محسن کمالیان | M. Kamalian

به مناسبت فرا رسیدن  «۱۳ تیر»، سال‌روز درگذشت آیةالله العظمی «شیخ محمدتقی (آقا) نجفی» ...

*آیةالله آقا محمدتقی (آقا) نجفی* فرزند (آیةالله العظمی شیخ محمدباقر نجفی و بانو) سیده زمزم بیگم موسوی عاملی فرزند آیةالله العظمی سید صدرالدین موسوی عاملی بود. عالمی سیاست‌مدار و رهبر دینی مردم اصفهان در نیمه‌ی اول قرن چهاردهم هجری قمری بود. سال ۱۲۲۵ش، مقارن ۱۲۶۲ق، در اصفهان به دنیا آمد. دروس اجتهادی خود را از حدود سال ۱۲۸۱ق‌‌‌‌‌‌ به بعد، در عراق نزد آیات عظام میرزا حسن‌ شیرازی، شیخ مهدی کاشف‌الغطاء و شیخ راضی نجفی گذراند. همزمان نزد آيات‌الله سید علی شوشتری و میرزا على خلیلی تهرانی، عرفان و اخلاق و ریاضت‌های شرعیه آموخت. از پدرش و آیةالله شوشتری، اجازه‌ی نقل حدیث داشت. بسیار باهوش بود و خوش‌حافظه بود. گویا قبل از سال ۱۲۹۰ق به اصفهان بازگشت. بعد از درگذشت پدرش در سال ۱۳۰۱ق، زعامت دینی مردم‌ اصفهان را متصدی شد. اشتغال عمده‌اش، تدریس و اقامه‌ی جماعت و رسیدگی به وضع اجتماعی و سیاسی جامعه‌‌‌. محل اقامه‌ی جماعتش ابتدا مدرسه‌ی ملا عبدالله بازار بود و سپس مسجد شاه. جلسات تدریسش نیز همان‌جا منعقد می‌شد. بیشتر فقه می‌گفت، مقداری هم تفسیر و کلام. شاگردان زیادی تربیت کرد. آیات‌الله سید جما‌لدین گلپایگانی، حاج آقا حسین بروجردی، سید حسن روضاتی، ملا محمد جوادی صافی گلپایگانی و سید حسن نجفی قوچانی، از مشاهیر شاگردانش بودند. فتوایش همواره موافق رأى مشهور فقهاء بود. عاشق اهل بیت (ع) و از مهم‌ترین مروجين مراسم عزدارای و روضه‌خوانی بود. شخصیت اجتماعی و سیاسی‌اش، تدریجاً بر جایگاه علمی‌اش غلبه یافت. هم علیه استبداد ایستاد هم عليه استعمار، هم عليه انحرافات دینی. از همان ابتدا با مظالم ظل‌السلطان در حکومت اصفهان درگیر و غالباً پیروز میدان بود. بر اجرای حدود و «امر به معروف و نهی از منکر» مراقبت فراوان داشت. در جریان جنبش تنباکو به سال ۱۳۰۹ق، اولین عالم کشور بود که به مقابله با شاه و دولت برخاست. میرزای شیرازی نیز ظاهراً به توصیه‌ی او بود که فتوای تحریم استعمال تنباکو را صادر کرد. سال ۱۳۱۶ق، از تأسیس شرکت اسلامیه حمایت همه‌جانبه کرد تا وابستگی شهروند ایرانی به محصولات خارجی به حداقل برسد. در برابر فعالیت فرقه‌های انحرافی بابیه و بهاییه هوشیار‌ بود و دو بار طی سال‌های ۱۳۰۸ و ۱۳۲۱ق، تحرکات آنها را با قاطعیت سرکوب کرد. هر دو بار توسط شاه به تهران احضار شد و هر دو بار با عزت و اقتدار بیشتر به اصفهان بازگشت. جایی که ضرورت می‌دانست، از تکفیر و تفسیق افراد ابا نداشت. در جریان جنبش مشروطیت به سال ١٣٢٤ق، اگرچه باطناً با آزادی‌خواهان همراه نبود، اما عملاً موضع بی‌طرفی اتخاذ کرد و مواضع مشروطه‌خواهی‌اش در حداقل ضرورت بود. در عقل و کفایت و تدبیر، ضرب‌المثل مردم‌ روزگارش بود. خوش‌نفس بود و مهربان و متواضع و مرد‌م‌دار، خود را در غم و شادی مردم سهیم می‌دانست. نسبت به مسلمان و غیرمسلمان، جزبابی‌ها و بهائی‌ها، دوست و حتی دشمن، احساس مسئولیت داشت. متمول بود و در همان حال بسیار سخاوت‌مند. در رفع نیاز گرفتاران‌‌ کوشا بود. در برابر شدائد روزگار، بسیار صبور و مقاوم بود. در برابر مخالفینش بردبار بود و اهل گذشت. مردم او را پناهگاه خود می‌دانستند. در حد پرستش، محبوب دل طبقات مختلف اجتماع بود. تألیفات متعددی از خود به یادگار گذاشت که «دلائل الأحكام»، «تعليقات على فرائد الأصول»، «مفتاح السعادة» و «اشارات ایمانية» نمونه‌هایی از آن است. طبع شعر داشت و اشعاری در زبان فارسی از وی باقی مانده است. ۶۸ ساله بود که در اصفهان درگذشت و در مقبره‌ای به نام خودش، کنار امام‌زاده «احمد» به خاک سپرده شد. روز رحلتش، ۱۳ تیر ۱۲۹۳ش، مقارن ۱۱ شعبان ۱۳۳۲ق بود.

