kurdiu

ليستی بەنزینی شەممە 15/8/2026 k9

ليستی بەنزینی هەینی 14/8/2026 k9

كه‌شناسێك: وەرزی بارانبارینی ئەمساڵ زووتر لە کاتی ئاسایی خۆی دەستپێدەکات شارەزایەکی کەشناسی ڕایگەیاندووە کە وەرزی بارانبارینی ئەمساڵ زووتر لە کاتی ئاسایی خۆی دەستپێدەکات و بڕی بارانەکەش لە ئاستی تێکڕای ساڵان زیاتر دەبێت، ئەمەش وادەکات وەرزی کشتوکاڵ زووتر دەستپێبکات. بەپێی نوێترین مۆدێلە درێژمەوداکانی کەشوهەوا، شارەزای کەشناسی هەڤاڵ سدیق گەڵۆزی ڕایگەیاندووە کە وەرزی بارانبارینی ئەمساڵ پێش کاتی ئاسایی خۆی دەستپێدەکات و بڕی بارانبارینیش لە سەرووی تێکڕای گشتیی ساڵانەوە دەبێت. گۆڕانکارییە سەرەتاییەکانی کەشوهەوا لە ناوەڕاستی مانگی ئەیلوولەوە (مانگی ٩) دەستپێدەکات و لە مانگەکانی تشرینی یەکەم و تشرینی دووەم (١٠ و ١١) شەپۆلی بارانبارینی سەرتاسەری ناوچەکە دەگرێتەوە، کە پێشبینی دەکرێت بڕێکی زۆر باران ببارێت. ئەم بارانبارینە زووە و زۆرە، وادەکات وەرزی کشتوکاڵیی ئەمساڵ بە بەراورد بە ساڵی ڕابردوو زووتر دەستپێبکات. ئەم پێشبینییانە وەک هێمایەکی ئومێدبەخش و دڵخۆشکەر بۆ ناوچە جیاوازەکانی هەرێمی کوردستان و عێراق لێکدراونەتەوە، کە ئاماژەیە بۆ وەرزی بارانبارینی داهاتوو کە وەک وەرزێکی باراناوی چاوەڕوان دەکرێت. k9

حكومەت دوای ساڵانێك لە وەستانی پرۆسەی پلەبەرزكردنەوە، ڕێنمایی نوێی بڵاوكردەوە، بەڵام دیارنییە چەندە ئەم پرۆسەیە بە شێوەیەكی دادپەرانە و بێ كەموكوڕی جێبەجێ دەكرێت، هاوكات چارەنووسی فەرمانبەرانی چاوەڕوان بە نادیاری دەمێنێتەوە.

دارایی هەرێم رێنمایی نوێ بۆ پلەبەرزكردنەوەی فەرمانبەرانی هەرێم بڵاوده‌كاته‌وه‌ وەزارەتی دارایی و ئابووری حكومەتی هەرێمی كوردستان رێنمایی نوێی لەبارەی دەستپێكردنەوەی پرۆسەی پلەبەرزكردنەوەی فەرمانبەران بڵاوكردەوە. ئەم بڕیارە دەسەڵاتی پلەبەرزكردنەوە لەنێوان وەزارەتەكان و وەزارەتی دارایی دابەشدەكات. وەزارەتی دارایی و ئابووری حكومەتی هەرێمی كوردستان سەرجەم وەزارەت و فەرمانگەكانی ئاگاداركردەوە كە دەست بە ڕێكارەكانی پلەبەرزكردنەوەی فەرمانبەرانیان بكەنەوە. بەپێی نووسراوێكی وەزارەتەكە، پلەبەرزكردنەوەی پلەكانی (10-4) لە دەسەڵاتی وەزارەتەكان و فەرمانگە نەبەستراوەكان بە وەزارەتەكانە، لە كاتێكدا پلەبەرزكردنەوەی پلەكانی (3-2-1) لە دەسەڵاتی وەزارەتی دارایی و ئابوورییدایە. وەزارەتی دارایی داوا لە گشت لایەنەكان دەكات تا رۆژی 1ی تشرینی یەكەمی 2026 كارەكانی تایبەت بە پلەبەرزكردنەوەی فەرمانبەرانیان تەواو بكەن. k9

