Particle Physics

در هفته‌ای که گذشت، شایان اویس‌قرن به پاس مشارکت گسترده‌اش در نظریه الگوریتم‌ها، مدال چرتکه (IMU Abacus Medal 2026)، معتبرترین جایزه در علوم کامپیوتر نظری، را دریافت کرد. مبارک او، خانواده عزیزش و همه ایرانی‌ها. مجله کوانتا در اینجا نوشته خوبی در توضیح کار شایان منتشر کرده. شایان استاد دانشگاه واشینگتن و متولد ۱۳۶۵ در اصفهان است. ---------------------------------------------- @sitpor  |  sitpor.org instagram.com/sitpor_media

چگونه امی نوتر تنها با استفاده از ریاضیات، زیبایی فیزیک را به نمایش گذاشت؟ قوانین بقای کمیت‌هایی مانند انرژی یا تکانه، از مفاهیم اساسی فیزیک هستند که توسط یکی از قهرمانان گمنام تاریخ بررسی شدند. فیزیک‌دانانی مانند آیزاک نیوتون، آلبرت اینشتین و رابرت اوپنهایمر نام‌هایی کاملاً آشنا هستند. شهرت آن‌ها باعث شده تا به نمادهای فرهنگی تبدیل شوند و نامشان در کتاب‌های درسی علوم و تاریخ به چشم بخورد. اما وقتی نام امی نوتر (Emmy Noether) را می‌آورید، بسیاری از افراد سر تکان می‌دهند و می‌گویند: «تا به حال اسمش را نشنیده‌ام.» این واقعاً مایه تأسف است، زیرا این متفکر درخشان هم در ریاضیات و هم در فیزیک انقلابی به پا کرد. بینش‌های او پایه و اساس نظریه‌های فیزیکی تثبیت‌شده امروزی را تشکیل می‌دهد؛ از «مدل استاندارد فیزیک ذرات» که بنیادی‌ترین ذرات جهان ما را توصیف می‌کند، تا «نظریه نسبیت» که جهان را در مقیاس‌های کیهانی و زیراتمی مشخص می‌کند. آنچه در مورد کار نوتر بسیار چشمگیر است، ماهیت کاملاً ریاضی آن است. برخلاف قوانین فیزیکی، قضیه نوتر از نظر ریاضی کاملاً اثبات شده است. تا زمانی که به مبانی ریاضیات باور داشته باشیم، این قضیه بدون استثنا معتبر است و همین موضوع آن را به ابزاری بی‌نهایت قدرتمند تبدیل می‌کند. برای مثال در دهه‌های 1950 و 1960، دانشمندان توانستند برخی از ذرات بنیادی (اصلی‌ترین بلوک‌های سازنده ماده) را صرفاً بر اساس ملاحظات تقارن پیش‌بینی کنند.. ادامه مطلب @ScienceTodaymag

دانشی که امروز به عنوان «مکانیک کوانتومی» می‌شناسیم، عنوان پایان‌نامه پل دیراک در ۱۹۲۶ بوده است. در تصویر، پایان‌نامه دست‌نویس دیراک با عنوان «مکانیک کوانتومی» را می‌بینید که از سرچشمه‌های آغازین فیزیک کوانتوم است. برخی دیراک را از نظر سواد ریاضی و مبانی نظری، تنها رقیب جدی هم‌عصر اینشتین می‌دانند و برخی مانند استیون هاوکینگ دیراک را بزرگ‌ترین فیزیک‌دان نظری از زمان آیزاک نیوتن تاکنون دانسته‌اند. مشاهده تز دکترای دیراک @ScienceTodaymag

تقریب دو-لگاریتمی (Double-Logarithmic Approximation) یکی از مهم‌ترین ابزارهای تحلیلی در فیزیک انرژی‌های بالا است. این مقاله با نگاهی تاریخی، روند شکل‌گیری، تکامل و کاربردهای این تقریب را در طول هفت دهه‌ی گذشته و جایگاه آن در پژوهش‌های امروز مرور می‌کند. https://arxiv.org/abs/2607.00771

پادکست: نظریه‌های انرژی تاریک • شاون کارول Theories of Dark Energy Mindscape Podcast | Sean Carroll ثابت کیهان‌شناسی، فعلا توضیح کاملاً خوبی برای این سوال ارائه می‌دهد که چرا ما شاهد شتاب گرفتن انبساط جهان هستیم. اما، ممکن است توضیح درستی نباشد و اثبات این موضوع، یک کشف بنیادی دیگر خواهد بود. در این قسمت، من در مورد آنچه برای ابداع یک نظریه قابل قبول از انرژی تاریک دینامیکی لازم است، بحث می‌کنم. این کار شامل ملاحظاتی از فیزیک ذرات، آزمایش‌های تجربی احتمالی و این گزینه است که ما باید به جای اضافه کردن یک منبع انرژی جدید به معادلات، گرانش را اصلاح کنیم. متن پادکست @ScienceTodaymag

