Basic Pariyatti Center

ကာရကသုတ်စဉ်များ ဝိဘတ်အခန်းအလိုက် ခွဲခြားမှု A4 ခေါက်ချိုး

"အပ္ပမာဒေါ တေသံ ဓမ္မာနံ၊ အဂ္ဂမက္ခာယတိ" (မမေ့မလျော့သော သတိတရားသည် ထိုကုသိုလ်တရားတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဟု ဟောတော်မူ၏)

ဆရာတော် ဦးဇောတိကရဲ့"ကိုယ့်အကြောင်းကိုသာ သိအောင်အရင်လုပ်"** တရားတော်ထဲမှာ ဟောကြားထားတဲ့ မာန (Conceit/Pride) နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ တရားဓမ္မသဘောတရားကို အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းလင်းတင်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။ --- ၁။ မာနဆိုတာ ဘာလဲ? (တရားတော်လာ အဓိပ္ပာယ်) မာနဆိုတာ မိမိကိုယ်ကို အထင်ကြီးတာ၊ ငါဆိုတဲ့ စွဲလမ်းမှု (အတ္တ) ကြီးမားတာနဲ့ "ငါက ပိုတော်တယ်၊ ပိုတတ်တယ်၊ ပိုသာတယ်" ဆိုပြီး စိတ်ထဲမှာ ထောင်လွှားနေတဲ့ သဘောဖြစ်ပါတယ်။ တရားတော်အရ မာနဟာ ကိုယ့်အကြောင်းကိုယ် မှန်မှန်ကန်ကန် မသိအောင် ဖုံးကွယ်ထားတဲ့ အဓိက အတားအဆီး (ကိလေသာ) တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ၂။ မာနကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရတဲ့ အကျိုးဆက်များ * ကိုယ့်အပြစ်ကို ကိုယ်မမြင်နိုင်ခြင်း - မာနကြီးနေတဲ့သူဟာ "ငါအမြဲမှန်တယ်" လို့ ထင်နေတတ်တာကြောင့် ကိုယ့်မှာရှိတဲ့ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟနဲ့ အမှားတွေကို ပြန်မမြင်နိုင်တော့ပါဘူး။ * သူတစ်ပါးကို အပြစ်မြင်ခြင်း - မိမိကိုယ်ကို အထင်ကြီးလွန်းတဲ့အခါ ဘေးပတ်ဝန်းကျင်ကလူတွေကို အလိုလိုနေရင်း အထင်သေးမိတာ၊ ဝေဖန်မိတာနဲ့ သူတစ်ပါးအပြစ်ကိုပဲ လိုက်ရှာမိတတ်ပါတယ်။ * စိတ်မအေးချမ်းခြင်း - ကိုယ့်ထက်သာတဲ့သူနဲ့ တွေ့ရင် မနာလိုဖြစ်ရသလို၊ ကိုယ့်ထက်နိမ့်တဲ့သူနဲ့ တွေ့ရင်လည်း နှိမ်ချင်စိတ်ပေါက်လာတာကြောင့် မာနရှိနေသရွေ့ စိတ်နှလုံးဟာ ဘယ်တော့မှ မငြိမ်းချမ်းနိုင်ပါဘူး။ ၃။ မာနကို ပယ်ဖျောက်ပြီး ကိုယ့်အကြောင်းကိုယ် သိအောင်လုပ်နည်း တရားတော်ရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်အရ မာနကို လျှော့ချပြီး မိမိကိုယ်မိမိ ပြန်လည်သိမြင်ဖို့ အောက်ပါအတိုင်း ကျင့်ကြံရပါမယ်။ * သတိနဲ့ စောင့်ကြည့်ပါ - စိတ်ထဲမှာ "ငါက ပိုသိတယ်၊ ငါ့အကြံဉာဏ်က ပိုကောင်းတယ်" ဆိုတဲ့ မာနစိတ် ဝင်လာတိုင်း၊ "အော်... ငါ့မှာ မာနစိတ် ဝင်နေပြီ" ဆိုတာကို သတိနဲ့ ချက်ချင်း အသိအမှတ်ပြု စောင့်ကြည့်ရပါမယ်။ * ကိုယ့်ကိုယ်ကို နှိမ့်ချပါ - လောကမှာ ငါ့ထက်တော်တဲ့သူတွေ အများကြီးရှိနိုင်တယ်ဆိုတာကို လက်ခံပြီး သူတစ်ပါးရဲ့ အမြင်၊ ဝေဖန်ချက်တွေကို နှိမ့်ချတဲ့စိတ်နဲ့ နားထောင်တတ်ရပါမယ်။ * ကိုယ့်စိတ်ကိုသာ အဓိက ပြုပြင်ပါ - သူတစ်ပါးရဲ့ မာနကို သွားပြင်လို့ မရပါဘူး။ ကိုယ့်စိတ်ထဲက မာနကို အရင်သိအောင်လုပ်ပြီး ပယ်ဖျောက်နိုင်မှသာ လွတ်လပ်အေးချမ်းတဲ့ ဘဝကို ရရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ --- > အနှစ်ချုပ်မှတ်သားရန် - > ဉာဏ်ပညာရှိသူဆိုတာ သူတစ်ပါးထက် သာဖို့ ကြိုးစားသူမဟုတ်ဘဲ၊ မိမိစိတ်ထဲက "မာန" ကို အရင်မြင်အောင်ကြည့်ပြီး ကိုယ့်အကြောင်းကိုယ် သိအောင် အရင်ဆုံး ကြိုးစားသူ ဖြစ်ပါတယ်။

https://youtu.be/WnHaNWnP6cU

ခန္ဓကကျမ်းမှာပါတဲ့ ဆရာနဲ့တပည့်ကြား ထားရှိရမယ့် ဝတ္တရားတွေက ဘာတွေလဲ ခန္ဓကကျမ်း (မဟာခန္ဓက) တွင် ဖော်ပြထားချက်အရ ဆရာ (ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ သို့မဟုတ် အာစရိယ) နှင့် တပည့် (သဒ္ဓိဝိဟာရိက သို့မဟုတ် အန္တေဝါသိက) တို့ကြား ထားရှိရမည့် ဝတ္တရားများကို အပြန်အလှန် လေးစားမှု၊ စောင့်ရှောက်မှုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပါသည်။ အခြေခံအားဖြင့် ဆရာက တပည့်ကို သားကဲ့သို့ မှတ်ယူရမည်ဖြစ်ပြီး၊ တပည့်က ဆရာကို ဖခင်ကဲ့သို့ မှတ်ယူကာ လေးစားချစ်ခင်ရမည်ဟု ဆိုထားပါသည် [၁၀၇၇၊ ၁၁၁၂]။ ဆရာနှင့် တပည့် ဝတ္တရားများကို အောက်ပါအတိုင်း အပိုင်းနှစ်ပိုင်းခွဲခြား၍ ရှင်းပြနိုင်ပါသည် - ၁။ တပည့်က ဆရာအပေါ် ပြုကျင့်ရမည့် ဝတ္တရားများ (Student's Duties) တပည့်တစ်ဦးသည် မိမိ၏ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာ သို့မဟုတ် ဆရာသမားအပေါ် နေ့စဉ် ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ်များကို ပြုစုဆောင်ရွက်ပေးရမည် ဖြစ်သည် - * နံနက်ခင်း ဝတ္တရားများ: စောစောထ၍ ဖိနပ်ချွတ်ကာ သင်္ကန်းကို ပခုံးတစ်ဖက်တင်ပြီးလျှင် ဆရာအတွက် ဒန်ပူ (သွားတိုက်တံ) နှင့် မျက်နှာသစ်ရေ တည်ခင်းပေးရမည်။ ထိုင်ခုံခင်းပေးခြင်း၊ ဆွမ်းယာဂု (စွပ်ပြုတ်) ဆက်ကပ်ခြင်း၊ စားပြီးလျှင် ရေကပ်ခြင်းနှင့် ခွက်များကို ဆေးကြောသိမ်းဆည်းခြင်းတို့ ပြုလုပ်ရမည် [၁၀၇၈၊ ၁၁၁၃]။ * ဆွမ်းခံဝင် ဝတ္တရားများ: ဆရာ ဆွမ်းခံကြွလိုလျှင် သင်းပိုင်၊ ခါးပန်းကြိုးနှင့် သင်္ကန်းများကို ပြင်ဆင်ပေးရမည်။ သပိတ်ကို ဆေးကြောပေးရမည်။ ဆရာ၏ နောက်ပါးမှ လိုက်ပါရလျှင် အလွန်မဝေး အလွန်မနီး လိုက်ပါရမည်။ ဆရာ စကားပြောနေစဉ် ဖြတ်မပြောရ (အာပတ်သင့်မည့် စကားဖြစ်လျှင်မူ တားမြစ်ရမည်) [၁၀၇၉၊ ၁၀၈၀၊ ၁၁၁၄၊ ၁၁၁၅]။ * ပြန်ရောက်ချိန် ဝတ္တရားများ: ဆရာမရောက်မီ နေရာထိုင်ခင်း၊ ခြေဆေးရေ၊ ခြေတင်ခုံတို့ကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားရမည်။ ဆရာပြန်ရောက်လျှင် သပိတ်သင်္ကန်းကို လှမ်းယူရမည်။ သင်္ကန်းကို ခေါက်ရမည်။ ဆွမ်းစားလိုလျှင် ရေနှင့် ဆွမ်းကို ကပ်ရမည်။ သပိတ်ကို စနစ်တကျ ဆေးကြော၊ အခြောက်ခံပြီးမှ သိမ်းဆည်းရမည် [၁၀၈၁၊ ၁၀၈၂၊ ၁၁၁၅၊ ၁၁၁၆]။ * သန့်ရှင်းရေးနှင့် နေရာထိုင်ခင်း: ဆရာနေထိုင်ရာ ကျောင်း၊ ခြံဝင်း၊ ရေချိုးခန်းနှင့် အိမ်သာများကို တံမြက်စည်းလှည်းခြင်း၊ သန့်ရှင်းရေးလုပ်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်ရမည်။ ကျောင်းကို သန့်ရှင်းရေးလုပ်ရာတွင် ပရိဘောဂများကို မထိခိုက်စေရန် ဂရုတစိုက် ရွှေ့ပြောင်းရမည် [၁၀၈၅၊ ၁၀၉၆၊ ၁၁၁၉]။ * ရေချိုးပေးခြင်း: ဆရာ ရေချိုးလိုလျှင် ရေအေး ရေပူ လိုသလို ပြင်ဆင်ပေးရမည်။ ချွေးထုတ်ခန်း (Sauna) ဝင်လိုလျှင် လိုအပ်သည့် မြေနီမှုန့်၊ ရွှံ့တို့ကို ပြင်ဆင်ပေးပြီး ကျောကို ပွတ်သပ်ပေးခြင်းတို့ဖြင့် ပြုစုရမည် [၁၀၈၃၊ ၁၀၈၄၊ ၁၁၁၇၊ ၁၁၁၈]။ * နာမကျန်းဖြစ်ချိန် ပြုစုခြင်း: ဆရာ မကျန်းမာလျှင် အသက်ထက်ဆုံး (သို့မဟုတ်) ရောဂါပျောက်ကင်းသည်အထိ ပြုစုလုပ်ကျွေးရမည် [၁၀၈၉၊ ၁၁၂၃]။ * စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စောင့်ရှောက်ခြင်း: ဆရာသည် သာသနာ၌ မပျော်မွေ့ခြင်း၊ ကုက္ကုစ္စဖြစ်ခြင်း (စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း)၊ သို့မဟုတ် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အယူမှားများ ဖြစ်ပေါ်လာလျှင် တပည့်က တရားဟောပြခြင်း