هَـمَّامٌ الحَنْبَلِـيُّ

تێگەشتن لە مانای ڕاستی ودروستی  (الاجتهاد ) وەڵامدانەوەی چەند پرسیارێک دەربارەی الاجتهاد سەرەتا بابزانین مانای الاجتهاد چیە ؟ الاجتهاد :.. بریتیە لەوەی کە زانا تەواوی توانای زانستی خۆی بەکار دەهێنێت بۆ دەست خستنی حوکم لە بابەتێکدا کە  تازەیە و دەق تێیدا نەهاتووە لە قورئان و سوننەت و ئیجماع و ئاثاردا واتای ئیجتهادی هەڵە چیە ؟ ئیجتهادی هەڵە :... هەرحوکمێک بەدەست بێت لەڕێگەی ڕەئیەوە و پێچەوانەی شەرع بێت واتە هەرحوکمێک دەقی تێدا نەهاتبێت و زانا تەواوی توانای خۆی بەکاردەهێنێت بۆ وەدەست خستنی حوکمێک پاشان ئەو حوکمە پێچەوانەی شەرعە ئەمە پێی ئەوترێت ئیجتیهادی هەڵە جۆرەکانی ئیجتهادی هەڵە چەندن ؟ ئیجتیهادی هەڵە بەگشتی سێ جۆرە : یەکەم : ئیجتیهادێک کە کوفر بێت ئەویش ئەوەیە خاوەنەکەی پێچەوانەی  بنچینەیەک لەبنچینەکانی تەوحید ئەکات یاخود پێچەوانەی ئیجماعی ئەهلی قیبلە ئەکات وەکو ئیجتیهادی یەهود و نەصارا و جەهمیەکان و ئەشاعیرەکان کە تەحریفی دەقەکانی صیفاتی رب العالمین یان کرد و وتیان بۆنمونە ( ید بەمانای قودرەت  ) یەت یاخود وەکو اجتهادی موعتزیلە کە نەفی صیفاتیان لەناوەکانی اللە کرد و وتیان دەلالەت لەصیفات ناکەن .... هتد دووەم :.... ئیجتیهادێک کە بیدعەیە و خاوەنەکەی پێی ئەبێت موبتدیع  ئەمیش ئەوەیە کە خاوەنەکەی پێچەوانەی بنچینەیەک لەبنچینەکانی سوننە ئەکات و پێی ئەبێتە موبتەدیع وەکو ئیجتهادی مورجیئە کان و قەدەریەکان و رافیضە قەدیمەکان و خەواریجەکان ئەوانەی کە موبتەدیعن و کافر نین بۆنمونە مورجیئەکان ئیجتیهادیان کرد و وتیان ئیمان (قول )ە بەبێ (عمل ) یاخود خەواریجەکان کە بەتاوانێک کە کوفر نەبوو خەڵکیان کافر ئەکرد و خوێن و ماڵی مسوڵمانانیان حەڵاڵ ئەکرد یاخود وەکو ڕافیضە کۆنەکان کە فەزڵی ئیمامی علیان ئەدا بەسەر ئیمامی عوسماندا اللە لەهەموویان ڕازی بێت .....هتد ابن ابی زید قەیرەوانی ئەڵێت  یەکێک لەبنچینەکانی ئەهلی سوننە ئەوەیە ئەوکەسەی ئیجتیهادەکەی بیبات بەرەو بیدعە عوزری نیە...