عەقیل شوەیلی، شارەزای ڕاگەیاندن لە بانکی عێراقی بۆ بازرگانی، ڕایگەیاندووە کە دیاریکردنی وادەیەکی یەکگرتوو هەنگاوێکی گرنگە بۆ ڕێکخستنی پرۆسەی وەرگرتنەوەی شایستە داراییەکان و سووککردنی باری سەر شانی فەرمانبەرە قەرزدارەکان. شوەیلی ئاماژەی بەوەش کردووە کە کارکردن بەردەوامە بۆ یەکخستنی کاتی بڕینی قەرزەکان بۆ هەموو قەرزداران لە ڕۆژانی داهاتوودا، بە مەبەستی ڕوونکردنەوەی میکانیزمەکە و ڕێگریکردن لە بڕینی زیاتر لە یەک قیست لە مانگێکدا. حکومەت بەم هەنگاوە تەنها بەشێکی بچووک لە کێشەی قەرزی فەرمانبەرانی چارەسەر کردووە، بەڵام هێشتا میکانیزمێکی گشتگیر بۆ کەمکردنەوەی قەرزەکان و ڕووبەڕووبوونەوەی قەیرانی دارایی فەرمانبەران جێبەجێ نەکراوە.

بانکی عێراقی بۆ بازرگانی وادەی بڕینی قیستی قەرزی فەرمانبەرانی دیاریکرد بانکی عێراقی بۆ بازرگانی (TBI) ڕۆژی ٣٠ی هەموو مانگێکی دیاریکرد وەک کاتی بڕینی قیستی مانگانەی قەرزی ئەو فەرمانبەرانەی کە مووچەکانیان لە بانکەکە تەوتین کراوە یان نەکراوە. ئەم بڕیارە بە مەبەستی کەمکردنەوەی باری دارایی سەر شانی فەرمانبەرانە. بانکی عێراقی بۆ بازرگانی (TBI) ئەمڕۆ پێنجشەممە، کاتی بڕینی مانگانەی قیستی قەرزی قەرزدارانی دیاریکرد. لە ڕاگەیەندراوێکی بانکەکەدا هاتووە کە ڕۆژی ٣٠ی مانگ وەک کاتی بڕینی قیستی قەرزی فەرمانبەران دیاری کراوە، چ بەو فەرمانبەرانەی مووچەکانیان لە بانکەکە تەوتین کراوە و چ ئەوانەی نەکراوە. ئامانج لەم بڕیارە کەمکردنەوەی باری دارایی سەر شانی فەرمانبەران و ڕێگریکردنە لە بڕینی دوو قیست لە یەک مانگدا. ئەم بڕیارە لەسەر بنەمای نووسراوی فەرمانگە حکومییەکانە کە داوای ڕێکخستنی میکانیزمی بڕینی قەرزەکان بە شێوەیەک کە لە بەرژەوەندیی قەرزداران بێت. k9

هەولێر و بەغدا لەسەر داهاتە گومرگییەکان رێککەوتن وەزیری ناوخۆی هەرێم رایگەیاند، حکومەتی هەرێم و حکومەتی عێراق لەسەر جێبەجێکردنی سیستمی ئەسیکۆدا و دابەشکردنی داهاتە گومرگییەکان رێککەوتوون، بەپێی رێکەوتنەکە داهاتەکان بە شێوەی 50/50 دابەشدەکرێت. رێبەر ئەحمەد، وەزیری ناوخۆی هەرێمی کوردستان، لە لێدوانێکیدا بۆ رۆژنامەی سەباحی عێراقی ئاشکرای کرد کە لەسەر جێبەجێکردنی سیستمی ئەسیکۆدا و دابەشکردنی داهاتە گومرگییەکان، رێککەوتن لەنێوان حکومەتی هەرێم و حکومەتی فیدراڵی عێراق کراوە. ئەو رێکەوتنە تایبەتە بە خاڵە ناکۆکەکانی پەیوەست بە داهاتە گومرگییەکان و بڕیارە داهاتەکە بە شێوەی یەکسان (50% بۆ 50%) لەنێوان هەردوولا دابەش بکرێت. وەزیری ناوخۆی هەرێم داوای کردووە دوای ئەم رێکەوتنە، خاڵە گومرگییەکانی نێوان پارێزگاکانی هەرێم و پارێزگاکانی دیکەی عێراق لاببردرێن. حکومەت بەم رێککەوتنە تەنها چارەسەرێکی کاتی بۆ داهاتە گومرگییەکان دابین کردووە، بەڵام کێشەی بنەڕەتی و ناڕەزایی هاوڵاتیان لەسەر پاشەکەوتکردنی مووچەکانیان و نەبوونی خزمەتگوزارییەکان بەردەوامە. k9

