Foundations of physics (Kazemi)

✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨ 🔳 استیون واینبرگ و پوزیتیویسم 🔘 بخش سوم 🔵 مروری بر منش پوزیتیویستی کافمان و مخالفان اتم گرایی نشان می دهد که چنین نگرشی هم بازدارنده و هم ساده لوحانه بوده است. از اینها گذشته، مشاهده‌ی چیزی چه معنایی دارد؟ به تعبیری، کافمان حتی انحراف پرتوهای کاتدی را در میدان مغناطیسی مفروضی مشاهده نکرد: وی مکان لکه نورانی را در انتهای لامپ خلاء زمانی اندازه گرفت که سیم هایی چند دور خاص حول قطعه آهنی در نزدیکی لامپ پیچیده شده و به باتری الکتریکی خاصی وصل شده بودند و با استفاده از نظریه پذیرفته شده ای آن را برحسب مسیرهای پرتو و میدان های مغناطیسی تعبیر کرد. دقیق خواسته باشیم بگوییم، وی حتی این کار را هم نکرد: او احساسات دیداری و لامسه ای خاصی را تجربه کرد و آنها را بر حسب لکه های نورانی و سیم ها و باتری ها توضیح داد: تاریخ‌دانان علم به خوبی می دانند که مشاهده را هرگز از نظریه رهایی نیست. 🔵 ضد اتم گرایی دست آخر زمانی تسلیم شد که در سال ۱۹۰۸ ویلهلم استوالت شیمیدان در کتاب کلیات شیمی عمومی خود اظهار داشت «اینک من پذیرفته ام که مدارک آزمایشگاهی اخیر نشان می دهند طبیعت ماده گسسته یا ذره ای است، مدارکی که فرضیه اتمی هزاران سال بود دنبال آنها می‌گشت ». مدارک آزمایشگاهی که استوالت از آنها سخن می گفت، اندازه گیری های برخورد های مولکولی در حرکت براونی ذرات ریز معلق در مایعات بود، همراه با آزمایش هایی که تامسون برای اندازه‌گیری بار الکترون انجام داده بود. اما اگر درک کنیم که داده های آزمایشگاهی چقدر با نظریه سازگار هستند، به آسانی معلوم می شود که همه کامیابی های نظریه اتمی در شیمی و مکانیک آماری در قرن نوزدهم، حکایت از آن داشت که اینها همه نشانه هایی از هستی اتم ها بودند. 🔵 هایزنبرگ می گوید که اینشتین بعد‌ها درباره رهیافت اولیه پوزیتیویستی اش به نسبیت، تردید کرده است. در خطابه ای که هایزنبرگ به سال ۱۹۷۴ ایراد کرده گفتگویی را به یاد می‌آورد که در اوایل سال ۱۹۲۶ با اینشتین داشته است: به اینشتین گفتم که ما در واقع نمی توانیم مسیر (الکترون در اتم) را مشاهده کنیم و تنها کاری که از ما ساخته است محاسبه فرکانس های نور گسیل شده از اتم، شدت ها و احتمالات گذار های اتم است، نه مسیر واقعی الکترون. از آنجا که منطقی است تنها کمیت هایی را وارد نظریه کنیم که می شود آنها را مشاهده کرد، پس مفهوم مسیرهای الکترون را نباید به نظریه اضافه کنیم. شگفت زده شدم که اینشتین از این استدلال من خشنود نشد. به گمان او، هر نظریه ای در واقع می توانست کمیت هایی داشته باشد که مشاهده پذیر نیستند. تنها با به کار بردن کمیت های مشاهده پذیر نمی‌شود نظریه ی سازگاری ساخت. در این مورد که با او به مخالفت برخاستم به این خاطر که خود او نیز این فلسفه را شالوده نظریه نسبیت خاص اش قرار داده بود، در پاسخ گفت: شاید من در گذشته از این فلسفه استفاده کرده و درباره آن مطالبی نوشته باشم، اما دلیل نمی شود که کار درستی کرده ام. 🔵 حتی پیش از این نیز اینشتین در سخنرانی سال ۱۹۲۲ در پاریس، ماخ را یک مکانیک گرای خوب، اما یک فیلسوف نفرت انگیز خوانده بود. 📚 منبع: کتاب رویای نظریه نهایی، نوشته استیون واینبرگ کانال جذاب فلسفه علم 👇👇👇 @vahidbehmaram1371

https://journals.aps.org/prl/abstract/10.1103/sx1m-pdhz

درمورد فیزیک آواز قناری! Nonlinear Respiratory Biomechanics Broadens the Range of Amplified Dynamics During Birdsong | PRX Life https://share.google/04qXu0NH0zDIcOc7e

✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨ 🔳 اعلام برندگان مدال دیراک سال ۲۰۲۶ توسط ICTP 🔘 چهار فیزیکدان به خاطر مشارکت‌های پیشگامانه‌شان در مکانیک آماری تعادلی و گسترش مفاهیم و روش‌های آن به مکانیک آماری غیرتعادلی، مسائل بهینه‌سازی، علوم اعصاب نظری و در نهایت، هوش مصنوعی مشترکاً برنده این جایزه شدند. 🔷 دیپاک دار 🔷 مارک مزارد 🔷 هایم سومپولینسکی 🔷برنارد دریدا 🔵 مرکز بین‌المللی فیزیک نظری (ICTP)، مدال دیراک سال ۲۰۲۶ خود را به چهار فیزیکدانی اهدا کرد که مشارکت‌های مهمی در «مکانیک آماری» داشته‌اند؛ چارچوبی که فیزیکدانان برای توصیف رفتار جمعی سیستم‌های دارای اجزای متعدد از آن بهره می‌برند. این دانشمندان از این چارچوب برای کاوش در مفاهیم گسترده‌ای در فیزیک نظری استفاده کرده‌اند که پیامدهایی برای پیشرفت‌های دنیای واقعی، از مطالعه سیستم‌های زیستی گرفته تا بازارهای مالی و هوش مصنوعی، به همراه داشته است. 👈 لینک خبر کانال جذاب فلسفه علم 👇👇👇 @vahidbehmaram1371

Black hole singularity is a surface not a point چکیده: در ادبیات عمومی و جاهای دیگر به طور گسترده تکرار می‌شود که تکینگی در مرکز یک سیاه‌چاله یک نقطه است. این درست نیست. دو ناظر که همزمان در امتداد دو مسیر زاویه‌ای مختلف به درون یک سیاه‌چاله کروی سقوط آزاد می‌کنند، در تکینگی مرکزی با یکدیگر روبرو نمی‌شوند؛ بلکه، آنها ارتباط علّی با یکدیگر را از قبل، وقتی بسیار دور از تکینگی هستند، از دست می‌دهند. برخلاف شهود، در نسبیت عام، دو نقطه می‌توانند از نظر مکانی نزدیک اما از نظر علّی دور باشند. تکینگی یک سطح است نه یک نقطه. داستان سیاه‌چاله‌های چرخان پیچیده‌تر است، اما همین نتیجه گیری صادق است. برای یک سیاه‌چاله چرخان، سطح تکین تقریباً به طور قطع در افق داخلی آن قرار دارد، جایی که حتی کوچکترین اختلالات کلاسیک یا کوانتومی، ناپایداری تورمی را شعله‌ور می‌کنند و باعث فروپاشی به یک سطح تکین فضامانند می‌شوند. پیامدهایی برای گرانش کوانتومی وجود دارد. در این مقاله استدلال شده است که صرف نظر از نظریه نهایی گرانش کوانتومی، حالت‌های کوانتومی یک سیاه‌چاله احتمالاً در سطح تکین دوبعدی آن قرار دارند که با جو داغ تابش هاوکینگ در افق رویداد سیاه چاله در تعادل ترمودینامیکی قرار دارد. https://share.google/G8xNXlHkNFDrXhrul

