ادبیات فارسی هفتم

https://www.instagram.com/channel/Abalgb5wxOfz8Gz0/AbZ7jhgegQkvxw32/?igsh=MTdjeWRtaGFmMzQ0YQ==

پاسخنامه فصل۷ 1. نقش دستوری واژه‌های مشخص‌شده (کتاب است / آیینه روزگار):    · کتابذاست: نهاد (خبرش «آیینه روزگار» است)    · آیینه روزگار: نهاد (خبرش برای کتاب است)    · ✅ گزینه ب (نهاد - نهاد) 2. آرایه در عبارت («نصف قلبم خالی مانده» کنایه از احساس کمبود عاطفه/عشق):    · ✅ ب (کنایه) 3. واژه مناسب (مادر بزرگم درباره ____ گلهای باغچه):    · ✅ حیاط (مکان) / «حیات» به معنای زندگی است. 4. منظور از نوکاران («ز نوکاران که خواهد کار بسیار»):    · ✅ مبتدیان / تازه‌کاران 5. متضاد و همخانواده:    · متضاد «برومند» (پربرکت/بالنده) → نابارور / بینوا / زبون (بسته به بافت، پاسخ رایج: نافرجام یا بی‌حاصل)    · همخانواده «هجوم» → مهاجم / هجوم‌آور / هجوم بردن 6. نام دو کتاب از نویسندگان:    · الف) اقبال آشتیانی: تاریخ ایران (از ظهور اسلام تا انقراض قاجاریه)، تاریخ مفصل ایران    · ب) نادر ابراهیمی: چهل نامه کوتاه به همسرم، آتش بدون دود 7. بیت «با زبان عقربک می‌گفت عمر / میروم بشنو صدای پای من»:    · تعداد جملات: ۳ جمله (می‌گفت عمر / می‌روم بشنو)    · متمم: «عمر» (متمم قیدی؟ خیر: در اینجا «عمر» مفعول؟ بررسی: «می‌گفت عمر» ← «عمر» منادا یا مفعول؟ بهتر: مفعول برای «می‌گفت»؟ نه، «عمر» را صدا می‌زند ← منادا. ولی پرسش متمم خواسته. در بیت «با زبان عقربک» متمم است برای «می‌گفت».) 8. ادبی یا زبانی:    · ت) دشت مانند سفرهای رنگین... → ادبی    · ج) کوه سر سفیدش را نمایان کرد → ادبی    · ث) دشتهای ایران آب ندارند → زبانی    · چ) آن کودک لبخند می‌زند → زبانی 9. آرایه‌های ادبی:    · ح) «بر نامده و گذشته بنیاد مکن» → تضاد (نامده/گذشته)    · خ) «که همچو سرو آزاد زیست کرده» → تشبیه (زندگی به سرو)    · د) «قلبم بیمارستان داشت، سربازخانه داشت...» → مراعات نظیر (بیمارستان، سربازخانه، کوچه، مسجد) + تکرار (داشت)    · ذ) «زندگی مجموعه‌ای از روزها... و به شتاب می‌گذرد» → تشبیه (زندگی به مجموعه) یا تشخیص (زندگی می‌گذرد) 10. چرا قلب آدم نباید خالی بماند؟     · چون قلب خالی یعنی نداشتن عشق، امید، هدف یا محبت که موجب افسردگی و پوچی می‌شود. 11. منظور از «عمر حقیقی را شناسنامه تعیین نمی‌کند »:     · ارزش و کیفیت زندگی به سال تولد و سن قانونی نیست، بلکه به تجربه‌ها، عشق، یادگیری و تأثیرگذاری است. 12. معنی واژه‌های خط‌کشیده:     · ر) وقت طلاست → زر، طلا     · ز) دعای مادرم مستجاب شد → برآورده، پذیرفته شده 13. برگردان به فارسی امروزی (نمونه):     · ژ) «نگردد شاخک بی بن برومند» → شاخه بدون ریشه، پرثمر و بالنده نمی‌شود     · س) «یا رب، تو از وی خشنود باش و درجتش درجه اولیا گردان» → خدایا، تو از او راضی باش و جایگاهش را در حد اولیای خود قرار بده     · ش) «از دیروز هیچ یاد مکن / فردا که نیامده فریاد مکن» → از روزی که گذشت، هیچ یاد نکن / به خاطر فردایی که نیامده، فریاد و ناله سر نده     · ص) «بباید هر دو پا محکم نهادن» → باید هر دو پا را استوار گذاشت     · ض) «نمودش بس که دور آن راه نزدیک / شدش گیتی به پیش چشم تاریک» → برای او آنقدر نشان داد (طی کرد) که راه دور نزدیک شد / جهان در برابر چشم (دل) تاریکش آسان گردید

