Nesilden nesilge

Yalanqat ve qatmer çeçekler Eger çeçekniñ tek bir sıra yapraqları olsa (töpedeki çeçek aqqında, yeşil yapraqları degil) - yalanqat çeçek deyler. Eger de bir qaç qat olsa - qatmer çeçek aytıla.

Oyun oynayıqmı? Men ibareçik yazayım - siz ise onıñ manasını yazıñ ya da tahmin etiñ 😉 oba-töpe yürmek ne demek sizce?

https://youtu.be/TQa0p2_RJA8?si=ru2x8QwUQX_Sq825 Yañı yayınımız Youtube esabımızda derc olundı, buyurıñız!

Oğlan bala kibi davranğan, tili ötkir olğan qızğa ne aytalar? Erazime meselâ: Ah, seni, Erazime! er - erkek, aqay kişi Azime - apay adı

Baarni beklegen barmı? Bitamdan bu hususta bir beyit: Mart qapıdan baqtırır Qazma kürek yaqtırır bir de diqqattıñıznı fiillerniñ aytılışına celp etmek isteyim, "baqtırır" yerine [baqtı:r], "yaqtırır" yerine [yaqtı:r]. Bağçasaraylılarnıñ söz qısqartma ustalığı 😁

bilesizmi neni abayladım? bitamnen laf etkensayın onıñ telâffızına qulaq asam. Çoqtan berli "k" sesini nasıl aytqanını abayladım. Onı daa yımşaq bir şekilde ayta, dersiñ soñunda yımşatuv işareti tura, meselâ: ötmek [ötmek'], kesek [kesek'], terek [terek'] (yani, ekseriyetnen sözniñ soñuna "k" kelse - yımşaçıq, inceçik aytıla. Bugün ise "ş" sesiniñ telâffuzına diqqat ayırmaq isteyim, o da başqaca aytıla. O da yımşaq bir tarzda aytıla. Em de "ş" ariften soñ kelgen ses de inceleşe. meselâ: şaştım (şâş'tim), şapke (şâpke). Şimdi onen qonuşayım da, telâfuzına diqqat etiñ 😉

orta boylu insanlarğa ne derler? kesmentik meselâ: Babam kesmentik bir adam edi

🥴saruvım küydi/ saruvımnı küydirdi meselâ: 1. Bu aş maña yaraşmadı, saruvımnı küydirdi. 2. Mantı aşağan soñ saruvım küydi. Siz bu ibareni eşittiñizmi?

yılbıramaq nedir? Bugün qave içip oturğanda dayım saçqan qartopı aqqında tarif etti. Söz sırasında "qartoplar yılbıradı" dedi. Dayımnıñ aytqanına köre, "yılbıramaq" sözü sebze/meyvalar aqqında aytılğan fiil. Bir meyva ya da sebze çürümezden içinden yımşap qalsa - yılbıradı demektir. Tışından taze turıp, eliñe alğanda ezilip ketken sebze/meyva yılbırağan sayıla.

Farıdı - bu nasıl bir fiil? diñleymiz, ögrenemiz 😉

🧼Bitamdan yañı söz ögrendim bana: ışımaq 🥣qazannıñ tübü küye olsa, sabunğa qum qoşıp oqalamaq = ışımaq melelâ: Çaynikniñ tübüni ışıp, yıltırattım. 📎Aqlıma birden "ışqılamaq" sözü keldi, tamırdaş olsa kerek. ışqılamaq=oqalamaq.

https://youtu.be/ltYM-b6rr5Q?si=asGTRI5SDeSuoJ13

🌙Bir qıznıñ dülberligini tasvirlemek içün ne aytıla? Mecaziy manada "ayın on dördü" (aynıñ on dördü) deyler. Ne içün? Bitamnıñ ikâyesini diñlep baqıñız 😉 Söz sırası, bugün aynıñ on dördü, tışarığa çıqıp, aynıñ güzelligine baqmağa unutmañ. Yareñizniñ sıması kibi güzelmi?