📌موضوع وبینار ۶۳: پیشرفت‌های اخیر و وضعیت کنونی رایانه‌های ابررسانا ⚛️ آیا رایانه‌های کوانتومی ابررسانا تا سال ۲۰۳۰ وارد زندگی واقعی می‌شوند و چه کاربردهایی خواهند داشت؟ 🎤 سخنران: 🔸دکتر ایمان میرزایی - دکترای فیزیک از دانشگاه ژنو سوئیس - پسا دکتری در موسسه اطلاعات و اپتیک کوانتومی آکادمی علوم اتریش - عضو هیات علمی فیزیک دانشگاه تربیت مدرس تهران 🗓️ زمان برگزاری: دوشنبه ۱۹ مردادماه ۱۴۰۵ ساعت ۱۷ تا ۱۹ 📣 مخاطبین رویداد: ✅ دانشجویان، فارغ التحصیلان، اساتید علوم پایه و سایر علاقه‌مندان به کسب دانش در این حوزه 🔗برای ثبت نام وارد لینک زیر شوید: https://evnd.co/VBiLg

✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨ 🔳 استیون واینبرگ و پوزیتیویسم 🔘 بخش دوم 🔵 پوزیتیویسم از راه های دیگری نیز آسیب زد که چندان شناخته شده نیستند. در سال ۱۸۹۷ جی جی تامسون آزمایش معروفی انجام داد که عموماً با کشف الکترون یکی پنداشته می شود. فیزیکدان ها چند سالی می شد درگیر پدیده اسرار آمیز پرتو های کاتدی بودند. نخستین بار در قرن نوزدهم که پرتوهای کاتدی کشف شدند، کسی از ماهیت آنها خبر نداشت. آنگاه تامسون انحراف پرتوهای کاتدی را به هنگام عبور از درون لامپ تخلیه اندازه گرفت که بر اثر میدان های الکتریکی و مغناطیسی ایجاد می شد. وی دریافت که مقدار انحراف این پرتوها سازگار است با این فرضیه که آنها متشکل از ذراتی هستند حامل مقدار معینی بار الکتریکی و مقدار معینی جرم و همیشه نسبت جرم به بار الکتریکی آنها یکسان است. از آنجا که معلوم شد جرم الکترون ها از جرم اتم ها به مراتب کوچکتر است، تامسون نتیجه گرفت این ذرات تشکیل دهنده های بنیادی اتم ها و بار الکتریکی همه جریان های الکتریکی در سیم ها، اتم ها، و نیز لامپ های پرتوهای کاتدی هستند. این بود که خود تامسون و تاریخ دان ها او را کاشف نوع جدیدی از ماده قلمداد کردند، ذره ای که نام خود را از جریان در نظریه الکترولیز، یعنی الکترون، به عاریت گرفت. 🔵 این آزمایش را همزمان والتر کافمان نیز در برلین انجام داده بود. تفاوت عمده میان آزمایش کافمان و تامسون در این بود که آزمایش کافمان بهتر بود، چون نتیجه ای که برای نسبت جرم به بار الکترون به دست داد نزدیکتر از نتیجه تامسون به مقدار امروزی آن بود.اما کافمان را کاشف الکترون نمی دانند، زیرا او هرگز به این فکر نکرد که ذره تازه ای کشف کرده است.تامسون با سنت انگلیسی کار می‌کرد که سردمداران آن نیوتون، دالتون ، و پراوت بودند و آن سنت اتم گرایی بود که در باب اتم ها و اجزای تشکیل دهنده آنها گمانه زنی می کرد. 🔵 اما کافمان پوزیتیویست بود و باور نداشت کار فیزیکدان ها این است که درباره آنچه مشاهده پذیر نیست گمانه زنی کنند.از این رو کافمان گزارش نکرد که ذره ای جدید کشف کرده است، بلکه تنها به گزارش این نکته اکتفا کرد که آنچه در پرتو کاتدی جریان داشت، بار الکتریکی به جرم نسبت معینی دارد. 🔵 آنچه از این داستان می آموزیم، تنها این نیست که پوزیتیویسم به کار کافمان لطمه زد. تامسون که باور کرده بود ذره ای بنیادی کشف کرده است، آزمایش های دیگری انجام داد تا خواص این ذره را تعیین کند. او به ذراتی با همین نسبت جرم به بار الکتریکی برخورد که در رادیو اکتیویته و از فلزات گرم گسیل می شدند و نخستین آزمایش اندازه گیری بار الکتریکی الکترون را انجام داد . تامسون با این اندازه گیری، همراه با آزمایش های پیشین که برای اندازه‌گیری نسبت بار الکتریکی به جرم انجام داده بود، توانست جرم الکترون را اندازه بگیرد. در واقع مجموع همه این آزمایش ها، به ادعای تامسون که کاشف الکترون است، اعتبار می بخشد و اگر او باور نداشت که می تواند ذره ای را مطالعه کند که در آن روزگار نمی شد آن را مستقیماً مشاهده کرد، هرگز این آزمایش ها را انجام نمی‌داد. 📚 منبع: کتاب رویای نظریه نهایی، نوشته استیون واینبرگ کانال جذاب فلسفه علم 👇👇👇 @vahidbehmaram1371

