تاریخ و فرهنگ شمال خراسان

🔴سیمای محمد(ص) علی شریعتی (۱۳۵۶-۱۳۱۲)، یک متفکر دینی بود. کتاب "سیمای محمد" به دعوت موسسه تحقیقی اسلامی ارشاد نوشته شده و در کتاب "محمد خاتم پیغمبران" منتشر شده است. این کتاب بعدها در کتاب اسلام‌شناسی (درس‌های دانشکده ادبیات مشهد) به تجدید چاپ رسیده است. در این کتاب، چهره حقیقی اسلام و پیامبر آن، یعنی حضرت محمد صلی الله علیه و آله، به تصویر کشیده می‌شود. دکتر شریعتی در این کتاب نه تنها به بررسی پیامبر اسلام محدود نشده بلکه از رهبران دیگر مذاهب نیز سخن می‌آورد و انحراف‌های آنها و نهایتا زمینه‌هایی که نیاز به ظهور پیامبری دیگر برای هدایت دوباره مردمان دارد را بررسی می‌کند. او در ابتدای کتاب درباره‌ی قیصر، حکیم و نبی تحلیل می‌کند و موقعیت تاریخی هرکدام و ارتباط ذهنی مردم با آنها را مورد بررسی قرار می‌دهد. دکتر شریعتی با دوری از تعصب، راه رسیدن به درک زیبایی و صحت اسلام را شرح می‌دهد. در اینجا سخن از ایمان داشتن یا نداشتن نیست. هرکه سرگذشت انسان را برروی خاک می داند، می داند که وی در چه مکتبی تعلیم یافته و آموزگاران و مربیانش چه کسانی بوده اند. هرکه تاریخ را و خلق و خوی تاریخ را می شناسد ناچار اعتراف می کند که تاریخ، مذهبی ترین موجودات این عالم است و به گفته ی کارل: « اصولا جامعه های تاریخ، همگی جامعه هایی مذهبی بوده اند»  تاریخ و فرهنگ شمال خراسان https://eitaa.com/hiscukh1403

«گروه‌های مذهبی در خراسانِ عصر غزنویان»، کان‌کاگایا، ترجمهٔ سلمان ساکت، یادنامهٔ ابوالفضل بیهقی، مشهد، دانشگاه فردوسی، پاییز ۱۳۸۶، ص ۶۰۹-۶۱۴. @Avaze_Sorkh @SeyediBeyhaghi

#زعفران-آلمه 🌿 گونه‌ای کمیاب و بوم‌زاد از زعفران‌های وحشی ایران با گل‌های زرد درخشان که تنها در #ارتفاعات برف‌گیر پارک ملی گلستان می‌روید. این گیاه زیبا و آسیب‌پذیر، نخستین‌بار در سال ۱۳۴۹ش در #منطقه آلمه شناسایی شد و از گوهرهای نادر تنوع گیاهی ایران به‌شمار می‌آید. برای مطالعه کامل مقاله به وب‌سایت دانشنامه گلستان مراجعه کنید:👇 https://gpedia.ir/ ✅ منبع: دانشنامه گلستان (1395) ✍️ نویسنده: دکتر مزدک دربیکی #گرگان #موسسه_فرهنگی_میرداماد   تلگرام l واتس اپ l ایتا l اینستاگرام l بله l آپارات l روبیکا l توئیتر |یوتیوب ┗━━━🍃🌺🍃━━━┛

