پژوهشکده تاریخ علم

وقتی کرگدن چیزی نبود جز حکاکی به‌تازگی نوشته‌ای از من با عنوان: When the Rhinoceros Was Only an Engraving: A Historical Account of the Fossilised Narratives and the Resurrected Readings of Evolution in Iran به‌عنوان فصل دوم کتاب Humanities in Iran، به ویراستاری مجید دانشگر، محسن فیض‌بخش، آذر میرزایی و سجاد رزوی، از سوی انتشارات Brill منتشر شده است. این پژوهش حاصل دو دهه تلاش برای یافتن منابع دیریاب مرتبط با تاریخ طبیعی است؛ نوشتن آن نیز به نیت این کتاب، از آستانهٔ همه‌گیری کووید-۱۹ با دعوت مجید دانشگر شروع شد. عنوان فصل به استعارهٔ کرگدن آلبرشت دورر اشاره دارد؛ حکاکی‌ای که دورر بر اساس گزارش‌های شنیده‌شده و بدون مشاهدهٔ مستقیم کرگدن پدید آورد و برای مدت طولانی تنها تصویر از این حیوان در اروپا بود. در یکی از نشست‌هایی که در پژوهشکده تاریخ علم برگزار شده بود (افتتاحیه همایش تاریخ‌نگاری علم؛ نظریه و روش، ۲۰ دی ماه ۱۳۹۶) دکتر حسین معصومی همدانی ماهیت تاریخ علم را به وضعیت کرگدن دورر در اروپای پانصد سال پیش تشبیه کرد. من این استعاره را از ایشان دزدیدم و آن را به وضعیت بسیاری از علوم جدید از جمله تاریخ طبیعی و به ویژه نظریه تکامل در بدو ورود به ایران تشبیه کردم؛ گرچه باید گفت به تدریج این تصویر کرگدن کامل شد و سرانجام جانور حک‌شده جان گرفت و از برگ‌های کاغذ بیرون آمد. در این فصل تاریخ مواجهه با علوم طبیعی جدید و به ویژه نظریهٔ تکامل در ایران را بررسی کرده‌ام؛ اما موضوع آن صرفاً تاریخ ورود داروینیسم به ایران نیست. در این فصل تلاش کرده‌ام منابع و روایت‌هایی را دنبال کنم که در شکل‌گیری فهم ایرانی از طبیعت و علوم طبیعی از قرن نوزدهم به بعد نقش داشته‌اند. یکی از محورهای اصلی فصل، کتاب جانورنامهٔ ناصری، اثر میرزا تقی‌خان انصاری کاشانی، است. این کتاب مدت‌ها به‌اشتباه به‌عنوان ترجمهٔ فارسی خاستگاه گونه‌های داروین معرفی می‌شد، اما نه تنها جانورنامه ربطی به داروین و نظریه او ندارد، بلکه انتساب هر شکلی از نظریه تکامل به این کتاب، ناشی از ناتوانی در تفکیک و تشخیص تاریخ طبیعی پیشا-تکاملی و خلط مباحثی مثل جنین‌شناسی و فیزیولوژی است. اهمیت واقعی جانورنامه را نباید در ارتباط آن با نظریه تکامل جست؛ به خصوص که چنین ارتباطی درحقیقت وجود نداشته و چه بسا به رسمیت نشناختن موضوعات دیگر علمی به خصوص تاریخ طبیعی (یا به قول جانورنامه: داستان طبیعی) باعث شده کسانی به زور انتسابی ساختگی میان این کتاب و آن نظریه برقرارکنند. برعکس؛ اهمیت کلیدی جانورنامه در این است که نخستین اثر دربارهٔ حیات وحش بومی ایران محسوب می‌شود؛ اثری که جانوران ایران را نه در چارچوب شکار یا سرگرمی‌های درباری، بلکه به‌عنوان موضوعی مستقل برای مطالعه بررسی می‌کند. در این فصل، تحولِ تاریخیِ مطالعهٔ مستقیم طبیعت ایران را طی بازه زمانی درازی، از دوره قاجار و پهلوی تا امروز، به گذار از «حکاکی کرگدن» به مشاهده و پژوهش واقعی تشبیه کردم. به سرانجام رسیدن این برنامه پژوهشی حاصل کمک‌های افراد زیادی بوده است، به ویژه خانواده‌ام که سال‌ها وسواس جنون‌آمیز من در گردآوری منابع این پژوهش را دیدند، لب گزیدند و صبوری گزیدند. در این مسیر، قدردان مشورت‌های عالمانه و دلالت‌های دست‌گیرانه امیرمحمد گمینی، حسین معصومی همدانی، محمد معصومی، محمدحسین کازرون، محمد کرام‌الدینی، حسین شهرابی و عبدالرضا شهبازی هستم. همچنین از مجید بریری، امیربهرام خسروی مقدم و مهدی مرعشی که زحمت بررسی متن را کشیدند ممنونم. دست‌آخر، رسیدن به منابع کمیاب بدون کمک دوستان متخصصم ممکن نبود: نازنین هنرکار، مجتبی ذوقی، مهدی بحری، مهدی توکلی، داوود لطیف، سعید پژوهنده، احسان مهربان‌فر، یوسف میرزا کلهر، فرزاد کاکاوندی نادری، محمدحسین تقوی، میلاد عسگری و بابک پوراصغر.

