چهرداد - مسعود طاهری

نظر محمدعلی امیرمعزی در مورد شریعتی و اسلام‌شناسی شریعتی

نقش سیاسی کربن در دوره پهلوی تحلیل محمدعلی امیرمعزی از نقش سیاسی کربن در دوره پهلوی ویدیو برای همان فیلم حرفه‌ای است که در بحثی مفصل به تحلیل نقش سیاسی کربن در دوره پهلوی نیز پرداخته می‌شود این ویدئو سال 1401 ضبط شده است در آینده نزدیک شکل این گفتگو در همین کانال گذاشته خواهد شد

مانی پیامبر در تنها نوشته‌ای که از او به‌جامانده است دو دلیل اصلی برای انحطاط، زوال و فساد ادیان پیش از خود نام می‌برد. دلیل نخست اینکه پیامبران تنها در سرزمین خود و به زبان مردم خود سخن گفته‌اند. دلیل دیگر اینکه این رسولان آموزش و پیام خود را در شکل نوشته تغییرناپذیر ارائه ندادند و فقدان متن باعث شکاف در امّت‌های ایشان و فرقه فرقه شدن ادیان شده است

🔺مسعود طاهری: جامعه‌ای که کتاب نمی‌خواند، کمتر مستند می‌بیند 🔸مسعود طاهری، کارگردان مستند «الکافی» می‌گوید مشکلات سینمای مستند و اکران آنلاین تنها به پلتفرم‌های نمایش محدود نمی‌شود، شرایط اقتصادی جامعه، نگاه حاکم بر تولید و عرضه آثار مستند و نبود حمایت‌های مؤثر، آینده این گونه سینمایی را با چالش‌های جدی روبه‌رو کرده است. 🔹خبرگزاری پانا، مسعود طاهری: با وجود همه ضعف‌ها و محدودیت‌های مالی در مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های مرکز، احترام به نگاه فیلمساز است. رویکردی که با استانداردهای جهانی همخوانی دارد. مستندسازان حساس‌ترین ناظران مسائل اجتماعی هستند و می‌توانند دغدغه‌های جامعه را به تصویر بکشند، بنابراین نباید موضوع از بیرون به آن‌ها دیکته شود. گاهی نهادهای بالادستی، موضوع‌های مشخصی را برای تولید آثار تعیین می‌کنند و این مسئله دست فیلمساز را برای پرداختن به مسائل واقعی جامعه می‌بندد. چنین رویکردی نه تنها به رشد سینمای مستند کمک نمی‌کند، بلکه استقلال فیلمساز را هم تحت تأثیر قرار می‌دهد. #مرکزگسترش_سینمای_مستندوتجربی #اکران_مستند defc.ir/post/10637 @defcir

طاهری همچنین از تفاوت حمایت‌ها میان سینمای داستانی و مستند انتقاد کرد و گفت: در دوران کرونا، وزارت فرهنگ و ارشاد و سازمان سینمایی، برای جبران خسارت سینمای داستانی حمایت‌های مختلفی در نظر گرفتند، اما مستندسازانی که سال‌ها با مشکل فروش آثار خود روبه‌رو بوده‌اند، از چنین حمایت‌هایی بی‌بهره ماندند. این موضوع نوعی تبعیض میان سینمای داستانی و مستند است. وی در ادامه به تجربه تعامل مستندسازان با صداوسیما اشاره کرد و گفت: حتی در مواردی که فیلم‌ها مجوز رسمی نمایش از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را دریافت کرده‌اند، باز هم امکان پخش آن‌ها از تلویزیون فراهم نشده است. این روند موجب شده بسیاری از مستندسازان انگیزه خود را برای عرضه آثارشان از دست بدهند. طاهری در پایان، آینده اکران آنلاین مستند در ایران را چندان روشن ارزیابی نکرد و گفت: تا زمانی که فرهنگ پرداخت برای تماشای مستند در جامعه شکل نگیرد، بسترهای حرفه‌ای و مستقل برای نمایش آثار ایجاد نشود و سیاست‌های حمایتی نیز تغییر نکند، اکران آنلاین نمی‌تواند راه‌حلی برای مشکلات سینمای مستند باشد. مستندسازان بیش از هر چیز به سازوکاری عادلانه برای عرضه آثار و حمایت مستمر از تولیدات خود نیاز دارند.