پاسخنامه فصل ۶ 1- کدام گزینه نمی‌تواند معنای «غفلت» باشد؟ (0.25 نمره) معنی غفلت: غافل بودن، بیخبری، ناآگاهی. گزینه 3 (ناراستی) نمی‌تواند معنی آن باشد. 2- درستی یا نادرستی جمله «بلیت» بهصورت «بلیط» هم نوشته میشود... (0.25 نمره) درست (هر دو شکل رایج است، اما «بلیت» با «ت» مطابق با فارسی امروز مناسب‌تر است). 3- معنی واژه‌های مشخص‌ شده: (0.5 نمره) · قرین: همراه، هم‌جوار، همدم. · عنایت: بخشش، لطف، توجه ویژه. 4- معنی نظم و نثر: (2.5 نمره) · الف. زبانی به من بده که راز تو را بگوید، روانی به من بده که دیدار تو را بجوید. · ب. مرا از نزدیکان درگاهت دور مگردان، راه را به من نشان بده چون از راه افتاده‌ام. · پ. خداوند آن ملتی را سروری و بزرگی داد که تقدیر آن ملت را به دست خودش نوشت (یعنی اختیار سرنوشت خود را به خودش سپرد). · ت. برگردان فارسی عبارت عربی «اِضاعَه الفُرصهِ غُصّه»: از دست دادن فرصت، اندوه است.     برگردان فارسی عبارت انگلیسی «it about idea your is what»: ایده تو درباره چیست؟ / نظر تو درباره چیست؟ (با اصلاح جمله: What is your idea about it?) 5- در درس «ما می‌توانیم» منظور بازرس از جمله «فهمیدم که این شاگردان هرگز چنین روزی را فراموش نخواهند کرد» چیست؟ (1 نمره) منظور این است که بازرس تحت تأثیر ایمان، تلاش و خلاقیت دانش‌آموزان (مانند ساخت دستگاه توسط آنها) قرار گرفته و این صحنه از خودباوری و موفقیت آنها در خاطرش مانده است. 6- در درس «آدم آهنی و شاپرک»، نماد و رمز چه انسانهایی هستند؟ (1 نمره) · آدم آهنی: نماد انسانهای زورگو، خشک، افسارگسیخته و قدرت‌طلب. · شاپرک: نماد انسانهای خردمند، نجیب، صلح‌جو و آسیب‌پذیر که با تدبیر عمل می‌کنند. 7- پیام آخرین جمله متن (آدم آهنی ساکت بود... «بال بالی... بلوط... به او آسیب رسید»): (0.5 نمره) پیام: آدم آهنی (قدرت خشن) سرانجام تحت تأثیر طبیعت (باد و صدای شاپرک) و حرف حق، متوجه اشتباه و آسیب خود شده و پشیمانی خود را ابراز می‌کند. 8- کدام گزینه ترکیب وصفی است؟ (0.25 نمره) گزینه 4 (افراد سرشناس) ← «سرشناس» صفت است و «افراد» موصوف. 9- فعل «می‌پرسند» به زمان آینده با همان شخص و شمار: (0.25 نمره) خواهند پرسید 10- تشخیص ساده و غیرساده: (0.5 نمره) ساده غیرساده دیوار، داستان روزانه، تندرو، نمادین، نیک‌اندیش 11- نهاد و مسند در بیت «برگ درختان سبز... معرفت کردگار است»: (0.5 نمره) · نهاد: هر ورقش (هر برگ آن درختان سبز) · مسند: دفتری است معرفت کردگار 12- قالب بیت (هفتمین بیت): (0.25 نمره) 4 (چارپاره) ← چون هر مصراع دو بخش مستقل دارد و قافیه در مصراع‌های اول و دوم هر بند تکرار می‌شود (قالب دوبیتی/چارپاره). 13- کنایه از متن «از جوابی که داده بود ناراحت شد... بالبالی روی زمین می‌لرزید»: (0.5 نمره) · کنایه: «بالبالی روی زمین می‌لرزید و بالبال می‌زد» · مفهوم: کنایه از درماندگی شدید، ناتوانی در بیان حقایق و عجز در برابر بی‌عدالتی. 14- آرایه‌های ادبی: (0.75 نمره) · س. «من اینجا چون نگهبانم...» → تشبیه (من به نگهبان مانند شده) · ش. «گه از دیوار سنگ آمد گهی در گهم...» → تکرار («گه» و «گهی») · ص. «هجوم فتنه‌های آسمانی...» → تشخیص (برای فتنه‌ها هجوم دادن شبیه انسان) 15- معرفی کتابها: (1 نمره) · ض. ما می‌توانیم: داستانی از جبار باغچه‌بان (یا بر اساس کتاب فارسی ششم) درباره تلاش و امید و خودباوری؛ موضوع: توانایی کودکان برای تغییر آینده با ایمان و تلاش. · ظ. آدم آهنی و شاپرک: اثر مهدی آذریزدی؛ موضوع: داستانی تمثیلی و نمادین درباره تقابل زور و منطق، پشیمانی و صلح.

