Shiamuseum موزه شیعه

کتاب جلوه ایزدنما، تجلی علوی در محراب های پیشاصفوی نوشته حمیدرضا آذری نیا، به بررسی نشانه‌های هویت شیعی در محراب‌های ایران و برخی نمونه‌های هم‌پیوند با آن پرداخته است. این کتاب با تمرکز بر کتیبه‌ها، آیات، صلوات‌ها و نام‌های مقدس نقش‌بسته بر محراب‌ها نشان می‌دهد که محراب فقط یک عنصر معماری نیست و می‌تواند حامل معنا، حافظه‌ی جمعی و بیانگر جایگاه امامت در فضای عبادی باشد. این کتاب را نشر مطالعات امامیه منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید. «جلوه ایزدنما، تجلی علوی در محراب های پیشاصفوی» را از طاقچه دریافت کنید https://taaghche.com/book/301396

🚨 سقوط امیر مبارزالدین توسط فرزندانش، فقط یه کودتای خاندانی نبود... شاه محمود اصفهان رو گرفت، شاه شجاع فارس و یزد رو تصاحب کرد. ولی اینجا یه نکتهٔ عجیبه: آل مظفر، با وجود تکه تکه شدن حکومتشون، دست از حمایت از شعائر شیعی برنداشتند! چرا؟ چون میدونستند راز ماندگاری در این سرزمین، فقط با شمشیر نیست؛ «انسجام سیاسی ایران، فقط با معنویت علوی عملی میشه!» دقیقاً همین نگاه بود که ۱۰۰ سال بعد، به دست صفویه به کمال رسید و اسماعیل صفوی ازش بهره برد. حالا بریم سراغ درب تاریخی امامزاده اسماعیل و شعیای نبی در اصفهان ... این در، فقط چوب و نقش نیست؛ سندِ زنده ایه از همون سیاستِ علویِ آل مظفر! 🚪✨

چرا یک پادشاه سنی روی سکه‌اش «علی ولی‌الله» می نویسد؟! این فقط یک سکه نیست… روایتی از یکی از پیچیده‌ترین و جذاب‌ترین فصل‌های تاریخ ایران. امیر مبارزالدین مظفری بعد از فتح شیراز، در آشوبهای پس از فروپاشی ایلخانان، برای محکم کردن پایه‌های قدرتش دست به کار هوشمندانه‌ای زد. او که همزمان با خلیفهٔ عباسیِ مقیم مصر بیعت کرده بود، از فضای تشیع‌گراییِ به‌جامانده از دوران اولجایتو استفاده کرد و روی بعضی سکه‌های فارس این عبارت را ضرب کرد: «علی ولی‌الله» عبارتی که بسیاری آن را نشانه‌ای از نفوذ روزافزون شیعیان در آن روزگار می‌دانند. گاهی یک سکه، بیشتر از صدها صفحه کتاب تاریخ حرف می‌زند…

https://taaghche.com/book/301393

«میراث شیعی مسجد جامع اشترجان در اصفهان» را از طاقچه دریافت کنید https://taaghche.com/book/301393

سال‌هاست که یکی از گونه‌های شاخص سکه‌های ایلخانیِ ضرب استرآباد، با عنوان «سکهٔ شاهین» (Hawk Coin) شناخته می‌شود. اما به نظر می‌رسد این نام‌گذاری بر پایه‌ی شناسایی نادرست نقش پرنده‌ی روی سکه باشد. پرنده‌ای که گاه با خورشیدی در پشت سرش به تصویر کشیده شده، در واقع «قرقاول خزری» (Caspian Pheasant) است؛ گونه‌ای بومی جنگل‌های جنوب‌شرقی دریای خزر که زیستگاه طبیعی آن با محدوده‌ی تاریخی استرآباد کاملاً همخوانی دارد. این شناسایی تازه، معنای نقش سکه را نیز دگرگون می‌کند. هنگامی که تصویر قرقاول خزری در کنار عبارت «علی ولی‌الله» قرار می‌گیرد، دیگر تنها با یک نقش تزیینی روبه‌رو نیستیم؛ بلکه با نمادی از شکل‌گیری هویت شیعیِ منطقه‌ای در استرآباد ایلخانی مواجه هستیم. این سکه‌ها طبیعت بومی، هویت محلی و تعلق علویِ جامعه‌ی شیعی شمال ایران را در قالب یک تصویر واحد به نمایش می‌گذارند؛ نمونه‌ای درخشان از پیوند میان محیط طبیعی، هنر سکه‌نگاری و هویت مذهبی.

«این سکه، نخستین سند شناخته‌شده‌ای است که آیه تطهیر را بر پول رایج ایران ثبت کرده است…» 🪙 اگر این سکه می‌توانست سخن بگوید، از یک انقلاب فرهنگی روایت می‌کرد... بیش از ۱۱۰۰ سال پیش، در روزگاری که سکه‌ها تنها ابزار دادوستد نبودند، بلکه رسانه حکومت‌ها به شمار می‌رفتند، اتفاقی بی‌سابقه در ایران رخ داد. حسن بن زید، مشهور به داعی کبیر، پس از تشکیل حکومت علوی در طبرستان، تصمیمی گرفت که تاریخ را دگرگون کرد. او در ضرابخانه‌های جرجان و نیشابور، برای نخستین بار آیه تطهیر را بر سکه‌های اسلامی نقش زد؛ آیه‌ای که مقام قدسی اهل‌بیت علیهم‌السلام را بازنمایی می‌کند. این انتخاب اتفاقی نبود. سال‌ها تلاش مبلغان علوی در دیلم و طبرستان، جامعه را با فضائل و جایگاه معنوی اهل‌بیت علیهم‌السلام آشنا کرده بود؛ تا آنجا که اکنون این پیام، بر سکه‌هایی حک می‌شد که هر روز از دستی به دست دیگر می‌رسید. این سکه، تنها یک قطعه فلز نیست؛ سندی است از پیوند سیاست، فرهنگ و ایمان، و گواهی بر اینکه باورهای دینی چگونه بر زندگی روزمره مردم نقش می‌بستند. ✨ گاهی یک سکه، تاریخی را روایت می‌کند که در بسیاری از کتاب‌ها نمی‌توان یافت.