مشروح مصاحبه : اکران آنلاین؛ گره‌ای که برای سینمای مستند باز نمی‌شود/ مستندسازان در چرخه معیوب عرضه و حمایت مسعود طاهری، کارگردان مستند، با انتقاد از وضعیت اکران آنلاین مستند در ایران، معتقد است مشکلات این حوزه تنها به پلتفرم‌های نمایش محدود نمی‌شود، بلکه شرایط اقتصادی جامعه، نگاه حاکم بر تولید و عرضه آثار مستند و نبود حمایت‌های مؤثر، آینده این گونه سینمایی را با چالش‌های جدی روبه‌رو کرده است. به گزارش روابط عمومی مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، مسعود طاهری، کارگردان مستند درباره تجربه اکران آنلاین آثار خود گفت: سال گذشته چهار فیلم آخرم در پلتفرم «هاشور» منتشر شده، اما وضعیت اکران آنلاین مستند در ایران همچنان رضایت‌بخش نیست. سینمای مستند سال‌هاست با کمبود مخاطب روبه‌روست و این مسئله بیش از هر چیز به شرایط فرهنگی و اجتماعی جامعه بازمی‌گردد. طاهری با بیان اینکه کاهش سرانه مطالعه بر وضعیت سینمای مستند نیز تأثیر گذاشته است، افزود: جامعه‌ای که کتاب نمی‌خواند، طبیعتاً کمتر به تماشای مستند نیز علاقه نشان می‌دهد. همین مسئله باعث شده مستندسازی در ایران از نظر اقتصادی حرفه‌ای دشوار باشد و امکان ادامه فعالیت برای بسیاری از مستندسازان با مشکلات جدی همراه شود. وی همچنین از بی‌میلی پلتفرم‌های نمایش آنلاین نسبت به اکران آثار مستند انتقاد کرد و گفت: بسیاری از سامانه‌های نمایش خانگی، مستند را به عنوان یک ژانر جدی نمی‌بینند و تمایل چندانی به نمایش این آثار ندارند؛ در نتیجه مستندسازان برای رساندن فیلم‌های خود به مخاطب با محدودیت‌های فراوانی روبه‌رو هستند. این کارگردان درباره دلایل استقبال کم مخاطبان از مستند هم گفت: یکی از مهم‌ترین عوامل، شرایط اقتصادی جامعه است. بخش بزرگی از مردم پس از ساعت‌ها کار و فشارهای معیشتی، ترجیح می‌دهند اوقات فراغت خود را با آثار سرگرم‌کننده و فیلم‌های کمدی سپری کنند و کمتر حوصله تماشای مستندهایی را دارند که نیازمند تمرکز و تأمل است. طاهری در بخش دیگری از سخنان خود، نگاه حاکم بر تولید و نمایش مستند را نیز یکی از عوامل اصلی این وضعیت دانست و بیان کرد: در سال‌های گذشته، بخش مهمی از تولیدات مستند تنها زمانی مورد حمایت قرار گرفته‌اند که با نگاه و سیاست‌های نهادهای رسمی همسو بوده‌اند. به اعتقاد او، این رویکرد باعث شده بخشی از مخاطبان نسبت به سینمای مستند بی‌اعتماد شوند و تصور کنند مستند قرار است تنها روایت رسمی از واقعیت را ارائه دهد. وی با اشاره به عملکرد صداوسیما گفت: بسیاری از فیلم‌هایی که با نگاه مستقل ساخته می‌شوند، حتی اگر از کیفیت بالایی برخوردار باشند، امکان پخش پیدا نمی‌کنند و همین مسئله، ارتباط مستندسازان با مخاطبان را دشوارتر کرده است. طاهری در ادامه درباره نقش مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی اظهار کرد: با وجود همه ضعف‌ها و محدودیت‌های مالی، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های مرکز، احترام به نگاه فیلمساز است؛ رویکردی که با استانداردهای جهانی نیز همخوانی دارد. مستندسازان خود حساس‌ترین ناظران مسائل اجتماعی هستند و می‌توانند دغدغه‌های جامعه را به تصویر بکشند، بنابراین نباید موضوعات از بیرون به آن‌ها دیکته شود. وی افزود: گاهی نهادهای بالادستی، موضوعات مشخصی را برای تولید آثار تعیین می‌کنند و این مسئله دست فیلمساز را برای پرداختن به مسائل واقعی جامعه می‌بندد. چنین رویکردی نه تنها به رشد سینمای مستند کمک نمی‌کند، بلکه استقلال فیلمساز را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. این مستندساز در عین حال بزرگ‌ترین ضعف امروز مرکز گسترش را حوزه عرضه آثار دانست و گفت: مرکز هنوز پلتفرم مستقل و قدرتمندی برای نمایش تولیدات خود ندارد. او معتقد است تولیدات مرکز از نظر تنوع موضوعی و کیفیت حرفه‌ای ظرفیت بالایی دارند، اما نبود یک بستر مناسب برای عرضه باعث شده بخش زیادی از این آثار به مخاطبان گسترده دست پیدا نکنند. طاهری درباره نقش اکران آنلاین در اقتصاد سینمای مستند نیز با انتقاد از وضعیت موجود گفت: تجربه شخصی من نشان می‌دهد این شیوه هنوز نتوانسته به درآمدزایی مستندسازان کمک کند.  چهار فیلم قبل من که برای تولید هر یک هزینه قابل توجهی صرف شده، پس از گذشت حدود یک سال تنها هشت میلیون تومان درآمد داشته‌اند؛ رقمی که نشان می‌دهد اکران آنلاین در شکل فعلی، هیچ کمکی به اقتصاد مستندسازان نمی‌کند. وی ادامه داد: یکی از مشکلات جدی این است که بخش بزرگی از مخاطبان ایرانی تصور می‌کنند مستند باید به صورت رایگان در اختیارشان قرار بگیرد و حاضر نیستند برای تماشای آن هزینه‌ای پرداخت کنند، در حالی که برای آثار داستانی یا دیگر محصولات فرهنگی بدون تردید پول پرداخت می‌کنند. این نگاه باعث شده چرخه اقتصادی سینمای مستند عملاً شکل نگیرد.

