روانشناسی بازار

از اونجایی که بررسی موضوعات جنگ کلا خارج از حوصله و دامنه اطلاعات کانال روانشناسی بازار است، وقتی اخبار جنگی شدت میگیره، ما هم معمولا دست و دلمون برای نوشتن خیلی کم میشه. اما به هر حال، قبلا در بازار رشد یافته گفتیم که بازار دو بار به یک موضوع (توافق) پاداش نمیده، ولی به هم خوردن توافق را موضوع جدیدی می‌دونه و ممکنه اثرگذار باشه. الان همچنان اخبارها ضد و نقیضند و ما مطابق رویه کانال، تحلیل خاصی روشون نداریم. اما واقعیت اینه که بعد از اصلاح نسبتا شدید اکثریت بازار و با در نظر گرفتن شرایط تورمی جاری، الان برعکس شرایط پست‌های قبلی، بازار پتانسیل رشد با اخبار مثبت توافق را هم دارد. @tooresh_com

قبلا به یک ضرب‌المثل نانوشته و معروف دنیای مالی اشاره شد: The market doesn’t pay twice for the same story. یعنی بازار، دو بار به یک موضوع پاداش نمی‌دهد. در فضای فعلی مربوط به اخبار توافق هم، اخبار مثبت قاعدتا اثر خاصی نخواهد داشت، هر چند اخبار منفی ممکن است اثرگذار باشد. نکته دیگر اینکه، اگر چه ارزش اکثر شرکتها نسبت به قیمت‌های فعلی خیلی بالاتر است، ولی باز هم موضوع تفاوت ذاتی ارزش Value و قیمت Price مطرح می‌شود. به عبارتی، مخصوصا در کوتاه مدت ممکن است آنها اصلا بر هم منطبق نبوده و یا حتی در جهت انطباق هم نباشند. در نتیجه، سهامی که با خبر توافق جهش کرده، ممکن است در کوتاه مدت اصلاح اساسی کند، حتی اگر ارزش بنیادی آن بسیار بالاتر از قیمتش باشد. @tooresh_com

اگر اخبار توافق و تنگه را ریزبینانه پیگیری می‌کنید که شاید از آن خروجی خاصی برای تصمیم‌تان در بازار بگیرید، احتمالا دستاورد خاصی نخواهید داشت. افرادی بیشترین بازدهی در مقطع اخیر را داشتند که با پذیرش ریسک، وقتی که همه حتی از باز شدن بورس پس از جنگ می‌ترسیدند، خریدار بودند یا سهام‌شان را حفظ کردند. به هر حال، بورس در کوتاه مدت رشد کرده است و ممکن است هر خبر منفی صرفا تریگری برای اصلاح باشد. اما منتظر ماندن برای کسب بازده مثبت در نتیجه اخبار خوب سیاسی، تقریبا اتلاف وقت است، چون بورس یکبار قبلا به این موضوع پاداش داده است. موضوع، ادامه رشد یا اصلاح کردن بازار نیست، بلکه ارتباط ندادن بازدهی آتی بر اساس اخبار مستقیم سیاسی این روزهااست. @tooresh_com

در بین سیاستگذاران کشور، دو دیدگاه متضاد نسبت به بورس وجود دارد: یک دیدگاه، بورس‌بازی را یک فعالیت عبث و غیر اقتصادی می‌داند. از این منظر، اعلام می‌شود که بهتر است دولت سهام این عده قلیل بورسی‌ها را بخرد و در کل بورسی وجود نداشته باشد. یک دیدگاه دیگر، بر عکس فکر می‌کند که بورس یکی از بازوها و ابزارهای اقتصادی در اختیار است، باید از آن محافظت کرد و توسعه داد. این دیدگاه در شرایط جنگی بورس را می‌بندد و برای بازگشایی هم، برنامه حمایتی تدوین می‌کند. هیچ کدام از این دو دیدگاه، به طور کامل به مرحله اجرا در نیامده‌اند، ولی سال‌های قبل، دیدگاه اول پررنگ‌تر بود، در حالی که در این دوره، دیدگاه دوم مسلط است. بر این اساس، با فرض نادیده انگاشتن فاکتورهای غیر قابل پیش‌بینی ریسک، به نظر می‌رسد بورس پتانسیل بسیار عجیبی طی یکی دو سال آینده خواهد داشت. به عبارتی ممکن است به طریقی رشد فزاینده یابد، که هر نوسان گیری را شکست دهد! کلام آخر اینکه، اگر دچار فومو و هیجان خرید به هر قیمتی نشویم، احتمالا نگه‌داری سهام، استراتژی برنده در مقابل نوسانگیری خواهد بود. @tooresh_com

