ایران ورجاوند ™ Irān-i Varjāvand

🌀 مقاله‌ای تازه با نام The Horse among Indo-Iranians به قلم شاهین آریامنش در مجله Iranica Antiqua کشور بلژیک. THE HORSE AMONG INDO-IRANIANS Shahin ARYĀMANESH (Institute for Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran) Abstract: The horse had a prominent position among Indo-Iranian tribes. This prominent position is reflected in Iranian and Indian sacred texts such as the Avesta and the Vedas. These reflections are seen both in old texts like Rigveda and Yašt as well as Pahlavi texts as Bundahišn and Mēnōg-ī xrad. Also, Scythians had a special funeral ceremony for dead kings as mentioned by Herodotus where they used to bury kings with horses as well as golden, silver and bronze goods among others. The horse’s position as a magnificent, venerable, and respectable beast, as described in Iranian and Indian sacred texts, was transformed in the long run. ARYĀMANESH, Shahin. (2025). The Horse among Indo-Iranians, Iranica Antiqua Volume 60, 2025, 27-44.

🌀مستند «باغ‌های بافته» ▪️کارگردان: دیوید اتنبرو ▫️محصول: ایران و انگلیس، ۱۳۵۳ خورشیدی ▪️دیوید اتنبرو را همه با مستندهای حیات‌وحش می‌شناسند، اما کمتر کسی می‌داند که او در سال ۱۳۵۳ خورشیدی به ایران سفر کرد و مستندی درباره قالی‌های قشقایی ساخت. مستندی که فرش را نه یک شی تزیینی، بلکه بخشی از زندگی، کوچ و فرهنگ قشقایی‌های ایران نشان می‌دهد. اتنبرو در ایران خود را در زندگی روزمره‌ قشقایی‌ها غوطه‌ور ساخت و مدتی را در کنار آنان گذراند؛ از چیدن پشم گرفته تا رنگرزی نخ‌ها و نقش‌های پیچیده‌ای که روی دارهای افقی آرام‌آرام شکل می‌گیرند. او شیفته‌ این بود که چگونه هر قالی همچون یک زندگینامه‌ خاموش عمل می‌کند؛ روایتی از هویت طایفه‌ای، کوچ‌های فصلی و خاطره‌هایی که در قالب هندسی بر سطح قالی ثبت و جاودانه شده‌اند.

🌀اکبر عبدی؛ مرد هزار چهره‌ سینمای ایران!

🌀ایرج خواجه امیری درگذشت حسین خواجه امیری معروف به «ایرج» از خوانندگان سرشناس موسیقی ایران پس از مدت‌ها بیماری در سن ۹۴ سالگی جهان را بدرود گفت. خانه موسیقی ایران با انتشار اطلاعیه ای درگذشت این خواننده شهیر موسیقی کشورمان را تایید کرد. زنده‌یاد ایرج که به «پهلوان موسیقی ایران» هم معروف بود ازجمله خوانندگان توانمند موسیقی کلاسیک ایرانی در دوره معاصر است که طی دهه‌های گذشته از او به‌عنوان یکی از موثرترین هنرمندان در ارائه جلوه‌ای متفاوت از سبک‌های آوازی نام می‌بردند که در این زمینه هم موفق به تولید آثار پرمخاطبی شده بود.

🌀 سیدحسن تقی‌زاده و زریاب خویی تقی‌زاده، هنگامی که زریاب را در کتابخانهٔ مجلس سنا دید، او را تشویق کرد و زمینهٔ ادامهٔ تحصیلش را در آلمان فراهم آورد.

🌀 بیشاپور ۱ رومن گیرشمن ترجمه اصغر کریمی تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور

🌀معبد آناهیتا کنگاور کاوش‌ها و پژوهش‌های باستان‌شناسی و بازسازی و احیای معماری معبد ناهید و تاق گرا نوشته سیف‌الله کامبخش‌فرد تهران، سازمان میراث فرهنگی کشور

نامواره محمود افشار جلد یکم به کوشش ایرج افشار با همکاری کریم اصفهانیان

🌀 ایران‌شناس پیشاهنگ/ تندیس سیدحسن تقی‌زاده ◾️ایران‌شناس پیشاهنگ/ تندیس سیدحسن تقی‌زاده از برای اهدا به ایران‌شناسانی که دل در گرو این آب و خاک داشته‌اند و روزگاری چند را به پژوهش‌های ایران‌شناسی در جهان ایرانی پرداخته‌اند. ▫️این تندیس برپایه یکی از تصویرهای تقی‌زاده ساخته شده است.