به مناسبت فرا رسیدن  «۸ تیر»، سال‌روز درگذشت آیةالله دکتر «سید محمدجواد صدرعاملی» ...

آیةالله سید محمدجواد صدرعاملی فرزند آیةالله آقامجتهد، فرزند آیةالله العظمى سيد صدرالدین موسوی عاملی بود. از بزرگان فقها، مجتهدين ، مدرسین و رهبران دینی اصفهان، در نیمه‌ی اول قرن چهاردهم هجری قمری بود. همچنین از بزرگان اهل عرفان، عالم معنا و سیر و سلوک این شهر بود. سال ۱۲۳۵ش، مقارن ۱۲۷۳ق، در اصفهان به دنیا آمد. دروس اجتهادی را در اصفهان و سپس نجف، نزد آیات عظام شیخ محمدباقر نجفی، شیخ محمدحسین نجفی، میرزا حبیب‌الله رشتی، آقا رضا همدانی، آخوند خراسانی، سید اسماعیل صدر، شیخ‌الشريعه اصفهانی و شیخ محمدحسین کاظمی، تلمذ کرد. بسیار باهوش و دقیق‌النظر بود. تا جایی که شیخ‌‌الشریعه اصفهانی، رساله‌ی خود، «بطلان عمل به احتیاط در برخی فروع فقهی» را، در پاسخ به اشکال علمی وی بود که نگاشت. با اتمام تحصیلات به اصفهان بازگشت. از یاران نزدیک پسرعمه‌اش، آقا نجفی بود. دهه‌ها در مدرسه‌ی ملا عبدالله بازار، همچنین مکرراً به جای آقا نجفی، در مسجد شاه، اقامه‌ی جماعت کرد. مدت سی سال مرجع قضا، حل مشکلات و پناه مردم بود. از جمله مؤسسین «انجمن صفاخانه‌ی اصفهان» بود و در مجله‌ی آن «الاسلام»، مقالات متعددی را در پاسخ به شبهات اعتقادی مبلغین مسیحی نوشت. از پیشگامان «گفتگوی اسلام و مسیحیت» بود. رساله‌های متعددی را در فقه، اصول و کلام، نگاشت؛ مثل سه رساله‌ی «شبهه‌ی محصوره»، «اجتهاد و تقلید» و «جبر و تفویض» که متأسفانه همه، خطی باقی ماندند. ۷۲ ساله بود که در اصفهان درگذشت و در «صحن تکیه‌ی مادر شاهزاده» واقع در «قبرستان تخت فولاد» رخ در نقاب خاک کشید. به امام حسین (ع) دلبستگی فراوان داشت و روز رحلتش، دهم ماه محرم سال ۱۳۴۷ق، مقارن ۸ تیر ۱۳۰۷ش بود.

💢 تخریب بقعه همسر علامه طباطبایی و مرحوم سیدحسین قاضی یار و همراه همیشگی علامه در قبرستان نو علامه طباطبایی و مکتب نظری و عملی او میراث عظیمی برای ایران و شیعه است که هر کسی که با فرهنگ ایرانی و شیعی آشنایی اندکی داشته باشد اهمیت و سهم این مکتب را به‌خوبی می‌داند. حتی کسانی که تخصصی در این زمینه ندارند نیز با این نام آشنا بوده و امروزه آوازه این پیر فرزانه از مرزهای ایران فراتر رفته و سازمان‌های جهانی نیز سعی در حفظ و توجه به آن دارند. اما چگونه است که در شهر قم که پایگاه حوزه شیعی و محل سکونت این بزرگوار است هیچ توجهی به حفظ آثار بر‌جا مانده از این میراث عظیم نمی‌شود؟ تخریب دو بقعه به جا مانده از این مکتب که محل مراجعه افراد بسیاری بوده و حکم زیارت‌گاه برای مشتاقان آن پیر فرزانه داشت چرا باید صورت بگیرد؟ آن هم به صورت شبانه و ناگهانی و به صورتی که علاقه‌مندان فرهنگ و تمدن ایرانی و شیعی فرصت اعتراض نیافته و با عمل انجام شده مواجه شوند؟ در میان آثاری که در مورد علامه طباطبایی و زندگی و مکتب او نگاشته شده آنقدر درباره این دو نفر - صاحبان این دو بقعه - صحبت شده که جای تردید و تاملی نمی‌گذارد. شاید بیش از یک‌صد کتاب و مقاله درباره جایگاه همسر علامه و اهمیتی که در موفقیت این بزرگوار داشته است نگاشته شده است. همچنین درباره یار و همراه همیشگی علامه، مرحوم سیدحسین قاضی که بقعه هر دو این‌ها در این تخریب ناگهانی نابود شده است. میلیون‌ها نفر با زندگی همسر علامه آشنایی دارند و آن را به عنوان نمونه‌ای از زن موفق مطالعه نموده و زندگی خانوادگی علامه و این همسر را به عنوان الگویی از زندگی متعالی در تمدن ایرانی و شیعه برگزیده‌اند. به همین دلیل است که پیوسته مشتاقان علامه و مکتب فکری او به این دو بقعه مراجعه نموده و در اثر توجه زائران، تبدیل به بخشی از میراث فرهنگی و فکری شده بود. اکنون تخریب این دو محل آن هم به این صورت و خردکردن سنگ قبر و رفتارهایی از این قبیل چه دلیل و توجیهی می‌تواند داشته باشد؟ آیا مسئولان شهر، وقتی عکس دختر علامه را مشاهده می‌کنند که بر روی خرابه‌ها نشسته نباید احساس شرم و خجالت کنند؟ آیا فقط وهابی‌ها در بی‌توجهی به این میراث‌های عظیم باید سرزنش شوند و اگر ما چنین کنیم نباید هیچ‌کس پاسخ‌گوی رفتار زشت مسئولان باشد؟ محمدحسین قدوسی ۱۴۰۵/۰۴/۰۷ #قبرستان_نو #همسر_علامه‌_طباطبایی #سید_حسین_قاضی #بنیاد_قم_پژوهی 🔷 ارتباط با دانشگاه #طلوع_مهر واحدخواهران|قم‌پژوهی|کانون‌نویسندگان مرکز مشاوره |مهارت‌افزایی|قرارگاه‌فرهنگی

