"خانه‌ی نویسندگی خلاق"

شب‌آوا، شماره‌ی ۵ نامه‌ی دوم، سرودهٔ نزار قبانی، مجموعه‌شعر ۱۰۰ نامهٔ عاشقانه، نشر نگاه صدای راضیه بهرامی

زبان پایه برای نوشتن هر نوع داستان یکی از تفاوت‌های اصلی «داستان کوتاه» با فرم‌هایی دیگر ازجمله «جستار»، در شکل و شمایل زبان است. در داستان‌نویسی، ما با زبان افکار نمی‌نویسیم، بلکه با «زبان تصاویر» خلق می‌کنیم. تصاویر یعنی صحنه‌ها، اشیا، چهره‌ها و هر آنچه با حواس پنج‌گانه درک می‌شود؛ مانند صداها و جزئیاتی که در یک خاطره شنیده یا دیده شده‌اند. درست است که این زبان تصویری، به عددِ هر نویسنده، ریخت متفاوتی می‌تواند داشته باشد، برای یکی شاعرانه‌تر باشد و برای یکی واقع‌مانندتر و... ولی پایه‌ی همه‌ی انواع زبان‌ها در داستان‌ها، همین زبان تصویری است. در ادبیات داستانی ما به دنبال رساندن پیام مستقیم نیستیم، بلکه با «پنهان کردن» آن سروکار داریم. نویسنده صحنه را می‌سازد و کشف معنا را به خوانش دقیق مخاطب واگذار می‌کند. برای مثال، داستان کوتاه «لاتاری» نوشته‌ی شرلی جکسون. نویسنده با خونسردیِ کامل، روستا، آب‌وهوا، گفتگوهای روزمره و برگزاری یک مسابقه و قرعه‌کشی را وصف می‌کند. متن چنان بی‌طرف و خونسرد است که خواننده تا سطر آخر متوجه دهشتِ ماجرا نمی‌شود. زبان داستان، همین صحنه‌هاست. ▫️ تنظیم و ویرایش محتوا: فریبا اسدی

🖋 شروع به نوشتن کنید. «ترسناک‌ترین  لحظه، درست لحظه‌ی قبل از آغاز است. بعد از آن همه چیز فقط بهتر می‌شود.» برای بسیاری از علاقه‌مندان به نویسندگی، گذشتن از همین مرحله می‌تواند به مانعی بزرگ و جدی تبدیل شود. هر کسی که می‌خواهد نویسنده شود، باید بتواند از این تردیدِ اولیه بگذرد و شروع به خلق و گذاشتن کلمات در کنار یکدیگر کند. به خاطر داشته باشید که تمرین نویسندگی به شکل پیوسته، تنها راه شما برای تبدیل شدن به نویسنده‌ای موفق در آینده است. اقتباسی از  کتاب از نوشتن، اثر استیون کینگ، ترجمه‌ی شیرین صفوی، نشر میلکان انتخاب و تنظیم: سپیده چمن‌زاده @Nevisandegikhallagh                          #کارگاه پیش از آغاز                             نوشتن خلاق

آرش، اثر بهرام بیضائی را خوانده‌اید؟ مغایر آن آرش خستگی‌ناپذیر و ده‌من‌مرد است. آرش او مثل هر قهرمان باورپذیر و خوش‌ساخت، ضعف فراوان دارد. از کمر خمیده‌اش در مقابل دسیسه‌ای که برایش چیده‌اند ابایی ندارد. درست همان‌طور که در صحنه‌ای از نمایشی که بیضائی خلق کرده، نگاه در نگاه کوه البرز می‌شود و سرانجام، جان پرتاب تیر برای اول‌بار در چله‌ی جانش می‌نشیند. آدمی که پیش‌تر هیچ از تیر و کمان نمی‌داند. بیضائی نویسنده‌ی شجاع است. فکرکننده‌ی شجاع. سخن‌گوی شجاع. حتا وقتی بار سفر بر کمر، به کوهستان‌های دور می‌رفت تا با اسطوره‌ها و ایران تاریخی ملاقات کند، وقت برگشت، خود را نباخته بود و زور اساطیر، خمش نکرده بود. از ایران تاریخی، به ذهن امروز خویش می‌نوشت. به بودن آن‌هاست اگر افتخاری داشته باشد ایرانی‌بودن یا غرق ایران شدن. بی آن‌ها و حرفی که از دوش تاریخ برداشتند و به دوش خود گذاشتند و به کتاب‌ها و آثارشان سپردند، مگر چیزی جز حماقت و نادانی در بساط می‌مانَد. برشی از یادداشت مصطفا پورنجاتی @Nevisandegikhallagh

