کانال «گیلکی بینویشته»

#رسول‌_نصیری خوشکه دار ٚ لچ خالی خومه خاب دینه        پر زائنه، بلکن ایتا پرنده واگرده. #برگردان بر بلندای درخت خشکیده/آشیانه خالی/خواب پرواز می‌بیند،/شاید پرنده‌ای برگردد./ ۴۰۴/۱۰/۲۸ @gilaki_binvishte

#پویافر سیاستا اسکیتی بی‌گیفت گومان اویرا بوست نرخه* نفس نفس زنه کوتران کورشا بوستید موشک گولاز کلاچ قار قار کرا کونه گوشا خونه رابه ایران جه دووه ناجه یا فارسن نشا #برگردان سکسکه گرفت سیاست را/گُم شده خیال/ نفس نفس می‌زند نرخه* (دوشان)/کبوتران خاکستر شدند/شادی کودکانه موشک/صدای قار قار کلاغ/ گوش را از کار انداخته/می‌دود در ایران تراوش خون/نمی‌شود به آرزو رسید/ *نرخه یا دوشان ظرفی سفالی است که برای کره گرفتن استفاده می‌شود @gilaki_binvishte

درود جناب آقای دادرس عزیز #جواد_رحمتی_برفجانی #هامبورگ #سیاهکل دئو دکته چوشم چی بگیته ما مئن زابیده سیماته                افتو پس، سیا روزون بی رفاق رها ببو غورصه بلته دوسته شؤونَ کشه لؤجین بره نأجگی... #برگردان چشمان دود گرفته/در کسوف ماه/سیمای در حجاب/در پشت آفتاب/روزهای سیاه بی رفیق/غصه رها شده/در آغوش شب‌های در بسته/در حسرت روزنه‌ایی.../ @gilaki_binvishte

#فاطمه_رضانژاد #گیل_سپکو خو خیال مییان سالان ساله وارش رافا ایسابو کویر نانستی کی ایتا سراب ویشتر نیه اَن ِخیال #برگردان در رویاهایش/سال‌ها/منتظر باران بود/کویر/نمی‌دانست/سرابی بیش نیست/رویاهایش/ #سپکو_رویا @gilaki_binvishte

‍ برای زنده‌یاد استاد #محمد_فارسی ذوق شعر و شوق گیلکی پیشاپیش ما دنبال #گیلوا می‌گشت! پیدایش کردیم. خواهرم گفت: «بومومی گیلکی ره ایته کاری بکنیم!» استاد جکتاجی بود، استاد چراغی و استاد عباسی. شنیدنی بود آنچه از گیلکی گفتند. در باز شد. «زاکان خومام شینیدی... » «خومام؟! مره شناسیدی؟ فارسی کرا قرق کنه خوماما» به همین سادگی، بی‌پیرایه، بی‌تکلف. کتابی دستمان داد. «اَن ایسما بخوان» گفتم: «نسیمِ نرمِ آواز؟» «نه ده... » آنگونه که بخواهی پروانه‌ای را، بی‌آسیب، از دستت برهانی، نام کتابش را آنگونه بر زبان آورد: «نسیم ٚ نرم ٚ آواز» چند سال بعد در پی علاقه‌مندان به شعر و شاعری #خمام را جسته بود؛ همه را پیدا کرد؛ ما را نیز... و #انجمن_شعر_خمام اینگونه پا گرفت. «تونام شعر گی؟» دومین شعرم بود. اولی قابل به خواندن نبود! این دومی را اما برای #شیون سروده بودم؛ در رثایش: همه جا تاسیان تی صدایه/تی پاماله همشک رو به رایه... شعر که تمام شد گفت: «یعنی به می‌ ره یام آجور شعر چاکوند؟»                         *** ‌   برسفته چوم مرخه شا اوچئن؟ ایمرو بیده‌‌کا فردا ده شا دئن؟ هاندر یعنی بُستن بی‌صدای! آدم، ها ایته دم ایته آی؟ باور نوگوده آ کُنه نقلا هر کی با بگه خو دونه نقلا خورشیدا بشانده شب را سر فردایا بیبه دیرو نیشا سر! تا توقایی ره شواله یه ساز گر‌ گرده "نسیم ٚ نرم ٚ آواز" #س_نصیری @gilaki_binvishte

#جواد_رحمتی_برفجانی #هامبورگ #سیاهکل طوفونی دریا کول، کولَ پوشت تاسیونی سکَ سینْ آو. #برگردان دریایی طوفانی‌/موج، پشت موج دلتنگی/شنایِ سگی/ @gilaki_binvishte

#مهنوش_سمامی کوچ ٚ وخ آبۊشکئه کشئه'وازا گۊد مي بالؤن هألا ' پر پر زنئن یئه گرئش دٚ تر کیشأ گیرئن #برگردان وقت کوچ/پنجره آغوش گشوده/بازوانم هنوز/بال بال می‌زنند/تا یک بار دیگر/تو را در برگیرند/ @gilaki_binvishte

#جواد_رحمتی_برفجانی #هامبورگ #سیاهکل تی بوخوندَ کیتابَ رچَ ورخ‌زا  نشا خط بوخورده نقلی، کو  دری؟ کو دامون موجی؟ کَ نیاجم یته سوز خال ای چؤره چوشم‌دکفَ.  #برگردان رد کتابِ خوانده‌‌ات را/نمی‌شود ورق زد/قصهِ خط خورده‌ایی/کجایی؟/در کدام جنگل گام می‌نهی؟/که نمی‌یابم/شاخه سبزی/در این افقِ ناآباد./ @gilaki_binvishte

درود به استاد اریاپاد. من در جلسه رونمایی از دو اثر هایکویی‌تان در خانه فرهنگ به‌عنوان اولین سخنران، متاسقانه به زمان‌بندی سخنرانی توجه نداشتم. صحبت من عمدتن پیرامون پیشینه هایکو سرایی بود و به همین خاطر مایلم در اینجا با انعکاس پنج هایکوی‌تان به درک و دریافتم از این پنج شعر بپردازم. سپاس از ارسال این پنج شعر. پیش از ورود به تحلیل، لازم است به یک نکته‌ی روش‌شناختی اشاره کنم. من این شعرها را نه به‌عنوان «هایکوی ژاپنی»، بلکه به‌عنوان شعرهای کوتاه گیلکی که شاعر خود آن‌ها را «گیل‌تونگوله» یا «پرش کوتاه» نامیده است، می‌خوانم. بنابراین، معیار اصلی من، موفقیت هر شعر در ساختن یک تجربه ی شعری است، نه میزان انطباق آن با قواعد هایکوی کلاسیک. در عین حال، نسبت آن‌ها با سنت هایکو را نیز بررسی خواهم کرد. درجکا مانِه- تازه کوتا واز شعر- تونگوله واسی!... مانند دریچه است-/ شعرِ پرشِ کوتاهِ تازه-/ برای تلنگر. این شعر: بیانیه‌ای درباره‌ی شعر است. شاعر ماهیت «پرش کوتاه» را تعریف می‌کند و آن را دریچه‌ای برای تلنگر می‌داند. حرکت شعر از تشبیه آغاز می‌شود: دریچه ← شعر کوتاه ← تلنگر. نمونه‌ای از شعرهای مانیفستی شاعر است. زمانه طوقه- خیلی وقته پیتا بُ بوبُم گردالو!... طوقه‌ی زمانه-/ مدت‌هاست لق می‌زند/ "گردالو" شدم!... حرکت از حالت گذرا و استمراریِ «پیتا بُ» (مدام لق خوردن و از مدار خارج شدن زمانه) آغاز می‌شود و به ضربه و فرودِ قطعیِ «بوبُم» (شدم) در بند سوم می‌رسد. این «شدن»، نشان‌ دهنده‌ی تسلیمِ ناگزیر راوی در برابر جبرِ زمانی است. انسان بازیچه‌ی حرکت زمان می‌شود. در هایکوی سنتی، شیء (مثلاً یک وزغ یا شکوفه) در استقلال عینی خودش حضور دارد؛ اما در اینجا «گردالو» به یک «حامل استعاری قدرتمند» تبدیل شده است. گردالو تا زمانی که شلاق نخورد، نمی‌چرخد و وقتی هم که می‌چرخد، در یک نقطه‌ی موهوم سرگردان است. پیوند میان «لق شدن