بيروباوەڕی ئەهلی سوننە و جەماعەت بەپێی نەقڵ و عەقڵ

مەولەوی تاوگوزی : هەموو ئەوانەی کە تۆ پێشتر بینیتن، بەرەو عەدەم سەفەریان کردو رۆیشتن. ئەوانەیش کە ئێستە لەبەرچاوتدان و دەیانبینی، ئەوانیش لە گوزەردان و بەرەو عەدەم دەڕۆن. ئەمە شتێکی سەیرە! وەلێ سەیرتر لەمەیش ئەوەیە کە؛ ھیچ کەس ھەستی پێ نەکردو لەوە تێ نەگەیشت کە ئاخۆ ئەمانەی لە دایك دەبن و ئێمە دەیانبینین بـــۆچی دێن؟ وە ئەوانەش کە پێشتر بینیمانن بـــۆچی رۆیشتن؟ هـــەرچی دیـت وە چــەم شـی وە سەفەردا هــــەرچـی مــــەویــنـی هــــا نـــە گــوزەردا کـــەس حــــاڵی نـــەبــی وە هـیچ نــەفــامـا ئـەو پەی چی ویـەرد، ئــێد پـەی چـێش ئاما زانست پۆست

مادام پێغەمبەر ﷺ دواهەمینی پێغەمبەرانە و ، خوای گەورەش وەك نوێنەری هەموو گرۆی مرۆڤ بۆی ڕوانیوە و گوفتاری خۆی ئاڕاستە کردووە ، ئەوا دەبێ مرۆڤایەتی ، جگە لەو ڕێیەی کە ئەم پێغەمبەرە ﷺ ڕوونی کردووەتەوە ، بە هیچ ڕێیەکی تردا هەنگاو نەنێت. ☀️بەدیعوززەمان فەردی زەمان (سەعیدے نوورسے) #پەیامەکانی نوور

داواکردن لە مردوو داوات بۆ بکات شیرکە بۆچی شیرکە ؟ لەبەر ئەوەی نابینێ و نابیستێ باشە ئەی داوا لە برایەکی کەڕو نابینا بکەین ئەویش نابینێ و نابیستێ ئەمیان چیە ؟؟؟ داواکردن لەمردوو شیرکە ئەگەریش بیبیستێ جوابت ناداتۆ ئەی ئەگەر داوامان لە زیندویەک کردو ئەویش سەیرێکی کردین و هیچی نەوت جوابی نەداینۆ داواکردن لە مردوو شیرکە تۆ چوزانی ئەوکەسەی ناو قەبرەکە پیاو چاک بوەو دوعای قبوڵە باشە ئەو زیندوەی تۆ داوای لێ ئەکەی بەڵگەت پێیە خوای گەورە لێ قبوڵ ئەکاو خوای گەورە لێ ڕازی بووە ؟ داواکردن لەمردوو شیرکە چونکە خۆی ئەحتیاجە ئەیی زیندوەکان ئەحتیاج نین ؟؟؟؟ داواکردن لە مردوو شیرکە خوای گەورە لە ئایەتی قورئانا ئەفەرموێ ئەوە یەک تەحەدا بۆ هەرچی وەهابی هەیە لە مەشریقۆ تا مەغریب یەک ئایەتی پیرۆز بێنن یان فەرمودەیە بفەرموێ داوا کردن لەمردوو داوات بۆ بکات شیرکە ئەوە شانم لێ دایاوەو چاوەڕێی جوابم ئەنتۆنیۆسی شوان