پاسخنامه فصل ۵ 1. معنای کدام واژه نادرست است؟ (0.25 نمره) ✅ گزینه الف (ظلال: گمراهی) ← نادرست است. «ظلال» به معنای «سایه» یا «پناه» است. سایر گزینه‌ها صحیح‌اند: مرموز (رازآلود)، سیما (چهره)، شایان (شایسته). 2. کدام گزینه دربارهٔ نوشتن املا نادرست است؟ (0.25 نمره) ✅ گزینه ب (بهتر است در املا از خط تحریری استفاده نشود) ← نادرست است. استفاده از خط تحریری (خوانا و استاندارد) در املا توصیه می‌شود. 3. پدیدآورندگان «تماشاگه راز، منطق‌الطیر و پری در آبگینه» به ترتیب: (0.25 نمره) ✅ گزینه پ(مطهری، عطار، محمدرضا کاتب) تماشاگه راز: مرتضی مطهری منطق‌الطیر: عطار نیشابوری پری در آبگینه: محمدرضا کاتب 4. شمار ضمایر متصل (پیوسته) در کدام گزینه بیشتر است؟ (0.25 نمره) ✅ گزینه‌ت (ننه‌ام از دست من، کلکهای زیاد و جورواجوری خورده بود) ضمایر: «ـم» (ننه‌ام = ننه + ام)، «من» (ضمیر جدا، محسوب نمی‌شود؟ بازبینی: در این گزینه «ننه‌ام» (ـم)، «خورده بود» (بدون ضمیر). اما گزینه الف: «ننه‌ام» (ـم)، «ساکم» (ـم) =2 ضمیر. بررسی دقیق:  الف: ننه‌ام، ساکم → 2 ضمیر ب: دستم، صورتم (ـم)، چایی را (بدون)، خوردم(ـم) →3 ضمیر؟«خوردم»= خورد+م پ: بگویم (ـم)، برگردم (ـم) → 2 ضمیر ت: ننه‌ام (ـم)، خورده بود (بدون ضمیر) → فقط 1 ضمیر تصحیح: گزینه ب بیشترین ضمیر را دارد (دستم، صورتم، خوردم = 3 ضمیر). پاسخ صحیح ب است. 5. در تمام گزینه‌ها کنایه به کار رفته است به‌جز گزینه: (0.25 نمره) ✅ گزینه ت (ننه‌ام از تو حیاط، داد و بیداد و نفرین می‌کرد)← این عبارت مستقیم و بدون کنایه است. سایر گزینه‌ها کنایه دارند: «آبغوره‌نگیر» (سخت نگیر)، «شیرش کردی» (فریفتن)، «دلش آب می‌شد» (مهربان شد). 6. در کدام گزینه شمار نادرستی‌های املایی بیشتر است؟ (0.25 نمره) ✅ گزینه پ (وی علاوه بر تدریس در حوذهٔ علمیه، پرچم مبارزه با استئمار را برافراشت) اشکالات: «حوذٔە» (حوزه)، «استئمار» (استعمار) →۲غلط. سایر گزینه‌ها: الف (نصر←نثر)، ب (ازان←اذان)، ت (مهزون←محزون) → هرکدام ۱ غلط. 7.در تمامی گزینه‌ها ضمیر پیوسته به کار رفته است به‌جز گزینه: (0.25 نمره) ✅ گزینه ت (به تمام افراد گردانمان، پانزده روز مرخصی دادند)← «گردانمان» دارای «ـمان» (ضمیر پیوسته) است؟ بله. اما به‌جز یعنی کدام فاقد ضمیر پیوسته است؟ الف: «نمی‌کند» (ـد؟ نه، شناسه است) + «ما» (جدا) →بدون ضمیر پیوسته. پ: «مشتم» (ـم) دارد. ب: «سرَم» (ـم) دارد. ت: «گردانمان» (ـمان) دارد. پاسخ: الف (عمرحقیقی را شناسنامه ما تعیین نمی‌کند)← «ما» ضمیر جدا است و «نمی‌کند» شناسه دارد (نه ضمیر پیوسته). تصحیح: پاسخ صحیح الف است. 8. «بچه‌هایشان را لای پنبه خوابانده‌اند» یعنی: (0.25نمره) ✅ گزینه ب (بچه‌هایشان را در رفاه و آسایش بزرگ کرده‌اند)← کنایه از نازپروردگی و آسایش زیاد. 9. درستی و نادرستی عبارات دربارهٔ جامی (0.5 نمره) · الف. به دلیل ارادت به شیخ احمد جام، جامی تخلص می‌کرد. ص (صحیح) ب. جامی، هفت اورنگ را به تقلید از گلستان سعدی نوشته است. غ (نادرست؛ هفت اورنگ مثنوی است، نه تقلید از گلستان) 10. معنای واژگان مشخص‌شده (1نمره) الف. اسوه: الگو، نمونه کامل پ.ظلال: سایه ب.محزون: غمگین ت.سبو: کوزه، ظرف آب 11.