Sitpor.org سیتپـــــور

در هفته‌ای که گذشت، شایان اویس‌قرن به پاس مشارکت گسترده‌اش در نظریه الگوریتم‌ها، مدال چرتکه (IMU Abacus Medal 2026)، معتبرترین جایزه در علوم کامپیوتر نظری، را دریافت کرد. مبارک او، خانواده عزیزش و همه ایرانی‌ها. مجله کوانتا در اینجا نوشته خوبی در توضیح کار شایان منتشر کرده. شایان استاد دانشگاه واشینگتن و متولد ۱۳۶۵ در اصفهان است. ---------------------------------------------- @sitpor  |  sitpor.org instagram.com/sitpor_media

From today, science is dead. Or maybe not! Some reflections on how AI is changing the very practice of research or any other creative endeavour. 🔗 Read more here. ---------------------------------------------- @sitpor  |  sitpor.org instagram.com/sitpor_media

متجاوزان معرفتی به افرادی که در زمینه‌ای خارج از تخصص اصلیشون اظهار نظر غلط می‌کنند اصطلاحا متجاوزان معرفتی می‌گن؛ Epistemic trespassers این نوشته در مورد این افراد و مسائل مربوط به این مدل تجاوزه! 🔗 sitpor.org/2021/09/epistemic-trespassing ---------------------------------------------- @sitpor  |  sitpor.org instagram.com/sitpor_media

یادی از آینشتین در میان مشکلات زندگی این‌ روزها آلبرت آینشتین یک غول است! یک روایتگر بی‌رقیب از علم! بدون تعارف او برای همیشه نماد فیزیک معاصر خواهد ماند. آینشتین قهرمان دنیای نوجوانی بسیاری از کسانی است که امروز فیزیکدان شده‌اند یا قرار است فردا فیزیکدان شوند... به خواندن ادامه دهید (سال ۴۰۱ دکتر وحید کریمی‌پور در توصیه به دانشجویان در شرایط آن روزها این را نوشت.) ---------------------------------------------- @sitpor  |  sitpor.org instagram.com/sitpor_media

یلدایتان شاد باد! امروز خورشید کوتاه‌ترین مسیرش را در آسمان طی کرد و این یعنی امشب طولانی‌ترین شب سال یا همان شب یلدا است؛ شبی که هرچند فقط حدود ١ دقیقه طولانی‌تر از شب پیش است، اما نویدبخش روشنایی بیشتر در روزهای پیش‌رو و بهانه‌ای برای دور هم جمع شدن و لذت بردن از هم‌صحبتی با عزیزانمان شده. از نظر منجم‌ها، شب چله مقارن با «انقلاب زمستانی» است؛ جایی که خورشید در مسیر ظاهری سالیانۀ خودش روی دایرة‌البروج، به بیشترین فاصله از استوای سماوی بعد از نقطۀ اعتدال پاییزی می‌رسد. از اینجا به بعد با گذر از زمستان، به‌سوی اعتدال بیشتر حرکت خواهیم کرد تا این واپسین ماه‌های سال را ختم به بهار کنیم. در نوشتۀ پیش‌رو با جزئیات بیشتری درمورد وضعیت سالیانۀ زمین و خورشید نسبت به هم و علت به وجود آمدن شب یلدا صحبت کرده‌ایم. شاید خواندن این نوشته موضوعی برای صحبت در جمع یلداییتان باشد. 🔗 https://sitpor.org/2018/12/yalda ---------------------------------------------- @sitpor  |  sitpor.org instagram.com/sitpor_media

What if birds of a feather flock together but only at specific group sizes? کبوتر با کبوتر، باز با باز؟ هم‌جوری در و میان گروه‌ها، مقاله جدید ما Homophily within and across groups. K. Rizi, et al. Nature Communications (2025) 🎞 ویدیو در یوتیوب 🔗 اسلایدها ---------------------------------------------- @sitpor | sitpor.org instagram.com/sitpor_media #سیتپـــــور به خاطر روایتگری در علم

منظور از پدیدارگی در سیستم‌های پیچیده چیست؟ عباس ریزی معروف است که سیستم‌های پیچیده در مقیاس ریز، اجزایشان برهم‌کنش‌های موضعی دارند ولی در مقیاس درشت، رفتارهای «پدیداره» از خود نشان می‌دهند که شبیه به رفتار اجزا در مقیاس ریز نیستند. اما به راستی این پدیدارگی چیست؟ آیا درک ویژگی‌ها یا رفتارهای پدیداره نیاز به چیزهای دیگری دارد؟ در این سخنرانی که بر اساس مقاله مروری زیر است، به این مسئله می‌پردازیم. What is emergence, after all? 🎞 ویدیو در یوتیوب 🔗 اسلایدها 🎧 فایل صوتی ---------------------------------------------- @sitpor | sitpor.org instagram.com/sitpor_media #سیتپـــــور به خاطر روایتگری در علم