یکی از یافته‌های روانشناسی این است که ما معمولاً تجربه‌ها را بر اساس اوج احساس (peak) و پایان تجربه (end) به خاطر می‌سپاریم (قاعده Peak-End Rule). بر این اساس، یک خوشی که کم‌کم بهتر می‌شود، در ذهن خوشایندتر ثبت می‌شود. ولی یک خوشی خیلی شدید که بعد افت کند، ممکن است در خاطره کمتر رضایت‌بخش به نظر برسد. یعنی اینکه با وجود انتقاد اکثریت فعالان به دامنه نوسان محدود، اما از یک زاویه دید دیگر، ادامه‌دار بودن روند مثبت کوچک، احساس خوشی بیشتری ایجاد خواهد کرد. یک جنبه دیگر آن نیز این است که بازاری که روزهای متمادی مثبت است، حتی برای ورود افراد خارج از بازار نیز جذابتر به نظر می‌رسد. @tooresh_com

قرار است حدود ۵ درصد سهام شرکت SpaceX فردا عرضه اولیه شود. این همان شرکتی است که مالک استارلینک است. حدود ۴٢ درصد سهام شرکت و بیش از ٨٠ درصد حق‌رای در اختیار ایلان ماسک است. بخش‌های اساسی شرکت عبارتند از: استارلینک، فاکون ٩(مربوط به بوسترهای موشکی قابل استفاده مجدد)، دراگون و ... در حال حاضر، استارلینک بزرگترین منبع درآمد شرکت است. این بخش، سال گذشته با ١٠ میلیون مشترک، حدود ١١ میلیارد دلار درآمد کسب کرده است. نکته مهم اینکه شرکت همچنان زیانده است و در سال ٢٠٢۵ حدود ۵ میلیارد دلار زیان داشته است. ارزش تخمینی شرکت بعد از عرضه اولیه حدود ١.٧۵ تریلیون دلار تخمین زده می‌شود. در این صورت ثروت ایلان ماسک تنها در این شرکت به حدود ٧٣۵ میلیارد دلار خواهد رسید. @tooresh_com

بعد از چند ماه سخت و غیرقابل باور، گفتیم حداقل یه پست بذاریم که بگیم زنده‌ایم! بازار این روزها خوب و هیجانی است! برای برخی از سهم‌ها، سقف‌ها در حال شکسته شدنه، برخی هم اگرچه ظاهرا در کوران توجه و صف خرید و... هستند، ولی واقعا در مقابل روند بلندمدت عملا جایی نرفتند. دو نکته را نباید فراموش کنیم: اول اینکه شرایط و نگرانی بابت جنگ، مهمترین عامل تردید و ریسک‌ نکردن اساسی سرمایه‌گذاران است. این را واقعا نمیدونیم چی میشه! دوم اینکه، هنوز در کف جامعه خبری از بورس نیست. به عبارتی، پتانسیل عجیبی در خارج از بورس وجود داره که اگر اتفاق عجیبی بیرون نیفته، احتمالا لایه لایه طی یک سال آتی به سمت بورس خواهند آمد تا در پایان شاهد یک بازار کاملا رشد یافته و شاید تشکیل یک حباب بزرگ باشیم. @tooresh_com