📸 عکسی نادر از حاج آقا مجلس خادمی اصفهانی، برادر بزرگ‌تر آیةالل‍ه حاج آقا حسین خادمی 🙏🏻 مرحمتی فرزندان گرامی ایشان @cheraghe_motaleeh

به مناسبت فرا رسیدن  «۷ تیر»، سال‌روز درگذشت شهید آیةالله دکتر «سید محمد حسینی بهشتی» ...

شهید آیةالله سید محمد حسینی بهشتی / ۵ بی‌اندازه سلیم‌النفس بود. در عین روشنفکری، مُتعبّد، باتقوا و در احکام دینی كثيرالأحتياط بود. عارفی حقیقی و به معنای واقعی، عاشق حق و خدا بود. آثار مکتوب و عمدتاً شفاهی ارزشمندی از خود به یادگار گذاشـت کـه تـدریجاً توسط «بنیاد نشر آثار و اندیشه‌های شهید آیةالله دکتر سید محمد حسینی بهشتی» گردآوری، تنظیم و منتشر می‌شود. کتاب‌های نماز چیست؟»، «بانکداری و قوانین مالی اسلام»، «مبارزه پیروز»، «شناخت دین»، «مالکیت»، «حق و باطل از دیدگاه قرآن»، «بهداشت و تنظیم خانواده»، «ولایت، رهبری و روحانیت»، «مبانی نظری قانون اساسی»، «اسلام و مقتضیات زمان»، «روش برداشت از قرآن» و تفسیر چند جلدی «در مکتب قرآن» نمونه‌هایی از این آثار هستند. ۵۳ ساله بود که در واقعه‌ی تروریستی «انفجار دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی» به شهادت رسید و در مقبره‌ی خاص شهدای این فاجعه، واقع در قبرستان «بهشت زهرای تهران»، رخ در نقاب خاک کشید. روز رحلتش، ۷ تیر ۱۳۶۰ش، مقارن ۲۵ شعبان ۱۴۰۱ق بود.

شهید آیةالله سید محمد حسینی بهشتی / ۴ با «حسینیه‌ی ارشاد» ارتباط نزدیک داشت و از حامیان تلاش‌های فرهنگی دکتر علی شریعتی بود. از مهم‌ترین اقداماتش طی این مقطع، ادامه و توسعه‌ی طرح‌های پژوهشی فقهی گذشته با مشارکت آیات معظم سيد عبدالكريم موسوی اردبیلی، محمدرضا مهدوی کنی و دکتر مفتح بود. از سال ١٣٥٦ش، با درگذشت دکتر شریعتی و آیةالله سید مصطفی خمینی، وقوع واقعه‌ی نوزده دی و شتاب گرفتن تحولات نهضت، عمده‌ی هم وغم خود را وقف سازماندهی و مدیریت امور نهضت کرد. همان سال با بزرگان روحانی هم‌فکر خود، «جامعه‌ی روحانیت مبارز تهران» را تأسیس نمود. در راه‌اندازی و هدایت تمامی راهپیمایی‌های مهم تهران، نقش کلیدی داشت. سال ۱۳۵۷ش برای دیدار امام خمینی به پاریس رفت و به عضویت اولین هسته‌ی «شورای انقلاب» درآمد. ریاست این شورا، عملاً بر دوش وی قرار گرفت. در اولین روزهای پس از پیروزی انقلاب، بر اساس باور قلبی‌اش به ضرورت تَحرُّب، به اتفاق آیات معظم موسوی اردبیلی، هاشمی رفسنجانی، دکتر باهنر و سید علی خامنه‌ای، «حزب جمهوری اسلامی» را تأسیس کرد تا کادرهای مورد نیاز را جهت اداره‌‌ی کشور، آماده و سازماندهی نماید. با رأی مردم تهران به مجلس خبرگان رفت و با مدیریت اداری و فکری آن، اولین «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران» را بر اساس نتایج دو دهه تحقیقات فقهی خود معماری کرد. از حامیان اصل «ولایت فقیه» بود، اما با اختیاراتی محدود به موارد احصاءشده در قانون اساسی. معمار و اولین رئیس قوه‌ی قضائیه‌ی جمهوری اسلامی شد. اگر جفای روزگار اجازه می‌داد و باقی می‌ماند، پس از امام خمینی، رهبری کشور به او سپرده می‌شد. در وادی سیاست مشربی معتدل داشت. نماد عقلانیت، تدبیر، واقع‌گرایی و مدیریت بود. زبان دنیا و اقتضائات زمان را می‌دانست. اهل گفتگو بود، حتی با دشمن. سیاست‌ورزی‌اش اخلاق‌مدارانه بود و افکارش، اصلاح‌طلبانه؛ اما در اصول و ارزش‌هایش، ثابت قدم بود. کرامت انسان را از مهم‌ترین اصول می‌دانست. به جاذبه‌ی حداکثری معتقد بود و به حصر دافعه در حداقل ضرورت. بیش از همه به آزادی، دمکراسی و کار جمعی پایبند بود.

شهید آیةالله سید محمد حسینی بهشتی / ۳ نظارت بر امور مدرسه‌ی حقانی و طرح پژوهشی مبانی نظری حکومت اسلامی، نیز در تهران ادامه یافت. همان سال با برخی گرو‌ه‌‌های مسلمان مبارز، رابطه برقرار نمود. ارتباطش با «جمعیت هیئت‌های مؤتلفه»، شکلی شبه‌سازمانی یافت و بنابر تدبیر امام خمینی، همراه آیةالله مطهری، به عضویت شورای چهار نفره‌ی فقهی سیاسی آن در آمد. اوایل سال ١٣٤٤ش و در پی ترور نخست‌وزیر حسنعلی منصور توسط شاخه‌ی نظامی مؤتلفه، با تدبیر آیات عظام سیدهادی میلانی و سید احمد خوانساری، به آلمان اعزام شد تا مسئولیت مرکز اسلامی هامبورگ را بر عهده گیرد. طی پنج سال اقامت در آلمان، مرکز اسلامی هامبورگ و وضع تبلیغ دینی را در آن کشور ساماندهی نمود. کشورهای اتریش و سوییس نیز زیر پوشش فعالیت‌هایش قرار گرفت. تلاش‌های پرثمری را طی این سال‌ها به انجام رساند تا چهره‌ی عاقل، انسان‌دوست، کارآمد و سازگار با زمان اسلام، به مردم اروپا معرفی شود. با برخی بزرگان مسیحیت، از جمله کاردینال اتریش، در همین راستا به گفتگو نشست. از دیگر مسائل مهم مورد اهتمامش طی این مقطع، دوستی شیعه و سنّی و «تقریب مذاهب اسلامی» بود. کــار فرهنگی جذب و ساختن جوانان را در این مقطع نیز با شکلی متفاوت ادامه داد. از جملــه «دانشجویان مسلمان ایرانی» را در قالب «اتحادیه‌ی انجمن‌های اسلامی دانشجویان - گروه فارسی زبان»‌‌‌‌ سازماندهی و متشکل نمود. سخنرانی‌ها و روشنگری‌هایش موجب گردید تـا دانشجویان مزبور، با مفاهیم اسلام انقلابی آشنا و در برابر خطر انحراف توسط گروه‌های فعال چپگرا، به شکل علمی واکسینه شوند. سال ١٣٤٩ش به ایران بازگشت و توسط ساواک ممنوع‌الخروج شد. در تهران سکونت گزید و کار فرهنگی جذب، تعلیم، تربیت جوانان و کادرسازی برای نهضت اسلامی را در ابعادی گسترده‌تر پی گرفت. رسماً به عنوان کارشناس ارشد، وارد «سازمان تدوین کتاب‌های درسی» شد و همراه همکاران سابقش، به نگارش کتب دینی پرداخت. از سال ۱۳۵۰ش، جلسات تفسیر قرآنی را تحت عنوان «مکتب قرآن» دایر کرد که صدها تن از جوانان پسر و دختر در آن مشارکت جستند. همراه محمدعلی رجایی و حجج‌الاسلام‌والمسلمین دکتـر بـاهنر و اكبـر هاشمی رفسنجانی، در راه‌اندازی و هدایت برخی مدارس اسلامی تهران، چون مدرسه‌ی دخترانه‌ی «رفاه»، نقش کلیدی ایفا کرد. ریاست عالیه‌ی مدرسه‌ی حقانی از دیگر دل‌مشغولی‌هایش بود. برخی مواد درسی را خود در آن مدرسه تدریس می‌کرد. بعضی جلسات منظم هفتگی نیز در منزل خویش برای فضلا و دانشجویان برپا نمود و طی آنها، به طرح مسائل علمی، فرهنگی و پاسخ‌گویی به شبهات فکری پرداخت.