👆👇👇👇👆👆👆👇👇👇👆👆👇👇

پێشەوا (ابن الجوزي) فەرموویەتی سەلەف پێیان چاك نەبووە قسە لەو جۆرە ئایەتە بكەن، قازی (أبو یعلی) كە ئەویش گەورە پێشەوای حەنبەلیيەكانە دەفەرمووێ: پێشەوا ئەحمەد فەرموویەتی مەبەست لەو ئایەتە هاتنی قودرەت و توانای خوای گەورەیە، ئایەتەكەش ڕوونە، كە دەفەرمووێ : { أَوْ يَأْتِيَ أَمْرُ رَبِّكَ} . بڕوانە تەفسیری (زاد المسیر) تەفسیری ئایەتی 210ی سووڕەتی (البقرة). أبو الفرج بن الجوزي . 📗«أسماء الله وصفاته وموقف أهل السنه منها» (ص22): قال أهل السنة والجماعة: جاء ربك أي هو نفسه يجيء سبحانه وتعالى، لكنه مجيء يليق بجلاله وعظمته لا يشبه مجيء المخلوقين، ولا يمكن أن نكيفه، وعلينا أن نضيف الفعل إلى الله كما أضافه الله إلى نفسه. فنقول: إن الله تعالى يجيء يوم القيامة مجيئاً حقيقياً يجيء هو نفسه، وقال أهل التحريف معناه: وجاء أمر ربك. ئەهلی سوننە و جەماعەت دەڵێن: هاتنی پەروەردگارت» واتە خودی خۆی ـ سوبحانە و تەعالى ـ دێت، بەڵام ئەم هاتنە شایستەی گەورەیی و شکۆی خۆیە و هیچ هاوشێوەی هاتنی دروستکراوان نییە. هەروەها ناتوانین چۆنیەتی ئەو هاتنە دیاری بکەین. پێویستە ئەو کردارە بەو شێوەیە بۆ خوای گەورە بسەلمێنین کە خۆی بۆ خۆی سەلماندوویە. بۆیە دەڵێین: خوای گەورە لە ڕۆژی قیامەتدا بە هاتنێکی ڕاستەقینە دێت، واتە خودی خۆی دێت.بەڵام ئەهلی تەحریف وتوویانە: واتای ئەو ئایەتە ئەوەیە: «فەرمانی پەروەردگارت هات.یانی به‌پێی قسه‌كانی بن عوسه‌یمین خوای گه‌وره‌ ڕاكردنی هه‌یه‌ و خۆی به‌زاتی خۆی ڕاده‌كا، هاتنی هه‌یه‌ خۆی به‌زاتی خۆی دێ ، دێته‌ خواره‌وه‌ به‌خۆی به‌زاتی خۆی ... هتد په‌نا به‌خوا له‌و بیرو بۆچونه‌ . جا خوێنه‌ری به‌رێز به‌راورد بكه‌ له‌نێوان زاناكان و ئیمامه‌كانی ئه‌هلی سوننه‌ و جه‌ماعه‌ت له‌گه‌ڵ هه‌ڵه‌كانی بن عوسه‌یمین ، ئینجا بۆتان ده‌رده‌كه‌وێ كه‌ لای ئه‌وانه‌ یانی لای نه‌جدیه‌كان ته‌نها خۆیان ئه‌هلی سوننه‌ن ئه‌وه‌ی تر ئه‌هلی ته‌حریفن، هه‌ڵبه‌ت له‌و بابه‌ته‌ ده‌مانتوانی قه‌ولی ده‌یان گه‌وره‌ ئیمامی تر كۆبكه‌ینه‌وه‌كه‌ هه‌ر هه‌مان بۆ چونی پێشه‌وا ئه‌حمه‌د و ابن عبدالبر و ابو الفرج ابن جه‌وزیان هه‌یه‌ . جا كێشه‌كه‌ ئه‌وه‌یه‌ ناكرێ تۆ خۆت پێ ئه‌هلی سوننه‌ بێ و قه‌ولی ئه‌و هه‌موو ئێمامانه‌ به‌لاوه‌نێی و پێت وابێ ئه‌وان ئه‌هلی سوننه‌و جه‌ماعه‌ت نین و ئه‌هلی ته‌حریفن . ئه‌و ته‌سه‌ورو تێگه‌یشتنه‌یه‌ كه‌ كه‌سیكی وه‌كو(سنه‌یی و كوڕه‌كه‌ی شه‌مسه‌دین و ...) دروست ده‌كات و سه‌دان گه‌نج به‌ره‌و گومڕایی ده‌بات . ماڵی فەرمودە