🔷 جلسات سمینار هفتگی فیزیک اماری و سامانه های پیچیده 📜 موضوع ارائه: پدیدارگی در سیستم های پیچیده چیست؟ 👨🏻‍💻 ارائه دهنده: عباس کریمی ریزی 🕒 زمان: دوشنبه ۱۰ آذر، ساعت ۱۵ 📍مکان: سالن سمینار، طبقه سوم دانشکده فیزیک 💻 لینک گوگل میت: https://meet.google.com/wgd-aesr-yuk ------------------------------------- 🌐http://ccnsd.ir 🌐 https://complexity.sbu.ac.ir/ 🆔 @Complexity_SBU

پیچیدگی چیست؟ عباس ریزی - سمینارهای هفتگی دانشکده‌ی فیزیک دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدّین طوسی 🎞 ویدیو در یوتیوب 🔗 اسلایدها 🎧 فایل صوتی ---------------------------------------------- @sitpor | sitpor.org instagram.com/sitpor_media #سیتپـــــور به خاطر روایتگری در علم

سمینارهای هفتگی دانشکده‌ی فیزیک دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدّین طوسی: پیچیدگی چیست؟ عباس ریزی دوشنبه ۲۶ آبان‌ماه، ساعت ۱۲:۱۵ تا ۱۳:۳۰ سالن سفیر، پردیس شهید رضایی‌نژاد https://meet.google.com/aec-wjdx-pqi ----------------------------------------------…

سمینارهای هفتگی دانشکده‌ی فیزیک دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدّین طوسی: پیچیدگی چیست؟ عباس ریزی دوشنبه ۲۶ آبان‌ماه، ساعت ۱۲:۱۵ تا ۱۳:۳۰ سالن سفیر، پردیس شهید رضایی‌نژاد https://meet.google.com/aec-wjdx-pqi ---------------------------------------------- @sitpor | sitpor.org instagram.com/sitpor_media #سیتپـــــور به خاطر روایتگری در علم

انتخاب رشته، بازار و محیط کار حرفه‌ای در فیزیک چه طور باید انتخاب رشته کنم؟ لیسانس فیزیک چه‌طوریه؟ فیزیک برای من رشته سختیه؟! میشه بدون ریاضی، فیزیک یادگرفت؟! بی برنامه‌نویسی چی؟! بین فیزیک و مهندسی کدوم رو انتخاب کنم؟ چه طور میشه فهمید چقدر علاقه ما به فیزیک واقعیه؟ بازار کار فیزیک خوبه؟ چه شغل‌هایی با فیزیک خوندن میشه داشت؟! آینده فیزیک خوندن تو ایران یا خارج چیه؟ من عاشق نجومم، آیا باید فیزیک بخونم تو دانشگاه؟ من دوست دارم برم ناسا یا سرن، باید لیسانس فیزیک بگیریم؟ من عاشق فیزیک هسته‌ای هستم. کدوم دانشگاه برای من خوبه؟ کلا دانشگاه خوب چه جور جاییه؟! 📎 sitpor.org/2022/08/physicist-careers ---------------------------------------------- @sitpor | sitpor.org instagram.com/sitpor_media #سیتپـــــور به خاطر روایتگری در علم

منظور ما از پدیدارگی یا emergence در سیستم‌های پیچیده چیه؟! انگاره پیچیدگی عینک جدیدی برای مطالعه طبیعت به ما می‌دهد. سیستم‌های پیچیده از تعداد زیادی اجزا تشکیل شده‌اند که در مقیاس ریز، اجزایشان برهم‌کنش‌های موضعی دارند و در مقیاس درشت، رفتارهای «پدیداره» از خود نشان می‌دهند که شبیه به رفتار اجزای آن‌ها در مقیاس ریز نیست. پدیدارگی در مورد این جور پدیده‌هاست. این ویدیو دعوتی است برای خواندن این مقاله مروری کوتاه: What is emergence, after all? 🔗 https://arxiv.org/abs/2507.04951 🎞 https://youtu.be/fMyuRjgFu-I 🎧 Audio File ---------------------------------------------- @sitpor  |  sitpor.org instagram.com/sitpor_media

AI & Public Health: Between Hype and Hope — with Samir Bahtt In this episode, we sit down with Samir Bhatt, Professor of Machine Learning & Public Health at the University of Copenhagen and Professor of Statistics & Public Health at Imperial College London. Sam works at the intersection of artificial intelligence and public health, leveraging AI to enhance our understanding and management of infectious diseases. From outbreak forecasting to shaping public policy, AI promises transformative impacts—but what are its true capabilities and limitations? Samir navigates us through the nuanced realities of AI applications in epidemiology, exploring the gap between hype and practical outcomes, critical technical challenges, and the exciting frontiers ahead for AI-driven public health initiatives. 🎞 Video 🎧 Audio File ---------------------------------------------- @sitpor  |  sitpor.org instagram.com/sitpor_media

