سپیده شب

کشورها هم مثل انسان‌ها گذشته‌ای دارند که می‌تواند برایشان سرمایه باشد، اما گذشته به خودی خود هیچ آینده‌ای را تضمین نمی‌کند. سریلانکا نمونه جالبیست. این جزیره قرن‌ها در تخیل جهان حضور داشته است. نام سرندیب از گذشته‌های دور در اسطوره‌های مختلف دنیا آمده و حتی بعدها ریشه واژه «سرندیپیتی» شد. اما این میراث تاریخی چه زمانی می‌تواند به یک فرصت واقعی تبدیل شود؟ بین داشتن یک داستان خوب درباره یک کشور و توانایی تبدیل آن داستان به اعتماد و فرصت اقتصادی، فاصله زیادی وجود دارد. سرمایه‌گذار فقط تاریخ یک کشور را نمی‌بیند. به قانون، قرارداد، نهاد، ثبات و امکان پیش‌بینی آینده هم نگاه می‌کند. وقتی ترامپ در دور اول ریاست‌جمهوریش در جلسه کابینه گفته بود: چرا شرکتهای ما نمی‌روند معادن افغانستان را استخراج کنند؟ یکی از مشاورینش جواب داد: "به این راحتی نیست که بری و معدن رو استخراج کنی. اونجا نظام قضایی نداره. حقوق املاک نداره." مسئله این نیست که یک کشور چه داستانی درباره خودش دارد؛ مسئله این باشد که آیا نهادهایش می‌توانند آن داستان را به واقعیت تبدیل کنند یا نه. من این ایده را در مورد سریلانکا بررسی کردم؛ از بهشت آدم و حوا تا مفهوم Serendib تا جنگ با ببرهای تامیل و مسئله اعتماد به نهادها. حاصلش شد این مقاله: https://southasiajournal.net/post/sri-lanka/61585/sri-lankas-challenge-of-turning-history-into-opportunity @sepideheshab

چطور یک خط روی نقشه می‌تواند هویت انسان‌ها را تعیین کند؟ و آنها را به کشتن همدیگر ترغیب کند؟ مرحوم دیوید گریبر در یکی از کتاب‌هایش خاطره‌ای از مادربزرگش نقل می‌کند. بین دو جنگ جهانی، مردم روستای آن‌ها دقیقاً نمی‌دانستند در روسیه زندگی می‌کنند یا در لهستان. یک روز چند نقشه‌بردار آمدند که خط مرزی را تعیین کنند و به آنها گفتند: «روستای شما جزو لهستان است.» آن شب اهالی روستا جشن گرفتند چون فکر می‌کردند دیگر زمستان‌های سرد روسیه به روستای آنها نخواهد آمد. @sepideheshab

وقتی کودکی برای اولین بار سایهٔ خودش را می‌بیند، معمولاً چند بار تلاش می‌کند از آن فرار کند. بعد از مدتی دیگر به سایه توجهی نمی‌کند؛ نه چون فهمیده سایه چیست، بلکه چون ذهنش آن را از فهرست چیزهای مهم حذف کرده است. بیشتر دانسته‌های ما احتمالاً از همین جنس‌اند. ما فکر می‌کنیم چیزی را شناخته‌ایم، در حالی که فقط یاد گرفته‌ایم دیگر درباره‌اش سؤال نپرسیم. شاید تفاوت یک کشف بزرگ با یک مشاهدهٔ معمولی در خودِ مشاهده نباشد. هر دو یک چیز را دیده‌اند. تفاوت در این است که یکی هنوز حاضر نشده آن را عادی فرض کند. به همین دلیل، کنجکاوی الزاماً به معنای دیدن چیزهای بیشتر نیست؛ گاهی یعنی کمتر عادت کردن. شاید تاریخ علم را بتوان تاریخ چیزهایی دانست که میلیون‌ها نفر دیده بودند، اما فقط چند نفر حاضر نشدند از کنارشان بی‌تفاوت عبور کنند. توضیح: این متن را یک هوش مصنوعی نوشته. بدون اینکه موضوع را به او گفته باشم. بدون هیچ راهنمایی. محصول خالص خود هوش مصنوعی. سوال: آیا این متن خلاقیت است یا بازترکیب بسیار پیشرفته الگوهای نوشتار انسانی؟ سوال: اگر یک متن بتواند احساسات انسانی را درگیر کند چه تفاوتی دارد که محصول انسان باشد یا هوش مصنوعی؟ سوال: دوباره سوال محوری فیلم کپی برابر اصل عباس کیارستمی دوباره مطرح می‌شود. @sepideheshab

سایت رنت‌هیومن جالبترین پلتفرم کاریابی دنیاست. ایجنت‌های هوش مصنوعی در آنجا انسان‌ها را اجاره می‌کنند. آگهی‌ها با جزئیات دقیق از شرح کار انجام می‌شود و دستمزد دیپوزیت می‌شود و انسان‌ها برای انجام کارهایی که به کالبد فیزیکی نیاز دارد درخواست می‌دهند. بعضی…