သို့မဟုတ် အခြားနည်းဖြင့် ဖြေဖျောက်ပေးရမည်။ ဆရာ၌ အာပတ်အကြီးစား (ဂရုကအာပတ်) သင့်လျှင် သံဃာထံမှ ပရိဝါသ်၊ မာနတ် စသည်ပေးရန် တပည့်က ကြိုးပမ်းပေးရမည် [၁၀၈၆၊ ၁၀၈၇၊ ၁၁၂၀၊ ၁၁၂၁]။ * ခွင့်ပြုချက် ရယူခြင်း: သပိတ်သင်္ကန်း ပေးကမ်းခြင်း၊ ခံယူခြင်း၊ ဆံရိတ်ခြင်း၊ ခရီးသွားခြင်း စသည်တို့ကို ဆရာ့ထံ ခွင့်ပန်ပြီးမှ ပြုလုပ်ရမည် [၁၀၈၉၊ ၁၁၂၃]။ ၂။ ဆရာက တပည့်အပေါ် ပြုကျင့်ရမည့် ဝတ္တရားများ (Teacher's Duties) ဆရာသည်လည်း တပည့်အပေါ်တွင် ပြန်လှန် စောင့်ရှောက်မှုများ ရှိရမည်ဟု ဝိနည်းတော်က ဆိုပါသည် - * ပညာနှင့် ပစ္စည်း ထောက်ပံ့ခြင်း: ဆရာသည် တပည့်အား စာပေချပို့ခြင်း၊ မေးမြန်းခြင်း၊ ဆုံးမခြင်းတို့ဖြင့် စောင့်ရှောက်ရမည်။ တပည့်၌ သပိတ်၊ သင်္ကန်း စသည့် ပရိက္ခရာများ မရှိလျှင် ဆရာက ပေးရမည်၊ သို့မဟုတ် ရရှိအောင် ကြိုးပမ်းပေးရမည် [၁၀၉၀၊ ၁၁၂၄]။ * နာမကျန်းဖြစ်ချိန် ပြုစုခြင်း: တပည့် မကျန်းမာလျှင် ဆရာသည် တပည့်က ဆရာ့အပေါ် ပြုကျင့်သကဲ့သို့ပင် ပြန်လည်ပြုစုရမည်။ ဥပမာ - နံနက်စောစောထ၍ မျက်နှာသစ်ရေပေးခြင်း၊ ဆွမ်းယာဂု တိုက်ကျွေးခြင်း၊ ကျောင်းသန့်ရှင်းရေး လုပ်ပေးခြင်း၊ သင်္ကန်းလျှော်ပေးခြင်း၊ ရေချိုးပေးခြင်း စသည်တို့ကို ဆရာကိုယ်တိုင် ပြုလုပ်ပေးရမည် [၁၀၉၁၊ ၁၀၉၃၊ ၁၀၉၆၊ ၁၁၂၅၊ ၁၁၂၇၊ ၁၁၃၀]။ * စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စောင့်ရှောက်ခြင်း: တပည့် သာသနာ၌ မပျော်မွေ့လျှင်၊ အယူမှားလျှင်၊ သို့မဟုတ် အာပတ်သင့်လျှင် ဆရာက တရားဟော၍ ဖြေဖျောက်ပေးခြင်း၊ သံဃာ့ကံများ လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် ကူညီပေးခြင်းတို့ ပြုလုပ်ရမည် [၁၀၉၇၊ ၁၀၉၈၊ ၁၁၃၂၊ ၁၁၃၃]။ အချုပ်အားဖြင့်ဆိုရသော် ခန္ဓကကျမ်းပါ ဆရာတပည့် ဆက်ဆံရေးသည် တစ်ဖက်သတ် အုပ်ချုပ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ပစ္စည်းလေးပါးနှင့် တရားဓမ္မ ပညာရပ်များ ဖလှယ်ခြင်း၊ ကျန်းမာရေးနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြန်အလှန် စောင့်ရှောက်ခြင်းတို့အပေါ် အခြေခံထားကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည် [၁၀၇၇၊ ၁၁၁၂]။