هه‌ندێك له‌ بابه‌ته‌كانی عه‌قیده‌ له‌ نێوان (بن عثیمین ) و گه‌وره‌ (ئیمامه‌كانی ئه‌و ئوممه‌ته‌) وه‌كو ئیمام أحمد و ابن عبدالبر و أبو الفرج بن الجوزی .. ئه‌و ئایه‌ته‌ به‌نمونه‌ 👇 تەفسیری (وَجَاءَ رَبُّكَ وَالْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا) و هاتنی خوای گەورە . 📗خوای گەورە لەو ئایەتەدا باسی قیامەت دەکات و لە باسی ئەو ڕۆژەدا دەفەرمووێت: ئەو کاتە خوا دێت و مەلائیکەت ڕیز بە ڕیز لەگەڵیدان. ئیمام ئیبن عەبدولبەڕ تەئویلی ئەو ئایەتە دەکات و دەفەرمووێت: هاتنی خوای گەورە، ناڵێین جووڵە و جێگۆڕکێیە، لەبەر ئەوەی جووڵە و جێگۆڕکێ نیشانەی (جەوهەر و جسم)ـبوونە. خوای گەورە جەوهەر و جەستە نییە، کەوابوو هاتنیشی جووڵە و جێگۆڕکێ نییە. (لَا نُسَمِّيهِ وَلَا نَصِفُهُ وَلَا نُطْلِقُ عَلَيْهِ إِلَّا مَا سَمَّى بِهِ نَفْسَهُ عَلَى مَا تَقَدَّمَ ذِكْرُنَا لَهُ مِنْ وَصْفِهِ لِنَفْسِهِ لَا شَرِيكَ لَهُ وَلَا نَدْفَعُ مَا وَصَفَ بِهِ نَفْسَهُ لِأَنَّهُ دَفْعٌ لِلْقُرْآنِ وَقَدْ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَجَاءَ رَبُّكَ وَالْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا وَلَيْسَ مَجِيئُهُ حَرَكَةً وَلَا زَوَالًا وَلَا انْتِقَالًا لِأَنَّ ذَلِكَ إِنَّمَا يَكُونُ إِذَا كَانَ الْجَائِي جِسْمًا أَوْ جَوْهَرًا فَلَمَّا ثَبَتَ أَنَّهُ لَيْسَ بِجِسْمٍ وَلَا جَوْهَرٍ لَمْ يَجِبْ أَنْ يَكُونَ مَجِيئُهُ حَرَكَةً وَلَا نَقْلَةً وَلَوِ اعْتَبَرْتَ ذَلِكَ بِقَوْلِهِمْ جَاءَتْ فُلَانًا قِيَامَتُهُ وَجَاءَهُ الْمَوْتُ وَجَاءَهُ الْمَرَضُ وَشِبْهُ ذَلِكَ مِمَّا هُوَ مَوْجُودٌ نَازِلٌ بِهِ وَلَا مَجِيءَ لَبَانَ لَكَ وَبِاللَّهِ الْعِصْمَةُ وَالتَّوْفِيقُ). 📗 التمهيد لما في الموطأ من المعاني والأسانيد (7/ 137) ئه‌وه‌ی ئیمام باسی ده‌كات ئه‌وه‌ ڕێك مه‌نهه‌جی ئه‌هلی سوننه‌یه‌، ئه‌و جۆره‌ ئایه‌ته‌ یان ته‌ئویل، یان ته‌فویز ده‌كرێت، به‌جۆرێك، له‌گه‌ڵ شه‌ریعه‌ت و زمانی عه‌ره‌بی ڕووبه‌ڕوو نه‌بێته‌وه‌. جا دوور نییه‌ بڵێن له‌به‌رچی ئه‌و ئایه‌تانه‌ی موته‌شابیهن ده‌بێت ته‌ئویل یان ته‌فویز بكرێن؟ له‌به‌ر ئه‌وه‌ی خوای گه‌وره‌ عزوجل فه‌رموویه‌تی {لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَهُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ (11)} [الشورى: 11] {هَلْ تَعْلَمُ لَهُ سَمِيًّا (65)} [مريم: 65] {وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ (4)} [الإخلاص: 4] . هەموو ئەو ئایەتانە ئاماژە بەوە دەكەن، كە هیچ شتێك بە خوای گەورە ناچێ، نە لە ناوی و نە لە زات و سیفاتی. ئەو ئایەتانەی باسی سیفەتێكی تێدا كراوە، ئەو سیفەتە لە مەخلووقاتیش هەیە، وەكوو بۆ نموونە {وَجَاءَ رَبُّكَ وَالْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا (22)} [الفجر: 22] ئەو سیفەتە بێگومان جێگیرە بۆ خوای گەورە، بەڵام نابێ ئەسڵەكانی دیکە پشگوێ بخرێ، واتە ئەو ئایەتانەی كە باس لەوە دەكا خوای گەورە نە هاوشێوەی هەیە، نە بە مەخلووقاتی دەچێ، نە لە زاتی و نە لە سیفاتی، بۆیە ئەو جۆرە ئایەتە یان تەفویز كراوە، یانی لە ماناكەی نەكۆڵدراوەتەوە، خوێندنەوەی ماناكردنەوەیەتی، یان تەئویل كراوە بە تەئویلێك، كە عەرەب ئاوایان تەئویل كردبێ، لەبەر ئەوەی هەروەكوو باسمان كرد، كە قورئان بە زمانی عەرەبی دابەزیوە و ئەوان زانیویانە مەبەست لە ئایەتانە چییە. بۆیە هەندێك لە زانایان مەنهەجی سەلەفییان گرتووەتە بەر و (تەفیوزیان) كردووە، بەبێ ئەوەی جیاوازی بكەن لەنێوان (مانا و چۆنیەتی)، هەردووكیان پێكەوە تەفویز كردووە، هەندێكیش پێان وابووە دەبێت تەئویلی بكەن، ئەویش لەبەر چەند هۆكارێك. جا پێشه‌وا ئه‌حمه‌دی زۆر و پێشه‌وای دیکە فه‌رموویانه‌ هاتنی خوای گه‌وره‌ یانی هاتنی سۆز و به‌زییه‌كه‌یه‌تی : المراد قدرته وأمره. ئیمام ئەحمەد و جگەلەویش لە مانای هاتنی خوای گەورە فەرموویانە: فەرمانەكانی دێ، بۆیە پێشەوا بەیهەقی ئەو ڕیوایەتە دێنێ و دوای باسی ئیسنادەكەی دەكات و دەفەرمووێ: ئەوەش ئیسنادێكە هیچ تۆزی بەسەرەوە نییە، یانی هیچ گومان لە ئیسنادی ئەو گوتەیەی پێشەوا ئەحمەد ناكرێ. وَرَوَى الْبَيْهَقِيُّ عَنِ الْحَاكِمِ عَنْ أَبِي عَمْرِو بْنِ السَّمَّاكِ عَنْ حَنْبَلٍ أَنَّ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ تَأَوَّلَ قَوْلَ اللَّهِ تَعَالَى: (وَجَاءَ رَبُّكَ) [الفجر: 22] أَنَّهُ جَاءَ ثَوَابُهُ.ثُمَّ قَالَ الْبَيْهَقِيُّ: وَهَذَا إِسْنَادٌ لَا غُبَارَ عَلَيْهِ. 📗 البداية والنهاية إحياء التراث (10/ 361). گەورە پێشەوای حەنبەلییەكان (أبو الفرج جمال الدین عبدالرحمن بن علی بن محمد الجوزي) لە تەفسیری ئەو ئایەتەی سووڕەتی بەقەرەدا {هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا أَنْ يَأْتِيَهُمُ اللَّهُ } [البقرة: 210] دەفەرمووێ: كان جماعة من السلف يمسكون عن الكلام في مثل هذا, وقد ذكر القاضي أبو يعلى عن أحمد أنه قال: المرادبه: قدرته وأمره قال: وقد بينه في قوله تعالى: { أَوْ يَأْتِيَ أَمْرُ رَبِّكَ} .