هم در ترمودینامیک کلاسیک و هم در ترمودینامیک کوانتومی مرسوم، کمیت‌های فیزیکی معمولاً مقادیر عینی دارند که مستقل از مشاهدات ما تعریف می‌شوند. یعنی ما به «کار انجام شده توسط یک گاز» یا «آنتروپی گاز» اشاره می‌کنیم، صرف نظر از اینکه چگونه و توسط کدام عامل ارزیابی شده اند. در مقاله زیر، این رویکرد در زمینه ترمودینامیک کوانتومی مورد پرسش قرار گرفته است. بخصوص که در فهم مرسوم از نظریه کوانتومی انتصاب مقادیر عینی به کمیات مختلف، یعنی مستقل از مشاهده یک مشاهده گر، چالش برانگیز و حتی نادرست درنظر گرفته می شود. Coarse-grained quantum thermodynamics: Observation-dependent quantities, observation-independent laws https://journals.aps.org/prresearch/abstract/10.1103/gcyn-18tv

برگزاری کنفرانس فیزیک ایران ۱۴۰۵ به صورت برخط اخبار انجمن فیزیک ایران کنفرانس فیزیک ایران به عنوان اصلی‌ترین گردهمایی علمی سالانه‌ انجمن فیزیک ایران که هرساله و به طور پیوسته در طی ۴۲ سال گذشته بدون وقفه برگزار شده است، امسال از تاریخ ۲ تا ۵ شهریورماه به دلیل شرایط فعلی به‌صورت برخط برگزار خواهد شد. سایت کنفرانس:‌www.psi.ir/f/physics1405 ... @psinews مطالعه‌ی بیشتر در سایت انجمن فیزیک