رصد بارش شهابی برساوشی تجربهٔ هم‌نوازی و هم‌‌خوانی زیر آسمان ۲۱ تا ۲۲ مرداد ۱۴۰۵ (یک شب و دو روز) ارتفاعات چاشم در مرز مازندران و سمنان آشنایی با صور فلکی و آسمان شب رصد آسمان تاریک با تلسکوپ گشتی در تاریخ نجوم آشنایی با عکاسی نجومی ساز و آواز، هم‌خوانی و هم‌نوازی پیمایش دره و آبشار روزیه بیمه سفر ۵ وعده کامل غذایی و میان‌وعده با همراهی کارشناسان موسیقی، نجوم و تاریخ علم هزینهٔ سفر: ۶،۰۰۰،۰۰۰ تومان عواید این سفر برای ضبط و پژوهش موسیقی نواحی ایران به نِواجِش می‌رسد. هماهنگی و سؤالات بیشتر: 09353373897 (@mehbang) چِکِل | سفر، کوه، آسمان

♨️شماره شصت و هفتم فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات تاریخ فرهنگی (پژوهش نامه انجمن ایرانی تاریخ) منتشر شد. ✅فهرست مقالات شماره 67 #فصلنامه_مطالعات_تاریخ_فرهنگی: 🔸از جنگ تاریخ‌ها تا تدوین تاریخ ملی: نگاهی به توسعۀ برنامۀ درسی تاریخ در مدارس استرالیا 🖌محمد غفوری 🔸وقف زنان گیلانی در دورة قاجار: خوانشی تاریخی از مالکیت، دینداری و عاملیت اجتماعی 🖌فاطمه رستمی، عباس پناهی، نادیا ره 🔸تحول نظم فرهنگی در ماوراءالنهرِ سدة دهم هجری: گذار تیموری ـ شیبانی در جهان ایرانی 🖌سیده فهیمه ابراهیمی 🔸یاد و خاطرة کوروش بزرگ در دورة هخامنشی (با تکیه بر نظریة فرهنگی میشل فوکو) 🖌کریم گلشنی راد 🔸سفر قهرمان در اسطورة جمشید: خوانش یونگی 🖌حسین بادامچی، نرگس گلی زاده 🔸بازنمایی ولایت خمسه در نشریات عصر مشروطه؛ مطالعۀ تطبیقی و تحلیل محتوای حبل­المتین تهران و صبح صادق 🖌حسن رستمی 🔗لینک مطالعه اصل مقالات: https://www.chistorys.ir/issue_34705_34706.html ❇️عضویت در کانال اطلاع‌رسانی نشریه در ایتا 👇👇👇 🆔 https://eitaa.com/chistorysir ❇️عضویت در کانال اطلاع‌رسانی نشریه در تلگرام 👇👇👇 🆔 https://t.me/chistorysir