۶۰۰ سال پیش یک کشتی چینی سواحل آسیا و آفریقا را در یک سفر اکتشافی گشت و ماهوان یکی از سرنشینان کشتی سفرنامه‌ای نوشت که یک فصل آن به سرزمینی قدرتمند و ثروتمند به نام هرمز اختصاص دارد. جزیره هرمز در آن زمان پایتخت یک حکومت مستقل بود که بر دو سوی خلیج فارس حکومت می‌کرد. اهالی هرمز سیاهگوش‌هایی که در جزیره زندگی می‌کردند را به چینی‌ها نشان داده و به ماهوان گفته بودند که سیاهگوش پادشاه حیوانات است و شیر و پلنگ در برابر آن تعظیم می‌کنند. داستانی که از خودشان ساخته بودند تا چینی‌ها را بترسانند یا یک سیاهگوش به قیمت بالا به آنها بفروشند. @sepideheshab

به ۲۴۰ دانشجوی چینی که انگلیسی می‌دانستند، پرسشنامه‌هایی به دو زبان دادند تا میزان تعصبات و پیشداوری‌های ذهنی آنها در فرایند تصمیم‌گیری را بسنجند. نتیجه این بوده که خطاهای شناختی و پیش‌داوری‌ها در زبان مادری خیلی بیشتر از زبان دوم است. نتیجه کاملا قابل انتظار بود. انسان‌ها در زبان مادری حماقتهای عجیبی دارند، ولی وقتی وارد زبان دوم می‌شوند، مغزشان را به کار می‌اندازند. @sepideheshab https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S221480432100063X

ویکنت در جنگ با عثمانی با گلوله توپ دشمن به دو نیمه کاملا مساوی تقسیم می‌شود. همه فکر می‌کنند او کشته شده است غافل از اینکه نیمه‌ها زنده مانده‌اند. هر دو نیمه به شهر خود باز می‌گردند و وارد رقابت با یکدیگر می‌شوند. @sepideheshab

فصل سوم سریال سیلو سه روز دیگر آغاز می‌شود. موضوع سریال چیست؟ سالها قبل از آغاز وقایع سریال جنگی بین آمریکا و ایران درگرفته و ایران در این جنگ از سلاحی سری استفاده کرده که باعث نابودی حیات بر روی کره زمین شده است. فقط مردمی که در سیلوهای زیرزمینی زندگی می‌کنند…

ویکنت در جنگ با عثمانی با گلوله توپ دشمن به دو نیمه کاملا مساوی تقسیم می‌شود. همه فکر می‌کنند او کشته شده است غافل از اینکه نیمه‌ها زنده مانده‌اند. هر دو نیمه به شهر خود باز می‌گردند و وارد رقابت با یکدیگر می‌شوند. @sepideheshab

سایت رنت‌هیومن جالبترین پلتفرم کاریابی دنیاست. ایجنت‌های هوش مصنوعی در آنجا انسان‌ها را اجاره می‌کنند. آگهی‌ها با جزئیات دقیق از شرح کار انجام می‌شود و دستمزد دیپوزیت می‌شود و انسان‌ها برای انجام کارهایی که به کالبد فیزیکی نیاز دارد درخواست می‌دهند. بعضی از کارفرماها آگهی‌های عجیبی می‌زنند. مثلا یک درخت نیازمند به آبیاری در فضای عمومی را پیدا کنید و به آن آب دهید و ۹ دلار بگیرید. یکی دیگر می‌گوید از فعالیتهای روزمره خود فیلمبرداری کنید و ساعتی هشت دلار بگیرید. یا در فلان پارک از یک کبوتر عکس بگیرید و ۱۵ دلار دستمزد بگیرید. عدم دسترسی ایرانی‌ها به حساب‌های بانکی بین‌المللی باعث شده عملا از این بازار محروم شوند ولی شاید در آینده وضعیت تغییر کند. خود هوش مصنوعی‌ها هم می‌دانند در کشوری که سطح دستمزدها پایینتر است متقاضی کار بیشتر است. https://rentahuman.ai @sepideheshab

شاهنامه فردوسی در بین کتابهای حماسی ملی دنیا یک ویژگی خاص دارد: با اینکه حماسه ملی ایرانیان است ولی قهرمانان اصلی آن تبار اصیل ایرانی ندارند. رستم بهترین پهلوان شاهنامه نیمه ایرانی و نیمه عرب است و کیخسرو بهترین پادشاه شاهنامه فقط یک چهارم ایرانی و سه چهارم تورانی است. تصویر: متفقین بعد از اشغال ایران در جنگ جهانی دوم از همین ویژگی فراملی شاهنامه استفاده کردند. هیتلر را به صورت ضحاک به تصویر کشیدند و چرچیل و روزولت و استالین با عمامه ترکی و سیگار و پیپ در نقش رهبران قیام ضد ضحاک. @sepideheshab

سال ۱۹۵۸ یک مهندس روس در تاشکند به یک خبرنگار آلمانی می‌گفت که چین قدرت برتر جهان آینده خواهد بود. پیتر شوللاتور، کتاب ان الله مع الصابرین @sepideheshab