طوقه‌ی زمانه» و «گردالو شدن انسان»، تصویرگرِ سرگیجه‌ی اگزیستانسیال انسان معاصر است که در زیست‌بوم گیلان بومی‌سازی شده است. واژگان در این شعر به صورت ضرباهنگی کوتاه و مقطع چیده شده‌اند که خودِ این ساختار آوایی، تداعی‌کننده‌ی نواختِ شلاق بر پیکر گردالو برای تداومِ چرخش اجباری آن است. شعر در کوتاه‌ترین شکل ممکن، بلندترین فرضیه‌ی فلسفی‌اش را صادر می‌کند.   بدون شک این قطعه، به خاطر عبور از بازگوییِ صرفِ طبیعت و ورود به حوزه‌ی استعاره‌ی بومیِ اندیشه‌محور، یکی از موفق‌ترین شعرهای کوتاه گیلکی معاصر است.   ورم وارستی وختی خبر بترکس- زمان، قاقا بُ... پیوند دادن دو حوزه‌ی کاملاً متفاوت (پدیده‌ی طبیعی و رویداد اجتماعی/انسانی) و رسیدن به یک سنتز فلسفی، نقطه‌ی ثقل این شعر کوتاه است. وختی بکفتی- زمین ترا یاد دهِه- چُوطو ویریزی!... شعری حکمت‌آمیز. استعاره‌ای از تجربه ی زندگی. «گزین‌گویه‌ی شاعرانه»   تا واچُرتا شُم- جه دساَ دام اونی کی- دِ بدس نایِه... از میان این پنج شعر، از نظر ساختن یک لحظه و رها گذاشتن معنا، بیش از دیگر نمونه‌ها به روح هایکو نزدیک است. شاعر با حذفِ مشخصه‌یِ مدلول (آنچه از دست رفته)، فضایی خالی و بزرگ در شعر تعبیه کرده است. این «اونی کی» (آن که/آنچه که) می‌تواند یک فرصت تاریخی، یک عشقِ از کف رفته، جوانی، یا حتی یک «آنِ» شهودی و شاعرانه باشد. این نامشخص بودن، شعر را شخصی و در عین حال جهانی می‌کند؛ هر مخاطبی حسرتِ خویش را در این ظرفِ خالی می‌ریزد و شریکِ درام شعر می‌شود. برخلاف شعر اول که مانیفستی است و شعر چهارم که گزین‌گویه‌ای حکمت‌آمیز، این قطعه به روح هایکو و هایکوواره‌های اصیل بسیار نزدیک می‌شود. چرا؟ چون در آن از صادر کردن پند اخلاقی یا تعریفِ منطقی خبری نیست. شعر، ثبتِ عینیِ یک «لحظه‌ی غفلت» و «سقوط در فقدان» است و معنا را در سکوتِ پس از بند سوم رها می‌کند.   این پنج شعر نشان می‌دهند که جناب #محسن_آریاپاد بیش از آنکه شاعر «ثبت لحظه» باشد، شاعر اندیشه‌ی  فشرده است. در بیشتر این آثار، شعر از مشاهده‌ی عینی آغاز نمی‌شود، بلکه از یک ایده، تأمل یا گزاره‌ی فلسفی شکل می‌گیرد و سپس برای بیان آن از تصویر یا شیء کمک می‌گیرد. این ویژگی، او را از سنت هایکوی ژاپنی دور می‌کند و به قلمرو شعر کوتاه مدرن نزدیک‌تر می‌سازد. تلاش استاد آریاپاد در تشخص بخشیدن به شعر کوتاه گیلکی و آشتی دادنِ آن با تفکر فلسفی و اشیاء بومی، فصلی جدی در ادبیات معاصر گیلان است. درود فراوان به‌شما استاد جان. #مسعود_پورهادی @gilaki_binvishte