🔺آیا آگاهی با مکانیسم‌های مغز قابل توضیح است؟ گفت‌وگو با دکتر عبدالرضا ناصر مقدسی🔺 👤 مجری: میزبان برنامه در کانال یوتیوب سرشت (Seresht) 👤 مصاحبه‌شونده: دکتر عبدالرضا ناصر مقدسی 📘 رزومه مصاحبه‌شونده: متخصص بیماری‌های مغز و اعصاب (نورولوژیست)، پزشک متخصص با تمرکز ویژه بر درمان بیماران مبتلا به ام‌اس (MS)، پژوهشگر حوزه فلسفه ذهن و آگاهی، و مبدع نظریه «اسطوره‌شناسی عصبی تکاملی». این گفت‌وگوی عمیق میان‌رشته‌ای بر نقد تقلیل‌گرایی رایج در علوم اعصاب و بررسی یکی از پیچیده‌ترین مسائل فلسفه ذهن، یعنی «مسئله دشوار آگاهی» متمرکز است. بحث با تفکیک میان «آگاهی در دسترس» (قابل اشتراک و عینی) و «آگاهی پدیداری» (تجربه ذهنی و اول‌شخص) آغاز می‌شود. دیوید چالمرز این شکاف بنیادین را به عنوان مسئله دشوار آگاهی صورت‌بندی می‌کند؛ بدین معنا که پیشرفت‌های تصویربرداری مغزی مانند fMRI صرفاً می‌توانند عملکردهای مکانیکی و مسائل ساده آگاهی را نشان دهند، اما در تبیین چگونگی زایش کیفیات ذهنی از دلِ پردازش‌های مادی نورون‌ها کاملاً ناتوان‌اند که این امر به یک «شکاف تبیینی» عمیق منجر شده است. در همین راستا، تلاش‌های تقلیل‌گرایانه دانشمندانی چون فرانسیس کریک برای یافتن جایگاه فیزیکی آگاهی در غده‌ای به نام «کلاستروم» مورد نقد قرار می‌گیرد؛ چرا که یافتن مکانیسم‌های مرتبط با هوشیاری لزوماً به معنای یافتن تبیین علی برای آگاهی پدیداری نیست و مغز تنها شرط لازم برای آگاهی است، نه شرط کافی. دکتر مقدسی با تکیه بر آرای توماس نیگل، استدلال می‌کند که عبور از این بحران تبیینی نیازمند بازتعریف مفهوم «ماده» است؛ ماده موجودیتی صرفاً بی‌شعور نیست، بلکه بن‌مایه‌ای بالقوه از آگاهی را در خود نهفته دارد. در نقطه مقابلِ این نگاه، دیدگاه رادیکال دنیل دنت مطرح می‌شود که آگاهی و مفهوم «خویشتن» را صرفاً یک «توهم کاربری» و حاصل عملکرد موازی پیش‌نویس‌های متعدد مغزی می‌پندارد. با این حال، شواهد بالینی نظیر تجربه بیماران مبتلا به «مه مغزی» نشان می‌دهد که حتی در زمان گسستِ پردازش‌های منسجم مغزی، همچنان یک «منِ آگاه» برای درک این فروپاشی وجود دارد که این واقعیت، نظریه دنت را در عرصه بالینی به چالش می‌کشد. برای تبیینِ گذار از هوشیاریِ عینی به آگاهیِ ذهنی، الگوی استعاری «چرخش مکعب روبیک» و نظریه «اسطوره‌شناسی عصبی تکاملی» ارائه می‌شود که آگاهی را به مثابه «معنای افزوده‌ای» در نظر می‌گیرد که ذهن برای درک و ایجاد پیوستگی، به جهان مادی تزریق می‌کند. بدیع‌ترین و مهم‌ترین دستاورد این مباحث، پیوند آن‌ها با بن‌بست‌های پزشکی مدرن در درمان بیماری‌های تحلیل‌برنده عصبی نظیر ام‌اس و آلزایمر است. ناتوانی در درمان قطعی این بیماری‌ها ریشه در فقر ابزارهای پزشکی یا کمبود دانش ایمنی‌شناسی ندارد، بلکه ناشی از درک تقلیل‌گرایانه و مکانیکیِ نوروساینس از مغز است و این حوزه برای پیشرفت، نیازمند یک تغییر پارادایم اساسی است. در نهایت نتیجه‌گیری می‌شود که برای حصول موفقیت در فرایند درمان و فهم دقیق‌تر ذهن، علم پزشکی باید تجربه کیفی و اول‌شخص بیمار از رنج را در کنار داده‌های عینی (مانند تصاویر MRI) به رسمیت بشناسد؛ رویکردی که نشان می‌دهد «دوگانه‌انگاری جوهری دکارت»، به‌رغم تمامی نقدهای مدرن فیلسوفان فیزیکالیست، در تجربه زیسته و عرصه بالینی همچنان معتبر و اجتناب‌ناپذیر باقی مانده است. 📚 لینک جلسه: https://www.youtube.com/watch?v=Hhh4f2UExNg مرکز علم و الهیات؛ پژوهشکدهٔ مطالعات بنیادین علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی 🆔 @The_Science_and_Theology_Center