🌀 ابوالحسن صدیقی ابوالحسن صدیقی نقاش و مجسمه‌ساز ایرانی است که بیشتر با تندیس‌هایی که ساخته است آوازه یافته است.  تندیس فردوسی در میدان فردوسی،  تندیس فردوسی در بوستان ویلا بورگزه در شهر رم ایتالیا، تندیس یعقوب لیث صفاری در زابل، تندیس خیام در بوستان لالهٔ تهران، تندیس نادرشاه افشار در آرامگاه نادرشاه در مشهد از کارهای برجستهٔ وی است. تندیس سیدحسن تقی‌زاده نیز از تندیس‌های ارزنده و درخشان اوست که کمتر از آن یاد می‌شود. او نقاشی‌ها و تندیس‌های ارزنده دیگری نیز دارد که امروزه شماری از آنها در خانه‌موزه او نگهداری می‌شود. خانه‌موزه‌ای که دختر او نوشین‌دخت صدیقی راه‌اندازی کرده و اداره می‌کند.

‌‌🔘 ایران‌شناسی | باستان‌شناسی 👁‍🗨 ماسوله در انتظار ارزیابی مجدد ایکوموس 👁‍🗨 مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گیلان از ورود پرونده ثبت جهانی ماسوله به مرحله‌ای تازه خبر داد و گفت: با تکمیل مطالعات و کاوش‌های باستان‌شناسی و پاسخ به ابهامات ایکوموس، اکنون در انتظار ارزیابی مجدد این نهاد هستیم و امیدواریم این مسیر در نهایت به ثبت جهانی ماسوله در سال ۲۰۲۷ منتهی شود. پرونده ثبت جهانی ماسوله پس از سال‌ها انتظار و عبور از چند مرحله کارشناسی، اکنون بار دیگر در مسیر ارزیابی قرار گرفته است؛ پرونده‌ای که پس از طرح ابهاماتی از سوی ایکوموس در اجلاس ریاض ۲۰۲۳، با انجام مطالعات و کاوش‌های باستان‌شناسی، تکمیل مستندات و تقویت بخش‌های تاریخی و تمدنی، برای بررسی مجدد در اجلاس ۲۰۲۷ یونسکو آماده می‌شود. حالا در شرایطی که ایران با ثبت جهانی آثار جدیدی همچون الموت، همچنان در مسیر گسترش سهم خود از میراث جهانی قرار دارد، این پرسش مطرح است که پرونده ماسوله در چه مرحله‌ای قرار دارد و آیا می‌توان انتظار داشت این شهر تاریخی پس از بیش از دو دهه انتظار، سرانجام در سال ۲۰۲۷ به فهرست میراث جهانی یونسکو راه پیدا کند؟ در همین راستا با یوسف سلمانخواه، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان گیلان، درباره آخرین وضعیت پرونده ثبت جهانی ماسوله، روند رفع ابهامات ایکوموس، یافته‌های جدید باستان‌شناسی، ارزیابی پیش‌روی این پرونده و چشم‌انداز ثبت جهانی ماسوله در سال ۲۰۲۷ به گفت‌وگو نشستیم. یوسف سلمانخواه در گفت‌وگو با ایسنا، درباره آخرین وضعیت پرونده ثبت جهانی ماسوله اظهار کرد: انتظار می‌رود رسانه‌ها در حوزه ثبت جهانی ماسوله، اطلاعات و اخبار این پرونده را به‌روز دنبال و منتشر کنند. وی با اشاره به اینکه پرونده ماسوله در اجلاس یونسکو در ریاض در سال ۲۰۲۳ دیفر (تعویق) شد، افزود: در آن زمان درباره برخی مباحث مطرح‌شده در پرونده، از جمله این دیدگاه که ماسوله روایتگر فعالیت‌های رمه‌داری و روند صنعتی‌شدن بوده است، پرسش‌هایی مطرح شد و…

🌀ناصر خسرو، اوایل دوره پهلوی عکس رنگی و ترمیم شده است.