🔴چرا از روشنفکران ایرانی گریزانم. "ایران مادرهای خوب دارد و غذاهای خوشمزه و روشنفکران بد و دشت های دلپذیر" (از نامه سهراب سپهری به احمدرضا احمدی) اول باید عرض کنم که هیچ مشکل شخصی با هیچ فردی در جایگاه روشنفکر و استاد دانشگاه و نویسنده و سینماگری ندارم و تمام مسئله «جایگاه اجتماعی» و تاثیر مخرب اندیشه‌های مغشوش آنها بر روی افکار عمومی است. ۱- روشنفکر جامعه ما بیشتر از آنکه اهل مطالعه و تامل دقیق باشد و تاثیر سخن خود را بسنجد بیشتر دنبال حرافی و دیده شده است. روشنفکر جامعه ما از ترس از دست دادن مخاطب به جای اینکه وجدان بیدار جامعه و پیشرو توده‌ها باشد، به پیرو و دنباله توده‌ها تبدیل شده است. روشنفکر ما به جای آنکه منتقد رسانه‌های ضدایرانی باشد، خود پیرو و دنباله رو آنهاست. روشنفکر ما به جای آنکه در نزدیک کردن افق‌های گفتمان‌های مختلف جامعه تلاش نماید، درصدد دمیدن بر نفرت و دوقطبی بیشتر در جامعه است. روشنفکر ما به جای اینکه منتقد تحریم و دخالت بیگانگان باشد، توجیه‌گر اعمال دشمنان کشور است. امروز روشنفکر ما به جای آنکه منتقد جو مبتذل و سخیف حاکم بر هنر و فرهنگ عمومی جامعه باشد، مدافع سرسخت و پیرو آن است. ۲- روشنفکری ما طی یک قرن گذشته تا آنجا که می توانسته بر وجوه مختلف تاریخ و فرهنگ این سرزمین تاخته‌ و به اسم مبارزه با دگماتیسم و تبلیغ جهان وطنی، هر چیزی را که اندک رنگ و بوی ملی داشته را به بوته نقد و تمسخر سپرده است. عرفان ایرانی توسط بسیاری از همین روشنفکران به سخره گرفته شده است، شاعران ایرانی با اتهامات مضحکی چون شاعران درباری و ستایشگران شاهان و پادشاهان (این در حالی است که بسیاری از هنرمندان بزرگ غرب هم زیر چتر حمایتی پادشاهان و حاکمان توانسته اند آثار خود را ثبت و ماندگار نمایند) و امثالهم زیر بوته تمسخر و نقد رفته‌اند. موسیقی ایرانی عرعر و هاهاهای کسل کننده نامیده شده است و بسیاری از آیین و رسومات ایرانی به اسم خرافات و نژادپرستی و خودبزرگ بینی و امثالهم از سوی این جماعت، مورد تمسخر و اهانت واقع شده است. ۳- بخشی از این روشنفکران در عقب راندن فرهنگ سیاسی و تقلیل شهروند ایرانی به بخشی از فلان عشیره و قیبله تلاش می‌کنند. برخی از آنها با تزریق عصبیت قومی و قبیله‌ای باعث تقویت فرهنگ سیاسی عقب‌مانده و خشن و غیرستیز می‌گردند. در این سالها حمله به زبان فارسی با کد اسرائیل ساخته «زبان مادری» به متاع جذاب محافل روشنفکری فارسی تبدیل شد و قوم من‌درآوردی به نام قوم فارس (ما ایرانی داریم و چیزی به نام قوم فارس وجود خارجی ندارد) عامل فاشیسم و سرکوب اقوام ایرانی معرفی شد. ۴ - روشنفکر ایرانی دانسته یا ندانسته (به نظرم عمده از سر ناآگاهی و جهل) به تمام مولفه‌های هویت ساز ایرانی حمله کرده و تبر به ریشه هویت ایرانی که خواسته تمام دشمنان کوچک و بزرگ ایران است می‌زنند. آنها به بهانه مبارزه با دگماتیسم و شوونیسم (به خدا اگر معنی این مفاهیم را هم بدانند) به کوروش و داریوش و حافظ و سعدی و سایر بزرگان فرهنگ و تاریخ این سرزمین حمله کرده و در حال خدمت به دشمنان هویت ایرانی هستند. ۵- بخشی از آنها به واسطه عدم شناخت صحیح مفاهیم فلسفی و تاریخی و عدم فهم تاریخ دین و سنت در حال تزریق یک نفرت بسیار خطرناک و البته کور نسبت به نهاد سنت و دین در این جامعه هستند. نفرتی که در شرایط بحرانی می‌تواند چنان خشونت و سبعیتی را به نمایش بگذارد که دست داعش و داعشیان را از پشت ببندد. ۶- بخشی از آنها به بهانه مبارزه با دیکتاتوری و فاشیسم و برخی واژه‌های تکراری از این قبیل در ایجاد نفرت مردم از جامعه خود و در مقابل شیفتگی بیمارگونه نسبت به جوامع غربی و نفرت مالیخولیایی از جوامع آسیایی و از بین بردن روحیه ملی و امید در جامعه قدم برمی‌دارند. نقد ما به کنشگری این جماعت که به بوقچی‌های تبلیغاتی دشمنان این سرزمین تبدیل شده‌اند، نه نقدی شخصی، بلکه برای دفاع از سرزمین و وطنی است که در آن زندگی می‌کنیم. نقد ما به کنشگری این افراد به واسطه تلاش آنها برای خالی کردن و زدن زیر پای فرهنگ و تاریخ و هویت ایرانی و تزریق یک نفرت خشن نسبت به سنت و تاریخ و میراث فرهنگی ایران و در نهایت متنفر کردن مردم از جامعه و وطن خویش است. زبان تلخ ما در خطاب قرار دادن این جماعت به خاطر دفاع از منافع عمومی این سرزمین است وگرنه نه بیکاریم، نه سرخوشیم، نه به مرض ساز مخالف زدن دچاریم، نه خوشی زیردلمان زده است و نه از کسی کینه و نفرت شخصی داریم که مدام این قبیل سخنان را تکرار کنیم و مدام هم طعنه و توهین بشنویم. قنبری تاریخ و فرهنگ شمال خراسان https://t.me/hiscul1403