مسعود طاهری: جامعه‌ای که کتاب نمی‌خواند، کمتر مستند می‌بیند مصاحبه در خصوص وضعیت اکران مستند در سایت پانا

خشم خدا مسعود طاهری چند روز پیش یکی از دوستانم که هرچند وقتی از قول یکی از عالمان شهر قم نقل می‌کند که از طریقی با روح یکی از علمای درگذشته درارتباط بود، قبلاً چند جمله برایم نقل کرده بود که در خصوص جنگ گذشته بیشتر شکل پیش‌گویی داشت وتقریباً همه به واقعیت پیوسته بود، این پیشگویی‌ها برای من در این مقال نه مساله و نه مهم بوده و مورد نظرم نیست، اما یک جمله از آن عالم بزرگوار درگذشته برای من مهم شد که اصلاً پیشگویی نبود و آن دلیل نوشتن این نوشته است. جمله این بود که: «مردم ایران اخیراً گناه زیاد می‌کنند و یکی از دلایل این دو جنگ اخیر هم همین مسئله است» این جمله‌ نگارنده را یاد چند جمله‌ای که عیناً در تاریخ در باب چنین وقایعی چون اشغال که روی‌داده انداخت که در مقاطع مختلف و توسط افراد مختلف بیان‌شده و به نظر می‌رسد نوعی نگرش مسبوق به سابقه و ریشه‌دار الهیات ابراهیمی در این نوع نگاه مستور است و نگارنده در حد معلومات و مطالعات خود به آن اشاره می‌کند. اولین اظهار از سوفرون اسقف وقت اورشلیم است، هنگامی‌که در سال‌های 634 میلادی پس از فتح این شهر توسط مسلمانان برای مسیحیان این شهر ایراد کرد: او در شب نوئل موعظه خود را به‌جای ادا در شهر بیت‌لحم در شهر اورشلیم قرائت کرد، چراکه بیت‌لحم به دست مهاجمان چادرنشین ساراسن (همان اعراب) افتاده بود. او در دعای خود از تهاجم و ترس و وحشتی سخن گفت که این چادرنشینان در دل مسیحیان این شهر افکنده بودند «... و اینکه چنین تهاجمی نتیجه مجازات گناهان بیشمار و خطاهای بسیار مسیحیان است. اگرچه خدا نزدیکان خود را با فرستادن چادرنشینان مجازات می‌کند اما به‌مجرداینکه آنان رفتار خود را تصحیح کنند از تهاجم مصون خواهند بود...» دومین نوع از این نوع سخنان مربوط به دو نفر در هنگام فتح بخارا اولی برای ركن‌الدّين امام‌زاده و دومی برای چنگیز است، زمانی که مغولان شهر را فتح کرده... (عین متن را از قول عطاء ملک جوینی نقل می‌کنم) (... و صناديق مصاحف به ميان صحن مسجد مى‌آوردند و مصاحف را در دست و پاى مى‌انداخت و صندوق‌ها را آخر اسبان مى‌ساخت و كاسات نبيذ پياپى كرده و مغنّيات شهرى را حاضر آورده تا سماع و رقص مى‌كردند؛ و مغولان بر اصول غناى خويش آوازها بركشيده و ائمّه و مشايخ و سادات و علما و مجتهدان عصر بر طويلۀ آخُرسالاران به محافظت ستوران قيام نموده و امتثال حكم آن قوم را التزام كرده ...) (... درين حالت امير امام جلال الدّين علىّ بن الحسن الرّندى روى به امام عالم ركن‌الدّين امام‌زاده آورد و گفت مولانا چه حالت است اينكه مى‌بينم؟ به بيداريست يا رب يا به خواب؟ مولانا امام‌زاده گفت: خاموش باش! باد بى‌نيازى خداوند است) که البته بعدها گفته شد گفته: (خاموش باش! باد استغنا خداوند است) "باد بى‌نيازى" یا "باد استغنای خداوندی" من سال‌ها است به این جمله فکر می‌کنم و هنوز نفهمیدم که معنی این جمله دقیقاً چه؟ تصور می‌کنم هر کس این جمله را می‌خواهد شرح دهد یک نوع توجیه و یا حمل تاریخی بر شرحش سایه انداخته است. اما نکته عجیب سخنان چنگیز در همین مسجد جامع بخارا خطاب به بزرگان و مردم بخارا است می‌گوید: (اى قوم! بدانيد كه شما گناه‌هاى بزرگ كرده‌ايد و اين گناهان بزرگ که بزرگانِ شما كرده‌اند از من بپرسيد كه اين سخن به چه دليل مى‌گويم، سبب آنك من عذاب خدایم اگر شما گناه‌هاى بزرگ نمی‌كردید، خداى چون من عذاب را به سر شما نفرستادى) جمله سوم از آن مارتین لوتر هست که در مورد حمله ترکان به روم شرقی و فتح قسطنطنیه بیان کرده؛ او هم دقیقاً می‌گوید: (تُرکان «ابزاری در دست خدا» و چوب خدا بودند که ما مسیحیان را با آن مجازات کرد و اگر بخواهیم چنین چوبی را از دست خدا درآوریم باید توبه کنیم و تنها از طریق توبه و بازگشت به ایمان راستین می‌توان این مجازات را برطرف کرد.» عجیب برای من در این میان شباهت سخنان چنگیز به تلقی و سخنان سوفرون و لوتر و این عالم درگذشته خودمان است، چنگیز چرا مانند آن دو یا کلاً این سه فکر کرده و سخن گفته؟ او که الهیاتی ابراهیمی نداشت. بگذریم که من بعد از خواندن سخنان سوفرون و لوتر به نقل عطاء ملک مشکوک شدم و گمانم بر این است که شاید او این سخنان را در دهان چنگیز گذاشته باشد؛ اما فارغ از همه این‌ها، واکنش مشترک این چهار نفر در چهار مقطع مختلف تاریخی و توسط افرادی از جغرافیاهای متفاوت اما در یک موقعیت مشترک تهاجم بسیار جالب است. عجیب است هنگامی‌که چنین اتفاقی برای یک ملت رخ می‌دهد یکی از تعابیر و یا تفاسیر این‌چنین واقعه‌ای این‌چنین تعبیری دارد. اگر واقعاً چنین تفسیر و تعبیری برای تبیین چنین رویدادی صحیح باشد من البته خدا را شکر می‌کنم که گناهان ما در امروز ایران در حدی نبود که ایرانشهر اشغال شود و ما مانند اهل بخارا شاهد باشیم که صناديق مصاحف را به ميان صحن مسجد ‌آورند و اهل شهر و بزرگان قوم را چنان خوار کنند.