ရွှေဥမင်ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ နောက်ဆုံးအချိန် ကျေးဇူးရှင် ရွှေဥမင်ဆရာတော် ဘုရားကြီးသည် ၂၀၀၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ (၂၀)ရက်နေ့တွင် ဘဝဇာတ် သိမ်းတော်မူခဲ့ပါသည်။ ထိုနေ့မတိုင်ခင် တစ်ရက်အလို နိုဝင်ဘာလ(၁၈)ရက်နေ့ ညဦးပိုင်းတွင် မိမိ သီတင်းသုံးနေထိုင်ရာ တောရကျောင်းသို့ ပြန်မည့်အကြောင်း လျှောက်ထားရန် ဆရာ တော်ဘုရားကြီးထံတော်ပါး ရောက်ရှိစဉ် ဆရာတော်ဘုရားကြီးမှ မိမိကို အခါတိုင်း ဖူးရစဉ်ကကဲ့သို့ပင် နွေးထွေးစွာကြင်နာစွာဖြင့် သြဝါဒစကားများစွာ မိန့်တော်မူပါသည်။ “ဆေးရုံမှာ သွေးသွင်းတာ အကြာကြီးပဲ၊ ခုတင်ပေါ်မှာ လှဲနေပြီး ဆရာတော် ဦးဇောတိကရဲ့ ငြိမ်းချမ်းခြင်း တရားကို ငါးနာရီကြာတဲ့အထိနာခဲ့တယ်” ဟု မိန့်တော် မူပါသည်။ ထိုအခါ မိမိက “ဆရာတော်ကြီး ဘုရား တရားခွေက (၄၅) မိနစ်စာပဲ ရှိမယ် ထင်တယ်ဘုရား” ဟု လျှောက်ထားရာ ဆရာတော်ဘုရားကြီးမှ- “ဟုတ်တယ် တိတ်ခွေကို ဟိုလှည့်နာလိုက်၊ ဒီလှည့်နာလိုက်နှင့်ပဲ ငါးနာရီ ပြည့်သွားတယ်” ဟု ညာဘက်လက်ဖြင့် လှည့်လည်ဟန်ပြတော်မူကာ မိန့်ကြားတော် မူပါသည်။ မိမိအလွန်သိချင်သည့် မေးခွန်းကို မေးရန် ကြုံကြိုက်လာသဖြင့် မျက်နှာတော်ကို မော့ကာဖူးကြည့်ရာတွင် မကျန်းမာသော်လည်း အလွန် ရွှင်လန်းနေသည်ကို ဖူးတွေ့နေရပါသည်။ “ဆရာတော်ကြီးဘုရား မဟာမြိုင်ဆရာတော်ဘုရားရဲ့ ငြိမ်းချမ်းခြင်းတရားကိုနာရင် ဘုရားတပည့်တော်အိပ်ပျော်တဲ့ အကျိုးကိုပဲ ရပါတယ်ဘုရား အခြားအကျိုးတရားများရှိရင်လည်း သိပါရစေဘုရား” ဟု လျှောက်ထားရာ ဆရာတော်ဘုရားကြီးမှ “စိတ်ကခန္ဓာမှာပဲနေတယ်၊ ခန္ဓာကနေ မကွာ ဘူးလေ” မထင်မှတ်ထားသည့် အံ့သြဖွယ် ရိုးရှင်းသည့် အဖြေကို နာကြားခဲ့ပါသည်။ ဤကျောင်း ဤအခန်း ဤနေရာလေးတွင် ဝိနည်းဆိုင်ရာ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်း ဆိုင်ရာ ရင်ထဲမရှင်းမလင်းသည်တို့ကို ထံတော်ပါးသို့ အကြိမ်များစွာ လျှောက်ထားခွင့် ရခဲ့ဖူးသည်ကို ပြန်လည်၍ အမှတ်ရပါသော်လည်း ထိုနေ့ ညဦးကမူ မိမိဘဝအတွက်ဆရာတော် ဘုရားကြီးထံပါး နောက်ဆုံး ဖူးတွေ့ခွင့်၊နောက်ဆုံးလျှောက် ထားမေးမြန်းခွင့်ပါတကားဟု ထိုစဉ်အချိန်ကာလ၌ မတွေးမိခဲ့ပါ။ ဆရာတော်ဘုရားကြီးမှ- “နေမကောင်းတော့မှ တရားအား ထုတ်မယ်ဆိုရင် မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ နေကောင်းတုန်းက