جدول افعال متن (1نمره) متن: «پیامبر هیچگاه زبانش را به دشنام نمی‌آلود. در زندگی از تجمل دوری می‌جست. در کارهای منزل به خانواده‌اش کمک می‌نمود و چون بانگ اذان را می‌شنید به نماز می‌رفت.» فعل زمان شخص بن ضمیر نمی‌آلود حال ساده (اخباری) سوم شخص مفرد آلود ـش (نهان) می‌جست حال ساده سوم شخص مفرد جست می‌نمود حال ساده سوم شخص مفرد نمود می‌شنید حال ساده سوم شخص مفرد شنید می‌رفت حال ساده سوم شخص مفرد رفت 12. هم‌خانواده (1نمره) الف. اطاعت: مطيع ب. اعتقاد: معتقد پ. متفکر: تفکر ت. مظاهر: ظهر، ظهور 13. نقش دستوری (0.5 نمره) متن: «یکی او را گفت: تو که چیزی نمی‌بینی چراغ به چه کارت می‌آید؟» او را: مفعول مستقیم چیزی: مفعول (برای فعل نمی‌بینی) 14. افعال متن (1نمره) متن: «همین طور که با صحبت‌هایم سرش را گرم می‌کردم، بندهای پوتینم را هم بستم و آنها را انداختم گردنم و در یک لحظه از جا پریدم.» الف. بن مضارع: بستم← بند، انداختم ←انداز، پریدم← پر ب. مصدر: بستم← بستن، انداختم← انداختن، پریدم← پریدن 15. معنای کنایه‌ها (1نمره) الف. خرم از روی پل گذشته بود: از سختی و خطر عبور کرده بود (با موفقیت) ب. به خدا، شیرم را حلالت نمی‌کنم: حق خود را به تو نمی‌بخشم / از تو نمی‌گذرم پ. دیدم هوا پس است: شرایط را نامساعد دیدم ت. دهانت بوی شیر می‌دهد: سخن کودکانه و بی‌تجربه می‌گویی 16. نثر روان دو بیت (2نمره) بیت اول: ماه در برابر زیبایی محمد فرو ماند(حیف شد). سرو قامت به اعتدال و راستی محمد نمی‌رسد. بیت دوم: آدم، نوح، خلیل (ابراهیم)، موسی و عیسی، همه در سایه لطف و نبوت محمد جمع شده‌اند.

پاسخنامه فصل ۴ 1- نقش کلمات مشخص شده در بیت زیر بهترتیب عبارتند از: بیت: «رام تو نمی‌شود زمانه / رام از چه شدی؟ رمیدن آموز» کلمات مشخص شده: رام (اول) - تو - زمانه - رام (دوم) - رمیدن پاسخ صحیح: ب (مسند - نهاد - مصدر) ✅ · رام (اول): مسند فعل «نمی‌شود». · تو: نهاد فعل «شد؟». · رمیدن: مصدر (به عنوان نهاد فعل «آموز» تقدیری). --- 2- برای هر واژه یک همخانواده بنویسید. · خصلت: خصلت‌ها، خصلت‌مند، بی‌خصلت · نظارت: ناظر، نظارتی، نظاره، نظاره‌گر --- 3- نوع جملهٔ دوم و زمان فعل آن را در عبارت زیر مشخص کنید: عبارت: نیما برمی‌خیزد و با دست‌های لرزان کاغذی را پیش رویش می‌گشاید. · نوع جمله دوم: فعلی ساده (زیرا یک فعل دارد: می‌گشاید) · زمان فعل: حال اخباری --- 4- یک تشبیه از متن زیر پیدا کنید: متن: پدر از پروین همچون مرواریدی در صدف، مراقبت می‌کرد. · تشبیه: پدر از پروین همچون مرواریدی در صدف مراقبت می‌کرد. · مشبه: پروین · مشبه‌به: مروارید در صدف · ادات تشبیه: همچون · وجه شبه: ارزشمندی، نادر بودن، محافظت شدن --- 5- به اشعاری که به صورت گفت‌وگو سروده می‌شود در اصطلاح ادبی ......... گفته می‌شود. پاسخ: منظومهٔ گفت‌وگویی یا مکالمه (در برخی منابع: مناظره) --- 6- قالب «قطعه» را با رسم نمودار نشان دهید. نمودار قالب قطعه (ردیف فقط در مصراع دوم هر بیت): بیت ۱ ––––––– ––––––– (ردیف/قافیه) بیت ۲ ––––––– ––––––– (ردیف/قافیه) بیت ۳ ––––––– ––––––– (ردیف/قافیه) ... (حداقل ۲ بیت، حداکثر نامحدود) (توجه: قافیه در مصراع‌های زوج (دوم هر بیت) تکرار می‌شود، ردیف اختیاری است.) --- معنی واژگان 7- معنای واژه‌های مشخص شده: · عطش: تشنگی شدید، اشتیاق فراوان · عطا کند: ببخشد، بخشش کند · فراغت می‌یافت: آسودگی، رهایی از کار و دغدغه · محفلی: انجمنی، جمعی (اغلب شب‌نشینی دوستان یا اهل ادب) --- معنی نظم و نثر 8- معنای بیت‌ها به نثر روان امروزی: 1. به جان زنده‌دلان، سعدیا ملک وجود / نیرزد آن که دلی را ز خود بیازاری به جان انسان‌های زنده‌دل سوگند، ای سعدی، پادشاهی وجود آدمی ارزش آن را ندارد که تو دلی را از خود برنجانی. 