وەزارەتی ناوخۆی عێراق ڕایگەیاند، هێزەکانی ئاژانسی هەواڵگری و لێکۆڵینەوەی فیدراڵی لە شاری بەغدا دەستیان بەسەر زیاتر لە ٢٠ درۆنی ناوخۆییدا گرتووە و چوار تۆمەتباریان دەستگیر کردووە کە درۆنەکانیان لابووە و بە مەبەستی بازرگانیکردن ئامادەیان کردبوون. ئەم دەستبەسەرداگرتنە لە کاتێکدایە کە درۆنی ناوخۆیی بووەتە مەترسییەکی گەورەی ئەمنی، چونکە گرووپە جیاوازەکان دەتوانن لە ناوخۆدا دروستی بکەن؛ لە ڕابردووشدا چەندین بارەگای سەربازی، باڵیۆزخانەی ئەمریکا و دامەزراوەکانی ناوچەی سەوز لە بەغدا لە ڕێگەی درۆنەوە ڕووبەڕووی هێرش بوونەتەوە. لە کاردانەوەی ئەم مەترسییانەشدا، ئەنجوومەنی باڵای دادوەریی عێراق ڕێنمایی داوەتە دادگا تایبەتمەندەکان کە هەر کەسێک بەبێ مۆڵەت و ڕەزامەندیی فەرمی درۆن دروست بکات، حەشاری بدات یان بەکاری بهێنێت، بەپێی یاسای دژە تیرۆر مامەڵەی لەگەڵدا بکرێت. K8

ئەوان داوای ئاوڕدانەوەی خێرا بۆ چاککردنەوەی فلتەرەکان دەکەن و هۆشداری دەدەن لەوەی بەردەوامبوونی وێستگەکە بەم شێوەیە کارەساتی تەندروستیی گەورەتری لێدەکەوێتەوە کە تێچووەکەی لە سوودی ئەو کارەبایەی بەرهەمدێت زۆر زیاتر دەبێت. K8

بەهۆی لەکارکەوتنی فلتەرەکانی وێستگەی هەڵمیی خەبات بۆ ماوەی چەند ساڵێک، دووکەڵێکی چڕ و ژەهراوی لە ئاسمانی ناوچەکەدا بڵاوبووەتەوە و مەترسییەکی گەورەی تەندروستیی بۆ سەدان خێزانی دانیشتووی شارۆچکەکە و گوندەکانی دەوروبەری دروستکردووە. بەپێی زانیارییەکان، وێستگەکە سەرەڕای ئەوەی ٣٠٠ مێگاوات کارەبا بەرهەمدەهێنێت، بەڵام بەهۆی ڕاوەستانی فلتەرەکانیییەوە هیچ ڕێگرییەک لە بڵاوبوونەوەی دووکەڵی سووتەمەنییەکە ناکرێت. ئەمەش وایکردووە ژمارەیەکی زۆر لە هاونیشتمانیانی سنوورەکە، بەتایبەت لە گوندی کانی مام سنج و ناوچەکانی دەوروبەری، تووشی نەخۆشییەکانی کۆئەندامی هەناسە، ڕەبۆ و شێرپەنجە ببن و چارەسەرەکانیش تەنیا لە چوارچێوەی کۆنووس و ڕاپۆرتە حکومییەکاندا بمێننەوە. لە لایەکی دیکەوە، دانیشتووانی ناوچەکە جەخت دەکەنەوە کە ڕۆژانە پاشماوەی دووکەڵی وێستگەکە لەسەر ماڵ و زەوییە کشتوکاڵییەکانیان دەنیشێت و ژیانیانی هەراسان کردووە.