، ئەوانەی کە ئیجتیهادی هەڵەیان کرد ناوەکانیان و حوکمەکانیان ... بۆنمونە جەهمیەکان ئیجتیهادیان کردو وتیان قورئان مەخلوقە تەکفیرکران بەعالم و عەوامیانەوە بۆنمونە ئەشاعیرە لعنهم اللە ئیجتیهادیان کردو وتیان اللە لەسەرو ئاسمانەکان نیە تەکفیرکران بە زاناو نەزانیانەوە بۆنمونە قبوریەکان وتیان شێخ و گەورەکانمان ئەتوانن شیفای نەخۆش بەن و مناڵ ببەخشن و باران ببارێنن و وشکەساڵی بێنن تەکفیر کران بۆنمونە خەواریج وتیان کەسێک زینا بکات کافر ئەبێت تەبدیع کران بۆنمونە مورجیئە وتیان ئیمان قولە بەبێ عمل تەبدیع کران جۆری سێیەم لە ئیجتیهاد بریتیە لە ئیجتیهاد کردن لەشتێکدا کە ئیجتیهاد لەو بابەدا دەگونجێت ببێت و ڕێگە پێدراوە واتە موجتەهید کە هەڵەی کرد تێیدا هەڵەکەی نابێتە هۆی ئەوەی کە تەکفیر یان تەبدیع بکرێت بەڕەهای بۆیە لێرەدا دەوترێت پێکاویەتی یان نەیپێکاوە لەدۆعاباشەکانتان بێبەشمان مەکەن وصلی اللە وسلم علی نبینا محمد وعلی آلە وصحبە اجمعین

بۆ ئەوەی نەڵێن سەرچاوەکان دانانێت ئەوە سەرچاوەکانە

ئەشاعرەو باسکردنی بێ ئەخلاقی بەناوی زانستی فیقهەوە!!!!!! کاتێک کەوا پێشینانمان وەک یەزیدی کوڕی هارون و عبدالله ی کوڕی مبارەکو ئەحمەدی کوڕی حەنبەل سوێندیان ئەخوارد کە جەهمیەکان زندیقن و دەسێکی چەپەڵن تا لە دینی ئیسلام بدەن و لەبەرچاوی خەڵکی ناشرینی بکەن ئەوە لەناو بەناو عالمو زاناکانی ئەشاعیرەدا بەڕونی ئەم بێ دینی و دەسە چەپەڵە ئەبینی .....درێژەی پێنادەم سەیرکەن چۆن ئەشاعرە زانستی فیقهیان لە فێربونی ئەحکامو باسەکانی عیباداتەوە گۆڕیوە بۆ شتانێکی قێزەونی جنسی بێ ئەرزشت کە هەر ڕونادات بەڵام چونکە ناخیان پیس بوە کتێبەکانیان پڕە لەم شتە بێ ئەخلاقیانە ئەمەش چەند نمونەیەکی کەم لەو بارەیەوە لە کتابی تحفة المحتاج في شرح المنهاج وحواشي الشرواني والعبادي موجەلەدی ١ لاپەڕە ٢٥٩ شیروانی بەملی شکاوی فەرعێک باس ئەکاتو ئەڵێت :(وَلَوْ دَخَلَ شَخْصٌ فَرْجَ امْرَأَةٍ وَجَبَ عَلَيْهِمَا الْغُسْلُ وَلَوْ أَدْخَلَ ذَكَرَهُ فِي ذَكَرِ آخَرَ وَجَبَ الْغُسْلُ عَلَى كُلٍّ مِنْهُمَا كَمَا أَفْتَى بِهِ الرَّمْلِيُّ ) (ئەگەر هاتو کەسێک چوە ناو فەرجی ئافرەتێکەوە ئەوە واجبە هەردوکیان خۆیان بشۆن وە ئەگەر زەکەری پیاوێک بچێت بەزەکەری پیاوێکی ترا ئەبێت هەردوکیان خۆیان بشۆن ڕەملیش- لعنه الله -بەهەمان شێوە فەتوای داوە لەم باسەدا) ڕەملیش یەکێکە لە ئەشاعیرە بێ دینەکان بەهەمان شێوە بەیجوری مەلعونی ئەشعەری لە حاشیەکەیدا لەسەر شەرحی ابن القاسم لەسەر متنی ابي شجاع ئەڵێت :(وَلَوْ دَخَلَ شَخْص فَرْجَ أَمْرَأَةٍ وَجَبَ عَلَيْهِمَا الْغُسْلُ ، لِأَنَّهُ صَدَق َعَلَيْهِ دُخُوْلُ حَشَفَةٍ فَرْجًا ، وَلَا أَعْتِبَارَ بِكَوْنِهِ دَخَلَ تِبَعًا .) (ئەگەر پیاوێک بەهەمو جەستەیەوە چوە ناو فەرجی ئافرەتێکەوە ئەوە واجبە هەردوکیان خۆیان بشۆن چونکە لەگەڵ جەستەی پیاوەکە زەکەریشی ڕۆشتوە ) نازانم چی بڵێم لەسەر ئەو بێ ئەخلاقیەیان کە لە حوجرەو تاقەکانا دانیشتون هەر بیریان لەم شتانە کردۆتەوە زندیقی بێ ئەخلاقانە دوایش نوسیویانە تا زانستی فقه بێتە گاڵتەجاڕی ئەوزانستەی فێر بونی ڕێگایە بۆ چونە بەهەشت ئەمان ئاوا بێ ئەخلاقیان تێکەڵ کردوە تا لەبەرچاوی خەڵک بێتە گاڵتەجاڕی و سوکایەتی بە شەریعەت ئەوە سەرە زلە بێ دینەکانی ئەشاعیرەن لەولاوە لە عەقیدەیا کوفر نەماوە نەیکەن لەملاشەوە ئاوا کتێبە فقهیەکان شەرح ئەکەن نمونەیەکی تر لە ١ ملوێن نمونە هەر شێروانی لە حاشیەی تحفة المحتاجا ئەڵێت :(سُئِلَ عَمَّا لَوْ عَضَّ كَلْبٌ رَجُلًا أَوْ امْرَأَةً فَخَرَجَ مِنْ فَرْجِهِ حَيَوَانٌ صَغِيرٌ عَلَى صُورَةِ الْكَلْبِ كَمَا يَقَعُ كَثِيرًا فَهَلْ هَذَا الْحَيَوَانُ نَجِسٌ كَالْكَلْبِ الْمُتَوَلِّدِ مِنْ وَطْءِ الْكَلْبِ لِحَيَوَانٍ طَاهِرٍ حَتَّى يَجِبَ تَسْبِيعُ الْمُخْرَجِ مِنْهُ وَهَلْ يَجِبُ الْغُسْلُ بِخُرُوجِهِ؛ لِأَنَّهُ وِلَادَةٌ وَاَلَّذِي يَظْهَرُ أَنَّهُ غَيْرُ نَجِسٍ؛ لِأَنَّهُ لَمْ يَتَوَلَّدْ مِنْ مَاءِ الْكَلْبِ وَأَنَّهُ لَا غُسْلَ ) نازانم چۆن بیکەمە کوردی مەلعونە ئەڵێت: ئەگەر هاتو سەگێک گازی لە پیاوێک یان ژنێک گرت پاشان ژنەکە یان پیاوەکە حەیوانێک لە فەرجیەوە یان لە پاشیەوە هاتە دەر شێوەی وەک سەگ وابوو ئایا ئەو ئافرەتە حکمی ژنێکی هەیە کە مناڵی ئەبێت وەئایا ئەو مناڵەی کە لەسەگ ئەچێت پاکە یان پیسە وە ئەبێت ئافرەتەکە خۆی بشوات یان نا دواتر ئەڵێت ئەوەی بۆمان دەرکەوتوە لەبەر ئەوەی ئەو حەیوانە لە تۆوی سەگەکە نیە ئەوە حکمی مناڵ بونی نیە و مناڵەکەیش کە لەسەر شێوەی سەگێکە پاکە ) دەی ئیتر چی بڵێین بەرامبەر کۆمەڵەیەک کە ئەوە ئەخلاقو دینیان بوبێت ڕونو ئاشکرایە مولحد بونو ئەم قسانەیان نوسیوە تا دینی ئیسلام ناشرین بکەن ئەوە سەرە کافرەکانی ئەشاعیرەی بێ ئەخلاقە کە وەلیەکانیان کە بەحساب پیاو چاکەکانیانن لە عەوامەکانیان بێ ئەخلاقتر بوون وەک لە کتێبەکانیانا فەزاحەتو بێ ئەخلاقیەکانیان نوسیوەتەوە بەناوی کەرامەتەوە !!! لەعنەت لە ئەشاعرە بێت بەتاکو کۆ .