🌀 خطابه سیدحسن تقی‌زاده با مقدمه محمد درخشش مشتمل بر شمه‌ای از تاریخ اوائل انقلاب و مشروطیت ایران ای‍ن ک‍ت‍اب ش‍ام‍ل ۳ س‍خ‍ن‍ران‍ی از حسن تقی‌زاده است. محمد درخشش در مقدمه کتاب خطابه آقای سیدحسن تقی‌زاده می گوید: در طی سلسله سخنرانی‌های سال ۱۳۳۷ باشگاه مهرگان به علت آنکه، نهضت مشروطیت ایران قسمت مهمی از تاریخ کشور ما را تشکیل می‌دهد اینجانب برای روشن شدن نکات تاریک این نهضت تاریخی از دانشمند محترم جناب آقای تقی‌زاده درخواست نمودم مشاهدات و اطلاعات خودشان را ضمن یک یاد دو سخنرانی در باشگاه مهرگان برای معلمین بیان نمایند و بسیار از ایشان متشکرم که دعوت بنده را قبول فرمودند و در باشگاه مهرگان به ایراد یک سلسله سخنرانی‌های مفید و مهم اقدام نمودند. تهران/ ۱۳۳۸

‌● باستان‌شناسی و موزه 🔘 مغز انسان چگونه بزرگ شد؟ 🔘 یافته‌های این پژوهش دیدگاه متفاوتی درباره نظریه دیرینه و قدیمی درباره نقش محوری مصرف گوشت در تکامل انسان ارائه می‌کند. گروهی از پژوهشگران دانشگاه سیدنی استرالیا و دانشگاه گلاسگو اسکاتلند می‌گویند برخلاف دیدگاه رایج که مصرف گوشت و دیگر غذاهای حیوانی را عامل مهم رشد مغز انسان می‌داند، این قندها و کربوهیدرات‌های موجود در مواد غذایی مانند میوه، عسل و بعدها نشاسته‌های پخته‌شده بوده‌اند که ممکن است نقش تعیین‌کننده‌ای در بزرگ‌شدن مغز انسان طی چهار میلیون سال گذشته داشته باشند. اندازه مغز نیاکان انسان در طی چهار میلیون سال گذشته تقریبا پنج برابر افزایش یافت و از حدود ۳۰۰ گرم در خویشاوندان اولیه انسان مانند «جنوبی‌کپی عفاری» به حدود ۱۵۰۰ گرم در انسان امروزی، «انسان خردمند» رسید. یافته‌های این پژوهش دیدگاه متفاوتی درباره نظریه دیرینه و قدیمی درباره نقش محوری مصرف گوشت در تکامل انسان ارائه می‌کند. مغز انسان، با وجود اینکه تنها ۲ درصد از وزن بدن یک فرد بالغ را تشکیل می‌دهد، حدود یک‌پنجم انرژی مصرفی بدن در حالت استراحت را به خود اختصاص می‌دهد؛ این سهم در کودکان خردسال می‌تواند به دو سوم برسد. سوخت مغز چیست؟ و چرا کودکان به خوراکی‌های شیرین علاقه دارند؟ سوخت اصلی و مورد استفاده مغز، گلوکز است. اگرچه بدن می‌تواند بخشی از گلوکز مورد نیاز خود را از منابع دیگر تولید کند، اما این فرایند محدود و ناکارآمد است. بنابراین، انسان‌های اولیه به منبع غذایی پایدار و مستمری از این قند نیاز داشتند. این مطالعه می‌تواند توضیح دهد که چرا انسان‌ها، به‌ویژه کودکان، تا این حد به خوراکی‌های شیرین علاقه دارند. پروفسور جنی برند-میلر از دانشگاه سیدنی، نویسنده اصلی این پژوهش، می‌گوید که «مغز انسان در مقایسه با اندازه بدن ما به‌طور غیرمعمولی بزرگ است و به مقادیر قابل‌توجهی انرژی نیاز دارد.» او افزود: «گلوکز منبع اصلی انرژی مغز است و در بخش عمده‌ای از تاریخ تکامل انسان، این گلوکز…