در سال ۱۹۱۵، آلبرت اینشتین معادلات میدان نسبیت عام را منتشر کرد؛ معادلاتی که نگاه ما به گرانش، فضا و زمان را برای همیشه دگرگون کردند. اما شاید عجیب به نظر برسد که نزدیک به ۳۷ سال طول کشید تا ریاضیدانان ثابت کنند این معادلات واقعاً می‌توانند به عنوان یک قانون پیش‌بینی‌کننده برای تکامل جهان عمل کنند. مشکل این نبود که معادلات اینشتین جواب نداشتند. خیلی زود، کارل شوارتزشیلد نخستین پاسخ دقیق آن‌ها را پیدا کرد؛ پاسخی که امروزه آن را به عنوان راه‌حل سیاهچالهٔ شوارتزشیلد می‌شناسیم. پرسش اصلی، عمیق‌تر از پیدا کردن چند جواب خاص بود: اگر وضعیت گرانشی جهان را در یک لحظه مشخص بدانیم، آیا معادلات اینشتین می‌توانند آیندهٔ فضا-زمان را به طور یکتا تعیین کنند؟ یا ممکن است از یک وضعیت اولیه، چند جهان متفاوت به وجود بیاید؟ این همان چیزی است که در ریاضیات به آن مسئلهٔ کوشی (Cauchy Problem) یا مسئلهٔ مقدار اولیه می‌گویند. اگر پاسخ این سؤال منفی بود، نسبیت عام هرچند از نظر هندسی بسیار زیبا و شگفت‌انگیز به نظر می‌رسید، اما به عنوان یک نظریهٔ فیزیکی، قدرت پیش‌بینی خود را از دست می‌داد. در واقع، دیگر نمی‌توانستیم مطمئن باشیم که دانستن وضعیت امروز جهان، آیندهٔ آن را مشخص می‌کند. کسی که این حلقهٔ گمشده را کامل کرد، ریاضیدان و فیزیکدان برجستهٔ فرانسوی ایوون فوره-بروآ (Yvonne Fourès-Bruhat) بود که بعدها با نام ایوون شوکه-بروآ (Yvonne Choquet-Bruhat) شناخته شد. او در مقاله‌ای که سال ۱۹۵۲ در مجلهٔ معتبر Acta Mathematica منتشر کرد، نشان داد اگر دستگاه مختصات مناسبی انتخاب شود، ساختار پنهان معادلات اینشتین آشکار می‌شود. در این دستگاه مختصات، بخش مربوط به تکامل زمانی معادلات رفتاری شبیه معادلات موج پیدا می‌کند؛ معادلاتی که ریاضیدانان ابزارهای قدرتمندی برای تحلیل آن‌ها در اختیار دارند. شوکه-بروآ سپس ثابت کرد که اگر داده‌های اولیه شرایط لازم را داشته باشند، دست‌کم برای مدت کوتاهی، یک فضا-زمان وجود خواهد داشت که دقیقاً از همان داده‌ها به دست می‌آید و این پاسخ نیز ــ به جز تفاوت‌های ناشی از انتخاب دستگاه مختصات ــ یکتا است. همچنین معادلات قیدی نسبیت عام مشخص می‌کنند که اصلاً چه داده‌های اولیه‌ای از نظر فیزیکی مجاز هستند. البته این قضیه محدودیت‌های مهمی هم دارد. واژهٔ «محلی» (local) در اینجا به این معناست که تضمینی وجود ندارد فضا-زمان تا ابد بدون مشکل باقی بماند. ممکن است در ادامهٔ تکامل، تکینگی‌هایی مانند آنچه در مرکز سیاهچاله‌ها یا در لحظهٔ آغاز جهان انتظار داریم، شکل بگیرند. همچنین منظور از «یکتا بودن» این نیست که هر دستگاه مختصات، جهان متفاوتی را توصیف می‌کند؛ در نسبیت عام آزادی انتخاب مختصات وجود دارد و دستگاه‌های مختصات مختلف می‌توانند دقیقاً یک واقعیت فیزیکی را با زبان‌های متفاوت بیان کنند. این داستان در سال ۱۹۶۹ گام مهم دیگری برداشت. ایوون شوکه-بروآ به همراه ریاضیدان برجسته رابرت گروخ (Robert Geroch) نشان دادند که برای هر مجموعهٔ معتبر از داده‌های اولیه، یک بزرگ‌ترین گسترش سراسری هذلولوی (maximal globally hyperbolic development) وجود دارد و این گسترش نیز تا همان آزادی انتخاب مختصات، یکتا است. این نتیجه یکی از ستون‌های اصلی بنیان ریاضی نسبیت عام مدرن به شمار می‌رود. شاید تصور شود این نتایج صرفاً بحث‌هایی انتزاعی در ریاضیات هستند، اما حقیقت کاملاً برعکس است. تمام شبیه‌سازی‌های امروزی از برخورد و ادغام سیاهچاله‌ها، تشکیل امواج گرانشی و بسیاری از محاسبات ابررایانه‌ای بر همین بنیان استوارند. وقتی ابررایانه‌ها برخورد دو سیاهچاله را لحظه‌به‌لحظه محاسبه می‌کنند، در واقع از این حقیقت استفاده می‌کنند که معادلات اینشتین را می‌توان به صورت یک سامانهٔ تکاملی حل کرد، نه صرفاً مجموعه‌ای از روابط هندسی ایستا. ایوون شوکه-بروآ در سال ۱۹۷۹ نخستین زنی شد که به آکادمی علوم فرانسه راه یافت؛ افتخاری تاریخی که نام او را در کنار بزرگ‌ترین دانشمندان این کشور قرار داد. اما شاید مهم‌ترین دستاورد او نه یک عنوان افتخاری، بلکه تغییری عمیق در درک ما از نسبیت عام بود. او نشان داد که هندسهٔ فضا-زمان فقط تصویری ایستا از جهان نیست؛ بلکه می‌تواند قانونی برای تحول و تغییر جهان در گذر زمان باشد. به بیان دیگر، معادلات اینشتین فقط شکل فضا-زمان را توصیف نمی‌کنند، بلکه اگر وضعیت امروز جهان را بدانیم، مسیر آیندهٔ آن را نیز ــ تا جایی که تکینگی‌ها مانع نشوند ــ تعیین می‌کنند. @ScienceTodaymag .

✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨ 🔳 جان بل، علیه «اندازه‌گیری» 🔵 در آغاز، فیلسوفانِ طبیعت می‌کوشیدند تا جهانِ پیرامون خود را درک کنند. آن‌ها در مسیرِ این تلاش، به ایده‌ی بزرگی دست یافتند: طراحیِ موقعیت‌هایِ ساده‌ مصنوعی که در آن‌ها، تعداد عواملِ دخیل به حداقل کاهش یابد. تقسیم کن و پیروز شو، علوم تجربی متولد شد. اما آزمایش یک ابزار است و هدف همچنان باقی است، یعنی درک جهان. اگر بخواهیم مکانیک کوانتومی را صرفاً به عملیات‌هایِ ناچیزِ آزمایشگاهی محدود کنیم، در واقع به این پروژه‌ی عظیم خیانت کرده‌ایم. یک صورت‌بندیِ جدی، نباید جهانِ پهناورِ بیرون از آزمایشگاه را نادیده بگیرد. 👤 جان استوارت بل 📚 منبع: John Bell. “Against ‘measurement’”. In: Physics world 3.8 (1990), p. 33. کانال جذاب فلسفه علم 👇👇👇 @vahidbehmaram1371

آینه و پایه‌ی اپتومکانیکش که پرینت ۳ بعدی شده است. برگرفته از: https://weinacht.physics.sunysb.edu/projects/3d-printing-optomechanics

تصاویر مینیاتوری، و جدول قطعات اپتومکانیک، شامل کد کاتالوگ thorlabs و کد متناظر در کتابخانه‌ی قطعات به نشانی: https://3d.nih.gov/ برای پرینت ۳ بعدی قطعات اپتومکانیکی کتابخانه‌ای از فایل‌های لازم موجوده که توش هر قطعه یک کد داره. با کمک عکس و جدول ارسالی ببینید که چه قطعه‌ی اپتومکانیکی رو می‌خواهید و کدش رو یادداشت کنید. بعد به سایت مراجعه کنید و با جستجوی کد در بالای صفحه فایل‌های قطعه رو دانلود کنید. یه فایل راهنما هم هست برای توضیحات هر قطعه‌. اگه برای دانلود فایل‌ها مشکلی بود پیام بدید. برگرفته از مقاله‌ی زیر: E. C. Julie et al, Design and Implementation of Three-Dimensional Printable Optomechanical Components, J. Chem. Educ. 2020, 97, 3673−3682 لینک مقاله: https://doi.org/10.1021/acs.jchemed.0c00631