لیژنەی نەوت لە ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق، ئەمڕۆ پێنجشەممە میوانداری بەڕێوەبەری گشتیی کۆمپانیای بەبازاڕکردنی نەوتی عێراق (سۆمۆ) دەکات بۆ تاوتوێکردنی ئاستی هەناردەی نەوتی کوردستان و ئەو ئاستەنگییانەی ڕووبەڕووی پرۆسەکە دەبنەوە. سیپان شێروانی، ئەندامی لیژنەی نەوت لە پەرلەمانی عێراق ڕایگەیاند، لە کۆبوونەوەی ئەمڕۆدا ئەندامانی لیژنەکەیان پرسیار لە عەلی نزار، بەڕێوەبەری گشتیی کۆمپانیای سۆمۆ دەکەن لەبارەی بڕ و چۆنییەتی هەناردەکردنی نەوتی عێراق و ئاستی هەناردەی ئێستای نەوتی هەرێمی کوردستان. هەروەها جەختی کردەوە کە سەبارەت بە ڕێککەوتن لەگەڵ ئێران بۆ ڕێگەدان بە تێپەڕبوونی نەوتی عێراق لە گەرووی هورمز، ڕوونکردنەوە لە بەڕێوەبەری سۆمۆ وەردەگیرێت. پەیوەست بە پرسی کێشەی بەنزین لە هەرێمی کوردستان، ئەو ئەندامەی لیژنەی نەوت ڕوونی کردەوە کە ئەو بابەتە ئەرکی کۆمپانیای سۆمۆ نییە و تەنها تایبەتە بە هەناردەکردنی نەوت بۆ دەرەوە، بۆیە لە کۆبوونەوەکەدا تەرکیز لەسەر پرسی هەناردەکردن و ئاستەنگییەکانی بەردەم نەوتی هەرێمی کوردستان دەبێت. K8

بەهۆی خەرجنەکردنی شایستە داراییەکانی کۆمپانیاکانی دەرمان لەلایەن وەزارەتی داراییەوە، بۆ ماوەی چوار مانگی لەسەریەکە دابینکردنی دەرمان و پێداویستیی پزیشکی بۆ نەخۆشخانەکانی سلێمانی بەتەواوی ڕاگیراوە و بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی هیوایش هۆشداری لە پەککەوتنی خزمەتگوزارییە پزیشکییەکان دەدات. یاد نەقشبەندی، بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی هیوا ڕایگەیاندووە، ئەگەر لە ئایندەیەکی نزیکدا کێشەی نەبوونی دەرمان چارەسەر نەکرێت، ناچار دەبن بەشێک لە خزمەتگوزارییە تەندروستییەکان ڕابگرن و دەرگای بەشێک لە نەخۆشخانەکان بەڕووی هاونیشتمانییاندا دابخەن. بەپێی زانیارییەکان، بڕی قەرزی کەڵەکەبووی کۆمپانیاکانی دەرمان لای وەزارەتی دارایی گەیشتووەتە زیاتر لە ٥٠ ملیار دینار، بەڵام وەزارەتەکە تاوەکو ئێستا ئامادە نییە ئەو شایستە داراییانە خەرج بکات. لەلایەکی دیکەوە، مازن فریا، بەڕێوەبەری کۆگاکانی دەرمان لە سلێمانی ئاماژە بەوە دەکات کە هەموو داواکارییەکانیان بۆ خەرجکردنی پارەی پێویست بێ وەڵام ماوەتەوە، ئەمەش وایکردووە کۆگاکانی دەرمان بەتەواوی خاڵی ببنەوە و شادەماری تەندروستیی شارەکە پەکبکەوێت. K8

لە هەمان کاتدا، سەرۆکایەتی دیوانی ئەنجوومەنی وەزیران بڕیارەکانی وەزارەتی خوێندنی باڵا و پەروەردەی بۆ دامەزراندنی سەدان کەس بە شێوەی "لەجێدانان" ڕاگرتووە، ئەمەش بووەتە هۆی دروستبوونی بێئومێدییەکی گەورە لەنێو هەزاران دەرچووی زانکۆ و پەیمانگاکان. K8

