ERKIN AʼZAM OLAMI

"Тўғри-да, дейлик, спортга қарашилса, зўр-зўр чемпионлар чиқиб, жаҳон бўйлаб юртнинг донғи ошади; санъаткору яллачига нишон-пишон бериб турилса, тўй-тўйчиғингизга ярайди; шоир-ёзувчисига ҳар замонда “балли” деб қўйсангиз, эл олдида сўз тополмай қолганингизда осмону фалакдан келиб жонингизга ора киради – илм-фандан нима наф, нима шамчироқ, ҳўш?! Ўттиз-қирқлаб тадқиқот институти, аллақандай марказу станция аталмиш ҳар турли муассасалар, уларда ивирсиб юрадиган минглаб тепакал “авлиё”... Шуларнинг орасидан бирорта Нобель совриндори чиқдими денг?!" Эркин АЪЗАМ. ДАЪВО (роман). Асарни тўлиқ ҳолда "Шарқ юлдузи" журналининг 7-сонида ўқинг.

UCH YO‘L – UCH TAQDIR Olimjon DAVLATOV Bu maqolani olti oy oldin yozmoqni ko‘zlagan edim. Attangki, tiriklikning turfa savdolari barcha niyatlaringizni o‘z vaqtida amalga oshirishga yo‘l bermaydi. Yaqinda marhum hofizimiz Sherali Jo‘rayevning “Yaralgan” qo‘shig‘ini tinglay turib, xayolim faromushxonasidagi o‘sha maqsad yana bosh ko‘tardi va “Momaqaldiroq ostida sayr” romani qahramonlari – Oyravshan, Gʻayrat va Iskandarlarning “bir kam dunyo”si tasvirini qayta jonlantirdi. 🔗 Batafsil: jadid.uz/?p=14396 Tilda, fikrda, ishda birlik! Jadid.uz | Telegram | Facebook | Instagram | YouTube