🔴حرف امروز گواه فردا است پس از شرایط ها ی کنونی  خاطره و یاداشت بردارید ،عکس تهیه کنید ،فیلم و ویدئو تا تاریخ محلی منطقه خود را در آینده پر بار کنید ، خوب بدانید مدرن ها امروز برای اینده باز قدیمی است .صدا و سیما ، وزارت خانه ها جوشش ها و کوشش های فرهنگی همه مرکز گرا هستند ،  این پیرامون است که هنوز جای تحقیق و پژوهش دارد و می تواند داشته های حال حاضر انها سند راه آینده گان باشد ، اشرافی تاریخ و فرهنگ شمال خراسان https://t.me/hiscul1403

"فهمیده بود که مردی و مردانگی تنها به داشتن یک جسم سالم و نیرومند نیست بلکه به داشتن روحی قوی و بااراده است. یک مگس اگر بداند چه می‌خواهد می‌تواند گاوی را از پا دراندازد. شجاعت مسأله‌ای است که به روح بستگی دارد نه به جسم" @kharmagaas آزادی یا مرگ – نیکوس کازانتزاکیس

🔴تاریخ واینده تاریخ یگانه دانشی است که به خواننده بینش می‌دهد؛ دانشی برای درکِ آنچه که بر ما رفت و بینشی که اکنونِ ما چگونه است و بر ما چه خواهد رفت. از این رو، بزرگترین خیانت به یک ملت، آن هم ملتی دیرین و باستانی، تحریف تاریخ و ارائه نمایشی از آن است. تاریخ بخوانیم!‌ اقتباس تاریخ و فرهنگ شمال خراسان https://eitaa.com/hiscukh1403