ابراهیم کالین رئیس سازمان جاسوسی ترکیه مثل شخصیت‌هایی است که از دل داستان‌های گراهام گرین یا فیلم‌های جیمز باند درآمدند و به دنیای واقعی پرتاب شدند. موضوع پایان‌نامه دکترایش فلسفه ملاصدرا بوده و سید حسین نصر استاد راهنمایش بوده است. اسرائیلی‌ها می‌گویند رابطه عالی با مسئولین موساد دارد و در آزادی گروگانهای اسرائیلی در غزه و بهبود رابطه اسرائیل و ترکیه کمک فراوانی کرده است. ترکها می‌گویند از مورد اعتمادترین مشاوران اردوغان است. در رزومه رسمیش نوشته به فارسی مسلط است. شاید تنها رئیس سازمان جاسوسی دنیا باشد که صفحه اینستاگرام فعال دارد و از خوانندگی و نوازندگیش کلیپ درست می‌کند. @sepideheshab

اسطوره آفرینش مانوی: در آغاز پیش از پیدایش دنیای ما روشنایی و تاریکی در دو قلمرو مجزا قرار داشتند. در دنیای روشنایی همه چیز خوب و زیبا بود و در دنیای تاریکی همه چیز زشت و پلید. این دو مثل کشورهایی هم مرز بودند که هیچ ارتباطی با هم نداشتند اما مشکل از روزی…

فصل سوم سریال سیلو سه روز دیگر آغاز می‌شود. موضوع سریال چیست؟ سالها قبل از آغاز وقایع سریال جنگی بین آمریکا و ایران درگرفته و ایران در این جنگ از سلاحی سری استفاده کرده که باعث نابودی حیات بر روی کره زمین شده است. فقط مردمی که در سیلوهای زیرزمینی زندگی می‌کنند باقی ماندند ولی آنها هیچ اطلاعی از گذشته ندارند و اصلا نمی‌دانند چرا کره زمین نابود شده و آنها مجبورند زیر زمین بمانند. @sepideheshab

جنگ در خاورمیانه یک نعمت بزرگ برای روسیه خواهد بود. تمرکز غرب از جنگ اوکراین بر هم می‌خورد. روسیه می‌تواند در اوکراین دست بالا پیدا کرده یا دست‌کم با شرایط آبرومندانه‌ای صلح کند و حتی میانجی صلح بین ایران و اسرائیل شود و جایگاه خودش را از یک کشور متجاوز به…

حملات دیشب ممکنه قدم اول یک نقشه مصالحه بین ایران و غرب باشن. از اون نقشه‌هایی که اونقدر ماهرانه طراحی شدن که حتی کسانی که دارن دستور اجراش رو میدن هم نمیدونن دارن چکار میکنن. این نوع نقشه‌ها این شکلی نیستن که به رهبر یا رییس‌جمهور کشور ایکس بگن فلان کارو…

سریلانکا یکی از بهترین کشورها برای طبیعت‌گردی، آشنایی با عرفان شرقی در معابد بودایی و مدارس یوگاست. از نظر ویزای آسان، امکانات اقامتی و توریستی و هزینه‌های سفر و اقامت و حتی برای کار و تجارت هم یکی از مناسبترین کشورها برای ایرانیهاست. من احتمالا کل تابستان امسال را در سریلانکا هستم. هر زمانی که خواستید بیایید در همین آیدی تلگرام به من پیام بدید. @beyond_jurisdiction

ترامپ موفقترین بسازبفروش دنیا بوده و حالا تکنیکهای بسازبفروشی رو در روابط بین‌الملل پیاده می‌کند. یک خانه بزرگ در موقعیت تجاری عالی پیدا کرده که مال یک آخوند است. به مالک گفته بیا شریک بشیم اینو بکوبیم یک مجتمع تجاری درست کنیم نصفش مال تو. مالک قبول نکرد…

یکی از رئیس‌جمهورهای قدیمی سوریه (احتمالا شکری قوتلی) یک بار به جمال عبدالناصر گفته بود در این کشور از هر ده نفر یک نفر میخواد رئیس‌جمهور بشه، از هر صد نفر یک نفر خودش رو پیامبر میدونه و از هر هزار نفر یک نفر خودش رو خدا میدونه. سریال مولانا محصول جدید تلویزیون سوریه به شکل جالبی این ذهنیت جامعه سوریه رو نشون میده. طرح کلی داستان سریال چیزی شبیه فیلم مارمولک کمال تبریزی است. با این تفاوت که اصلا طنز نیست. یک درام سنگین و پیچیده است که اگر در هر جای دیگر دنیا ساخته می‌شد فقط مورد علاقه مخاطبان حرفه‌ای فیلم قرار می‌گرفت. ولی در سوریه مردم عادی در ماه رمضان بعد از افطار به جای فیلم‌های طنز و سرگرم‌کننده چنین فیلم پیچیده‌ای را نگاه می‌کنند. @sepideheshab