کتاب المختصر في السنة والإعتقاد لأهل الأثر جمع‌آوری: جمعی از طلاب معهد سلم الترقی هدیه‌ای برای برادران و خواهران اهل حدیث و اثر در ایران کتابی آسان و کم حجم برای درک و فهم اعتقاد اهل حدیث و اصول سنت کتابی بر منهج سلف امت (رحمهم الله) بسیاری از مسائل مربوط به اعتقاد و اصول سنت، در این کتاب، در کمال آسانی و سهولت ذکر شده است، میتوانید به راحتی به مدارسه آن بپردازید، و برای قوت و تثبیت بیشتر، آن را به خانواده و فرزندانتان بیاموزید و در خانه آن را تدریس کنید. محتوای کتاب دارای: مقدماتی مهم برای عامه مسلمین و طلاب مبتدی، ایمان به الله، ایمان به ملائکه، ایمان به کتب، ایمان به رُسُل، ایمان به آخرت، ایمان به قضا و قدر، امامت، صحابه، اسماء و احکام، اصول و قواعدی مهم برای اهل اثر، نواقض اسلام، ساختار جهان آفرینش، حکم و تحاکم، إعذار، و حکم به عموم است. این کتاب را جمعی از طلاب علم معهد سلم الترقی، برای عوام‌الناس مسلمین و طلاب مبتدی جمع آوری کرده‌اند، الله متعال بنا بر نیتشان مأجورشان گرداند. والحمدلله رب العالمین

به حول و قوه‌ی الله متعال، امشب کتابی مختصر و مفید در اعتقاد اهل حدیث را، به زبان فارسی در کانال آپلود خواهم کرد. کتاب المختصر في السنة والإعتقاد لأهل الأثر جمع‌آوری: جمعی از طلاب معهد سلم الترقی هدیه‌ای برای برادران و خواهران اهل حدیث و اثر در ایران کتابی آسان و کم حجم برای درک و فهم اعتقاد اهل حدیث و اصول سنت کتابی بر منهج سلف امت (رحمهم الله) بسیاری از مسائل مربوط به اعتقاد و اصول سنت، در این کتاب، در کمال آسانی و سهولت ذکر شده است، میتوانید به راحتی به مدارسه آن بپردازید، و برای قوت و تثبیت بیشتر، آن را به خانواده و فرزندانتان بیاموزید و در خانه آن را تدریس کنید. محتوای کتاب دارای: مقدماتی مهم برای عامه مسلمین و طلاب مبتدی، ایمان به الله، ایمان به ملائکه، ایمان به کتب، ایمان به رُسُل، ایمان به آخرت، ایمان به قضا و قدر، امامت، صحابه، اسماء و احکام، اصول و قواعدی مهم برای اهل اثر، نواقض اسلام، ساختار جهان آفرینش، حکم و تحاکم، إعذار، و حکم به عموم است. این کتاب را جمعی از طلاب علم معهد سلم الترقی، برای عوام‌الناس مسلمین و طلاب مبتدی جمع آوری کرده‌اند، الله متعال بنا بر نیتشان مأجورشان گرداند.