تحلیل کاربردی " هلالات " – روانشناسی بازار عادل افخمی

حرف جای عمل را می‌گیرد! دوپامین، نوعی انتقال دهنده عصبی در مغز است که ترشح آن، نقش حیاتی در احساس لذت و انگیزه را ایفا می‌کند. نکته قابل توجه این است که دوپامین می‌تواند حتی با فکر و حرف بدون عمل و پشتوانه نیز ترشح شود. این یعنی اینکه، بسیاری از معامله‌گرانی که در گفتگوهای واقعی و مجازی، سخنوران بسیار خوبی هستند، در عمل ممکن است بسیار ضعیف باشند. در واقع، بسیاری از افراد وقتی از طرف سایرین برای پیش‌بینی‌ها و تحلیل‌هایشان مورد تشویق قرار می‌گیرند، با دوپامین ترشح شده به لذتی می‌رسند که جایگزین لذت انجام همان کارهای درست می‌شود. برای همین، زیاد می‌شنوید که حتی خود شخص نیز نسبت به عدم انجام آنچه واقعا درست می‌پنداشته، شاکی است! @tooresh_com

پایان سال ٢٠٢۵ و درصد بازدهی یک ساله: نقره ١۴٠ طلا ۶۵ سهام گوگل ۶۵ مس ٣٨ شاخص S&P ١٧ بیت‌کوین ۶- نفت ١٧- @tooresh_com

٢٠ سال درگیر یک اختراع من‌درآوردی به اسم حجم مبنا بودیم، که کسی هم آخرش نفهمید خاصیت این متغیر چی بود که این همه آدم از سازمان و بورس و کارگزاری و تریدر و دانشجو و ... این همه سال درگیر محاسبه و بروزرسانی یا کلنجار باهاش بودند. کاش یه روز جسارت کنار گذاشتن همه این متغیرهای ساختگی بی معنی را داشته باشیم. @tooresh_com

این خوشحالی و پیگیری اخبار تغییر مرجع ارز ٢٨.۵ به تالار اول مرکز مبادله، اگرچه گام مثبتی در کاهش رانت ارزی است، ولی در واقعیت اتفاق مثبت خاص و یا جدیدی نیست! در واقع در اواخر سال ١۴٠١ که ارز ٢٨.۵ تکلیف شد، نرخ دلار بازار آزاد حدود ۴٢ هزار تومان بود. الان که دوباره همه چی به تالار اول با عددی در نهایت حدود ٨۵ هزار تومان منتقل میشه، دلار بازار آزاد حدود ١٣۴ هزار تومان است. یعنی به نسبت در نظر بگیریم، در زمان تصویب و یا اخبار اولیه ارز ٢٨.۵، حدود ٣٣ درصد رانت یا تفاوت وجود داشت، اما الان با مطرح شدن تالار اول، حدود ٣٨ درصد! در کل فقط اسم‌ها جابجا شده، قواعد ثابته! @tooresh_com

الان بزرگترین مشکل بازار اینه که در مقابل بازارهای نقدشونده‌ای مثل طلا و ارز و کالا هیچ بازده واقعی نداشته. شما فکر کنید این همه نهاد و زیرساخت و آیین‌نامه‌ و جلسه و تحلیلگر و ... عملا در مقابل اونی که خیلی ساده رفته طلا یا دلار خریده و گذاشته یه گوشه‌ای، مدتهاست که بازنده است... @tooresh_com

یلداتون مبارک. جمعتون شاد و ماندگار😍🌹

بازار این روزها شرایط و جو مثبتی را تجربه کرده است. در این میان، نکته مهمی که زیاد، خصوصا از طرف برخی تکنیکالیست‌ها دیده می‌شود، تورش خود خدمتی self-serving bias است. خیلی از آنها، در روزهای گذشته با اعتماد بنفس بیش از حد روی افت بازار بت می‌کردند. دلیل این اعتماد بنفس کاذب هم عموما مربوط به برخی تحلیل‌های ظاهراً موفق قبلی است. به نحوی که آنها توزیع تصادفی موفقیت‌ها را کاملا فراموش کرده بودند و همه چیز را به مهارت و هوشمندی خود نسبت می‌دادند. طبق این سوگیری، فرد موفقیت‌ها را به توانایی و تلاش خود نسبت می‌دهد، اما شکست‌ها را به عوامل بیرونی مثل شانس بد، دیگران یا شرایط نسبت می‌دهد. فراموش نکنیم که همیشه باید در مقابل بازار، متواضع باشیم! @tooresh_com