🔴موسیقی وتاریخ در فرهنگ‌ها و تمدن‌های کهن، موسیقی تنها وسیله‌ای برای سرگرمی نبود، بلکه بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی مردم به شمار می‌رفت و جلوه های مختلفی در زندگی مردم داشت از جمله اینکه از آن برای روایت تاریخ، بازگویی اسطوره‌ها و حماسه‌ها، انتقال باورهای آیینی و حفظ حافظهٔ جمعی استفاده می‌شد؛ سنتی که در بسیاری از فرهنگ‌ها، هرچند با دگرگونی‌هایی، تا امروز نیز تداوم یافته است. از عاشیق‌های آذربایجان، ترکمن ها وتابخشی‌های خراسان و تنبورنوازان کردستان در ایران گرفته تا بیوا‌هوشی‌ها و ....، و نیز روایتگران موسیقایی در میان اقوام بومی آمریکا و مکزیک، همگی نمایندگان سنتی کهن هستند که در آن، نوازنده هم‌زمان شاعر، راوی، آموزگار و پاسدار حافظهٔ فرهنگی جامعه است. در این سنت‌ها، موسیقی و داستان از یکدیگر جدایی‌ناپذیرند و نغمه‌ها نه‌تنها احساس، بلکه تاریخ، هویت و خاطرهٔ جمعی یک ملت را نسل به نسل منتقل می‌کنند. تاریخ و فرهنگ شمال خراسان https://t.me/hiscul1403

🔴‍جزیرۀ هرموز صاحب هفت اقلیم مرقوم نموده که اردشیر بابکان بر ساحل دریای عمان شهری ساخته هرموز نام کرد... پوشیده نماند که چنانچه سمت گزارش یافت، فرنگیه در هرموز و بندر جرون تسلّط و استقلال تمام به هم رسانیده مزاحم مسلمین و متردّدین می‌گشتند و چون به محض ارادۀ قادر مُلک‌بخش، تخت سلطنت ایران به وجودِ باوجود خاقان گیتی‌ستان، شاه عباس ماضی، آرایش یافت، والیان اطراف و متغلّبان اکناف پای در دامن ادب پیچیده سر بر خط فرمان نهادند سوای فرنگیۀ پرتگالیه که در اطراف بحرین و هرموز و سواحل دریای عمان لوای طغیان افراخته بودند و قلعۀ دربند بکر ساخته استحکام می‌دادند. جرئت کفرۀ فرنگ بر خاطر انور پادشاه برّ و بحر گران آمده به امام‌قلی‌خان بیگلربیگی فارس حکم شد که ساحت آن ولایت را از لوث وجود آنها پاک سازد و خان عالی‌جاه با جنود فارس متوجّه گشتند در بندر عباسی لوای ابهّت افراخت و افواج قاهره از دریا با کشتیها عبور نموده داخل جزیرۀ هرموز شدند و با وجود استحکام قلعه و حصار که عرض دیوارها زیاده از سی ذرع است که به سنگ و آهک ساخته‌اند در اندک روزی مسخّر ساختند و محمودشاه، والی هرموز، و اتباع به دست درآوردند و هر کس از رعایا که در قلعه‌داری با کفره موافقت کرده بود به جزا و سزای خود رسید و این فتح مبین که کارنامۀ سلاطین جهان تواند بود در سنۀ احدی و ثلثین و الف روی نمود. [مختصر مفید: جغرافیای ایران‌زمین در عصر صفوی، محمد مفید مستوفی بافقی، به کوشش ایرج افشار، با همکاری محمدرضا ابوئی مهریزی، تهران، انتشارات دکتر محمود افشار، چاپ سوم، ۱۴۰۴، ص ۳۶۹-۳۷۱] بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی تاریخ و فرهنگ شمال خراسان https://t.me/hiscul1403