1. چه خوش گفت زالی به فرزند خویش / چو دیدش پلنگ‌افکن و پیل‌تن چه زیبا گفت پیرزنی به فرزندش، زمانی که او را دید که مثل پلنگ قدرت دارد و هیکلی به بزرگی فیل. 1. رام تو نمی‌شود زمانه / رام از چه شدی؟ رمیدن آموز روزگار رام تو نمی‌شود (تو نمی‌توانی او را رام کنی)؛ پس چرا تو رام شدی؟ رمیدن (گریختن از دست روزگار) را یاد بگیر. --- درک مطلب 9- بیت «نار خندان باغ را خندان کند / صحبت مردانت از مردان کند» بر چه چیزی تأکید می‌کند؟ بر تأثیر همنشینی و همنوع‌خواهی تأکید دارد؛ همان‌طور که انار (نار) با دیدن انار دیگر می‌خندد، انسان جوانمرد نیز از همنشینی با جوانمردان، جوانمرد می‌شود. 10- عبارت «حرم، دل او را آرام می‌کرد و مدرسه، اندیشه‌اش را» یعنی چه؟ توضیح دهید. یعنی خانه (حرم) به او احساس امنیت و آرامش عاطفی می‌داد و مدرسه با علم و دانش، افکار و اندیشه‌اش را رشد می‌داد؛ هر دو برای تکامل او ضروری بودند. 11- سرودهٔ زیر از نیما یوشیج است. درک و دریافت خود را دربارهٔ آن بنویسید: این شعر اشاره به تأثیر عمیق نام بعضی انسان‌های خاص در زندگی شاعر دارد؛ هرگاه دلتنگ است، یاد آنها او را جرئت و روشنایی می‌بخشد. یعنی یاد عزیزان، مایهٔ قوت قلب و امید است. 12- دو متن زیر را مقایسه کنید و مفهوم مشترک آن دو را بنویسید: مفهوم مشترک: پایداری و تسلیم‌ناپذیری در برابر مشکلات و سختی‌ها (مقاومت در راه رسیدن به هدف، حتی با وجود موانع بسیار). --- تاریخ ادبیات 13- نام نویسندگان و شاعران را به آثارشان متصل کنید: نام نویسنده یا شاعر نام اثر ملک الشعرای بهار دیوان شعر سبک‌شناسی نیما یوشیج قصهٔ رنگ پریده پروین اعتصامی (در گزینه‌ها نیست، معروف: دیوان پروین) مولانا جلال‌الدین محمد بلخی مثنوی معنوی محمدتقی جعفری (در گزینه اضافی است: تفسیر نهج‌البلاغه) گزینهٔ اضافی در ستون راست: مثنوی معنوی (مختص مولاناست، اما با نام محمدتقی جعفری خوانده نمی‌شود).

پاسخنامه فصل۳ 1. نقش دستوری واژه‌های مشخص‌شده (کتاب است / آیینه روزگار / که بینی در آن رازها آشکار)       گزینه پ (نهاد - نهاد)       «کتاب» نهاد است (کتاب است آیینه...)، «آیینه» نیز نهاد دوم برای فعل «است» (خبر مفرد). 2. آرایه در عبارت («وقتی به قلبم نگاه کردم... نصف قلبم خالی مانده»)       گزینه ت (تکرار) (تکرار واژه «قلب» و ترکیب «قلبم») 3. واژه مناسب (مادر بزرگم دربارۀ ___ گلهای باغچه...)       حیاط (زیرا «حیات» به معنی زندگی است) 4. منظور از نوکاران در بیت «تو را پرواز بس زود است و دشوار / ز نوکاران که خواهد کار بسیار»       آغازکنندگان کار / تازه‌کاران / کسانی که تازه شروع به کاری کرده‌اند 5. متضاد «برومند» و همخانوادۀ «هجوم»       متضاد برومند: نابارور / بی‌ثمر (یا فروپایه)       همخانوادۀ هجوم: مَهاجِم / هاجم / یهاجم / هجوم‌آور (هر شکلی از ریشۀ هـ - ج - م) 6. دو کتاب از اقبال آشتیانی و نادر ابراهیمی       اقبال آشتیانی: تاریخ ایران / تاریخ مغول (یا سیر حکومت صفویه)       نادر ابراهیمی: آتش بدون دود / یک افسانۀ سرد (یا خانه‌اش