انتشار نسخه انگلیسی فیلم حرفه‌ای در سایت کیمیا از امروز فیلم حرفه‌ای که درباره زندگی و آثار محمدعلی امیرمعزی است در سایت کیمیا ژاپن به صورت رسمی منتشر و عرضه می شود. دوستان خارج از ایران می توانند برای تماشا این فیلم به این سایت و به این لینک مراجعه کرده و فیلم را تماشا کنند. البته این نسخه انگلیسی این فیلم است https://kimiyacast.com/.../the-professional_amir-moezzi/

نسبت هانری کربن و مارتین هایدگر به روایت مرحوم کریم مجتهدی (استاد فقید فلسفه)

ایزوتسو اواخر عمر خود مصاحبه‌ای با ریوتارو شیبا ـ رمان‌نویس مشهور ژاپنی ـ دارد که در فیلم شرقی بخشهایی از آن نمایش داده شده است. من این بخش از مصاحبه را نه در فیلم شرقی که در کتابی که درباره شمس الدین محمد آملی به نام (علامه) نگاشتم آورده ام در آن مصاحبه به یک چیز خیلی مهم در تاریخ ایران اشاره می‌کند و می‌گوید: («برخورد امپراتوری مغول با امپراتوری اسلامی، واقعاً رویدادی بزرگ در تاریخ جهان است. آن چه که من به آن اسلام می‌گویم، واقعاً چیزی جز علاقه به فلسفه اسلامی نیست. از دوران مغول است که سرشت فلسفه اسلامی کاملاً تغییر کرد. چرا این تغییر صورت گرفت؟ من خیلی نمی‌دانم. اما پیش از دوران مغول، دورانی که عصر زرین اسلامی خوانده می‌شود، فلسفه اسلامی عیناً عربی‌شدة ساختار فلسفه یونان بود. از این‌رو، از دوران مغول به بعد بود که این فلسفه کاملاً تغییر کرد و حقیقتاً «فلسفه اسلامی» پدیدار شد. چنان‌که می‌دانید از ابتدا در اسلام شخص‌گرائی نسبتاً خوبی به خودی خود وجود داشته است، [اسلام] دین خدای «حی» است. از دوره مغول به بعد، اندیشه به «حقیقت محض» به مثابه ایده «شین نیو» آغاز به کار کرد. چگونه تهاجم مغول چنین چیزی را پدید آورد؟ نمی‌دانم. نمی‌دانم شاید ارتباط با شمنیزم یا چیز دیگری موجب این تحول متافیزیکی شده باشد. به هر حال تا آن جایی که در حیطه تخصص من است، سقوط بغداد توسط مغولان حادثه‌ای فوق‌العاده جالب توجه است) (گفت‌وگوی ریوتارو شیبا با توشیهیکو ایزوتسو؛ترجمه بهمن ذکی‌پور) فرهنگ و تمدن ایرانی تا پیش از حمله چنگیز دچار یک تصلب در همه ابعاد تمدنی و حتی سیاسی خود شده بود‌؛اما با حمله چنگیز علی رغم کشتار وسیع و نابودی بسیاری از شهرها و مظاهر تمدنی، ایران دارای نوعی شکفتگی و مزایایی مجدد در تمدن خود شد و در عرصه‌های مختلف، پس دوره سخت متصلب و متعصب عصر سلجوقی، به دلایل مختلف در دوره ایلخانیان ایران کم‌کم وارد یک دوره روا داری به ویژه مذهبی شد. شباهت زیادی میان چنگیز و ترامپ وجود دارد. ترامپ شاید ناخواسته و با حماقتی که در جنگ علیه ایران مرتکب شد هدیه‌ای به ایران و ایرانی‌ها داد که کس دیگری نمی توانست به ایران بدهد. یکی از پیامدهای این جنگ به نظرم در دوره پساجنگ باید نوعی گشایش در بسیاری از امور و از همه مهمتر رهایی از برخی تصلب‌‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی باشد و به نطرم این اتفاق به صورت تدریجی در حال روی دادن است و جای امیدواری است که روندش باسرعت بیشتر و به لحاظ کیفی بهتر باشد