🖍 معرفی دورهٔ نسخه‌شناسی توسط دکتر بنفشه افتخاری ثبت‌نام دورهٔ تابستانی آنلاین مقدماتی نسخه‌شناسی - ترم اول ‌ 👤 مدرس: دکتر بنفشه افتخاری ⏰ زمان: چهارشنبه‌ها، از ساعت ۱۹ تا ۲۰:۳۰ 🗓شروع دوره: چهارشنبه ۷ مرداد ⬆️ توضیحات کامل دوره ❇️ 🔮 t.me/nutqiyyat 🔮 t.me/nutqiyyatlib 🔮  t.me/nutqiyyat_classes 🔮 instagram.com/nutqiyyat 🔮 https://youtube.com/@nutqiyyat

📣 آغاز ثبت‌نام دورهٔ تابستانی آنلاین مقدماتی نسخه‌شناسی - ترم اول چهارمین بار که در نطقیات برگزار می‌شود. 👤 مدرس: دکتر بنفشه افتخاری ⏰ زمان: چهارشنبه‌ها، از ساعت ۱۹ تا ۲۰:۳۰ 🗓 🗓 شروع دوره: چهارشنبه ۷ مرداد 👤 آشنایی با استاد: - کارشناسی ارشد تاریخ علم - دانشگاه تهران - ارشد فلسفهٔ تحلیلی - دانشگاه ژنو سوئیس، زیر نظر استاد پاسکال آنژل - دکتری فلسفه، گرایش تاریخ و فلسفهٔ علم، دانشگاه لیون 3 ( ژان مولن )، فرانسه - زیر نظر استاد برونو پنشار - پسادکترای مطالعهٔ هوشمند نسخ و متون کهن علمی - فلسفی دوره اسلامی. عنوان تحقیق: استانداردهای نوین بررسی و توصیف نسخ خطی بر اساس سیستم بریل - عربیکا - عضو پروژهٔ فاسیف فرانسه - عضو بنیاد حکمت و طبیعیات فرهنگستان علوم پزشکی ایران 🌐 معرفی صفحات دکتر بنفشه افتخاری در فضای مجازی: 🔮 کانال تلگرامی 🔮 صفحهٔ اینستاگرام 🐣 اکانت ایکس ( 🐦 توییتر ) ⭕معرفی دوره: دورهٔ مقدماتی نسخه‌شناسی گام نخست از مطالعهٔ روشمند نسخ خطی است که کسب مهارت در مواجهه با منابع دست اول تاریخی را افزایش می‌دهد. دوره شامل شناخت کلیات در مطالعهٔ نسخ خطی، تشخیص شاخص‌های مهم تاریخی به همراه تمرین برای پرورش مهارت در نسخه‌خوانی است. 💬 سرفصل مطالب: جلسهٔ اول: معرفی منابع و اجزای عمومی نسخ خطی؛ تشخیص متن اصلی. جلسهٔ دوم: انواع و اجزای متن همراه با بررسی مصداقی. جلسهٔ سوم: سبکهای نوشتاری و دستخط ها جلسهٔ چهارم: علایم و مخفف ها جلسهٔ پنجم: شاخصه های تاریخی متون 📑 بعد از پایان دوره در صورت کسب امتیاز لازم گواهی شرکت در دوره صادر می‌شود. نمونهٔ گواهی صادرشده برای دورهٔ دوم: 🖍 t.me/nutqiyyat/14119 📽️ فیلم معرفی دوره توسط دکتر بنفشه افتخاری: 🖍 t.me/nutqiyyat/14120 📞 برای ثبت‌نام و مشاوره در خصوص دوره لطفا با آیدی زیر تماس بگیرید: t.me/nutqiyyat_admin ❇️ 🔮 t.me/nutqiyyat 🔮 t.me/nutqiyyatlib 🔮  t.me/nutqiyyat_classes 🔮 instagram.com/nutqiyyat 🔮 https://youtube.com/@nutqiyyat