ابری بود) 7. بیت «با زبان عقربک می‌گفت عمر / می‌روم بشنو صدای پای من»       تعداد جملات: ۳ جمله (می‌گفت / می‌روم بشنو)       متمم: «با زبان عقربک» (متمم قیدی) 8. زبانی یا ادبی بودن جملات       ت: دشت مانند سفره‌ای... → ادبی       ج: کوه سر سفیدش را نمایان کرد → ادبی       ث: دشت‌های ایران آب ندارند → زبانی       چ: آن کودک لبخند می‌زند → زبانی 9. آرایه‌های ادبی       ح: «بر نامده و گذشته بنیاد مکن» → تضاد (نامده/گذشته - حالی/عمر بر باد) + ارسال‌المثل       خ: «زندگی حال کسانی که همچو سرو آزاد زیست کردند» → تشبیه (زندگی به سرو) + تلمیح (آزادگی)       د: «قلبم بیمارستان داشت، سربازخانه داشت...» → تکرار (داشت) + تراکم / برشمردن       ذ: «زندگی مجموعه‌ای از روزها و ماهها و سالهاست» → تشبیه 10. چرا قلب آدم نباید خالی بماند؟         چون قلب جایگاه عشق، امید، یاد عزیزان و احساسات مثبت است. خالی بودن قلب به معنای تنهایی و پوچی است و انسان را از معنا و شادکامی دور می‌کند. (پاسخ بر اساس متون درسی) 11. منظور از «عمر حقیقی ما را شناسنامه تعیین نمی‌کند»         عمر حقیقی ارزش و برکت زندگی است، نه تعداد سالهایی که در شناسنامه ثبت شده. برخی عمر طولانی اما بی‌حاصل و برخی عمر کوتاه اما پربرکت دارند. 12. معنی واژه‌های خط کشیده         ر. وقت طلاست → طلا (زر)         ز. دعای مادرم مستجاب شد → برآورده / پذیرفته شده 13. برگردان به فارسی امروزی (نمونه‌ای از پاسخها)         ژ: «شاخۀ بی‌بن نمی‌تواند پربار و برومند شود / از تو کوشش و عمل خواسته می‌شود و از من پند»         س: «ای پروردگارا، تو از او خشنود باش و مقامش را در شمار مقام اولیا قرار بده»         ش: «از روزی که گذشت، هیچ از آن یاد مکن / فردا که نیامده، فریاد و ناله مکن»         ص: «باید هر دو پا را محکم بگذاری / بعد از آن به فکر ایستادن باشی»         ض: «چندان که آن راه دور را نزدیک نشان داد / جهان در برابر چشم تیره‌اش تنگ آمد»

پاسخنامه فصل ۲ 1- معنی واژه‌های «حیات - صالح» به ترتیب در کدام گزینه آمده است؟ گزینه 2 (زندگی - درستی) ✅ --- 2- واژه‌های کدام گزینه با یکدیگر هم‌خانواده نیست؟ گزینه 3 (عالم، تعلیم، اعمال) ✅ (چون «اعمال» از ریشه «عمل» است، اما «عالم» و «تعلیم» از ریشه «علم») --- 3- معنی واژه‌های مشخص‌شده: · تأمل → اندیشه کردن · بصیرت → آگاهی --- 4- برگردان عبارات به فارسی روان: الف. منتظران بهار، فصل شکفتن رسید؛ مژده به گل‌ها برید یار به گلشن رسید. ➡️ بهار از راه رسید؛ به گل‌ها خبر بدهید که معشوق وارد گلستان شد. ب. روشن و گرم و زندگی‌پرداز، آسمان مثل یک تبسم شد. ➡️ آسمان که روشن، گرم و زندگی‌بخش بود، مانند یک لبخند درآمد. پ. بر درختی شکوفه‌ای خندید، در کتابی بهار معنا شد. ➡️ شکوفه‌ای روی درخت شکفت و بهار در کتاب معنی پیدا کرد (یا زیبایی بهار در کتاب طبیعت توصیف شد). ت. مثل یک شاخه گل جوانه بزن، مثل یک چشمه‌سار جاری شو. ➡️ مانند شاخهٔ گل رشد کن و شکوفا شو، مانند چشمه پیوسته جریان داشته باش و پویا باش. --- 5- مفهوم عبارت «جوان و نوجوان چشمهٔ جوشان نیرو و استعداد است»: ➡️ نوجوانان و جوانان سرشار از انرژی، توانایی‌ها و قابلیت‌های درونی هستند که پیوسته در حال شکوفایی و بروز است. --- 6- منظور شاعر از بیت «زندگی بر تو می‌زند لبخند / هست وقت شکفتنت امروز»: ➡️ زندگی در همین لحظه (امروز) به تو روی خوش نشان می‌دهد؛ زمان رشد و پیشرفت تو همین الان است، نه فردا. --- 7- مقایسه دو گزینه «چ» و «ح»: · شباهت: هر دو بر عمل و کوشش تأکید دارند، نه فقط گفتار. · تفاوت: گزینه «چ» مستقیماً می‌گوید آینده با حرف ساخته نمی‌شود (نیاز به کار دارد). گزینه «ح» با ضرب‌المثل می‌گوید بزرگی فقط به گفتار نیست و نیم‌کردار از دو‌صد گفتار بهتر است. --- 8- اگر حرف «ی» را پس از «آراسته» بیاوریم: «آراستگی» ✅ درست --- 9- نهاد در مصراع «بی‌ادب تنها نه خود را داشت بد»: گزینه 4 (بی‌ادب) ✅ --- 10- مفرد واژه‌ها: · لحظات → لحظه · علاقه → علقه (به معنی چنگ‌زننده، تعلق‌دارنده) یا بسته به متن: عالقه (اما در فارسی رایج‌تر «علق» است؛ با توجه به املا: «علایق » احتمالاً جمع «عالقه» به معنی چیزهای چنگ‌زننده) --- 11- چرا فعل مهمترین بخش جمله است؟ ➡️ زیرا بدون فعل، جمله ناقص است و معنای کاملی نمی‌دهد. مثال: «آسمان آبی است» اگر فعل «است» نباشد، فقط دو واژه داریم بی‌ارتباط. --- 12- تبدیل جمله زبانی به ادبی: جمله اصلی: «پرنده با دیدن من، از این شاخه به آن شاخه پرید.» ➡️ پرنده چون مرا دید، شاخه به شاخه گریخت. --- 13- «نوجوانی دوره‌های پر فراز و فرود بین وابستگی و استقلال است» آرایه تضاد دارد؟ ✅ درست (تضاد بین «وابستگی» و «استقلال»، و بین «فراز» و «فرود») --- 14- قافیه و آرایه‌های بیت: «صد هزاران دام و دانه است ای خدا / ما چو مرغان حریصی بی‌نوا» · قافیه: «نوا» (با «خدا» قافیه دارد، اما «خدا» ردیف نیست؛ در اینجا «است ای خدا» بخشی از جمله است). · آرایه‌ها:   1. تشبیه: ما به مرغان حریص بی‌نوا تشبیه شده‌ایم.   2. کنایه: «دام و دانه» کنایه از وسوسه‌های دنیا و آرزوهای فریبنده. --- 15- من کیستم؟ · ز. در عظیم‌آباد هند زاده شدم... → محمد اقبال لاهوری · ژ. زاده ۱۳۲۲ کرمانشاه، آثار: «رگبار کلمات»، «کوچه باغ آسمان»، «با بال این پرنده سفر کن» → سلمان هراتی

پاسخ به سوالات فصل ۱ 1. انتخاب گزینه نامناسب برای معنای واژگان بیت: بیت: «تا افق‌های دور کوچ کنم / باز پیغمبر بهار شوم» · معنای «پیغمبر»: فرستاده (گزینه 1) · معنای «افق»: کرانه (گزینه 2) · معنای «کوچ»: سفر (گزینه 4)   گزینه 3 (غریب) نمی‌تواند معنای هیچ یک از واژگان بیت باشد.   ✅ پاسخ: 3 --- 2. درستی یا نادرستی جمله: جمله: «اساس» در مصراع «ای هست کن اساس هستی ...» به معنی بنیاد است. ✅ پاسخ: درست --- 3. معنی واژه‌های مشخص شده: · آدابدان: مؤدب، کسی که آداب معاشرت می‌داند. · زمزمه: آهسته سخن گفتن، نجوا کردن. · وداع: خداحافظی. · نظم و نثر: شعر و نوشته (منظور: معنی کردن به صورت شعر و نثر).   (نمره: 0.5) --- 4. معنی بیت‌ها و عبارتها: الف. پدر را گفتم یکی از اینان سر بر نمی‌دارد که دوگانه‌ای بگزارد: ➜ به پدر گفتم: هیچ یک از اینها حاضر نمی شود (سر فرود نمی‌آورد) که نماز دو رکعتی بخواند. ب. ای کارگشای هرچه هستند / نام تو کلید هرچه بستند: ➜ ای کسی که کار هر چیزی را گشایی، نام تو کلید هر دری است که بسته‌اند. پ. جهان جمله فروغ روی حق دان / حق اندر وی ز پیدایی است پنهان: ➜ تمام جهان را تابش روی حق بدان، حق در جهان به دلیل آشکار بودنش پنهان است. ت. برگ درختان سبز در نظر هوشیار هر ورقش دفتری است معرفت کردگار: ➜ در نگاه