🌀مرگ جلال آل‌احمد از زبان کاظم ودیعی دکتر کاظم ودیعی استاد جغرافیای انسانی و روستایی در کتاب ملت و حاکمیت، خاطرات کاظم ودیعی (۱۳۹۷) می‌گوید: «روزی من در روستاهای اردبیل بودم و برای کار مطالعات تقسیمات کشوری به سمت تالش می‌آمدم. رسیدم به جایی، دیدم کسی صدایم می‌زند؛ یک‌دفعه دیدم که اِ، فلان مدیرکل وزارت کشاورزی است و آن یکی هم معاون آن‌جاست. دکتر احمدعلی احمدی گفت «کاظم، این‌جا چه کار می‌کنی؟ بیا پیش ما». گفتم کجا؟ گفت «خانه جلال؛ همین جاهاست، در تالش». آل‌احمد رفته بود در تالش، در منطقه‌ای که مگس غوغا می‌کرد، تکه‌ای زمین خریده و خانه‌ای ساخته بود. کارش هم این بود که روزی یک بطری، یک‌ونیم بطری ودکا می‌خورد. آن روز، بعد از این‌که ناهار خوردیم، در پلاژ، بنده با کت و شلوار و آل‌احمد با مایو، قدم زدیم. گفت: «امروز یک خبر خوش به من رسیده». گفتم چه؟ گفت «دو تا ناشر تقاضای تجدید چاپ کتابم را کرده‌اند». گفتم حالا چرا این‌قدر خوشحالی؟ گفت «سر این خانه شانزده هزار تومان بدهکارم». شب که شد همراه با خانم مهری آهی، استاد زبان روسی در دانشگاه، با لندرور من به تهران برگشتیم. به خانه که رسیدم، دو ساعت بعد [رضا] براهنی به من زنگ زد، گفت «آل‌احمد فوت کرد». تلفن کردم به خانمش، سیمین دانشور. نمی‌توانست حرف بزند. گفتم جریان چیست؟ گفت «کاظم، قضیه این است که از دریا که آمد، مشروب زیاد خورد. وقتی شما رفتید، گرفت خوابید. مهمان‌ها که رفتند، رفتم پیشش، دیدم دهنش کج است. جلال عادت داشت به من نیشتک می‌انداخت، شوخی می‌کرد. فکر کردم باز دارد شوخی می‌کند؛ همه‌اش گفتم جلال ادا در نیاور. بعد یک‌دفعه دیدم نه، اصلا مرده، سکته کرده».

صدوبیستمین سال صدور فرمان مشروطیت ایران مظفرالدین‌شاه در حال امضای قانون مشروطه است و عثمانی در حال آتش زدن آن. کسانی از ایران نیز قصد رساندن کبریت به عثمانی را دارند. مجله ملانصرالدین باکو

🌀 سیدحسن تقی‌زاده اعضای انجمن آثار ملی ایران در منزل ییلاقی حکیم‌الملک در نیاوران ۱. اللهیار صالح ۲. عیسی صدیق علم ۳. علی هیئت ۴. حسن تقی‌زاده ۵. حسین علاء ۶. علی مؤیدثابتی ۷. فرج‌الله آق اولی ۸. غلامحسین صدیقی ۹. هوشنگ سیحون ۱۰. محمود مهران ۱۱. ابراهیم حکیمی ۱۲. ابوالحسن صدیقی

🌀 تقی‌زاده رجل بزرگ سیاست و ادب ایران درگذشت خبرِ درگذشت سیدحسن تقی‌زاده در روزنامهٔ اطلاعات، ۸ بهمنِ ۱۳۴۸ و سرمقاله این روزنامه درباره او

🌀 سید حسن تقی‌زاده و احسان یارشاطر و محمد معین