💢فایل صوتی نشست نقد و بررسی کتاب "اقلیم مورخان" سخنرانان حسن حضرتی روزبه زرین‌کوب آرش حیدری علیرضا ملایی توانی زمان‌ برگزاری: دوشنبه ۵ مردادماه ۱۴۰۵ ساعت ۱۰-۱۲ مکان برگزاری: آرشیو ملی ایران. 🔻از سلسله نشست‌های پژوهشکده اسناد   🔰🔰به تاریخ نو بپیوندید🔰🔰     @newhistorychannel | تاریخ نو🔻

پژوهشکده تاریخ علم با همکاری مجله پوشه و کافه اینوئیت تصویرسازی علمی و دگرگونی دانش به بهانهٔ انتشار شمارهٔ دهم مجله پوشه سخنرانان: عرفان خسروی امیرمحمد گمینی یکشنبه ۴ مرداد ساعت ۱۸ کافه اینوئیت

جلسۀ دفاع از پایان‌نامۀ «بازتاب باور به چشم‌زخم در متون علمی فارسی دورۀ اسلامی» دانشجو: صدف فقیهی استاد راهنما: دکتر یونس کرامتی داور داخلی: دکتر امیرمحمد گمینی داور خارجی: دکتر حامد آرضائی مکان: تقاطع شهید مفتح و شهید مطهری - دانشکدۀ الهیات دانشگاه تهران زمان: دوشنبه ۵ مرداد ۱۴۰۵ ساعت ۱۰ صبح

💠 وبینار رایگان «آشنایی با بابل باستان» 👨🏻‍🏫 سیدامیر موسوی پژوهشگر تاریخ علم و راهنمای گردشگری 🗓 پنج‌شنبه، ۱‌ مرداد 🕠 ساعت ۱۷:۳۰ ◾️ در این نشست برخط (آنلاین)، سفری خواهیم داشت به سرزمین بین‌النهرین، جایی که هزاران سال پیش، انسان برای نخستین بار بسیاری از مفاهیمی را که امروز آن‌ها را بدیهی می‌دانیم، توسعه داد، از ثبت مکتوب اطلاعات و قوانین گرفته تا ریاضیات، نجوم، پزشکی و نقشه‌نگاری. ◽️این وبینار برای چه کسانی مناسب است؟ ▪️علاقه‌مندان به تاریخ و تمدن‌های باستان ▪️دانشجویان و پژوهشگران تاریخ، باستان‌شناسی و علوم انسانی ▪️علاقه‌مندان به تاریخ علم و فناوری ▪️افرادی که می‌خواهند با منشأ بسیاری از مفاهیم علمی و فرهنگی آشنا شوند ▪️راهنمایان گردشگری، معلمان و تولیدکنندگان محتوای تاریخی ▪️و هر کسی که دوست دارد جهان باستان را فراتر از افسانه‌ها و روایت‌های رایج بشناسد ◽️ برای ثبت‌نام به ادمین مدرسۀ سه‌نقطه در تلگرام پیام بدهید. @SeNoghteSchool

نوزدهمین نشست ماهانه اهالی تاریخ علم چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۵ (۲۲ ژوئیه) ساعت ۲۰ به وقت رسمی ایران دو سخنرانی دربارهٔ محمد بن موسی خوارزمی در نشست این ماه دکتر محمد باقری سردبیر نشریه میراث علمی ایران و اسلام و دکتر حنیف قلندری رئیس پژوهشکدهٔ تاریخ علم هر یک سخنرانی‌های جداگانه‌ای دربارهٔ زندگی، ریاضیات و نجوم خوارزمی ارائه خواهند کرد. محمد باقری خوارزمی، آغازگر جبر حنیف قلندری تلاقی سه سنت نجومی هندی، ایرانی و یونانی در آغاز توجه دانشمندان اسلامی به نجوم پیوند اطاق مجازی: skyroom.online/ch/shevar/historyofscience

💢نشست نقد و بررسی کتاب اقلیم مورخان سخنرانان: ▫️دکتر حسن حضرتی، نویسندۀ کتاب و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران ▫️دکتر روزبه زرین‌کوب، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران ▫️دکتر آرش حیدری، عضو هیئت علمی دانشگاه علم‌وفرهنگ ▫️دکتر علیرضا ملایی‌توانی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و رئیس پژوهشکدۀ اسناد ⏳️زمان‌ برگزاری: دوشنبه ۵ مردادماه ۱۴۰۴ ساعت ۱۰-۱۲ 📍مکان برگزاری: آرشیو ملی ایران، طبقه ۷، سالن پرهام کانون جهان ایرانی دانشگاه تهران @jahaneirani_ut