شرح عقيدة حرب الكرماني النسخة المعدلة

بــسم الله الـرحــمــن الرحـــــیــــم الحمدللە رب العالمین ، والصلاة والسلام علی نبینا محمد وعلی آله وصحبه اجمعین اما بعد چـــــەند بنەماو پێشەکیەکی  زۆر گرنگ دەربارەی هەڵوەشێنەرەوەکانی ئیســـــلام پێشەکی یەکەم : گەڕانەوەمانە بۆ لای تێگەشتی هاوەڵانی حەدیث لە بنەماو بنچینەکانی دین واتە ( مصادر التلقي ) کە بریتیە لە قورئان و حدیث و ئیجماع و ئاثارەکان کاتێک دەڵێین ئەو  قسەیە یاخود ئەو بیرو باوەڕە یاخود کردەوەیە  هەڵوەشێنەرەوەیەکە لەهەڵوەشێنەرەوەکانی ئیسلام و بەتاڵکردنەوەی ئەوا دەبێت ئێمە بەڵگەمان لە قورئان و سوننەت و ئیجماع و ئاثار هەبێت ئەگەر ئێمه بەڵگەمان نەبوو ئەوا نابێت هەر شتێک لەدڵماندا دروست بوو دەربارەی قسەیەک یان کردەویەک بڵێین کوفرە یاخود شیرکە هەتا بە بەڵگە لەقورئان و سوننەت و ئیجماع و ئاثار دەسەلمێندرێت پێشەکی دووەم : ئەو ئایەتانەی دەربارەی میللەتە کافرەکانی وەکو یەهود و نەصارا هاتوون دائەبەزێندرێتە سەر ئەوانەی کە هەمان قسەو کردەوەی ئەوان ئەکەن بەپێچەوانەی عازریە زندیقەکانی ئەمڕۆ کە پێیان وایە ئەو ئایەتانە دانابەزێندرێتە سەر کەسێک کە شایەتمانی هێنابێت و نوێژ بکات بۆنمونە ... اللە تەکفیری ئەوانە ئەکات کە ئەڵێن اللە عیسای کوڕی مەریەمە کە ئەمە بریتیە لە اعتقادی حلول واتە اللە لەناو عیسای کوڕی مەریەمایە عیاذا باللە ئەم عازریانەی ئەمڕۆ قاتلهم الله پێیان وایە هەرکەسێک شایەتمان بهێنیت و نوێژ بکات و شعائیرەکانی ئیسلام جێبەجێ بکات ئەوا مسوڵمانە ئەگەرچی پێشی وابێت اللە لەسەرو ئاسمانەکان نیە ئەگەرچی تەعطیلی صیفاتەکانی اللەش بکات کافر نیە و پێی ناوترێت کافر و ئەو دەقانەی هاتوون دەربارەی یەهوود و نەصارا دەربارەی کوفرەکانیان و تەکفیرکردنیان لەسەر ئەوکوفرانە دانابەزێنرێتە سەر ئەمان بەڵکو ئەگەر بێیت و دایبەزێنیتە سەریان و بڵێیت ئەمانیش هەروەکو یەهود و نەصارا ئەوکردەوەی کوفریەیان کردووە و کافر بوون ئەڵێن تۆ خەواریجی چونکە ئەودەقانەت دابەزاندوەتە سەر مسوڵمانان کە اللە تعالی بۆ کافرانی دابەزاندووە پێشەکی سێیەم .... هەڵوەشێنەرەوەکانی ئیسلام ئەسڵ تیایاندا ئەوەیە هەرکەسێکی تێبکەوێت عوزری نیە جەهل یاخود تەئویل یاخود تەقلید و ڕاستەوخۆ تەکفیر دەکرێت لەسەری جهل..... واتە نەزانین واتە عوزر نادرێت بەنەزانین بۆنمونە کەسێک عیبادەت بۆ غەیری اللە ئەکات وەک سوجدە بردن بۆ غەیری اللە طواف کردن بەدەوری قەبرا یاخود پەکی صیفاتەکانی اللە ئەخات ئەڵێ اللە لەسەرو ئاسمانەکان نیە اللە دەستی نیە اللە چاوی نیە اللە قسەناکات بەحەرف و صوت قورئان مەخلوقە ....