Бугун Ўзбекистон Халқ ёзувчиси Эркин АЪЗАМ таваллуд топган кун. Эркин Аъзам азал корхонасида адабиёт учун, сўз учун яратилган худдики. Яқинда тақдим этилган “Момоқалдироқ остида сайр” романи шундай демоққа яна ҳақ берди. Дарвоқе, “Момоқалдироқ...” ҳақида. Асар ҳақида кўп-кўп фикрлар айтилди. Баҳслар бўлди. Нафақат расмий тадбирлару матбуотда, балки одамлар учрашиб қолганда ёки тушлик устида ҳам ўзаро асар ҳақида гаплашишди. Кўпларни қаҳрамонларнинг прототипи қизиқтирди. Романда ёруғ қаҳрамонлару, ёруғ саҳифалар оз, эҳтимолки деярли йўқ, деди баъзилар. Воқеалару, асар иштирокчиларини таҳлил қилмасдан, асарни санъат қонунлари асосида текширайлик, деган гаплар бўлди. Ниҳоятда бўрттирилган, дея норозиланди айримлар. Нега, нега бунча қизғинлик? Менинг жавобим: ниҳоятда “ўхшатиб” ёзилса шундай бўлади. Ўқувчи воқеалар чиндан рўй берган, қаҳрамонлар ҳаётдаги бор шахслар, деб ўйлайди. Муҳокама қилади, оқлайди, қоралайди, ҳимоя қилмоқчи ё тош отмоқчи бўлади, тасдиқлайди, рад этади, хафа бўлади, ёзгувчини сўроққа тутади... Дейлик, Ойравшаннинг рўмол ўраши кимнидир умуман ишонтирмади. Тўғриси, бу қарор мен учун ҳам ниҳоятда кутилмаган эди; нўноқларча ўйлаганманки, у жонига қасд қилади.  У эса ҳаётни танлади. Ким билади, Татьяна Пушкиннинг ихтиёрига қарши турмушга чиқиб кетгани каби, бу қиз ҳам Эркин Аъзамга “қулоқ солмаган”дир? “Момоқалдироқ остида сайр” таҳлил учун, илмий тадқиқ учун кўп материал беради: ғоя, сюжет, конфликт, ҳаёт ҳақиқати ва бадиий тўқима, ёзувчи маҳорати, ижтимоий муаммолар, инсон психологияси ва ҳк., ва ҳк... Мени эса момоқалдироқ каби гулдирамаган, лекин ҳис этсанг кўксингни ачиштирадиган аччиқ бир ҳақиқат ларзага солди. Эътироф этилмоқ ва унинг эвази... шу  ҳақда айтмоқчиман. Эркин Аъзам Мартин Иден типидаги қаҳрамонларни яратди. Уларнинг бутун интилишлари жамиятда эътироф этилмоққа қаратилгандек менинг назаримда. Табиий ва ниҳоятда инсоний интилиш. Бу васвасадан қай биримиз холимиз ўзи аслида? Ҳеч биримиз. Афсус ва афсусларки, эътироф этилмоқнинг чидаб бўлмас товони, эвази бор! Ҳеч бир жамият (ёки умуман ҳаёт) одамни тўловсиз эътироф этмайди. Ўша одам эътироф этилмоққа  эвазсиз юз карра муносиб бўлса-да. Ҳаётинг, эътиқодинг, обрўйинг, муҳаббатинг, бахтинг, орзуларинг, жасоратинг... энг ардоқли нарсаларингни сўрайди у. Руҳини эвазга берган Фауст кабидирсан, эй одамзод!.. Эркин Аъзам шу аччиқ ҳақиқатни жо этди романига. Биз китобхонлар эса чидамаяпмиз, “бўрттирилган” деяпмиз. Бу ҳақиқат биз ҳақимизда, уни тан олгимиз келмаяпти эҳтимол... Дарвоқе, буюк Лев Толстой ҳам “Уруш ва тинчлик” қаҳрамонлари ҳақидаги саволга “Уларнинг реал ҳаётда прототиплари йўқ” деб жавоб берган. Прототиплар ҳақидаги ҳамма гаплар адабиётшуносларга тегишли. Эркин ака, умрингиз узоқ бўлсин! Момоқалдироқдай гулдираган асарлар кутамиз яна!                               Нодира Офоқ,         филология фанлари доктори

O‘zbekiston xalq yozuvchisi Erkin Aʼzam 76 yoshda.

Yangi kitob DAʼVO Odamzod o‘zi bilib-bilmay hayotda o‘rin talashib, goh asosli, goh beasos nimalargadir talpinib, da‘vo qilib yashaydi. Yo pinhona, yo oshkora bu musobaqada har doim ham to‘g‘riligu halollikning qo‘li baland kelavermaydi. Ammo taskin shuki, insoniy mardlik, tantilik oxir-oqibat ustun chiqib, hayot mantig‘i barini o‘rni-o‘rniga qo‘yadi. O‘zbekiston xalq yozuvchisi Erkin Aʼzamning ushbu “Daʼvo” nomli yangi romanida anashu masalalarda bahs yuritiladi. Asar lotin va kirill alifbosida nashr etilgan. Muharrir: Sobirjon Yoqubov Nashriyot: “Maʼnaviyat” O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi Axborot xizmati

Бугун ўзбек адабиётининг йирик вакили, Ўзбекистон халқ ёзувчиси Эркин Аъзам таваллуд топган кун. Адиб 1950-йил 10-августда Сурхондарё вилоятининг Бойсун туманида дунёга келган. Мактаб йилларидаёқ бошланган ижод йўли 1977-йилда "Чироқлар ўчмаган кеча" тўплами билан ўзбек насрига иқтидорли бир қалам соҳиби кириб келганидан дарак берди.     Адиб ўзининг қатор ҳикоя, қисса, роман, киноқисса, драматик ва публицистик асарлари  билан ўқувчи қалбидан мустаҳкам ўрин эгаллади.     Эркин Аъзам ижоди — давр ва инсон тақдирини теран англаш, ҳаётнинг нозик қатламларини  самимият билан ифодалаш маҳоратининг намунасидир.     "Тафаккур" журнали бош муҳаррири сифатидаги фаолияти орқали ҳам у ўзбек маънавий-адабий муҳитига беқиёс ҳисса қўшиб келмоқда.     Устоз адибни таваллуд куни билан чин қалбдан табриклаймиз! Ижодий илҳом, мустаҳкам соғлиқ ва узоқ умр тилаймиз!