انسان آگاه، هر برگ درختان سبز، دفتری است برای شناخت پروردگار. (نمره: 2.5) --- درک مطلب: 5. منظور شاعر از «خود» در مصراع‌های نخست و دوم: «از ظلمت خود رهایی‌ام ده / با نور خود آشنایی‌ام ده» ➜ منظور از «خود»: منِ درونی، نفس، خودِ تیره و خودِ روشن (نفس اماره و نفس لوامه یا جنبه‌های ظلمانی و نورانی وجود خود شاعر یا خود خدا). (نمره: 0.5) --- 6. مفهوم بیت «شبنم از روی برگ گل برخاست / گفت می‌خواهم آفتاب شوم»: ➜ شبنم نماد موجود کوچک و ناچیز است که آرزوی بزرگی و پیوستن به منبع نور (آفتاب) را دارد؛ یعنی انسان باید از خودخواهی و حقارت دست بردارد و به کمال و حقیقت برسد (مفهوم عرفانی: فنا در حق). (نمره: 1) --- 7. درک و دریافت از دو بیت بوستان سعدی: متن بیت‌ها ناقص است، ولی ظاهراً اشاره به بیت مشهور دارد: «همه طاعت آرند و مسکین نیاز / تو بیچارگی را به بازو مبر» ➜ دریافت: سعدی می‌گوید مردم با طاعت و عبادت و اظهار نیاز به درگاه خدا روند، اما تو نباید بیچارگی و عجز را بهانه کنی؛ بلکه باید دست نیاز به سوی حق برد. پیام: عجز و نیاز در برابر خدا ارزش است، نه بهانه برای سستی. (نمره: 1)

🔴 نکته‌ی مهم املایی 🔴 در املا چگونه فرق بین واژه‌های "گزاردن" و "گذاردن" را تشخیص دهیم؟ یا به عبارت دیگر کجا باید گزاردن بنویسیم و کجا گذاردن؟ پاسخ: ☆ تنها راهِ تشخیص، دقّت در معنای آن‌هاست! ☆ پس برای اینکه بینِ املای کلمه‌های (گزاردن و گذاردن) دچار اشتباه نشویم؛ فقط لازم است به معنای این واژه‌ها دقّت کنیم! ☆(گزاردن) : به معنای انجام‌دادن یا ادا کردن یا به‌جای‌آوردنِ کاری است و هم‌چنین به عنوانِ پسوندِ شغلی نیز در مشاغل و حرفه‌ها به‌کارمی‌رود. مانند :👇👇👇 ⭕️ نمازگزار (اداکننده‌ی نماز) ⭕️ حج‌گزار (به‌جای‌‌آورندهٔ حج) ⭕️ شکرگزار: سپاس‌گزار (به‌جای‌آورندهٔ شکر و سپاس) ⭕️ امانت‌گزار (ادا‌کنندهٔ امانت) ⭕️ برگزاری (انجام یا به‌جای‌آوردن کاری) ⭕️ بیمه‌گزار (پرداخت‌کننده یا اداکنندهٔ حقِ بیمه) ⭕️ وام‌گزار (پرداخت‌کنندهٔ اقساطِ وام) ⭕️ مناقصه‌گزار (انجام‌دهنده یا شرکت‌کننده در کارِ مناقصه) ⭕️ خدمت‌گزار (به عنوانِ شغل و به معنای انجام‌دهندهٔ خدمت) ⭕️ خبرگزار (به عنوانِ شغل و به معنای انجام‌دهندهٔ کارِ خبری) ⭕️ کارگزار (به عنوانِ شغل و به معنای انجام‌دهندهٔ وظایف کاری) ⭕️ خواب‌گزار (به عنوانِ شغلی در قدیم و به معنای تعبیر کنندهٔ خواب) ⭕️ نیزه‌گزار ( به عنوانِ شغلی نظامی در ارتش قدیم و به معنای نیزه‌انداز یا نیزه‌دار) ☆(گذاردن) : به معنای گذاشتن یا نهادن یا قراردادن یا وضع‌کردن یا بنانهادن یا تأسيس‌کردن است. مانند :👇 ⭕️ بنیان‌گذاری: پایه‌گذاری (تأسیس‌کردن یا گذاشتن یا قراردادنِ اساس و پایهٔ هر چیزی) ⭕️ قانون‌گذاری (وضعِ قانون) ⭕️ بدعت‌گذاری (قراردادنِ بدعت) ⭕️ سیاست‌گذاری (بنانهادنِ سیاست) ⭕️ سرمایه‌گذاری (قراردادنِ سرمایه در جایی برای رشدِ مالی) ⭕️ بارگذاری ( معادلِ فارسیِ واژهٔ انگلیسیِ " Loud " به معنای قراردادنِ اطلاعات در صفحهٔ اینترنتی) ⭕️ اشتراک‌گذاری ( معادلِ فارسیِ واژه‌ی انگلیسیِ " Share " به معنای به‌اشتراک‌گذاشتنِ مطالب در شبکه‌های اینترنتی ) ⭕️ جای‌گذاری ( پُرکردنِ جای خالی با گذاشتنِ چیزی) ⭕️ نام‌گذاری (گذاشتنِ نام) ⭕️ حاشیه‌گذاری (گذاشتنِ حاشیه) ⭕️ تاج‌گذاری ( تاج بر سر گذاشتن)

https://t.me/boost/farsi7a