هـــــتد هەرکەسێک بکەوێتە کوفری ئاشکراو و دیارەوە هەروەکو ئەم چەند نمونەیەی باسمان کرد ئەگەرچی نەزانیش بێت ئەوه عوزری نادرێتێ بەجەهل و نەزانین و لەسەری تەکفیر دەکرێت تٲویل ..... واتە کەسەکە تەفسیر و تێگەشتنێکی بۆ بابەتەکە بۆکراوە کەپێچەوانەی مەبەست و مورادی اللە تعالی یە بۆنمونە ... تەفسیری استوی لەلای سەلەف بە پێنج مانا تەفسیر کراوە کە ئەمانەن یەکەم ... استوی بەمانای ارتفع دێت واتە اللە بەرزبۆتەوه لەسەر عەرشەکەی دووەم .... استوی بەمانای استقر دێت واتە اللە جێگیر بووە لەسەر عەرشەکەی سێیەم ... استوی بەمانای علی دێت واتە بەرزی اللەیە لەسەر عەرشەکەی چوارەم ...استوی بەمانای جلس دێت واتە اللە دانیشتووە لەسەر عرشەکەی پێنجەم .... استوی بەمانای قعد دێت ئەمیش هەر مانای دانیشتنی هەیە بۆ اللە تبارک وتعالی کەسێک دێت تەفسیرێک ئەکات بۆ استوی کە لەم پێنج مانایە بەدەرە ئەو کاتە ئەم کەسە تەئویلێکی هەڵەی کردووە بۆ استوی کە پێچەوانەی تەفسیر و تەئویلی پێشینانمانە ئالەم کاتەیا ئەم کەسە عوزری نیە و عوزر نادرێت بەو تەئویل و تەفسیرە هەڵەی کەکردویەتی هەروەکو ئەمەی ئەمڕۆ کە عازریە زندیقەکان ئەیکەن کە عوزر دێننەوە بۆ ئەشعەریە زندیقە پیسە بێدینەکان   کە دەڵێن تەئویلیان کردووە و کەوتونەتە هەڵەوە بۆیە عوزریان هەیە بەتەئویل تــــقـــلــــید ..... واتە شوێن کەوتنی کوێرانە ئەویش ئەوەیە بۆنمونە کەسێک بانگەوازی ئەکات بۆ جەهمیەت بۆ علمانیەت بۆ کوفرێکی ئاشکرا و دیار کەسانێک کوێرانە شوێنی ئەکەون و ئەودینەی لێ وەر ئەگرن بۆنمونە ... کەسێک دێت و ئەڵێت اللە لەبەرزی نیە بەزاتی موبارەکی یان قورئان مەخلوقە یان بچیت بۆلای فڵانە قەبر و داوای لێبکەیت ئەوا چیت بوێت بۆت ئەکات .....هــتد کەسانێکی عوام دێن شوێنی ئەم کەسە ئەکەون لەم قسانەی کە ئەیکات و لێی وەر ئەگرن ئالێرەدا ئەم کەسانە عوزریان نیە بەو شوێنکەوتنە کوێرانەی کەکردویانە بۆ سەرانی کوفر و کافرن وە لەقورئان و فەرموودە و ئاثارەکاندا بەڵگە زۆر زۆرن لەسەر تەکفیر کردن یاخود کافرکردنی ئەوکەسانەی کە کوێرانە شوێن کوفر و زەندقەی سەرانی کوفر ئەکەون ........ بەردەوام دەبێت ان شـــــاءالله

أَلَا انْ رَبِّي قَوِيٌّ مَجِيدٌ

ئەم سەربازە بوە بە خاڵێکی ڕەش بە ناو چاوی ئەشاعیرەوە،ئەمنە جاهلە حەلەکەی بەس ئەوەیە حجری بخرێتە سەر وەک مناڵی ناتەواو و مەغۆل نەهێڵدرێت قسە بکات لەم ڤیدۆیا ئەڵێ جەهمیەکان و موعتەزیلەیش تاقمێکی موسوڵمانن و کافر نین بەم قسەیش مخالەفەی خودی ئەبو حەسەنی ئەشعەری زندیق ئەکات کە تەکفیری باوە پیارەی خۆی کرد كە أبو علي الجبائي بوو کە ٤٠ ساڵ لەبەردەسیا بوو فێری عەقیدەی موعتەزیلەی ئەکرد ،دواتر ابو حەسەن تەکفیری کرد و بەڕائەتی خۆی لێ کرد ئێستا سەربازە جاهل ئەبو حەسەنی ئیمامت گلاراوی بوو تەکفیری باوە پیارەی خۆی کرد لەسەر ئیعتزال ؟! یان گەمژە بوو وەک تۆ ؟ پاشان سەرباز ئەڵێ جەهمیەکانیش موسوڵمانن !! ئاخر سوکی ناڕەسەن هەمو ئەهلی قیبلە کۆ دەنگن لەسەر بەکافر دانانی جەهمی کوڕی صەفوان کە حلولیەکی زندیق بوە بڕوای وابوە بەهەشتو دۆزەخ فەنا ئەبن و لەناو ئەچن وە ئەهلی بەهەشتو دۆزەخیش لەناو ئەچن وە قورئان مەخلوقە ، وە الله هیچ نیەو تەنانەت وەسفیش ناکرێ بەوەی کە شیء ـە وە ئەی وت ٣ دانە پێغەمبەر موشەبهە بوون ابراهیم و موساو محمد ئێستا سەربازە بێ دین هاتوە ئەڵێ کافر نەبوە دەسا تف لەو مێزەرە پیسەت بێ دینی بێ ئابڕوو بەم قسەیش تەنانەت موخالەفەی ئیمامە کافرەکانی خۆیشی ئەکات چونکە عبدالقاهری بغدادی لە کتابی الفرق بين الفرق دا اجماعی ئەشاعرە نەقڵ ئەکات لەسەر تەکفیر کردنی جهمی کوڕی صەفوان کەچی سەربازە بێ دین چونکە خۆی دینەکەی وەک جهمی کوڕی صەفوانە هاتوە لە مەدرەسەیەکدا کە ناوی ناوە مەدرەسەی ئەهلی حەدیث ڕەواج بەوە ئەدات کە جەهمی کوڕی صەفوان کە لە فرعەون موعەطلە تر بوە بە موسوڵمان ئەزانێ !! ئائەم بێ دینە بوە بە پەڕۆیەکی پیس بەسەر ڕوخساری پیسی ئەشاعیرەشەوە چونکە ئەشاعیرە خۆیان زندیق بوون،ئەم زندیقەیش هاتوە خۆی بۆ پاڵ داون ئەونەی تر پیس بوون ئەمەیش دەقی وتەی زندیق عبدالقاهر البغدادیة کە ئەڵێ هەمو هاوەڵانمان لە ئەشاعیرە تەکفیری جەهمیان کردوە ئێستا بوایە ئەبو استثنای سەربازی بکردایە بیوتایە تەنها گوێ ڕوتێکی جاهلمان نەبێت بەناوی سەربازەوە کە خۆی پیا هەڵواسیوین و ئێمە لێی بەرین . (الْجَهْمِية اتِّبَاع جهم بن صَفْوَان الذى قَالَ بالاجبار والاضطرار الى الاعمال وانكر الاستطاعات كلهَا وَزعم ان الْجنَّة وَالنَّار تبيدان وتفنيان وَزعم أَيْضا ان الايمان هُوَ الْمعرفَة بِاللَّه تَعَالَى فَقَط وان الْكفْر هُوَ الْجَهْل بِهِ فَقَط ...... وأكفره أَصْحَابنَا فى جَمِيع ضلالاته واكفرتة الْقَدَرِيَّة فى قَوْله بَان الله تَعَالَى خَالق اعمال الْعباد فاتفق أَصْنَاف الامة على تكفيره)الفرق بين الفرق للزنديق عبدالقاهر البغدادي الأشعري جا بزانن ئەم ئەشعەریانە وەک تەنەکە زبڵێک وان پڕن لە خاشاکو قێزەونی کوفرو ئیلحاد وەهەمو هەوڵیان ئەوەیە پیساییەکەیان بڵاو کەنەوە بەناو موسوڵمانانا بەوەی بەیەکێکی وەک جەهمی کوڕی صەفوانی مەلعون کە ٤٠ ڕۆژ وازی لە نوێژ هێنا ئەی وت نازانم کێ بپەرستم بە موسوڵمانو ئەهلی تەوحید بزانێ بەڵام ئەهلی سوننە بە موجەسمەو ئەهلی دۆزەخ بزانن بڕواکەن ئەم ئەشعەریانە حەق نیە تفیشیان تێ بکەی چونکە زۆر پیسترن لەوەی تفیان تیا سەرف بکەی .