آیا می‌دانید چه چیزهایی نمی‌گذارد تمرکز کنید برای نوشتن؟ یا چه کسانی؟ آن تمرکزگیرهای بزرگ‌تر و مهم‌تر، برای شخص خودتان... #فکر_نوشتن

شب‌آوا، شماره‌ی ۴ شعر افق روشن، سرودهٔ احمد شاملو، مجموعه‌شعر هوای تازه، نشر نگاه صدای راضیه بهرامی @Nevisandegikhallagh

ریکو-خوانی اگر می‌توانید حرف بزنید، اصول ابتدایی جمله‌سازی را می‌دانید، پیامی تلفنی می‌نویسید یا می‌توانید متن یک تشکر را یادداشت کنید، پس مهارت‌های زبانی لازم برای آموختن نوشتن خلاق را دارید. دانستن دستور زبان، پیش‌شرط این کار نیست. منبع: Writing the Natural Way، فصل اول ♦️نکته‌‌ای در تفسیر این نقل قول از گابریله ریکو: این جمله درباره‌ی عبور از وضع فعلی نوشتن است. معنایش این است که برای گذر از سطح موجود به طرف هر نوع تکنیک در هنرهای کلامی، فکر نکنید قدم اول، قواعدی مثل دستور زبان است. این قواعد، پیش‌نیاز حرکت نیست و البته به دستور هم محدود نمی‌شود. تجربه‌ی کار آموزشی نشان داده توقف‌کردن بر چنین قواعدی برای تقویت نویسندگی آدم‌ها، بدترین نقطه‌ی ورود است. محتوای اختصاصی خانه‌ی نویسندگی خلاق

وقتی گوش‌ به کمک قلم می‌آید / ۱ یکی از کلیدی‌ترین و در عین حال نادیده‌گرفته‌شده‌ترین تکنیک‌ها در فرآیند ویرایش و صیقل دادن متن، بازخوانی آن با صدای بلند است. بسیاری از ما عادت داریم متن‌هایمان را در سکوت و تنها با چشم مرور کنیم، اما حقیقت این است که چشم به‌راحتی از روی سکته‌های قلم، ابهام‌های ساختاری و حشوهای پنهان عبور می‌کند. وقتی متن را با صدای بلند قرائت می‌کنید، گوش به عنوان یک داور بی‌طرف و ناخودآگاه وارد عمل می‌شود. برش کلاس آغاز نوشتن خلاق، مصطفا پورنجاتی تنظیم و ویرایش: فریبا اسدی @Nevisandegikhallagh محتوای اختصاصی خانه‌ی نویسندگی خلاق

شب‌آوا، شماره‌ی سوم بخشی از جستار سال‌های سیاه به‌قلم نلسون ماندلا، منتشر شده در کتاب من سرگذشت یأسم و امید، نشر خوب صدای راضیه بهرامی محتوای اختصاصی خانه‌ی نویسندگی خلاق @Nevisandegikhallagh