این نمودار رشد صادرات خودرو چین در قیاس با سایر کشورهای اصلی تولید کننده خودرو است. نکته جالب این است که هشت‌تا از ده‌تا شرکت‌ اول تولیدکننده چین، دولتی هستند. شرکت‌هایی نظیر Chery, BYD, SAIC, Changan و... همگی با سیاست‌گذاری و فاند دولتی مدیریت می‌شوند. در این خصوص، این تعبیر رئیس هیات مدیره یکی از بزرگترین شرکتهای تولید کامیون در چین جالب است: Local governments even prepare the land and build the factories, allowing companies to ‘move in with just a suitcase. دولت، زمین را در اختیار قرار می‌دهد و حتی کارخانه را نیز می‌سازد، شرکتها فقط کافی است با یک چمدان به این کارخانه‌ها بروند! @tooresh_com

فکر کنید اونی که اول همین امسال، در هیجانی‌ترین حالت ممکن، دلار را روی ١٠۵ هزار تومان خریده و بعدش کلی پایینش را دیده، الان حدود ٨ درصد رو سوده. یعنی به طور متوسط حدودا ماهی یک درصد بازدهی نگه‌داری داشته. بیچاره فعالان بورسی حالا یا بر حسب عادت و تعصب و یا بر اساس اعتقاد به کار درست، همچنان با همه وضعیت‌ها ترجیح داده‌اند با بورس همراه باشند. با این شرایط، پرمیوم موندن در این بازار واقعا چقدر باید باشه؟! همین معادل بازدهی نرخ ثابت کفایت میکنه؟! این وظیفه سیاست‌گذاره که به جای پرزنت بازدهی‌های روی کاغذ، شرایط را برای موندن فعالان و حضور نقدینگی جامعه فراهم کنه؛ بازار بعدش خودشو پرزنت میکنه، نیاز به هیچ پاورپوینتی نیست! @tooresh_com

اگرچه در بازار همه به دنبال پیش‌بینی آینده‌اند، ولی اکثرا فراموش می‌کنند که در زمان آینده، تورش‌های رفتاری، بازار را متفاوت از آنچه به طور منطقی پیش‌بینی می‌کنند به پیش خواهد برد. مثلا اینکه گفته می‌شود بازار در روزهای مثبت به دنبال اخبار مثبت و در روزهای منفی به دنبال اخبار منفی است، با همین تورش‌ها قابل توجیه است. به عنوان مثال، با وجود اینکه «رفتار گله‌ای» و «تورش خودتاییدی» دو عامل مهم در تداوم روندها هستند، ولی معمولا تا زمان وقوع، مورد غفلت قرار می‌گیرند. این موضوعات درست در نقطه مخالف دوستان تحلیلگری قرار می‌گیرد که به دو دوتا چهارتا عادت کرده‌اند و خیلی دیر با روندها آشتی می‌کنند. مثلا همه می‌دانیم که نرخ بهره عامل فوق‌العاده مهمی در تعیین روند بازار است. اما همین دوستان تحلیلگر، معتقدند چون نرخ بهره در حال حاضر بالاست، پس جذابیت بازار پایین است و تا وقتی این نرخ کاهشی نشود، پتانسیلی خاصی برای بازار نمیتوان تصور کرد. درست است، اما نکته مهمی که این دوستان فراموش می‌کنند، این است که معمولا کاهش نرخ بهره یا تغییر هر متغیر دیگری به نفع بازار، در همان ابتدای روند اتفاق نمی‌افتد. به عبارتی، ممکن است در میانه یا حتی انتهای یک روند مثبت قابل توجه، تازه شایعات و زمزمه‌های کاهش نرخ بهره به گوش برسد. در حقیقت، آن زمان که شایعات جدی شود و یا واقعا اتفاق بیفتند، احتمالا ما فرسنگ‌ها با کف فاصله داریم. لذا اگر تازه آنجا قصد ورود کرده باشیم، صرفا می توانیم امیدوارم باشیم که گله به طور ناگهانی از حرکت باز نایستد، همین! @tooresh_com