ئەمە وێنەی د.(عابید سیراجەدینی نەقشبەندیە) ، کە زۆربەی هۆنراوەکانی م.مەزهەری خالقی شیعری ئەمن. ئەو شاعیرەی کە وەک پێویست نەناسێنراوە، د.عابید سیراجەدین... کوڕی #شێخ_مەولاناخالیدی_نەقشبەندی کوڕی شێخ عەلادینی نەقشبەندی بیارەو و دایکیشی کچی شێخ نەجمەدینی بیارە کە برای شێخ عەلادینە واتە دایک و باوکی ئامۆزان ، برازای #شێخ_عوسمانی_نەقشبەندی د.عابید لە ساڵی (١٩٢٣) له گوندی #دوروو لە نزیک سەوڵاوا کوردستانی ڕۆژهەڵات لەدایک بووە، لە خانەقای بیارە خوێندوێتی ،پاشان لە قوتابخانە، بەشداری کۆماری #مهاباد ی کردووە ، پاشان گەڕاوەتەوە لە کەرکوک خوێندوێتی دواتر بۆ ئێران لە زانکۆی ئیلیاتی تاران خوێندنی تەواوکردوە ، لە ڕادیۆی بەشی کوردی تاران کاری کردوە زۆربەی هۆنراوەکانی لەلایەن م.مەزهەری خالقی کراوەتە به گۆرانی ، هۆی سەوکەوتنی م.مەزهەر دەکەڕێتەوە بۆ شیعرەکانی د.عابید . د.عابید لە ساڵی ١٩٩٥ لە ڕیازی پایتەختی سعودیە کۆچی دووای کردووە. #سەرچڵ_یونس سەرچاوە.. سوپاس بۆ کاک ئامانجی شێخ ناجی شێخ عەلادینی بیارە .