"Жадид" газетасининг ушбу сонида Олимжон Давлатовнинг Эркин Аъзамнинг "Момақалдироқ остида сайр" романи таҳлилига бағишланган мақоласи чоп этилди.

#audiohikoya Erkin A’zamning “Qiyofadosh” hikoyasi: Qayerga bormayin, negadir avval ko‘hna, tashlandiq bog‘-rog‘larni aylangim keladi. Obod, yashnab-gurkurab turganlari-chi, yoqmaydimi, dersiz? Bunisini endi goho egasini ham hayratlarga soladigan savdoyiroq fe’limizdan so‘raysiz. Olamgir Abdiyev o‘qidi. Rasmiy sahifalarimiz👇 Telegram | Instagram | X | YouTube

"Биласизми, биз бугун қандай замонда яшаяпмиз? Энди бизнинг ҳар биримизга алоҳида бир қўрғон керак! Деворлари шундай баланд, ўзи шундай пинҳон қўрғонки, на отдан бўйлаб бизни кўра оласиз, на осмондан қараб! Бу шундай бир қўрғонки, гоҳ юксак юлдузлар орзусида, гоҳ заминдаги майда бир ҳавасчалар илинжида ўртаниб, баъзан ўзимиз ҳам ўзимизни йўқотиб, тополмай сарсон юрамиз… Аммо, қўрғонимиз муттасил ҳаракатда— улкан бир кеманинг бағрида у. Кемадан тушиб қолиб бўлмаса — жон ширин, дунё қурғур умидли…" ( Эркин Аъзамнинг "Пиёда" ҳикоясидан).

Очиқлик, ошкоралик бўлмаса, майда гап кўпаяди – Эркин Аъзам Адабиётнинг атрофида ёзиб-чизиб юрадиган одам сифатида шу музейдан, ашёларидан фойдаланаман, шу маънода манфаатдорлигим, қарзим бор. Уни асраш борасида бутун халқнинг қарзи бор. Чунки бу Навоийга тегишли жой! Oʻz: https://oyina.uz/uz/article/4866 Ўз: https://oyina.uz/kiril/article/4867 Расмий саҳифаларимиз👇 Telegram | Facebook | X | Instagram

https://uza.uz/oz/posts/shofiyev-obidjon-baxtiyorovichning-filologiya-fanlari-doktori-dsc-dissertatsiya-ishi-himoyasi-togrisida_882549

#MuzeyMunosabat Ochiqlik, oshkoralik bo‘lmasa, mayda gap ko‘payadi – Erkin A’zam Bunday xom ishni kim qilyapti, Madaniyat vazirligimi? “Dushman” kim o‘zi? Biz bilmayapmiz-da. Bundan davlatimiz rahbarining xabari bo‘lmasa kerak. Batafsil: https://oyina.uz/uz/article/4866 Rasmiy sahifalarimiz👇 Telegram | Instagram | X | YouTube