صحبت های محمدعلی امیرمعزی درباره غلو این ویدیوی کامل (بدون هیچ کات) از صحبت او در این رابطه است

از پیش از جنگ دیگر مطلبی در این کانال نگذاشتم در زمان جنگ آنقدر اندوه بر دل من و شاید بر دل هر ایرانی نشسته بود که شاید توان نوشتن و مطلب منتشر کردن وجود نداشت. مدتها بعد از جنگ هم دیگر دل و دماغ نوشتن و مطلب گذاشتن وجود نداشت این روزها شاید حال دل بیشتر ما کم بهتر شده باشد. از این رو، مطالبی که مدتها گذاشته بودم که در این کانال منتشر کنم را به تدریج منتشر خواهم کرد.

ویژگی اصلی فلسفه از دیدگاه کریم مجتهدی

آکیرو ماتسوموتو سرشناس‌ترین شاگرد توشیهیکو ایزوتسو از این جهان گذشت چند ماه پیش مطلبی درباره استاد آکیرو ماتسوموتو درباره خاطره ای از مصاحبه با او در شهر هوکایدو نوشتم که خاطره بسیار خوبی از آن مصاحبه بود و نوشتم که گویی زندگی چگونه از چشمان او می‌جوشید. پس از مدتها قطعی اینترنت در ایران، دیروز در صفحه رسمی استاد دیدم همسرشان اعلام کردند استاد ماتسوموتو در روز ٧ ژانویه درست در روزهای پرالتهاب کشور ایران دار فانی را وداع گفته است. نکته عجیب فوت استاد ماتسوموتو، تقارن عجیب زمانی و مکانی فوتش به نسبت توشیهیکو ایزوتسو استاد فقیدش بود. آکیرا ماتسوموتو دقیقا مانند توشیهیکو ایزوتسو در صحبگاه هفتم ژانویه درگذشته است. اما مکان فوت استاد ماتسوموتو دقیقا در استان و منطقه‌ای بود که توشیهیکو ایزوتسو فیلسوف ژاپنی بزرگ ژاپن در سال ١٩١۴ در آنجا دیده به جهان گشود. آکیرو ماتسوموتو تنها شاگرد ایزوتسو بود که در ایران و در شهر مشهد و برای مدتی تحت تعلیم سیدجلال‌الدین آشتیانی تحصیل کرد، کتاب‌های خوبی در مورد الهیات شیعی و ایرانی دارد که متاسفانه هنوز ترجمه نشده اند.