شهید آیةالله سید محمد حسینی بهشتی / ۲ سال ۱۳۲۷ش، پس از اخذ دیپلم متفرقه، وارد دانشکده‌ی معقول و منقول دانشگاه تهران شد و سال ۱۳۳۰ش، لیسانس گرفت. سال‌های ١٣٣٥ تا ١٣٣٨ش نیز دوره‌ی دکترا را در دانشگاه تهران گذراند. بر زبان انگلیسی تسلط کامل یافت و در دبیرستان‌های قم به تدریس آن پرداخت. در مجلات «مکتب اسلام» و «مکتب تشیع» مقاله می‌نوشت و در جلسات «گفتار ماه» سخنرانی می‌کرد. از ابتدای تحصیلات حوزوی، به ابعاد اجتماعی، اقتصادی و سیاسی اسلام، توجه خاص و بر عدم جدایی دین از سیاست، اعتقاد راسخ داشت. از کسانی بود که اعتقاد داشتند، اسلام توانمندی اداره‌ی جامعه را به بهترین شکل داراست. برپایی حکومت اسلامی در جامعه‌ی ایران از مهم‌ترین آرزوهایش بود. استخراج ابعاد فقهی نظام اسلامی و راهکارهای عملی تحقق این آرزو نیز، دغدغه‌ی دیرینه‌ی فکری‌اش را تشکیل می‌داد. جهت اصلی تلاش‌های زندگی‌اش را، این آرزو و دغدغه شکل داد. شرکت پرشور در تظاهرات سال‌های ۱۳۲۹ و ۱۳۳۰ش نهضت ملی نفت و سخنرانی در اعتصابات تیر سال ۱۳۳۱ش اصفهان، اولین تلاش‌های سیاسی‌اش بود. از آخرین سال‌های دهه‌ی بیست شمسی، با برخی فضلای هم‌فکر خود، طرح پژوهشی گسترده‌ای را در اطراف مبانی نظری حکومت اسلامی آغاز کرد. مشکل اصلی نهضت اسلامی را «کمبود کادرهای ساخته شده» می‌دانست. لذا از اولین سال‌های دهه‌ی سی شمسی، در صدد برآمد تا بخش عمده‌ی وقت و انرژی‌اش را، صرف کار فرهنگی به منظور جذب، تعلیم و تربیت جوانان کند. دبیرستان «دین و دانش» را در سال ۱۳۳۳ش و مدرسه‌ی دینی «حقانی» را در سال ۱۳۳۹ش، به همین منظور در قم تأسیس کرد. اواخر دهه‌ی سی شمسی، با هم‌فکری برخی دوستانش چون امام موسی صدر، جهت اصلاح نظام آموزشی حوزه و روزآمد ساختن آن، طرحی نو در انداخت. برنامه‌ی آموزشی مدرسه‌ی حقانی و برخی مدارس مشابه را بر همین اساس پی‌ریزی کرد. همان سال‌ها، «کانون دانش‌آموزان قم» نیز را با آیةالله دکتر محمد مفتح راه انداخت تا پیوند میان دانش‌آموز، طلبه، دانشجو و فعالان فرهنگی را تقویت کند. این‌ها، اولین گام‌ها در راستای وحدت حوزه و دانشگاه بود. سال ١٣٤٢ش، در پی فشارهای ساواک، اجباراً قم را ترک و به تهران هجرت کرد. آنجا نیز کار فرهنگی جذب تعلیم و تربیت جوانان را پی گرفت. از جمله با همکاری حجج‌الاسلام‌والمسلمين سید رضا برقعی، دکتر علی گلزاده غفوری، دکتر محمدجواد باهنر و استاد رضا روزبـه، بـه بازنویسی کتاب‌های تعلیمات دینی همت گمارد.

شهید آیةالله سید محمد حسینی بهشتی / ۱ فرزند (حجةالاسلام‌والمسلمین سید فضل‌الله حسینی بهشتی و مادرش) بانو سیده معصومه بیگم خاتون‌آبادی فرزند بانو سیده بیگم‌آغا صدرعاملی فرزند آیةالله سید محمدجواد صدرعاملی فرزند آیةالله آقامجتهد فرزند آیةالله العظمی سید صدرالدین موسوى عاملی بود. آیةالله العظمی میر محمدصادق (ثانی) مدرس خاتون آبادی، پدربزرگ مادری‌اش بود. مجتهدی اصولی، فیلسوف، مصلحی اجتماعی و از بزرگ‌ترین رهبران دینی ایران در اولین سال‌های بعد از پیروزی انقلاب اسلامی بود. سال ۱۳۰۷ش، مقارن ۱۳۴۷ق، در اصفهان به دنیا آمد. در دبستان ثروت و دبیرستان سعدی درس خواند. سال ۱۳۲۱ش، دبیرستان را رها و تحصیلات حوزوی را در مدرسه‌ی صدر بازار آغاز کرد. مقدمات و عمده‌ی مقطع سطح علوم حوزوی را در اصفهان فرا گرفت. سال ۱۳۲۵ش به قم هجرت کرد. پس از اتمام مقطع سطح، از آغاز سال ۱۳۲۶ش به فراگیری دروس خارج فقه و اصول پرداخت. مهمترین اساتید دروس اجتهادی‌اش عبارت بودند از آیات عظام: سید محمد محقق داماد، حاج‌آقا حسین بروجردی و اندکی نیز امام خمینی، سید محمد حجت و سید محمدتقی خوانساری. کتب اسفار و شفاء را نزد آیةالله علامه سید محمدحسین طباطبایی فرا گرفت. در حوزه‌ی علمیه‌ی قم خیلی زود به عنوان طلبه‌ای بسیار خوش‌استعداد، دقیق‌النظر، دارای سرعت انتقال بالا و نبوغ علمی کم‌نظیر شناخته شد. با آیات معظم امام موسی صدر، سيد موسى شبیری زنجانی و سید مهدی روحانی، مباحثه‌ی مستمر فقه و اصول، و با آیات معظم صدر، مرتضی مطهری و حسینعلی منتظری، مباحثه‌ی فلسفه و حکمت داشت. تا سال ١٣٤٢ش، در قم حضور داشت. طی این سال‌ها، کتب مهم مقطع سطح فقه و اصول را درس گفت. برخی معـاریف شاگردانش عبارت بودند از آیات‌الله عباس محفوظی، سید علی محقق داماد، سید مصطفى محقق داماد و ابوالقاسم وافی یزدی. در عین پایبندی به فقه جواهری، فقیهی آزاداندیش و از قله‌های روشنفکری حوزه‌های علمیه در روزگار خود بود. برداشتش از معارف دینی، با دانش بشر و با اقتضائات زمانه کاملاً سازگار بود. آراء خلاف مشهور متعددی داشت. همزمــان بــا تحصیلات حوزوی، تحصیلات جدید را نیز ادامه داد.