شأن نقد نوشته‌ها اگر می‌خواهید به مرحله‌ای برسید که بتوانید اثر خود یا دیگران را به شکل اصولی نقد کنید، اهل نوشتن‌بودن کافی نیست. خیلی از افراد تصور می‌کنند نظر دادن درباره یک متن، یعنی فقط بگوییم از آن خوشمان آمده است یا نه؛ اما در دنیای حرفه‌ای نویسندگی، نظر دادن به معنای شأن نقد نوشته‌ها اگر می‌خواهید به مرحله‌ای برسید که بتوانید اثر خود یا دیگران را به شکل اصولی نقد کنید، اهل نوشتن‌بودن کافی نیست. خیلی از افراد تصور می‌کنند نظر دادن درباره یک متن، یعنی فقط بگوییم از آن خوشمان آمده است یا نه؛ اما در دنیای حرفه‌ای نویسندگی، نظر دادن به معنای توانایی به زبان آوردن زیبایی‌ها و زشتی‌های‌های یک متن است، نه اینکه فقط آن را حس کنیم. برای ورود به دنیای نقد اصولی، باید به سراغ مطالعه‌ی کتاب‌های تخصصی بروید در حوزه‌هایی مثل بلاغت، ساختارشناسی، سبک‌ها و نظریه‌های ادبی. البته بسته به قلمرو نقادیِ شما در داستان، شعر یا ناداستان، مسیر مطالعاتی متفاوتی خواهید داشت. ▫️▫️▫️ برشی از کلاس آغاز نوشتن خلاق، مصطفا پورنجاتی تنظیم و ویرایش: فریبا اسدی محتوای اختصاصی خانه‌ی نویسندگی خلاق @Nevisandegikhallagh

شب‌آوا، شماره‌ی دوم شعر کوتاهی از مارکوس اورِلیوس، منتشر‌شده در مقدمهٔ مجلهٔ کتاب تراژدی، شمارهٔ بهار ۱۴۰۵ صدای راضیه بهرامی @Nevisandegikhallagh محتوای اختصاصی خانه‌ی نویسندگی خلاق

تکنیک احضار واقعیت در نوشته یکی از اصولی‌ترین روش‌های احضار واقعیت در نوشته، به توانایی‌های هوش فضایی ربط دارد. شبیه کاری که مارسل پروست انجام می‌داد در نگارش اثر مشهورش: در جستجوی زمان ازدست‌رفته. زندگی همواره در ظرف زمان و مکان و در حضور اشیا رخ می‌دهد و هیچ‌وقت در یک محیط خالی اتفاق نمی‌افتد. ما می‌توانیم تجسم کنیم و جزئیات وقایع، اشیا، بوها و مکان‌ها را به یاد بیاوریم. برای این کار، وقتی پیش‌نویس اولیه را نوشتید، باید به صورت خودخواسته و آگاهانه از حافظه و ذهن خود درخواست کنید تا جزئیات، بوها و الهامات زیسته را از بایگانی بیرون بیاورد و به متن وارد کند. پس از آن، نوبت بازنگری و بازنویسی با فاصله زمانی می‌رسد. برای این مرحله، نوشته‌ی خود را رها کنید و روز بعد یا هفته‌ی بعد به سراغش بیایید. یک متن حرفه‌ای گاه نیاز دارد چند بار بازنویسی شود؛ در این فرآیند است که ایده‌ی اولیه تکامل می‌یابد، چه بسا مسیر متن متفاوت می‌شود و سوژه‌های پنهان، جان می‌گیرند. ▫️▫️ برش کلاس آغاز نوشتن خلاق، مصطفا پورنجاتی | تنظیم و ویرایش: فریبا اسدی محتوای اختصاصی خانه‌ی نویسندگی خلاق @Nevisandegikhallagh