نمونه‌ی آزمایش تداخل‌سنج مایکلسون با قطعات اپتومکانیکی پرینت ۳ بعدی شده. این آزمایش بنیادین، بسیار مهم و پر کاربرده. آزمایش ماهیت موجی نور رو نشون میده، مثل امواج روی سطح حوض یا دریا که با هم تداخل می‌کنند... تو آزمایشگاه اپتیک، وقتی می‌خوام یه لنز، آینه، منشور، یا هر قطعه اپتیکی دیگه رو در آزمایش نصب کنم، از پایه‌ها و وسایلی استفاده میکنم که به اپتومکانیک معروفند: قطعاتی مکانیکی که مهار، نصب، حرکت دادن، و تنظیم دقیق قطعات اپتیکی رو انجام میدن. دوست عزیزی در کامنت فرسته‌ی قبلی پرسید که آیا می‌شه قطعات اپتومکانیکی رو هم پرینت ۳ بعدی کرد: البته که می‌شه. در فرسته بعدی این رو براتون می‌نویسم. ویدئو برگرفته از مقاله‌ی زیر: E. C. Julie et al, Design and Implementation of Three-Dimensional Printable Optomechanical Components, J. Chem. Educ. 2020, 97, 3673−3682 لینک مقاله: https://doi.org/10.1021/acs.jchemed.0c00631 #اپتومکانیک #اپتیک #آزمایشگاه #پرینت۳بعدی

[2607.18351] Probing gravitational interaction between milligram optomechanical oscillators operating in the quantum regime https://arxiv.org/abs/2607.18351

✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨✨ 🔳 استیون واینبرگ و پوزیتیویسم 🔘 بخش اول 🔵 پوزیتیویسم در تولد مکانیک کوانتومی مدرن نقش به سزایی ایفا کرده است. نخستین مقاله مهم هایزنبرگ در سال ۱۹۲۵ با این مشاهده آغاز می شود که « به خوبی معلوم شده است قواعد صوری زیربنایی (نظریه کوانتومی سال ۱۹۱۳ بور» برای محاسبه کمیت های مشاهده‌ پذیری چون انرژی اتم هیدروژن را می‌توان به شدت مورد انتقاد داد، از این نظر که عناصر اصلی آنها روابطی هستند میان کمیت هایی در اصل مشاهده ناپذیرند، از جمله مکان و تندی دوران الکترون». به خاطر پوزیتیویسم، هایزنبرگ در نسخه مکانیک کوانتومی اش تنها مشاهده پذیر ها را راه داد، از جمله آهنگ گذار خود به خودی اتم از حالتی به حالت دیگر بر اثر گسیل کوانتوم تابش. اصل عدم قطعیت که یکی از بنیادی‌ترین روابط تعبیر احتمالاتی مکانیک کوانتومی است، بر شالوده تحلیل پوزیتیویستی هایزنبرگ درباره محدودیت هایی استوار است که هنگام اندازه گیری همزمان مکان و تکانه ذره با آن روبرو می شویم. 🔵 اگر چه پوزیتیویسم برای اینشتین و هایزنبرگ حائز اهمیت بوده است، اما همان قدر که سودمند بوده، آسیب هم رسانده است. اما پوزیتیویسم، برخلاف جهان بینی مکانیکی، همچنان هاله هیبت اش را حفظ کرده است تا همچنان بماند و در آینده آسیب رسان باشد. جورج گیل علت جدایی کنونی میان فیزیکدان ها و فلاسفه را پوزیتیویسم می داند. 🔵 در آغاز قرن بیستم، پوزیتیویسم در بطن مخالفت با نظریه اتمی جای داشت. قرن نوزدهم شاهد جان گرفتن شکوهمند دوباره ایده دیرین دموکریتوس و لئوسیپوس بود که ماده از اتم ساخته شده است و جان دالتون و امادئو آواگادرو و جانشینان شان با استفاده از نظریه اتمی توانستند قواعد شیمی، خواص گازها، و سرشت گرما را درک کنند. نظریه اتمی بخشی از زبان آن روزگار فیزیک و شیمی شده بود. با وجود این، پیروان پوزیتیویسم ارنست ماخ آن را به حساب انحراف از دستورالعمل علم می گذاشتند، زیرا اتم ها را نمی شد با هیچ روش قابل تصوری در آن زمان مشاهده کرد. پوزیتیویست ها حکم دادند که دانشمندان باید به گزارش نتایج مشاهده بپردازند، برای مثال بگویند که برای ساختن بخار آب به ترکیب دو حجم از هیدروژن و یک حجم از اکسیژن نیاز است و خود را با گمانه زنی هایی درباره ایده های متافیزیکی مشغول نسازند و نگویند که هر مولکول بخار آب متشکل است از دو اتم هیدروژن و یک اتم اکسیژن، چون نمی‌توانند این اتم ها یا مولکول ها را مشاهده کنند. خود ماخ هرگز نتوانست با هستی اتم ها کنار آید. در سال ۱۹۱۰ که اتم گرایی را همگان پذیرفته بودند، ماخ در مناظره ای که با پلانک داشت، چنین می نویسد « اگر باور به هستی اتم ها تا این اندازه حیاتی است، آنگاه من از فکر کردن به روش فیزیکی چشم پوشی می‌کنم.‌من فیزیکدانی حرفه ای نخواهم بود و اعتبار دانشمندی ام را پس خواهم داد». 🔵 ایستادگی در برابر اتم گرایی اثر به ویژه ناخوشایندی در عقیم کردن مقبولیت مکانیک آماری داشته است. مکانیک آماری نظریه های فروکاهندگان است که گرما را بر حسب توزیع آماری انرژی های اجزای هر سامانه تعبیر می‌کند. تعمیم این نظریه در آثار ماکسول، بولتسمان، گیبس و دیگران یکی از پیروزی های علم قرن نوزدهم بود و پوزیتیویست ها در رد آن بدترین اشتباهی را مرتکب شدند که یک دانشمند می توانست بکند و آن این است که وقتی کامیابی صورت گرفت، آن را تشخیص ندهند. 📚 منبع: کتاب رویای نظریه نهایی، نوشته استیون واینبرگ کانال جذاب فلسفه علم 👇👇👇 @vahidbehmaram1371