အားထုတ်ထားတဲ့ အခံရှိနေမှ နေမကောင်းလည်း ဆက်ပြီး တရားအားထုတ်နိုင်တယ်” ဟူ၍လည်းကောင်း “သေခါနီး အထိသိနေတဲ့ စိတ်လေးနှင့် နေလို့ရှိရင် ရပါတယ် ဦးခေမာ ငြိမ်းအေးမှုကိုတော့ ကိလေသာက ဘာမှ မလုပ်နိုင်ဘူးလေ” ဟုတစ်သက်တာ မေ့မရနိုင်သည့် အဆုံးအမကို တပည့်အား ချီးမြှင့်ပေးသနားတော်မူပါသည်။ ဤသို့ အနှစ်သာရပြည့်ဝပြီး နက်နဲသည့် တရားတော်များကို မိမိအား ဆိုဆုံးမ တော်မူလေ့ရှိသည့် ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် ဘဝ၏ နောက်ဆုံးအချိန်ကိုလည်း မိမိ နားလည်နိုင်စွမ်း မရှိနိုင်လောက်သည့် တရားအသိဖြင့်ပင် ဘဝဇာတ်သိမ်းတော် မူခြင်းဖြစ်မည်ဟု ထင်မိပါသည်။ ဆရာတော်ဘုရားကြီးအား အနီးကပ်ပြုစုနေကြသည့် ဆေးပညာရှင်များက နှလုံးခုန် ရပ်တန့်သွားသည့် ဆရာတော်ဘုရာကြီး၏ ခန္ဓာကိုယ်မှနှလုံး ပြန်လည်ကာ နိုးလာစေရန် အထူး ကြောင့်ကြစိုက်၍ ဝိုင်းဝန်းပြုစုကြပါသည်။ အတန်ကြာသော် ဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ ရပ်တန့်သွားသည့်နှလုံး ပြန်၍ အလုပ်လုပ် လာသည်ဟုသိရပါသည်။ ထိုအခါဆရာလေး ဒေါ်ခယက ဖျော်ရည်ဆက်ကပ်လှူဒါန်းခွင့် ရလေသည်။ဇွန်းသေးဖြင့် နှစ်ဇွန်းခန့် ဘုဉ်းပေးတော် မူပါသည်။ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဖူးမြင် ရသည်မှာ အနည်းငယ် ပင်ပန်းတော်မူနေ သည့်နှယ်ထင်ရပါသည်။ ထိုစဉ် ဆရာတော် ဘုရားကြီး နှုတ်တော်မှ- “ဒီလောက်ပြုစုကြရပြီ၊ တော်ရောပေါ့နော်” ဟု မိန့်တော်မူပါသည်။ ညနေ (၃)နာရီ (၃၀) မိနစ်တွင် ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် တပည့်များအပါအဝင် လောကကြီးကို အပြီးတိုင် မျက်ကွယ်ပြုတော်မူပါသည်။ ထိုအချိန်တိုင် မဟာမြိုင်တောရ ဆရာတော် ဦးဇောတိက၏ ငြိမ်းချမ်းခြင်းတရားခွေမှ အသံမှာမူ ခန်းလုံးပြည့် နာကြားနေရဆဲပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဆရာတော် ဦးဇောတိက၏ ငြိမ်းချမ်းခြင်းတရား YouTube Link: https://youtu.be/oFYQJpCZGH4 Ref: https://dhammatrainingcenter.com/%E1%80%98%E1%80%9D%E1.../

https://youtu.be/5A-7yNzIxmg

မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ၁၃၈၆ ခုနှစ်(၂၀၂၅ ခုနှစ်) အစိုးရပါဠိပထမပြန် အခြေပြုမူလတန်း အောင်စာရင်း