🔴چگونه آقا محمدخان قاجار با کمک کُـردها قدرت خود را تثبیت کرد؟ غلامحسین زرگرنژاد (استاد تاریخ دانشگاه تهران؛ معلم تاریخ مادر دبیرستان همت بجنوردکه مارابه تاریخ بازی کشاند) برشی از کتاب «برآمـدن قاجار» اشاره شد که آقا محمدخان پس از فرار از شیراز و رسیدن به نزدیک اصفهان خبر یافت که پسران فتحعلی‌خان افشار و همراهانشان از وعده خویش با او عدول کرده‌اند اما اکراد پراکنده در حدود ری، تهران و ورامین بر سر پیمانشان مانده اند. از این رو در حالی که دیگر تصرف اصفهان را منتفی می‌دانست بدون تأمل راهش را به سوی تهران ادامه داد تا هر چه زودتر خود را به اکراد این منطقه برساند و از نیروی جنگی آنان برای تسلط به استر آباد که در کنترل قاجاریه دولو بود بهره برداری کند. پس از رسیدن آقا محمد خان به ری و ورامین این اکراد در همراهی با وی تردید نکردند و به این ترتیب مردی که همراه سه با چهار نفر از شیراز به حدود تهران رسیده بود به یک باره به مردی صاحب قدرت و شوکت تبدیل شد و توانست به مدت شش سال با نیرویی که هسته اولیه آن را همین اکراد تشکیل می دادند با قاجاریه دولو و تعدادی از برادران خود که دشمنان سرسخت وی بودند به مقابله بپردازد. در آغاز هزینه این قشون از طریق یورش به خزائن زندیه تأمین می شد. در هیچ کدام از منابع این دوره گزارش معتبری حاکی از پیروی آقا محمد خان از سنت چپاول شهرها و آبادی ها یا همان سنت پدران وی و بیشتر خان های آن روزگار در دست نداریم چه بسا اجتناب این فرزند ناخلف محمد حسن خان از ادامه سنت پدری بود که باعث شد بعضی از خان ها از آقامحمد خان و مزدوران نظامی که در سال نخست از ورامین با وی همراه شده بودند کناره گیرند و چه بسا همین امر باعث شد که وی در اوایل دی ماه سال ۱۱۵۹ خورشیدی (اوایل محرم ۱۱۹۵ اواخر دسامبر ۱۷۸۰) در بار فروش در برابر قوای اندک برادرش رضا قلی خان شکست خورده و به اسارت در آید. تاریخ و فرهنگ شمال خراسان دکتربرات شمسا https://t.me/hiscul1403

🔴محاکمه سالارمفخم‌(۵) آنچه در اولین مجلس بعدمشروطه مطرح شدمحاکمه مسببان همان قضیه فروش واسارت دختران قوچانی بود؛ دران مجلس ودرکمیسیون عدلیه؛  گزارش میشودکه: اقامیرزامحمود: بحمدلله تقصیرسالارمفخم برتمام مملکت روشن است وتمام ملت هم چشمشان به این عدلیه است ایاکسی که۶۲ نفراسیربه ترکمان داده هنوزمقصرنیست بااین دلایل وشواهدواضحه» وبعدمثل آفتاب روشن شد که ترکمان رامفخم دعوت کرده و دوازده نفر مردم راکشته وبموجب همه شرایع آسمانی قتل این فرد( مفخم) واجب است؛ لااقل شئونات ومواجبش قطع واسرااستردادشوند»( تقی زاده) وسپس ؛رای کمیسیون بعدازجاروجنجال اعلام میشودواول مقصر؛ هم؛ سردارمفخم حاکم بجنوردی ماست!! حکم صادرمیشودکه شئوناتش گرفته ومواجبش قطع وجریمه پرداخت یکسال مواجب ابوابجمعی سوارهارابدولت نقدابدهدواسرارااستردادواگرنتوانست؛ نفری سیصدتومان به صاحب اسیربدهد... واین حکایت همچنان باقی است درهفته اینده؛ درمیزگرددوستان دانشگاهی سخن خواهم راند تاریخ و فرهنگ شمال خراسان دکتربرات شمسا