ادبیاتِ مادری یا عکاسی از روح 🖋 ملیحه حکیم، نویسنده و پژوهشگر فارسی و روسی ادبیاتِ روسی همیشه امری غریب را در من برانگیخته؛ به نحوی که مشابهش را در رویارویی با ادبیاتِ فارسی ندیده‌ام. شاید آن ناشناختگی یا مه‌آلودبودنِ آثار باشد که هر بار شگفت‌زده‌ام می‌کند امّا گمان می‌کنم مسئله کمی عمیق‌تر از این‌هاست. نوعی اشتراکِ ذاتی و درونی با این ادبیات حس می‌کنم؛ درست است که زبانِ مادری‌ام فارسی است امّا گمان می‌کنم هر آدمی می‌تواند ادبیاتِ مادری یا حتّی ورزش یا هنرِ مادری نیز داشته‌باشد. ادبیاتِ مادریِ من روسی است؛ روحِ سرد و سرمازده‌ام -که از چشمِ همگان پنهان است و حتّی برایِ دیگران باورناپذیر- خود را در آیینه‌ی ادبیاتِ روسی می‌بیند و لبخندی از سرِ مستی بر لبانش می‌نشیند. انگار بزکِ زبانِ مادری باعث شده این همه تنهایی و سکوت و سردی را دیگران نبینند در من. فقط من و ادیبانِ روسیم که جان‌هایِ جدا و منزویِ یکدیگر را می‌شناسیم؛ شناختی به مثابه‌ی عکاسی از روح، دقیق، شفاف، سرد و صریح. منبع: کلمه‌به‌گور @Nevisandegikhallagh

شب‌آوا، شماره‌ی اول منبع: کتاب چهل‌نامهٔ کوتاه به همسرم، نامهٔ بیست‌وسوم، نادر ابراهیمی، نشر روزبهان صدای راضیه بهرامی @Nevisandegikhallagh محتوای اختصاصی خانه‌ی نویسندگی خلاق