🔸 دکتر عادل پیغامی: کتاب «سفر شهادت» برگرفته از الهیات اجتماعی اسلامی است 🔹عضو حقیقی شورای عالی انقلاب فرهنگی در توضیح کتاب «سفر شهادت» گفت: این کتاب برگرفته از الهیات اجتماعی ناب اسلامی است و در پی زدودن پیرایه‌ها و تحریف‌هایی است که از مقوله عاشورا و نهضت امام حسین(ع) شکل گرفته است. 🔹امام موسی صدر از اولین رهبرانی است که در جامعه شیعی و در دنیای اسلام مقابل صهیونیسم ایستادگی کرد، خطر صهیونیسم را شناخت و گوشزد کرد و به صورت عملی با آن مقابله کرد 🆔️ @IRNA_1313 🆔️ @imammoussasadr

▫️تمجید آیت‌ الله فاضل لنکرانی از نگارش «المحاضرات» 🔸وی با نقل خاطره‌ای از مرحوم آیت‌الله فاضل لنکرانی اظهار داشت: ایشان تأکید ویژه‌ای بر ابلاغ سلام خود به آیت‌الله فیاض داشت و علت آن را نگارش دقیق، منظم و علمی کتاب «المحاضرات» عنوان می‌کرد. 🔸آیت‌الله نجفی افزود: این اثر از چنان استحکام علمی برخوردار است که ده‌ها سال منبع مطالعه، تدریس و مباحثه در حوزه‌های علمیه بوده است. ▫️تعلیقات مبسوط بر عروه؛ نشانه‌ای از ژرفای فقهی 🔸استاد حوزه علمیه اصفهان از مجموعه «التعالیق المبسوطه علی العروة الوثقی» به عنوان یکی دیگر از شاهکارهای علمی آیت‌الله فیاض یاد کرد و گفت: در حالی که غالب تعلیقات بر عروه الوثقی مختصر است، ایشان شرح و تعلیق مبسوطی در چندین جلد بر این کتاب ارائه کرد که نشان‌دهنده عمق نگاه فقهی و اجتهادی وی است. ▫️«المباحث الاصولیه»؛ گواه تبحر کم‌نظیر در اصول فقه 🔸وی مجموعه پانزده جلدی «المباحث الاصولیه» را از مهم‌ترین آثار علمی آیت‌الله فیاض دانست و افزود: این مجموعه، تسلط گسترده ایشان بر دانش اصول و قدرت تحلیل علمی وی را به‌خوبی نشان می‌دهد. 🔸آیت‌ الله نجفی تصریح کرد: سال‌ هاست که اساتید و پژوهشگران حوزه‌های علمیه از این کتاب بهره می‌برند و این اثر همچنان از منابع مهم دروس خارج و تحقیقات اصولی به شمار می‌رود. ▫️آیت‌ الله فیاض؛ فقیهی آگاه به مسائل روز 🔸وی با اشاره به آثار فقهی آیت‌الله فیاض در حوزه مسائل مستحدثه اظهار داشت: کتاب «احکام البنک» نمونه‌ای از توجه ایشان به نیازهای روز جامعه و مسائل نوپدید فقهی است. 🔸استاد حوزه علمیه اصفهان افزود: آیت‌الله فیاض در بررسی مسائل جدید فقهی با دقت، استحکام و نگاه اجتهادی وارد می‌شد و آثار ارزشمندی از خود بر جای گذاشت. ▫️نقش‌آفرینی اجتماعی و سیاسی در عراق و افغانستان 🔸آیت‌ الله نجفی در بخش دیگری از سخنان خود به فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی این مرجع فقید اشاره کرد و گفت: آیت‌ الله فیاض تنها یک فقیه و مدرس نبود،بلکه نسبت به مسائل جهان اسلام، به‌ ویژه عراق و افغانستان، حساسیت و دغدغه جدی داشت. 🔸وی افزود: ایشان در مسائل مهم اجتماعی و سیاسی حضور فعال داشت، نسبت به مشکلات مردم و عملکرد دولت‌ها اظهار نظر می‌کرد و همواره مدافع مصالح امت اسلامی بود. ▫️انتقاد از فساد و دفاع از حقوق مردم 🔸استاد درس خارج حوزه علمیه اصفهان خاطرنشان کرد: آیت‌الله فیاض نسبت به فساد اقتصادی و سوءاستفاده از بیت‌المال در عراق مواضع روشنی داشت و بارها نسبت به عملکرد برخی مسئولان عراقی انتقاد کرده بود. 🔸وی افزود: دغدغه اصلی ایشان دفاع از حقوق مردم، مبارزه با فساد و حفظ منافع جامعه اسلامی بود. ▫️آیت‌الله فیاض؛ یکی از ستون‌های حوزه نجف 🔸آیت‌ الله نجفی با اشاره به جایگاه این مرجع فقید در حوزه علمیه نجف گفت: پس از آیت‌الله العظمی خوئی، آیت‌الله سیستانی، آیت‌الله فیاض، آیت‌الله سید سعید حکیم و آیت‌الله بشیر نجفی از ارکان اصلی مرجعیت و حوزه علمیه نجف به شمار می‌رفتند. 🔸وی تأکید کرد: آیت‌الله فیاض یکی از ستون‌های اصلی حوزه نجف بود و نقش مهمی در حفظ، تقویت و استمرار این حوزه کهن و هزار ساله ایفا کرد. ▫️استقامت در سخت‌ترین شرایط 🔸استاد حوزه علمیه اصفهان با اشاره به سختی‌های دوران تحصیل آیت‌الله فیاض گفت: ایشان سال‌های طولانی در شرایط دشوار معیشتی و در دوران فشارهای رژیم بعث عراق به تحصیل و تدریس پرداخت. 🔸وی افزود: این مرجع بزرگ همراه با استادان و شاگردان مکتب آیت‌الله خوئی با صبر و استقامت، حوزه نجف را حفظ کردند و میراث عظیم علمی تشیع را به نسل‌های بعدی منتقل ساختند. ▫️تسلیت این ضایعه به امام عصر(عج) 🔸آیت‌ الله نجفی در پایان با تسلیت ارتحال آیت‌الله العظمی فیاض به حضرت ولی‌عصر(عجل‌الله تعالی فرجه الشریف)، مراجع تقلید، حوزه‌های علمیه و عموم شیعیان جهان اظهار داشت: صاحب عزای اصلی این مصیبت، وجود مقدس امام زمان(عج) است؛ چرا که جهان تشیع یکی از بزرگ‌ترین فقها و خدمتگزاران خود را از دست داده است. 🔸وی خاطرنشان کرد: آثار علمی، خدمات فقهی و مجاهدت‌های این مرجع بزرگ تا دهه‌ها و بلکه قرن‌ها مورد استفاده حوزه‌های علمیه و پژوهشگران علوم اسلامی خواهد بود. 📌کانال اطلاع رسانی #مرکز_مدیریت_حوزه_علمیه_اصفهان @esfhozeh 📌