... ادامه مطلب فیلم اصحاب الخیر یکی از تلاش‌هایش این بود که ریشه‌های اصیل مذهب شیعه را در ابتدای شکل‌گیری‌اش به ویژه در زمانی که اندیشه‌های سیاسی این مذهب از دوره امام سجاد و به ویژه امام باقر و امام صادق علیهم السلام شکل می‌گیرد به تصویر بکشد، و مخاطب نه فقط نخبه که حتی مخاطب عام هم با تماشای آن، این مسائل و نکات را دریابد، و خود به قضاوت بنشیند که ما چقدر از آن آموزه‌های اصیل دور، یا به آن نزدیک هستیم. در عین حال دأب سازنده اثر هم همچنان بر نوعی روند و رویکرد تصحیح الاعتقاد است نه واگرایی و جداسازی جامعه دیندار و معتقد و حتی غیر دیندار و معتقد از دین و از همدیگر، که در حال حاضر آن را سم مهلک برای شرایط کنونی میدانم. اما در هنگامه‌ای که دیدگاه‌ها هر روز رادیکال و جزمی‌تر میشوند، در هنگامه‌ای که مخاطب عام و خاص زیر هجمه رسانه‌ای از انباشت اخبار راست و دروغ در حال دست و پا زدن است، در این میان اولین قربانیان آن نگاه معقول، نگاه منتقدانه و از جمله نگاه نقاد دینی است که سال‌ها است با مقاومت هسته‌ای سخت در خود نظام عقیم مانده است. لذا اگر همان شب رونمایی این فیلم هم دقیقاً مقارن آن وقایع وحشتناک نمی شد و کمی پیش یا پس از آن برگزار می‌شد باز هم این متاع یا بهتر است گفت این دارو اکنون و شرایط حاضر خریدار چندانی در جامعه بحران زده ندارد.