#مسعود_پورهادی مٚرا هیچی وانجٚه ایسام دارٚ تاتایی دٚم پاییز چولکِه- می‌دیمٚ جا می بساخته‌بازی‌یا بباخته‌مٚه سراداکٚم- سرافتانٚ کشٚ پٚر اوتؤ کی- می‌نام زمانٚ زبانٚ جٚه بکفت. اویرا بؤ ولگانٚ لا به لا کی- بوجور نامؤدٚه تا هٚسا. زمین دهن واکونِه من وامج‌دٚمجا دٚرم خاطرانٚ سرا جیری‌یا. #برگردان چیزی/ برمن/آویخته نیست/ایستاده‌ام/ در سایه‌سار درخت/ پاییز می‌چکد-/ از رخسارم./ بازی‌ام را/ باخته‌ام/ رها‌ شده/ در دامنه‌ی یادآوری‌ها-/ آن‌گونه که/ نام‌ام/ از زبانِ زمان افتاده است/ گم‌ شده/ در میان برگ‌هایی/ که/ هرگز نروییده‌اند./ زمین، دهان باز می‌کند/ من/ در جستجویم-/ در سراشیبِ خاطرات.../ @tukapareh @gilaki_binvishte

#جواد_رحمتی_برفجانی #هامبورگ #سیاهکل کوهنه پیرأن فورسستنه رافا، نوشو را درم ناخوری زرخ‌پیتار دکته فیکر بگشته روزؤن آوپیله بزا پأنَ دوسته چوشماجی.     #برگردان پیراهن کهنه/در انتظار از هم گسستن/در راهِ نرفته‌ام/بی‌خبری/فکر مورچه افتاده‌ایست/در روزهای گزیده شده/پاهای آبسه زده/با چشمی بسته./ @gilaki_binvishte

#پویافر با الهام از شعر زیبای استاد محمد فارسی اوجور ترا دوخانم باد اویراکونه خییال راشی‌یا واران گب بزنه آینه و باغ مره اوجور کی تی سایه لوچان بزَنه آسمانا اِیفاده خندان مستا کونه مانگه تاوا اوجور ترا دوخانم ایپچه مَره نیگا بوکون #برگردان طوری تو را آواز می‌دهم/که باد گُم  کند/رویای جاده را/ باران سخن گوید/ با آیینه و باغ/آن طور که سایه‌ات/پشت چشم نازک کند برای آسمان/خنده مغروانه‌ات/مهتاب را مست کند/آن طور صدایت می‌کنم/کمی نگاهم کن/                        ۹۸/۶/۱۳ @tasianygile @gilaki_binvishte

#رسول‌_نصیری هازارتا، جانا فاگیفت جنگه زاهار زاهار، خاطرانه، پاماله دومبال گردم آوار میئن. #برگردان  هزاران/جان را گرفت/هیاهوی جنگ/دنبال رد پای خاطرات می‌گردم/در میان آوار./    ۴۰۵/۳/۱۰ @gilaki_binvishte

#محمد_فارسی دوخان مرأ، دوخان ای جور دوخان مرأ کي تي صدا به کو بينيشته آفتابˇ ارسؤنه، وأگردانه جه دؤب دکفته آدمانˇ راهي یأ الأن کي خیلي وخته خوفتِدی، دپرکانه او جور کي گؤرخأنه تأنه زيمينأ خو نيهئبˇ جا بپرکانه او جور صدا مرأ دوخان بدأ تي نازنين صدا جأ آسمانˇواوه گولانˇ ره هميشه آفتاب ببه تي خؤب دوخاندنˇ ره من بمرد اگر ديپيچه تي صدا کویأ تومامˇ جنگلان ؤ دشت ؤ درره یأ جه هر طرف گولˇ آلاله رؤخ کونه خو سؤرخˇ غومچه أمرأ جنگلأ ئه کوهأنˇ داغ بيدئه اي پارچه خون کونه جه چشمˇ مردومان بکفته آشنا! ألأن بهار، اوجور بهارˇگول به گول، نيه الأن ده آفتاب، اوجور زمينأ فأنتاوه خوسفره سر ده آسمان، اوجور ستاره دينچينه شبانه روز هوا هميشه أبريه نه گریه یه، نه خنده یه، نه گریه یه، نه خنده یه @gilaki_binvishte

باد سازه نقاره دسه‌شوب دسکلاصدا بَرَم. ناجه بُردان‌ دریمی. (باد / ساز و دُهُل / سوت با انگشت / صدایِ دست‌افشانی / خلعت. / آرزو می‌بریم.) هساشعری از محمد فارسی محمد فارسی شاعرِ پُرآوازه‌ی معاصر از میانِ ما پَر کشید و رفت... ر ـ چ

#پویافر روجا ارسو سورخا کوده زمینا باهار ایمسال خانه سوجانه فتِ فراوانه #برگردان اشک ستاره/زمین را سُرخ کرده/امسال بهار/شقایق/به وفور است/ @gilaki_binvishte

#جواد_رحمتی_برفجانی #هامبورگ #سیاهکل وراگیرم تی نیسایِ راک بزا خؤَ راشینه واقا زا زمات لیسکا خوره جلفَ درانِ تاسیونی #برگردان نبودنت را همراهی می‌کنم/در گذرِ رگبار زده خواب/بهت‌زده/زمان/لیز می‌خورد/در ژرفنای دره ِ دلتنگی./ @gilaki_binvishte

#مهنوش_سمامی باهاری واشؤن تي ولگؤن ٚ ایاز ' همرا برق تنواد باغ ٚ ارباب  چکمه' #برگردان علف‌های بهاری/با شبنم برگ‌هایت برق مینداز/چکمهٔ ارباب باغ/ @gilaki_binvishte

#مسعود_پورهادی هنی گر گردخه_ رویا صؤب اویرا گوده داره پامختانا #برگردان هنوز می‌چرخد_ رویا/صبح/جای پاها را گم کرده است/ @gilaki_binvishte