Mına, Luğatçıqta da taptım, bir qaç manadaşı da bar.

"Şeytan toyu" nedir? Keliñiz, bitamdan ögreneyik 😉 Bugün de tilimizde bu ibare qullanılmaqta. Şeytan toyu - vızlı yel üfürgende, yelniñ aylanmasınen peyda olğan tabiat adisesi. Yani böyle bir şey:🌪 Söz sırası, bizim şivemizde "şitan" deymiz.

https://youtu.be/lO9zLKTOgl8?si=-_pe1VaEd0dnyq90

https://youtu.be/ldxZEfJ788I?si=VYhcwiL7xa4Rh0YU

Erzurumlı Aşıq Sümmaniyniñ tarifinden Qırım Hansarayı Aşıq Sümmaniy 1861 senesi Erzurum yanında yerleşken Samiqale köyünde dünyağa keldi, asıl adı - Üseyin. O, çoban edi ve «Sümmani ve Gülperi» ikâyesinen bellidir, anda o, öz hayaliy sevgilisi Gülperini tapmaq içün yapqan serguzeştleri aqqında ikâye ete. 11 yaşında tüşünde Gülperi adlı qıznı kördi ve ömür boyu onı qıdırdı. ... ebediy sevgilisi Gülperini qıdırmaq içün uzaq-uzaq yerlerni kezip, Aşıq Sümmaniy öz seferinde Trapazandan keçip, niayet Qırımğa barıp yete. Bir kün furunhane ögünde oturğanda, Muharrem usta degen adamdan Qırımda bir saray aqqında ikâye eşite. Ustanıñ aytqanına köre, saray qapusı üstünde bir taş asılı eken. Günası olmağanlar bu taştan qolaylıqnen keçip olsalar, günakârlar kirmege tırışqanda, taş olarnıñ başına tüşe eken. Muharrem usta Summaniyni saraynı körmege çağıra. Başta tartınsa da, soñunda razı oldı. Abdest alıp, yüregi qaltırap, qapuğa yaqınlaşa. O, yavaş-yavaş taş tübünde yürip, yürüşini devam ete. Taş oña urulmağanda, o, içeri kirmege muvaffaq ola. O, saraynıñ er bir köşesinde dolanıp, onıñ er bir köşesini teşkerip çıqa. Kene de taş oña tiymey, o çıqıp kete. Soñ, Muharrem ustağa yaqınlaşıp, şairniñ tilinde körgenlerini halqqa aytıp başlay: Hansaray destanı Bardım Qırım ülkesine divan-i Hansaraynıñ Gönlüme şeref berdi dört yanı Hansaraynıñ Körip seyran eyledim bağını, bostanını O Cennet bağına beñzer gülistanı Hansaraynıñ O saraynı bezetkenler ne güzel nağış ile Körgen közler tolıp, taşar yaşlar ile Limon, portaqal, qarpuznı kesmeden Aşamadan terk etti canım saltanatlı Hansaraynı Göñül raatlığı, sadaqat, mecnunlıq andadır Er bir parçasında yürek ve can bardır Sevdasınıñ bayraqçısı ajderha padişası andadır, Zametleri belli olsun, ikmeti beyan olsun Hansaraynıñ. Üç yüz elli beş talebe ders oqurlar Nadir baar müiti kibi bu zamanda Dağıstanlı bir müderris ilimlerde deryasıdır Sini otuz beş yaşında saltanatlı Hansaraynıñ Bu işni yapqan yüz seksen ruhiy reber bar, Kimi Rufaiy Mevleviy, kimi Naqşbendiydir, Qapısında bar bir zıncır kibi adam içün mizan taşı Adamnı deñer o, can Hansaraynıñ Bardıq taht yerine göñlüm toldu araret Şükürler olsun közlerim qıldı ziyaret Bir ceylannıñ terisine yazılı o belli ayet Osman-ı Zinnureyn yazğan bu satırlarnı Hansaraynıñ. Biliñ ki, onıñ yigirmi dört odası bar, Ayet ve hadis ile yazılı er künlük ifadesi Legenli quman ile sarılı seçcadesi Sañarsıñ bügün sarılğan erkânı Hansaraynıñ Altın, kümüşten yapılğan ne güzel hamamları Başından er yeri töşelgen Horasan halıları Yarısı yanğan, yarısı söngen bar altın şamdanları Er tarafı cilâlanğan, parlaq Hansaraynıñ Maña derler, tarif etseñ barmı bunıñ daası? Bir hazinege maliktir bir taşnıñ baası, Qapısında bar bir bekçisi devirilgen ajderhası İlk raqibi, duşmanı o eken Hansaraynıñ Kirdi birer-birer aqıllı emirler çalması ile, Dost ile dostlar, kezmezler fariq ile, Beş yüz elli beş efendim böyle tarih ile O zamanda vazifesini becergen Hansaraynıñ Bardım paytaht yerine bu göñül sefası ile, Şah bu yerni terk etti, baq nice azap ile, Seyirimizge sebep olğan Muarrem usta ile, Summayiden qalsın eser destanı Hansarayınıñ ✏️Destannı tercime etken: Lenur Vacip

