر خرسند نبودند و برای زدودن، مهار یا خاموشی این آیین تلاش‌های فراوان کرده‌اند ... بخشی از مقاله‌ی دکتر معصومه ابراهیمی: "چگونه سفره‌ی شب چله، آجیل و هندوانه رمز بقای انسان است؟" مجله‌ی تنور، شماره‌ی 4 @asre_ensan

🎙 صوت نشست پیدایش زیبایی در دندانپزشکی با حضور : 👤 دکتر فرامرز مجتهدزاده، دندانپزشک و متخصص ارتودنسی. 👤 دکتر پیمان متین، پزشک و دکترای انسان شناسی پزشکی. 👤 دکتر هاله حشمت، دندانپزشک و متخصص ترمیمی و زیبایی، دانشیار دانشکده دندانپزشکی دانشگاه آزاد تهران 📚 برگزار شده توسط کارگروه انسان شناسی پزشکی، انجمن انسان شناسی ایران تاریخ برگزاری: ۱۲ آبان‌ماه ۱۴۰۴ 🆔 https://t.me/medical_anthropology

کارگروه انسان شناسی پزشکی انجمن انسان شناسی ایران برگزار می‌کند: 📚 نشست پیدایش زیبایی در دندانپزشکی با حضور: 👤 دکتر فرامرز مجتهدزاده، دندانپزشک و متخصص ارتودنسی. 👤 دکتر پیمان متین، پزشک و دکترای انسان شناسی پزشکی. 🗓 دوشنبه ۱۲ آبان ماه ۱۴۰۴ 🕖 ساعت ۱۷ الی ۱۹ 🔗 لینک حضور در نشست https://meet.google.com/ess-dvcf-exy 🆔 https://t.me/medical_anthropology

🎤 پادکست کتاب «سنت ها چگونه متولد می شوند و چگونه می میرند؟» 🔻حجم فایل: 12.3MB، زمان: 51 دقیقه 🔻با همکاری خانه آگاهی و با حضور محدثه ضیاچی ✅ آنچه خواهید شنید: - سنت چه تعریفی دارد آیا سنت همان فرهنگ است؟ - تفاوت تقلید آگاهانه و ناآگاهانه در انتقال سنت چیست؟ - مکانیسم یا موتور محرکه انتقال سنت‌ها چه مواردی است؟ 🔹برای شنیدن پادکسیت های بیشتر به رادیو آگاهی بپیوندید. 🔻ایستاگرام خانه آگاهی 🔻اینستاگرام انتشارات فرهامه

در هفتمین سالروز درگذشتش، گرامی باد یاد و خاطره‌ی بزرگمرد نستوه ایران‌دوست، بنیان‌گذار و سرویراستار دانشنامه‌ی ایرانیکا، سردبیر بنیاد ترجمه و نشر کتاب با انتشار ده‌ها اثر بی‌بدیل، و مولف مجلدات وزین ایران‌شناسی و زبان‌شناختی: پروفسور احسان یارشاطر

کدام ملت یا قوم را «می‌شناسید» که در صحبت از آنها، اولین ذهنیت ایجادشده، شکل و شمایل پوشاک و آرایششان نباشد؟ کیست که تا واژۀ «هندی» را می‌شنود، زنی سبزه‌رو با موهای مجعد و بلند بافته شده از پشت، ملبّس به ساری و خالی رنگین بین ابروانش را در ذهن مجسم نکند؟ یا با شنیدن واژۀ «ژاپنی»، فوراً زنی چشم بادامی با موهای صاف و جمع شده در پشت، ملبّس به کیمونو با صندل‌های چوبی در ذهن تجسم نیابد؟ همچنین با شنیدن واژۀ عرب، مردی سیه‌چرده، ملبّس به عمامه و دشداشه‌ای سفید را به خاطر می‌آوریم و با دیدن زنی با چادر سیاه و روبنده‌ای مشکی، شک نداریم که او زنی مسلمان است. ما به خوبی با ظاهر کلی لباس آشنا هستیم. لباس لرها، بلوچ‌ها و ترکمن‌ها را به راحتی تشخیص می‌دهیم و از روی آنها به قومیت پوشنده‌اش پی می‌بریم. در برخی موارد شهرت لباس عام‌تر و جهانی‌تر است و در بعضی موارد ناشناخته‌تر. شاید ما لباس بومی اسلاوها یا صرب‌ها را به خوبی نشناسیم؛ اما کلاه مکزیکی، سربند سیک‌ها یا کیپای یهودیان را خوب می‌شناسیم. یک فرد پِرویی هم احتمالاً لباس لرها یا بلوچ‌ها را نشناسد اما سربند عربی و حلقۀ دور آن را حتماً می‌شناسد. @asre_ensan

رسالۀ حاضر، به‌نوعی، جهت آشنایی مخاطبان بویژه دانشجویان رشته‌های انسان‏شناسی و سایر حوزه‌های مرتبط نظیر مطالعات فرهنگی تهیه و تدوین شده تا با شیوه و روش تحقیق گسترده در عرصۀ اتنوبوتانی بیشتر آشنا شوند. پرداختن به ابعاد مختلف یکی از گیاهان کهن، اساطیری، معیشتی و پرکاربرد در فرهنگ‏های مختلف ایران‏زمین - یعنی درخت نخل و میوۀ آن، خرما - به عنوان ماده‌ای مغذی که ارزش استراتژیک دارد، از منظر اتنوبوتانی، هدف این رساله بوده است. تنوع و گستردگی نخل و انواع خرما در ایران در جهان بی‏نظیر است و مردمان مناطق نخل‌خیز همواره از ابعاد مختلف فولکلوریک و انسان‏شناختی به این گیاه توجه داشته‌اند، به طوری که نه‌فقط به عنوان یک مادۀ مغذی و حیات‌بخش (بویژه در قحطی‏ها)، بلکه در ابزارسازی و خانه‌سازی و نیز مناسک و شعایر فرهنگی در زندگی زیستی و معنوی بومیان هر منطقه حائز اهمیت فراوان بوده است. @asre_ensan