درباره‌ی دوره‌ی جدید: نوشته‌ی سست، نوشته‌ی تندرست | کسی که نوشتن با زبان خلاقانه یعنی نوشتن به منزله‌ی کاری هنری با زبان را دوست دارد، میل دارد کمک بگیرد. شاید بگویید: اگر کمک بگیریم، اسمش تقلید می‌شود و دیگر کاری خلاقانه نیست. من با این جواب موافقم اما کمک‌گیری، شکل‌های مختلف دارد. ایده‌ی کارگاه «نوشته‌ی سست، نوشته‌ی تندرست» از همین نقطه شکل گرفته است. توضیح بیشتر اینکه ما ناگزیر هستیم از خواندن زبانمان و دیدن پشت سرمان در این زبان. چرا؟ چون این زبان، منجر به شکل‌گیری حس‌حال‌هایی برای مخاطب همین زبان شده و امتحان‌هایی پس داده. غذاهای تک‌طعم در ایران، کمتر از غذاهای چندطعم پخته می‌شود. ازاین منظر، چندطعمی، برای پخت‌وپز ایرانی خوشایند است (نه در همه‌ی موارد. برای نمونه، لواشک، با طعم غالب ترش نیز خوراکی رایج ایرانی است). از باب مثالی زبانی، جملاتی که حروفشان، آواهایی متناسب با هم دارند، در فارسی ماناتر بوده‌اند. این‌ها یعنی امتحان خود را پس‌دادن. ایده و میل این دوره، هر بار پرداختن به تعدادی از این خصلت‌های جاافتاده‌ی ذهنی ـ زبانی است که در گذر صدها سال، همچنان به قدر کافی زیبا و دلنشین است. مطالعه‌ی متن‌های فارسی با چنین نگاهی و برای کمک‌گیری در نویسندگی معاصر فارسی چندان اتفاق نمی‌افتد و اگر هم اتفاق بیفتد، نویسنده‌ای تحویل می‌دهد که طرز نوشتنش خیلی قدیمی و بااجازه‌ی شما کمی خنده‌آور و فرسوده خواهد شد. درست مثل دیالوگ بعضی فیلم‌های تاریخی. من در جستجوی راه‌هایی تازه برای استفاده از زمین حاصلخیز «ادبیات فارسی» بوده‌ام. در جستجوی روش‌هایی به جز تقلید واژگانی یا جمله‌ای از رفتار قلم نویسندگان بزرگمان. به همین دلیل، به جای تمرکز بر سبک یک نفر که به فضای تقلید دامن بزند، هر بار در هر کارگاهِ «نوشته‌ی سست، نوشته‌ی تندرست»، بر روش‌های خلاقانه‌ی تعدادی از نویسندگان و شاعران برجسته‌ی فارسی تمرکز می‌کنم. چه روش‌هایی؟ روش‌هایی که معاشرت با آن‌ها، چیزی را در ما شکل دهد بیشتر و بالاتر از کپی‌کاریِ زبانی. زبانی مثل فارسی، صاحب ویژگی‌هایی فرهنگی است. مثل هر زبان پرسابقه‌ی دیگر. ویژگی‌های فرهنگ ایرانی در هزار مظهر و مصداق جلوه کرده که در فرهنگ‌های دیگر، عین آن یا خیلی وقت‌ها حتا مانند آن جلوه نکرده است: گاهی در قالی، گاهی در کاشی‌کاری، گاهی در آداب معاشرت، گاهی در پخت‌وپز، گاهی در رسوم یلدا و نوروز و چهارشنبه‌سوری. ویژگی‌های فرهنگی، در زبان ادبی و خلاقانه‌ی فارسی هم آشکار شده است. به همین دلیل، در این کارگاه، به ادبیات فارسی همچون مجموعه‌ای از صفت‌ها و خصلت‌ها نگاه می‌کنیم که مخصوص ما ایرانی‌های فارسی‌زبان است. به نظر من اگر کسی بخواهد با فارسی کار خلاقانه کند، می‌تواند به اندازه‌ی میلش از این سرمایه‌ بردارد. پس خلاصه‌اش می‌شود اینکه: در این کارگاه، «تندرستی نوشته»، به جای آنکه با رونویسی از بزرگان به دست بیاید، حاصل دیدار چشم مشتاق نویسنده ـ یعنی شما ـ با بهترین منظره‌های زبانی است. از سرمایه‌ای به نام ادبیات فارسی حرف می‌زنم. این سرمایه به‌تنهایی کاری نمی‌کند.‌ وقتی به کار می‌آید که با جسارت شخصیِ ما برای مشق‌های نوشتن، به منفعتی به نام «زبان خلاقانه» مبدل شود. این کارگاه، شامل خواندن تعریف‌شده و جهت‌دار متن‌هایی برجسته، گفتگو درباره‌ی آن متن‌ها و تمرین‌دادن، هم‌راستا با آن رفتارهای زبانی یا تکنیک‌ها در متونی است که «می‌خوانشیم». ✳️ برای جزئیات بیشتر و ثبت نام به پشتیبان دوره، شناسه‌ی @manmatn1 پیام بدهید. @Nevisandegikhallagh

آخرین وضعیت ثبت نام دوره‌های آنلاین نویسندگی خلاق با مصطفا پورنجاتی ▫️ پیش از آغاز نوشتن خلاق: پایان ثبت نام و برگزاری جلسه‌ی اول ▫️آغاز نوشتن خلاق: در حال پذیرش ▫️نوشته‌ی سست، نوشته‌ی تندرست: در حال پذیرش @Nevisandegikhallagh

دوره‌ی حاشیه‌نویسی بر ایران معاصر

🔺️🔻🔺️🔻🔺️🔻🔺️ خانه آشنا برگزار می‌کند: حاشیه‌نویسی بر ایران معاصر مدرس: مصطفی پورنجاتی 🗓چهارشنبه‌ها ⏰ساعت ۱۷ تا ۲۰ چهار جلسه ۳ساعته شهریه: یک میلیون و ششصد جهت ثبت‌نام و کسب اطلاعات بیشتر به آیدی زیر پیام دهید: 📩@Khaneashena یا با شماره زیر تماس حاصل…