🔹آیت‌ الله فیاض از قله‌های فقاهت شیعه و از ارکان حوزه علمیه نجف بود 🔸به گزارش روابط عمومی مرکز مدیریت حوزه علمیه اصفهان، مجلس بزرگداشت مرجع فقید جهان تشیع، آیت‌الله العظمی اسحاق فیاض (قدس‌سره)، جمعه ۲۲ خردادماه ۱۴۰۵ با حضور علما، روحانیون، طلاب و اقشار مختلف مردم در آستان مقدس حضرت زینب(سلام‌الله‌علیها) اصفهان برگزار شد. 🔸آیت‌ الله هادی نجفی، استاد درس خارج فقه و اصول حوزه علمیه اصفهان، در این مراسم به تبیین ابعاد علمی، اجتماعی و شخصیتی این مرجع عالیقدر پرداخت. ▫️مرگ فقیه؛ خسارتی بزرگ برای امت اسلامی 🔸آیت‌الله نجفی در آغاز سخنان خود با اشاره به روایتی از کافی شریف اظهار داشت: در روایات آمده است که یکی از اموری که موجب شادی ابلیس می‌شود، رحلت فقهاست؛ زیرا فقدان عالمان بزرگ دین، خلأیی عظیم در جامعه اسلامی ایجاد می‌کند و خسارتی سنگین برای امت به همراه دارد. ▫️حوزه علمیه نجف؛ هزار سال تداوم علمی و اجتهادی 🔸آیت‌ الله نجفی با اشاره به پیشینه تاریخی حوزه علمیه نجف اشرف اظهار داشت: حوزه نجف با ورود به سال ۱۴۴۸ هجری قمری، هزارمین سال حیات پربرکت خود را پشت سر می‌گذارد و به عنوان کهن‌ترین و تأثیرگذارترین مرکز علمی شیعه، نقش بی‌بدیلی در حفظ و گسترش معارف اهل‌بیت(ع) ایفا کرده است. 🔸وی افزود: این حوزه در طول قرون متمادی فراز و فرودهای فراوانی را تجربه کرده و در مقاطع مختلف، با حضور فقها و اندیشمندان بزرگ، پایه‌های اجتهاد و فقاهت شیعه را استحکام بخشیده است. ▫️بهره‌مندی طلاب و فضلا از میراث علمی آیت‌الله فیاض 🔸استاد درس خارج حوزه علمیه اصفهان با بیان اینکه توفیق حضور در درس آیت‌الله فیاض را نداشته است، گفت: اگرچه در نجف اشرف شاگرد ایشان نبودم، اما از آثار، تألیفات و تحقیقات علمی ایشان بسیار بهره برده‌ام و بخش مهمی از مطالعات و تحقیقات حوزوی ما مرهون آثار ارزشمند این مرجع بزرگ است. 🔸وی تصریح کرد: برای استفاده از شخصیت‌های بزرگ علمی، لزوماً نیاز نیست انسان در درس آنان حاضر شده باشد؛ آثار علمی آیت‌الله فیاض نسل‌های متعددی از طلاب و پژوهشگران را تربیت کرده و خواهد کرد. ▫️آیت‌ الله فیاض متعلق به همه جهان تشیع است 🔸آیت‌ الله نجفی با اشاره به خاستگاه آیت‌الله فیاض اظهار کرد: هرچند ایشان در منطقه جاغوری افغانستان متولد شد، اما پس از رسیدن به قله‌های بلند فقاهت و مرجعیت، دیگر متعلق به یک قوم، کشور یا ملیت خاص نبود. 