کارگروه انسان شناسی پزشکی انجمن انسان شناسی ایران برگزار می‌کند: 📚 نشست بیماری سلیاک و ابعاد فرهنگی و اجتماعی آن با حضور : 👤  عاطفه کیشانی، کارشناسی ارشد مردم شناسی و فعال اجتماعی در حوزه سلیاک. 👤 دکتر معصومه ابراهیمی، دکترای انسان شناسی فرهنگی. 👤 دکتر محبوبه فضائلی، دکترای صنایع غذایی. 🗓یکشنبه ۲۸  اردیبهشت ۱۴۰۴ 🕖 ساعت ۱۸ الی ۲۰ 🔗لینک حضور در نشست:   https://meet.google.com/tki-rjeb-bnh 🆔 https://t.me/medical_anthropology

نشست جادو و اسطوره رو می‌توانید حضوری در غرفه روسیه در بخش بین الملل نمایشگاه کتاب و همچنین در لایو اینستاگرامی در صفحه‌های زیر دنبال کنید: @arezooashtijoo @farhameh_nashr @mebrahimi2018

دکتر «معصومه ابراهیمی»، نویسنده، پژوهشگر و انسان‌شناس، سخنران اولین نشست تخصصی تنور بود و با بیانی شیوا و شنیدنی از تاریخچه و منابع آشپزی در ایران برای حاضران گفت. او ابتدا به اهمیت مجله «تنور» در برهه کنونی جامعه اشاره کرد: «در زمانه‌ای هستیم که اکثر کارهای فرهنگی به محاق رفته‌اند. اما «تنور» مانند یک نوزادی است که به ما لبخند می‌زند و شور و امید زندگی را برای کسانی که اهل فرهنگ هستند، به ارمغان می‌آورد. بسیار مایه خوشحالی است که یک کار جدی در حد و اندازه آشپزی و نظام غذایی ایرانیان در حال شکل‌گیری است.» به گفته این پژوهشگر، اکثر این اسناد به آشپزی دوران درباری مانند زندگی پادشاهان هخامنشی اشاره می‌کنند. بااین‌حال آشپزی دوران درباری با اکنون یک وجه مشترک دارد: «نکته جالب‌توجه این است منابع غذایی، با گذشت زمان غذاهایی که امروزه مصرف می‌کنیم مانند فسنجان و قرمه‌سبزی را شکل می‌دهند. در واقع ما غذاهایی می‌خوریم که اجدادمان هزاران سال پیش آن‌ها را کشف کردند و به نوعی هرروز در حال جشن گرفتن برای سلیقه اجدادی‌مان هستیم.» به گفته ابراهیمی، باید غذا و آشپزی ایرانی به‌عنوان یک هویت فرهنگی و ملی مورد توجه قرار گیرد: «آشپزی ایرانی نه‌تنها در دستورالعمل‌ها و طرز تهیه غذاها، بلکه در ارزش‌ها و باورهایی که از نسل به نسل منتقل شده است، تجلی می‌یابد. این موضوع باید به‌عنوان یک میراث فرهنگی و بخشی از هویت ایرانی مورد احترام قرار گیرد.» مجله تنور را اینجا ببینید👇 https://www.instagram.com/tanoor.mag?igsh=MXRsc2VndHI0ZG11bA== #تنور #مجله_تنور #معصومه_ابراهیمی #انسانشناسی #سپهرسرلک #آشپزی #نشست_تنور #انتشارات_فرهامه #انسانشناسی_غذا

دکتر «معصومه ابراهیمی»، نویسنده، پژوهشگر و انسان‌شناس، سخنران اولین نشست تخصصی تنور بود و با بیانی شیوا و شنیدنی از تاریخچه و منابع آشپزی در ایران برای حاضران گفت. او ابتدا به اهمیت مجله «تنور» در برهه کنونی جامعه اشاره کرد: «در زمانه‌ای هستیم که اکثر کارهای فرهنگی به محاق رفته‌اند. اما «تنور» مانند یک نوزادی است که به ما لبخند می‌زند و شور و امید زندگی را برای کسانی که اهل فرهنگ هستند، به ارمغان می‌آورد. بسیار مایه خوشحالی است که یک کار جدی در حد و اندازه آشپزی و نظام غذایی ایرانیان در حال شکل‌گیری است.

نشست فرهنگی درباره اسطوره و جادو در ایران و روسیه با حضور دنیس خروستالیف، مورخ جادو و اسطوره پژوه روس و معصومه ابراهیمی، انسان شناس و فولکلوریست

سخنرانی معصومه ابراهیمی درباره منابع و مآخذ غذا و آشپزی در ایران، در رونمایی از دومین شماره نشریه تنور. فرهنگسرای نیاوران، ۲۸ فروردین ۱۴۰۴.