💥سلسله سمینارهای بین‌المللی رویداد پلی‌هک ✴️ فراتر از VQE: افق‌های نوین شیمی کوانتومی و رایانش کوانتومی 🎤 سخنران: Alain Chancé، ریاست شرکت MolKet SAS در اولین روز از مجموعه از سلسله سخنرانی‌های بین‌المللی رویداد پلی هک، مفتخریم تا میزبان جناب آقای Alain Chancé، ریاست محترم شرکت Molket و نویسنده کتاب «شیمی کوانتومی و محاسبات برای علاقه مندان» هستیم. این سخنرانی نتایج تحقیقات پیشگامانه در حوزه شیمی کوانتومی تا عرصه نوآوری و کارآفرینی در دنیای واقعی را در بر می‌گیرد. 📆 تاریخ برگزاری: ۹ مرداد ۱۴۰۵ ⏰ زمان برگزاری: ۱۱ الی ۱۲:۳۰ (به وقت تهران) 🔗 می‌توانید از طریق لینک زیر در وبینار شرکت نمایید: https://bluemeet.aut.ac.ir/ch/PolyhaQ/guest 💫 با پلی‌هک همراه باشید. ⭐ هکاتون کوانتومی پلی‌تکنیک تهران #QuantumComputing #QuantumChemistry #VQE #QuantumStartups #DeepTech #Entrepreneurship #MolKet #QuantumInnovation #Webinar #PolyhaQ #کوانتوم #پلی_هک #پلی_تکنیک #فیزیک #هکتون #محاسبات_کوانتومی #دوره_آموزشی #دانشگاه_صنعتی_امیرکبیر

در هفته‌ای که گذشت، شایان اویس‌قرن به پاس مشارکت گسترده‌اش در نظریه الگوریتم‌ها، مدال چرتکه (IMU Abacus Medal 2026)، معتبرترین جایزه در علوم کامپیوتر نظری، را دریافت کرد. مبارک او، خانواده عزیزش و همه ایرانی‌ها. مجله کوانتا در اینجا نوشته خوبی در توضیح کار شایان منتشر کرده. شایان استاد دانشگاه واشینگتن و متولد ۱۳۶۵ در اصفهان است. ---------------------------------------------- @sitpor  |  sitpor.org instagram.com/sitpor_media

کامپیوتر کوانتومی در دمای اتاق با بیش از ۱۰۰ کیوبیت! SAXON Q Launches Commercial Diamond-Based NV-Center Quantum Computing Systems https://share.google/CFDaxvoWm82VDXeRX