Бир йыл эвель Yoldaş - аудио-къылавузны (аудио-гид) такъдим эткен эдик. Бу видеонен исе Yoldaşnı къулланмагъа чагъырамыз. Къырым тарихини кезип огренмек те мумкюн 👣 аудио-къылавуз акъкъында видеогъа буюрынъыз https://youtu.be/xTEEJW-PnuI?si=WsgB3kxpVyf8-nIo

​ОСОБЕННАЯ подборка каналов ​После распада Улуса Джучи на множество самостоятельных уделов, лишь Крымское и Казахское ханства смогли закрепить за собой статус ключевых наследников этого великого Улуса. Любопытно, что оба эти государства находились под управлением потомков Тука-Тимура. ​Однако связь между Западным и Восточным Дешт-и-Кипчаком гораздо глубже, чем просто династическое родство. Начиная с первого тысячелетия до нашей эры и вплоть до XVII века, волны кочевников — как индоевропейских, так и тюрко-монгольских — непрерывно приходили в Крым и Северное Причерноморье с Востока. Эти миграции оставили неизгладимый след в этногенезе местных популяций, которые впоследствии сформировали крымскотатарский народ. ​Эта подборка каналов представляет собой попытку возродить и осмыслить эти глубокие, давно забытые культурные и информационные связи между двумя великими наследниками Орды. Qazaq: • Хроники Радика – дневник историка и публициста Радика Темиргалиева; • Джучидский летописец – блог казахского историка Адильбека Каратаева; • Nomad – канал Темірлана Казбекова об истории кочевников и не только. • Qazaq DNA – ресурс о генетике народов Евразии; Къырымтатар: • Bilgi Qavesi – Собираем живую крымскотатарскую речь, диалекты, традиции, песни, топонимику и другую информацию про жизнь и культуру крымских татар; • Истории Улькер –Блог Улькер Сеитбекировой о жизни в Крыму и жизни крымских татар; • Gayret – Первоочередная цель нашего канала: это обратить внимание общественности на разрушение старинной крымскотатарской архитектуры, посредством максимально возможного освещения этой проблемы на популярных ресурсах, для большего охвата аудитории; • QIRIM TOPONIMIKАSI – историческая топонимика Крыма; походы по нетуристическим местам; памятники истории и архитектуры крымских татар; • Bu Elvira Tarihchi – Блог крымскотатарского историка; • Nesilden Nesilge – блог Ленура Ваджипова, более известного как seyahat_delisi_ . Блог исключительно на крымскотатарском.