#ابزار https://arxiv.org/abs/2606.30708

وبینار سخنرانی دکتر رضا اجتهادی در ICTP - پنج تیر 1405 اخبار انجمن فیزیک ایران دکتر رضا اجتهادی، استاد تمام فیزیک دانشگاه صنعتی شریف، سخنران وبینار مرکز بین‌المللی فیزیک نظری (ICTP) خواهند بود. موضوع: دانشمند بودن در ایران چگونه است؟ زمان: ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶ ( پنج شنبه 5 تیر 1405)- ساعت 12:30 تا 13:30 به وقت ایران لینک ثبت نام: https://zoom.us/meeting/register/9hJpULyeTuOKKvck7sqCg ... @psinews مطالعه‌ی بیشتر در سایت انجمن فیزیک

CMS collaboration: https://arxiv.org/abs/2606.20558

نسخه‌ی الکترونیکی نشریه‌ی تکانه شماره‌ی سی‌وششم 📌 @takaneh_physics_sharif

تکانه ۳۶ منتشر شد! این شماره با احترام به جان‌باختگان ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ تقدیم می‌شود. آنچه در این شماره می‌خوانید: ▪️ریاضی‌دانان و مکانیک کوانتومی ▪️تصورات شایع و پندارهای عمومی در مورد مکانیک کوانتومی ▪️ناموضعیت در مکانیک کوانتومی ▪️مصاحبه با دکتر کریمی‌پور 📌 @takaneh_physics_sharif

https://arxiv.org/abs/2606.02785

انتشار دیتاست مدرن و بازسازی‌شده‌ی آزمایش SLD (یکی از آزمایش‌های SLAC مربوط به دهه‌ی ۹۰ میلادی)؛ این مجموعه شامل ۶۶۰ هزار رویداد برخورد الکترون-پوزیترون قطبیده است که با هدف توسعه مدل‌های فیزیک ذرات و هوش مصنوعی، از فرمت‌های قدیمی به فرمت‌های استاندارد امروزی تبدیل شده است. https://arxiv.org/abs/2606.00224

برگزاری سیزدهمین کنفرانس فیزیک آماری، ماده چگال نرم و سیستمهای پیچیده اخبار انجمن فیزیک ایران ازآنجاییکه سیزدهمین کنفرانس فیزیک آماری، ماده چگال نرم و سیستمهای پیچیده، پیشتر برگزار نشده بود، قرار است همراه کنفرانس فیزیک ایران و به عنوان یک جلسه موازی در تاریخ ۵ تا ۸ شهریور ۱۴۰۵ در دانشگاه قم برگزار خواهد شد.مقاله‌دهندگانی که موافق هستند مقاله‌ای که به کنفرانس فیزیک آماری ارسال کرده‌اند، ... @psinews مطالعه‌ی بیشتر در سایت انجمن فیزیک

CMS collaboration: https://arxiv.org/abs/2511.08212

در مقاله‌ی زیر با استفاده از قواعد جمع QCD، عوامل‌شکل تانسوری برای باریون‌های decuplet محاسبه شده است. این عوامل شکل، اطلاعات بنیادی درباره‌ی توزیع اسپین و ساختار درونی این ذرات فراهم می‌کنند. Tensor form factors of decuplet hyperons in QCD Z. Asmaee and K. Azizi https://arxiv.org/abs/2601.17948

مقاله مروری زیر به نقش طیف‌سنجی اتمی در کشف نیروهای بنیادی جدید می‌پردازد. Atomic Spectroscopy Probes of New Physics https://arxiv.org/abs/2602.20750

مقاله‌ی زیر، اثر متقابل توابع توزیع پارتونی و فیزیک جدید در برخورددهنده‌ها را بررسی می‌کند. در تجزیه‌و‌تحلیل داده‌های برخورددهنده‌هایی مانند LHC، توابع توزیع پارتون (PDF) در ناحیه‌ی تکانه‌ی بالا (x بزرگ) می‌توانند اثرات ناشی از ذرات جدید را جذب کنند. مقاله‌ای زیر در مورد این مسئله صحبت می‌کند که برای جلوگیری از این سوگیری، به‌کارگیری برازش هم‌زمان PDFها و ضرایب ویلسون در چارچوب نظریه میدان مؤثر (SMEFT) ضروری است. Tailored PDFs for New Physics searches https://arxiv.org/abs/2602.20235

جایزه پیشرفت در فیزیک بنیادی ۲۰۲۵ به گروه CMS اهدا شد اخبار انجمن فیزیک ایران جایزه پیشرفت در فیزیک بنیادی ۲۰۲۵ به گروه CMS اهدا شد مفتخریم اعلام کنیم که جایزه پیشرفت در فیزیک بنیادی ۲۰۲۵ به دلیل مشارکت‌های برجسته در اندازه‌گیری‌های دقیق بوزون هیگز، کشف ذرات جدید با برهمکنش قوی و مطالعه فرآیندهای نادری که درک ما از طبیعت را در کوچکترین مقیاس‌ها تعمیق می‌بخشد، به گروه CMS در ... @psinews مطالعه‌ی بیشتر در سایت انجمن فیزیک