سەرەڕای بڕیاری ڕاگرتنی دامەزراندن لە ساڵی ٢٠١٣ەوە، بەپێی زانیارییەکان، حکومەتی کاربەڕێکەری هەرێمی کوردستان ٥١ کەسی بە شێوەی گرێبەست لە سۆران دامەزراندووە و لە دهۆکیش ٣٢ کەسی دیکە بۆ بەرگری شارستانی وەرگیراون کە بەشێکی زۆریان کوڕی بەرپرسانن. بەپێی نووسراوەکەی ئەنجوومەنی وەزیران کە لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٢ دەرچووە، ئەو ٥١ کەسەی لە سۆران دامەزرێندراون دەرچووی ساڵانی ٢٠٢٠ تا ٢٠٢٢ی کۆلێژ و پەروەردەکانن و ڕاستەوخۆ دوای تەواوکردنی خوێندن، بەبێ ڕکابەری و ڕاگەیاندنی فەرمی وەرگیراون. هاوکات لە بنکەی بەرگریی شارستانیی باعەدرێ لە دهۆک ٣٢ کەس دامەزراون کە تەنیا ١٢ کەسیان دەوام دەکەن و ٢٠ کەسەکەی دیکەیان کە کوڕی بەرپرسانی حیزبی و حکومین و بەشێکیان بڕوانامەشیان نییە، دەوام ناکەن. ئەم دامەزراندنە نایاسایی و نهێنییانە لە کاتێکدا ئەنجام دەدرێن کە لە هەرێمی کوردستان زیاتر لە ١٦ هەزار و ٢٨٠ دەرچووی سێ یەکەمەکان و ٧٢٩ خاوەن بڕوانامەی باڵا لە چاوەڕوانیی دامەزراندندان.

سەبارەت بە ئەداء و فشاری سەر نەخۆشخانە حکومییەکان، موسەوی ڕوونی کردەوە کە نەخۆشخانەکانی شاری پزیشکی لە هەردوو مانگی حوزەیران و تەممووزی ڕابردوودا نزیکەی ١٩ هەزار نەشتەرگەریی جۆراوجۆریان ئەنجامداوە، هەروەها نەخۆشخانەی کەندی بە تەنیا لە هەمان ماوەدا و سەرەڕای کەمیی توانا و ئامرازەکان، نزیکەی ٦ هەزار نەشتەرگەری لە پسپۆڕییە جیاوازەکاندا ئەنجامداوە. K8

وەزیری تەندروستیی عێراق، عەبدولحسێن موسەوی، دەستپێکردنی بەرنامەی بەرپرسیارێتیی کۆمەڵایەتی بۆ نەخۆشخانە ئەهلییەکان ڕاگەیاند، کە بەپێی بەرنامەکە هەفتانە نەشتەرگەرییەکی بەخۆڕایی لە لایەن هەر نەخۆشخانەیەکی ئەهلییەوە بۆ حاڵەتە مرۆییەکان و خێزانە کەمدەرامەتەکان ئەنجامدەدرێت. لە بەیاننامەیەکدا بۆ ئاژانسی هەواڵی عێراقی، وەزیری تەندروستی ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم دەستپێشخەرییە بە هەماهەنگی لەگەڵ وەزارەت و بەپێی ڕێنماییەک دەبێت کە دادپەروەری و شەفافیەت دەستەبەر بکات، کە بە کۆی گشتی نزیکەی ١٠٠٠ نەشتەرگەریی مانگانە لەلایەن ٣٠٠ نەخۆشخانەی ئەهلییەوە لەخۆدەگرێت. ئامانجیش لەم هەنگاوە فراوانکردنی چەتری چاودێریی تەندروستی و بەهێزکردنی هاوبەشیی نێوان کەرتی گشتی و تایبەتە بۆ خزمەتکردنی هاووڵاتییان.

ليستی بەنزینی پێنج شەممە 13/8/2026 k9

ئامانجی سەرەکیی کاروانەکە تێپەڕبوونە بەناو خاکی ئوردندا بۆ گەیشتن بە سنووری هاوبەشی ئوردن و فەلەستین لە نزیک کەنارى خۆرئاوا، تاوەکو لەوێوە گوشار بۆ سەر قەوارەى ئیسرائیل دروست بکەن بەمەبەستی ڕاگرتنی دەرستدرێژییە سەربازی و ئەمنییەکانی لە کەنارى ڕۆژئاوا.  K14