کتابخانه اعتضادالسلطنه وزیر علوم

📌 نشست تاریخ منطق در ایران از سلسله  سخنرانی‌های آزاد حکمی و فلسفی کمیسیون تاریخ علم فرهنگستان علوم با همکاری گروه علوم اسلامی فرهنگستان علوم ✅ سخنرانان : ▫️دکتر داود حیدری استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه علوم اسلامی رضوی ▫️دکتر علیرضا دارابی استادیار گروه منطق مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران ▫️دکتر مهدی عظیمی دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تهران ▫️ دکتر اسدالله فلاحی استاد گروه منطق مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران ▫️ دکتر لطف‌الله نبوی استاد گروه فلسفه و منطق دانشگاه تربیت مدرس ▫️دکتر سیدمحمود یوسف‌ثانی دانشیار گروه مطالعات ابن‌سینا مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران 🔺 زمان: یکشنبه 1405/04/21 ساعت 13 تا 16:30 🔻 مکان: سالن ابن‌سینا فرهنگستان علوم ✅ نشست به صورت حضوری و برخط برگزار می‌شود و علاقه‌مندان می‌توانند برای حضور آنلاین از طریق لینک زیر وارد شوند: https://www.skyroom.online/ch/ias/chs 🔹مشروح خبر: https://www.ias.ac.ir/fa/news/2394/ ✅فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران

به مناسبت روز بزرگداشت حکیم محمد بن موسی خوارزمی ریاضیدان و منجم نامدار ایرانی 🎤 سخنرانان: · محمد باقری · عباس چرخچی · حنیف قلندری · یونس کرامتی · زینب کریمیان 🗓 دوشنبه ۲۲ تیرماه ۱۴۰۵ 🕓 ساعت ۱۶ تا ۱۸ 📌 حضور برای عموم آزاد است. 📡 پخش زنده: 🔗 b2n.ir/miraslive 📺 آپارت: 🔗 aparat.com/mirasmaktoob 📞 تماس: ۶۶۴۹۰۶۱۲ 🌐 سایت اطلاع‌رسانی و فروش مؤسسه: mirasmaktoob.com mirasmaktoob.net 🏛️ نشانی: تهران، خیابان انقلاب، بین خیابان دانشگاه و خیابان ابوریحان، شماره ۱۱۸۲ (ساختمان فروردین)، طبقه دوم، واحد ۸، مؤسسهٔ پژوهشی میراث مکتوب ✈️ @mirasmaktoob .

اطلاعیه مهم – بازگشایی مجدد سامانه کنفرانس فراخوان دوم کنفرانس دوسالانه بین‌المللی تاریخ علم کوشیار گیلانی با سلام و احترام، پیرو وقفه‌ای موقت که به دلیل شرایط ناخواسته در برگزاری کنفرانس ایجاد شده بود، با پیگیری‌های مستمر کمیته علمی و اجرایی و با حمایت معاونت پژوهشی دانشگاه گیلان، خرسندیم اعلام کنیم: 🔹 سامانه ارسال مقالات مجدداً فعال شده است. 🔹 تاریخ جدید برگزاری کنفرانس: ۲۰ و ۲۱ آبان‌ماه ۱۴۰۵ 🔹 آخرین مهلت ارسال مقالات: ۳۰ مهرماه ۱۴۰۵ از تمامی اساتید، پژوهشگران، دانشجویان تحصیلات تکمیلی و علاقه‌مندان به حوزه تاریخ علم , و محمرهای کنفرانس دعوت می‌شود با ارسال مقالات ارزشمند خود، در غنی‌تر شدن هرچه بیشتر این رویداد علمی سهیم باشند. همچنین از همکاران گرامی تقاضا می‌شود این فراخوان را در گروه‌ها و کانال‌های علمی مربوطه منتشر فرمایند. لینک سامانه ارسال مقالات و اطلاعات بیشتر: پست الکترونیکی دبیرخانه: ichs-kushyar@guilan.ac.ir 📞 تلفن تماس: ۰۹۱۱۳۴۳۴۱۰۹ با آرزوی موفقیت برای تمامی پژوهشگران عزیز، دبیرخانه کنفرانس بین‌المللی تاریخ علم کوشیار گیلانی دانشگاه گیلان 🗓️ تاریخ جدید: ۲۰ و ۲۱ آبان ۱۴۰۵ ⏳ مهلت ارسال مقالات: ۳۰ مهر ۱۴۰۵ 📍 دانشگاه گیلان 👥 از همه پژوهشگران حوزه تاریخ علم دعوت به مشارکت می‌شود. 🔗 لینک ثبت‌نام و ارسال مقاله: ichs-kushyar1.ir #کنفرانس_کوشیار_گیلانی #تاریخ_علم #دانشگاه_گیلان #فراخوان_مقالات #تاریخ_نجوم #میراث_علمی_ایران