ضرورت نقددینی در روزگار حاضر آنچه بر سر فیلم اصحاب الخیر رفت ‌‏⁦‎مسعود طاهری یکی از مذبوحین حوادث دی ماه فیلم اصحاب الخیر بود. حاصل سه سال زحمت در اثر مسئولیت‌ناپذیر و البته در پارهای موارد بی‌کفایتی چند اداره و فرد و مسئول در تأخیر پاسخ دادن به‌موقع باعث شد، شب رونمایی این فیلم دقیقاً متقارن با وقایع غمبار دی ماه 1404 شود. آنچنان شد که مدتها است هم به خاطر وقایعی که همه از سر گذراندهایم، و هم آنچه به صورت مضاعف به خاطر این فیلم بر سر من آمد چندان دل و دماغی برای نوشتن نداشتم. نوشته زیر گزارش و تحلیلی است از این یک ماه گذشته: فیلم اصحاب الخیر، که روایتی است از دوره ای که جامعه اعتقادی شیعه در حال شکل‌گیری است، به خاطر موضوعش در دوره حاضر نه فقط مورد بی‌توجهی که حتی مورد بغض یک طرف ماجرا که اساساً دیگر نوعی مبارزه با مذهب را عَلَم خود کرده و نیز به خاطر مطالبی که در بطن خود دارد، مورد طرد یا ملامت طرف دیگر ماجرا، یعنی سوپر انقلابی‌ها قرار میگیرد که بعد از تماشایش حداقل غرولند کنند. هیچ‌گاه مشی وسط بازی کردن نداشتم، و چون اینگونه نبوده روایتی از زمان شکل‌گیری جامعه اعتقادی شیعه ارائه دادم که با روایت‌های رایج همسان نیست، در حالی من همیشه بر روش پدیدارشناسی‌ام تأکید داشته و دارم و با همین روش هم این اثر را مانند آثار پیشین ساخته‌ام. امروز بسیاری از نیروی معارض و مخالف نظام جمهوری اسلامی، فارغ از سطح سواد و فهم‌شان که در میانشان گاهی افراد نخبه هم هستند، تصور می‌کنند که اشکال اساساً نه از این نظام بلکه در بنیان تفکر شیعی است که نتایج غلبه و حکومتش می شود همینی که امروز ما شاهد آن هستیم و به نام شیعه در حال اجرا است. فارغ از این نگاه مطلق‌گرا که امروز به صورت عجیبی بر همه و از جمله بر دو طرف درگیر ماجرا و حتی بر قشر خاکستری تماشاکننده مستولی شده، در حال حاضر جامعه ایرانی از عدم یک نگاه نسبی‌گرا هم به کارکردهای مثبت و منفی نظام حاکم بر ایران و هم به نکات و مطالبات معترضان و مخالفانش رنج عمیقی می‌برد. این حاصل عدم نقد درون گفتمانی و درون سازمانی در همه عرصه‌ها و نیز در هر دو ماجرا است. بگذریم که نقد که باعث بهبود درون سیستمی می‌شود، در حال حاضر برای هیچکدام از دو طرف جذابیت چندانی نداشته و گوش شنوایی برای آن وجود ندارد. این نقصان و این حفره در عرصه مذهب در جامعه ایرانی چند برابر است. همین چندی پیش بود که در چند هیئت مذهبی که حتی خود را غیرحکومتی هم در نظر می گرفتند وقتی با سخنان متفاوت و منتقدانه ولو غلط یک روحانی شیعی روبه‌رو شدند او را حرامزاده خواندند و سبش کردند و از قضا همین روحانی محبوبیت عجیبی میان مخالفان نظام در خارج از ایران پیدا کرد، چون سخنانی میگفت که گاه با بنیادهای تشیع در تعارض بود و نیز با روایت رسمی متفاوت بود. در بدنه نیروهای معارض و حتی معترض که بیشتر از نیروهای جوان برخوردار است، در شرایط حاضر خیلی تمایلی یا گوش شنوایی بر نقد و آسیب‌شناسی حتی درونی‌شان وجود ندارد، در سمت نظام هم که خود را برآمده از آموزه‌های شیعی می‌داند برای نقد و آسیب‌شناسی در عرصه دین و مذهب و به ویژه سنجش اصول مذهبی این نظام با سنجه‌های اصیل شیعی رغبت چندانی وجود ندارد. بازنگری مجدد اینکه همه، چه سران انقلاب و چه حتی مخالفان دیدگاه‌هایشان در کارها و اقداماتی که در این عرصه مطرح کرده و به آن عمل کردند صورت گیرد که: " کجا اشتباه کردند؟ " و "کجای راه را اشتباه رفته‌اند؟ " که امروز دیگر یکی از ضرورت های نه حتی مذهبی که حتی سیاسی و عملگرایانه است که باید در کرسی‌های نظریه پردازی بررسی، و به صورت شفاف مطرح شود که هم جامعه و هم نظام از وضعیت سکون و رکودی که به ویژه در این عرصه دچارش هست نجات پیدا کند. در همین نظریه‌پردازی هم، در سطوح مختلف نظام خیلی آغوشی برای آن گشاده نیست، بلکه دیدگاه کلی این است که چندان ضرورتی برای آن وجود ندارد و سخن انتهایی این است که: "همین که هست و اگر نمی‌پذیرید مشکل از خود شما است". در حال حاضر اگر نخبگانی هم به نتایجی در این زمینه رسیده‌اند خیلی مجالی برای ارائه و مطرح کردن آن ندارند، چون گاه بنیادی‌ترین آموزه‌های نظام زیر سؤال میرود و بسیاری دچار مشکل می‌شوند.

رونمایی از مستند اصحاب الخیر روایتی از شکل گیری جامعه اعتقادی شیعه یکشنبه ٢١ دی ١۴٠۴ ساعت ١٧:٣٠ تهران، خیابان سمیه، نرسیده به خیابان حافظ، حوزه هنری، سالن سوره

تریلر فیلم مستند اصحاب الخیر انتشار تریلر فیلم اصحاب الخیر برای اولین بار به مناسبت اول رجب 1447 اول دی 1404