🔴هسته اصلی قیام مشروطه(۴) 🔴دختران قوچانی 🔴مفخم زیراخیه مجلس اول مشروطه «نقل حکایتی ناموسی از دختران قوچان موجب شد غیرت مردان ایرانی بجوشد، ،: «مشروطه را اینطور می‌توان بازنگری کرد که هسته اصلی ماجرا جایی جرقه زده که مساله به دختران قوچانی برمی‌گردد. هرچندخواست‌هایی مانند تاسیس عدالتخانه، حکومت قانون و .. وجود داشته اما در عین حال نمی‌توان منکر این واقعیت شد که اصل ماجرا مساله‌ای ناموسی بوده و در آن فروش زنان قوچانی به ترکمانان جرقه اصلی مشروطه بوده است.د. بسیاری ازکتب تاریخی، ماجرای حکایت دختران قوچان را نقل نکرده اندوبدان نپرداخته اند؛ و یاآن دختران معصوم راادم حساب نمیکردندو همچنین ؛منافع حکام محلی هم دربجنورد؛ موجب میشدتاان موضوع ؛ مستوربماندوازاذهان پاک شود که خودبه تنهایی رسوایی برای سالارمفخم بود؛ وهمین بود که در اولین فرصت؛ سردارمفخم را اولین مجلس واولین کمیسیون عدلیه اش؛ کشیدزیربخیه!! که سردارچه بودان ماجرا؟! چرا دختران فروخته شده ؟وچرا زنان و دختران به اسارت رفته؟! ومفخم ازان محکمه واعدام ؛ دررفت وجریمه وکسرشئونات وشدوهکذی... ادامه دارد تاریخ و فرهنگ شمال خراسان دکتربرات شمسا

🔴قیام مشروطه وشمال خراسان(۳) 🔴اسباب قیام درشمال خراسان بود فروش دختران قوچانی به ترکمانان و ارامنه عشق‌آباد در بهار ۱۳۲۳ قمری در دوران حکومت آصف‌الدوله در خراسان و به اسارت رفتن زنان باشقانلو در ماه رمضان همان سال که در حمله ترکمانان به ناحیه بجنورد در زمان حکمرانی سالار مفخم رخ داد.؛ سبب عریضه‌ نویسی ازسوی سیدمحمد طباطبایی، از رهبران روحانی مشروطه خطاب به مظفرالدین شاه می‌شود که در آن با استناد به اوضاع و احوال مردمان قوچان، تشکیل مجلس عدالت را راهی برای از میان رفتن ظلم و آبادانی کشور می‌داند. ظلم و تجاوز به دختران قوچان در روزنامه‌ها و ادبیات سیاسی آن روزگار به شکلی گسترده بازتاب یافت و دختران قوچان در این بازگویی‌ها، دختران ایران و ناموس وطن نامیده شدند. این رویداد و بازتاب آن در کنار دلایل دیگر، زمینه‌‌‌ای را برای طلب عدالت‌خانه و مجلس مشروطه در میان نخبگان و مردم ایران پدید آورده بود. اهمیت ملی این رخداد حتی چنان شد که از نخستین ماه‌های تشکیل مجلس اول مشروطه، رسیدگی به ماجرای دختران قوچان یکی از موارد تظلم‌خواهی ملت علیه استبداد شد. اکنون پرسش مهم این است که چرا با وجود اهمیت آن رخداد در دوره یادشده، در تاریخ‌نگاری‌های بعدی انقلاب مشروطه حکایت دختران قوچان از یاد رفته و رویدادهایی چون چوب خوردن سه تاجر قند بازار تهران در ۱۴ شوال ۱۳۲۳ قمری و کشته شدن سیدعبدالحمید و سیدحسن در ۱۸ جمادی‌الاول ۱۳۲۴ به عنوان رخدادهایی در یاد مانده که آغازگر این قیام بوده‌اند. در تاریخ‌نگاری‌های آنان که خود معاصر انقلاب مشروطه بودند، چون احمد کسروی و حسن تقی‌زاده، از حکایت دختران قوچان به عنوان یکی از رخدادهای جور استبداد و از علل و اسباب جنبش یاد شده است؛ امابعدازان؛ شمال خراسان؛ قوچان وبجنورددربخشی ازنوشته های مشروطه؛ فراموش میشودوازبین میرودویابدان توجهی نمیشود؛ ؟ سبب چیست؟؟ ادامه دارد تاریخ و فرهنگ شمال خراسان دکتربرات شمسا