نخستین کتاب از مجموعۀ فرّ ایران منتشر شد: نوزایی ایرانی در عهد مغول انحطاط، زوال یا عقب‌ماندگی ایران یکی از موضوعاتی است که در دو سدۀ گذشته، توجّه بسیاری از نخبگان فکری، فرهنگی و گاه سیاسی را به خود جلب کرده است و ادبیات نسبتاً فربهی پیرامون چرایی، عوامل، چگونگی، پیامدها و راه‌های چیرگی بر آن فراهم آمده است. نوشتار حاضر بر این فرض استوار است که برای رسیدن به یک نظریۀ جامع، علمی و اقناع‌کننده در زمینۀ آنچه که انحطاط، زوال یا عقب‌ماندگی ایران خوانده می‌شود، شایسته است که یکایک عوامل و علّت‌های طرح شده پیرامون موضوع با در پیش گرفتن روش علمی در مطالعات تاریخی، مبتنی بر اسناد معتبر و حداکثری، و با بهره‌گیری از آخرین یافته‌های علمی و تخصّصی در مورد گزاره‌ها و مستندات تاریخی بازبینی و بازخوانی شوند تا در نهایت از کنار هم نهادن آنها، چشم‌اندازی واقع‌بینانه‌تر از گذشته و سازنده‌تر برای اکنون و آینده ایران فراهم آید. این بررسی به دنبال آن است تا فرضیۀ انحطاط و زوال ایران در دوران پس از حملات مغول را با نگاهی تاریخی و نه فلسفی با تمرکز بر حوزۀ اندیشۀ سیاسی و هویّت ایرانی مورد ارزیابی قرار دهد. @sanglajpublication

🔹 ورود منطق جدید به ترکیه: علی سداد بیگ به عنوان نخستین مدافع منطق سنتی در جهان اسلام ✍🏻 نوشته‌ی: محمد خدابنده‌لو چکیده علی سداد نخستین منطق‌دان سنتی در جهان اسلام است که مواجهه‌ای علمی با منطق ریاضی داشته است. او درسنامه‌ای به زبان ترکی عثمانی به نام «میزان العقول فی المنطق و الأصول» در منطق تطبیقی تألیف نموده است. وی در این کتاب اولاً مطالب منطق سنتی را اجمالاً ارائه کرده ثانیاً آموزه‌های جدید منطق‌دانان انگلیسی جورج بول، ویلیام هامیلتون و دمورگان را معرفی و نقد کرده است و ثالثاً مباحثی را حول بنیان‌ها و روش‌شناسی علوم در کتاب گنجانده است. مقاله‌ی حاضر به بررسی این اثر منطقی پرداخته است. 📩 در مجله‌ی منطق پژوهی ------- ▪️@safsat ▪️@mohammad_khodabandelu

هجدهمین نشست ماهانه اهالی تاریخ علم یکشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۵ (۲۱ ژوئن) ساعت ۲۰ به وقت رسمی ایران رهاورد پاریس در نشست این ماه دو تن از پژوهشگران مشاهدات خود را از مدرسهٔ یک هفته‌ای پاریس در حوزهٔ تاریخ نجوم که اواسط ماه ژوئن برگزار شده بود بازگو می‌کنند. محمد شفیعی مریم زمانی پیوند اطاق مجازی: skyroom.online/ch/shevar/historyofscience

در اکتبر ۲۰۲۴، دکتر حمید بهلول، فارغ‌التحصیل پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران و پژوهشگر پسادکترای گروه تحقیقاتی ماکس پلانک، به ارجاعی از یک نسخه خطی کتاب صور الکواکب عبدالرحمان صوفی (نگارش در حدود ۹۶۴ میلادی) دست یافت. این اثر درخشان تاریخ نجوم دوره اسلامی،…