Assalomu alaykum! “Favvorafilm” kinostudiyasi kamina haqda “Olimning nurli yo‘li” nomli film ishlagan. Ushbu filmda aziz ustozim O‘zbekiston xalq yozuvchisi, “Tafakkur” jurnali bosh muharriri Erkin A’zamning nihoyatda samimiy intervyusi berilgan. 2005-2008-yillarda to‘rt yilga yaqin ushbu jurnalda ustozga o‘rinbosar bo‘lib ishlagan davrlarimni eslaganlar. Ustoz Erkin A'zamdan va “Favvorafilm” rahbari Keldiyor aka Xo'jayorovdan benihoya minnatdorman! Ehtirom ila, Nurboy Jabborov ──── • ✤ • ──── Ассалому алайкум! “Фавворафильм” киностудияси камина ҳақда “Олимнинг нурли йўли” номли фильм ишлаган. Ушбу фильмда азиз устозим Ўзбекистон халқ ёзувчиси, “Тафаккур” журнали бош муҳаррири Эркин Аъзамнинг ниҳоятда самимий интервьюси берилган. 2005-2008 йилларда тўрт йилга яқин ушбу журналда устозга ўринбосар бўлиб ишлаган даврларимни эслаганлар. Устоз Эркин Аъзамдан ва “Фавворафильм” раҳбари Келдиёр ака Хўжаёровдан бениҳоя миннатдорман! Эҳтиром ила, Нурбой Жабборов Telegram / Facebook

Kecha Oʻzbekiston xalq yozuvchisi Erkin Aʼzamni yoʻqlagani bordik.   Erkin aka bilan shaxsan tanishganimga ham yigirma yil boʻlibdi. Talabalik paytimda u kishidan intervyu olgandim, suhbatimiz Fargʻonada chiqadigan “Ovoza” gazetasining 2007-yil 20-dekabr sonida eʼlon qilingandi. Sahifalovchi adashib, Shukur Xolmirzayevning yoshlikdagi rasmini berib yuborgan, yozuvchining oldida biroz xijolat tortgandim. Lekin intervyuga qoʻygan sarlavham Erkin akaga yoqqandi: “Yozganimni bilaman, bilganimni yozaman”.   Erkin aka 2010-yili “Oʻzbekiston adabiyoti va sanʼati” gazetasida chiqqan sheʼrlarimni oʻqib, ancha yaxshi gaplar aytgan, keyin “Tafakkur”da ham bir turkum sheʼrlarimni bergandilar.   U kishi bilan koʻrishmaganimga ancha boʻlib ketgandi. 2023-yili uchrashib qoldik. Erkin aka tahrir va imlo yoʻnalishida qilayotgan ishlarimdan xabardorliklarini, lekin ijoddan yiroqlashmaslik kerakligini aytgandilar.   Kecha ham ijod, ijodkor masʼuliyati, yozuvchi va jamiyat kabi mavzularda gurunglashdik. Ilmiy ish qilayotganimni eshitib, sevindilar. Saʼdulloni yangi kitobi va uning taqdimoti bilan qutlab, yaxshi tilaklar aytdilar.   Bu gaplarni nega yozyapman? 70-yillar avlodi deb ataladigan, sovet davri oxiri va mustaqillik davri boshida milliy adabiyotda oʻzi xos ovoz, katta kuchga aylangan adiblar bugun katta avlodga, otaxon yozuvchi-shoirlarga aylandi. Ularning hayot va ijod yoʻlida keyingi avlodlar uchun ibrat ham, oʻrnak ham bor. Erkin akadagi soʻz masʼuliyati, ijoddan ogʻishmaslik va ijodkor uka-singillarga xayrixohlik koʻpchilik uchun, jumladan, men uchun ham oʻrnakdir.   @oriftolib | Sahifalarimiz

“Ahli zeboni ayaymiz-da” – Erkin A’zam asarlarida ayolning ma’naviy qiyofasi tahlili O‘zbek adabiyotshunosligida O‘zbekiston xalq yozuvchisi Erkin A’zam ijodidagi ayol obrazi masalasi hali alohida tadqiq etilmagan. E’tibor qaratilsa, muallif ijodida bu ayricha ahamiyat kasb etar ekan. Ayollar obrazida yorug‘likdan ko‘ra qora ranglar ortib ketganday. Batafsil: https://oyina.uz/uz/article/4747 Rasmiy sahifalarimiz👇 Telegram | Instagram | X | YouTube