🔴(۲)مشروطه درشمال خراسان کسروی درتاریخش می نویسد «ایرانیان عشق‌آباد، تلگرافی به مجلس فرستاده بودند بدین‌سان: «ما به چشم خود دیدیم که اطفالِ قوچانی‌ها را در عشق‌آباد مثل گوسفند و سایر حیوانات به ترکمانان می‌فروختند و کسی نبود دادرسی نماید…» در نشست ششم اسفند (۱۳ محرم) میرزا محمود کتابفروش آگاهی‌های گشاده‌تری در آن باره داده چنین گفت که داستان دو تاست: یکی آن که در سال گذشته در خراسان ملخ‌خواری شده و کشت‌ها بار نداده بود. مردم به شاه نامه نوشته و دادخواهی کردند و شاه گفت کسی برای بازرسی فرستاده شود. ولی عین‌الدّوله گوش نداد و آصف‌الدّوله [حکمران خراسان] و کارکنان او فشار آورده مالیات خواستند و مردم ناگزیر شده دختران خود را فروختند که ترکمانها خریدند. دیگر آن که سالار مُفخّم بجنوردی از سوی دولت برای جلوگیری از تاخت و تاراج ترکمان‌ها می‌بود و سالانه پولی از آن باره می‌گرفت، ولی آصف الدّوله آن پول را بُرید و او نیز ترکمانان را برانگیخت که به خاک قوچان ریختند و پس از کشتار و تاراج شصت تن از زنان و دختران را دستگیر کرده با خود بردند و در عشق‌آباد فروختند.» وهمچنین..... ادامه دارد تاریخ و فرهنگ شمال خراسان دکتربرات شمسا

🔴(۱)مشروطه درشمال خراسان 🔴ردپای سالارمفخم درسبب مشروطه اگریکی ازچارچوب های تحلیلی درباب قیام مشروطه؛ انگیزه های آن قیام بدانیم بایدذکرکنیم که مااغازمشروطه راذیل تاریخ شمال خراسان ووقایع رخ داده دران میدانیم؛ درواقع بنیان واساس مشروطه ازشمال خراسان بوده ودراینجابودکه اغازشد؛ وسبب قیام؛ رویدادی بس؛ ناجوانمردانه؛ درپی خشکسالی وملخ خوردگی محصول کشاورزان وناتوانی از پرداخت مالیات اهالی قوچان واطرافش؛بود وبعدازان ؛فشارحکومتی محلی خراسان ورقابت درون حاکمیت محلی بین خانات آصف الدوله درمشهدوحاکم قوچان وسالارمفخم دربجنوردبود؛ که نهایتا به فروش دختران قوچانی وتحریک تراکمه درقتل وغارت مردم ؛برای تضعیف قدرت اصف الوله؛ وباقی ماجراهاست؛ پس ما؛ طرفدار اسباب قیام مشروطه ازشمال خراسانیم؛وخانات کردوترکمن هارادررقم زدن یک فاجعه ملی؛ دخیل میدانیم؛ که هرچند شمال خراسان؛ ورخدادهایش؛ بمانندحوادث پایتخت؛ پوشش وگسترش خبری درسطح ملی؛ نداشت؛ امامیدانیم؛ قبل ازفلک کردن تجارقنددرتهران واسیب زدن به احساسات مردم مرکزنشین؛ فروش دختران قوچانی وسپس؛ قتل وغارت ترکمنهادرحمله به شهرقوچان؛ باتحریک مفخم ؛ودرنتیجه به اسارت رفتن بیش از۶۰ نفرزن ودخترازطایفه(باشقانلو)؛ وفروش آنان دربازارعشق ابادومکاتبات انجمن ایرانیان مقیم( عشق اباد)باحاکمان ایران واعتراض به هتک حرمت ناموس مردم؛ و...ونقل سینه به سینه ؛ ومنبربه منبروشبنامه ای شدن موضوع وتبدیل شدن به مسأله ملی؛ درهمه ایران؛ومطالبه عدالتخانه برای رسیدگی به مسببان وضع درخراسان؛ازعواقب آن فاجعه بودکه؛ قیام راشکل داد؛ دراین باب سخن فراوان است؛ در فرصتی پیش رو؛ بیان خواهم کرد ادامه دارد تاریخ و فرهنگ شمال خراسان دکتربرات شمسا