فرایند مکانیکی خلق یک اثر هنری بارها اندیشیده‌ام که اگر نویسنده‌ای فرایندی را که یکی از آثارش گام‌به‌گام تا نقطهٔ نهاییِ اتمام پیموده است شرح دهد، چه مقالهٔ خواندنی‌ای برای یک مجله رقم خواهد خورد. نمی‌دانم چرا تاکنون چنین نوشته‌ای به جهان عرضه نشده است؛ بیشتر نویسندگان—به‌ویژه شاعران—مایل‌اند چنین پنداشته شود که آفریده‌هایشان محصول نوعی شورِ ظریف یا شهودِ وجدآور است، و حقیقتاً از آن می‌هراسند که به خوانندگان اجازه دهند پشت صحنه را ببینند؛ […] در سراسر شعر کلاغ، حتی یک نقطه را نمی‌توان به تصادف یا شهود نسبت داد؛ این اثر گام‌به‌گام، تا رسیدن به کمال، با دقت و ضرورتِ سختگیرانهٔ مسئله‌ای ریاضی پیش رفته است. آن‌چه خواندید بخشی از مقاله «فلسفه ترکیب» از ادگار آلن پو بود. پو معتقد است خلق یک داستان یا شعر، محصول یک فرایند مشخص است نه یک الهام یا نبوغ لحظه‌ای و در این جستار به چگونگی سرایش شعر کلاغ می‌پردازد. برای دیدن ترجمه شعر و فلسفه ترکیب به نشانی زیر سر بزنید: 🔗 sitpor.org/2025/07/philosophy-of-composition ---------------------------------------------- @sitpor  |  sitpor.org instagram.com/sitpor_media

پدیدارگی (برآمدگی یا ظهوریافتگی) واژه‌ای است که این روزها به شدت در گفتمان‌های مربوط به سیستم‌های پیچیده، هوش مصنوعی و علوم اعصاب به کار برده می‌شود. اما این واژه به چه معناست؟ آیا صرفا یک کلمه زیبا برای توصیف برخی چیزها است یا این که حساب و کتابی دارد؟ در این مقاله به این پرسش پاسخ می‌دهیم. What is emergence, after all? The term emergence is increasingly used across scientific disciplines to describe phenomena that arise from interactions among a system's components but cannot be readily inferred by examining those components in isolation. While often invoked to explain higher-level behaviors, such as flocking, synchronization, or collective intelligence, the term is frequently used without precision, sometimes giving rise to ambiguity or even mystique. In this perspective paper, we clarify the scientific meaning of emergence as a measurable, physically grounded phenomenon. Through concrete examples, such as temperature, magnetism, and herd immunity in social networks, we review how collective behavior can arise from local interactions that are constrained by global boundaries. By disentangling emergence from vague overuse, we emphasize its role as a rigorous tool for understanding complex systems. Our goal is to show that emergence, when properly framed, offers not mysticism but insight. 🔗 https://arxiv.org/abs/2507.04951 ---------------------------------------------- @sitpor  |  sitpor.org instagram.com/sitpor_media

پاره شدن نخ‌های واسطه بین چند جرم آویزان اگر چند جسم که با نخ‌های نازکی به هم وصل شده باشند را از سقف آویزان کنیم و نخ آخر را بکشیم، کدام طناب اول پاره می‌شود؟ sitpor.org/2025/06/which-string-breaks ---------------------------------------------- @sitpor  |  sitpor.org instagram.com/sitpor_media

ﺣﺬﻑ ﻧﺎﻣﻤﮑﻦ ﻫﺎ: ﺍز قصه ﺗﺎ ﻭﺍﻗﻌﯿﺖ کیوان سامانی شرلوک هولمز در کتاب نشانهٔ چهار روشی را برای کشف حقیقت به‌کار می‌برد که می‌توان اسمش را گذاشت روش حذف ناممکن‌ها: وقتی همهٔ حالت‌های ناممکن را کنار گذاشته باشی، آنچه باقی می‌ماند، هرچه‌قدر هم نامحتمل، باید حقیقت باشد. این روش، مثل بسیاری از روش‌های دیگری که هولمز به کار می‌گیرد، جذاب و هیجان‌انگیز است ولی آیا در عمل و در شرایط واقعی هم می‌توان چنین روش‌هایی را به‌همان سادگی به‌کار برد؟ https://www.sitpor.org/2025/05/elimination_sherlock_holmes/ ---------------------------------------------- @sitpor  |  sitpor.org instagram.com/sitpor_media

ممنون از همه دوستانی که امسال هم از ما حمایت مالی کردند. هزینه‌ میزبانی و دامنه سایت پرداخت شد. سیتپـــــور به‌خاطر روایتگری در علم! ---------------------------------------------- @sitpor  |  sitpor.org instagram.com/sitpor_media