🔸وی افزود: آیت‌الله فیاض سرمایه همه شیعیان جهان بود و هر شیعه‌ای در هر نقطه از دنیا حق دارد به چنین شخصیتی افتخار کند. البته مردم افغانستان به‌درستی به این مرجع بزرگ می‌بالند، اما جایگاه علمی ایشان فراتر از مرزهای جغرافیایی بود. ▫️الگویی از همت، تلاش و مجاهدت علمی 🔸استاد حوزه علمیه اصفهان با اشاره به مسیر علمی این مرجع فقید گفت: آیت‌الله فیاض از پنج سالگی مسیر تحصیل را آغاز کرد و تا پایان عمر مبارک خود به مطالعه، تحقیق، تدریس و نگارش ادامه داد. 🔸وی افزود: بیش از نود سال تلاش علمی مستمر، مجاهدت، پشتکار و تحمل سختی‌ها موجب شد که این عالم بزرگ به یکی از برجسته‌ترین فقهای معاصر تبدیل شود و این موضوع نشان می‌دهد که مسیر پیشرفت علمی در حوزه‌های علمیه برای همه افراد مستعد و پرتلاش باز است. ▫️آیت‌ الله فیاض در شمار اعلم فقهای معاصر 🔸آیت‌ الله نجفی با اشاره به جایگاه علمی این مرجع فقید اظهار داشت: در زمان حیات آیت‌الله فیاض نیز بارها گفته بودم که اگر اعلمیت در میان چند تن از فقهای بزرگ شیعه مطرح باشد، آیت‌الله فیاض بدون تردید یکی از آنان است. 🔸وی ادامه داد: مقام علمی ایشان به اندازه‌ای رفیع بود که هیچ‌کس نمی‌توانست در توان علمی، قدرت اجتهاد و جایگاه فقهی ایشان خدشه‌ای وارد کند. ▫️کتاب «الاراضی»؛ نخستین جلوه برجسته فقاهت آیت‌الله فیاض 🔸استاد درس خارج حوزه علمیه اصفهان نخستین اثر شاخص آیت‌الله فیاض را کتاب «الاراضی» دانست و گفت: این اثر که بیش از شصت سال پیش منتشر شد، کتابی مستحکم، دقیق و اجتهادی است که از همان ابتدا جایگاه ممتاز علمی مؤلف را به اثبات رساند. 🔸وی افزود: این کتاب نشان داد که آیت‌الله فیاض فقیهی صاحب‌نظر و دارای قدرت بالای استنباط فقهی است. ▫️«المحاضرات»؛ اثری ماندگار در دانش اصول 🔸آیت‌ الله نجفی در ادامه به مجموعه «المحاضرات» اشاره کرد و گفت: این اثر که تقریر درس اصول آیت‌الله العظمی خوئی به قلم آیت‌الله فیاض است، از آثار کم‌نظیر حوزه‌های علمیه محسوب می‌شود. 🔸وی خاطرنشان کرد: آیت‌الله فیاض پانزده سال در محضر آیت‌الله خوئی تلمذ کرد و توانست مباحث اصولی استاد خود را با دقتی مثال‌زدنی تنظیم و تدوین کند؛ به‌گونه‌ای که خود ایشان نقل می‌کرد در دوره‌های بعدی تدریس، آیت‌الله خوئی از نوشته‌های وی استفاده می‌کرد.

به مناسبت فرا رسیدن  «۳۱ خرداد»، سال‌روز درگذشت «آیةالله سید صدرالدین صدرعاملی» ...

به مناسبت فرا رسیدن  «۲۲ خرداد»، سال‌روز درگذشت «آیةالله العظمی سید حسن صدر» ...

به مناسبت فرا رسیدن  «۱ اردیبهشت»، سال‌روز درگذشت حجةالاسلام‌والمسلمین «سيد حسین صدر» ...

https://t.me/asalehamed/612