له دووی ئەنفاسم، (و لا سيما) ئەنفاسی ئەنفەس قودسیی ئەولیا (خصوصا منهم شيوخ الارشاد) حەق بەرەکەتیان زیاد کا زیاد بی ئەوان ناوێ به قەولی فحوول نه عیلم و عەمەل نه روتبەی وصوول مونتەهای علووم عیلمی ئەوانه موقتەدای عەمەل ئەوان بزانه عیلمی ئەفواهی و قالی و ئیستیدلال عیلمی ئیلاهی و کەشفی و زەوقی و حال عەمەلی خودسەر دەگەلی ئوستاد (كيف استويا يا أهل الرشاد؟!) بۆ جوگەی عیلم و بۆ نەقدی عەمەل مەنبەع و کانن ئەولیای کوممەل لەوێوە نەوێ جۆگە هەر لێڵه نەقدی کان نەوێ له رەواج وێڵه ………… حەزرەتی مەولەوی ڕەحمەتی خوایی لێبێت

ئەدەب وەصفێکە هەر بۆ مەرد ئەشێ نـامـەرد ئــەدەبـی قـەت لـێ نـاوەشێ دووربە لەو کـەسـە لە ئــەدەب دوورە مـاڵـی بـێ ئـــەدەب مـاڵـی بـێ نوورە مەلا ئەحمەدی قاضی پێنجوێنی

لامح بالثوب بحاجب رمز أومـض بـالعین بـشفة غـمز أومـی بــرأس بیـد أشــارا لـعـاشـق فـأخـذ اقـشـعرارا مولانا الملا محمد باقر البالكي "قدس سره" جوڵەی پۆشاک:لمح جوڵەی برۆ: ڕمزە جوڵەی جاوو: ئمضايه جوڵەی لێوەکان: غەزە جوڵەی سەر: ئیمایە جوڵەی ەست: ئیشارەیە جوڵەی لەرزینی جسم ؛ ئیقشیعرارە

کە شێخ و واعظ و صۆفی،بە جەننەت بەن گەد و گیپاڵ... ئەبێ ئەمسالی ئێمە،بۆ جەهەننەم بەین سەر و سیپاڵ ..! (مەحوی)

چۆنیەتی و دەستپێکی خەلق لە لای حەزرەتی : مامۆستا مە لا عبد الرحیم ی مەولەوی تاوگۆزی بەڕەحمەت بێت: ئەی گرد مەوجوودێ جە تۆ گرت مایە مەوجوود هەر تۆنی، ماسیوا سایە پەنهان بی تەنها، وەحدەتت مەوج وەرد پەی شناسایی زوهوورێوەت کەرد بە وێت، جەی عالەم بێبەقای ناسووت ئەر وەی گرد جیلوەی وەرین نەشناسووت بە سەد جیلوەیتەر بێچوون و چەنی شناسایی تۆم نمەبۆ، هەنی سەروەشم بەی وەسف جەمالیتەوە باز هەم بەی جیلوەی جەلالیتەوە ئەر هەر بەو عادەت سەروەش نیگاران پەی فەنای یەکسەر خاتر پڕ خاران چار نییەن جە دەس جیلوە نەکەردەن بسم اللّە ئەو تێخ، ئێد کەچیی گەردەن یاگێوتەر نییەن دادی وێم کەروون جە دەس تۆ بێداد وە لای کێ بەروون واوەیلام بێحەد، زاریم بێشۆمەن جە لای تۆ فەریاد، جە دەسی تۆمەن

حـوكمێـــک بـــە قــەدەر بــڕوا بـەڕێـوە دادپــەروەر نەبـــێ بـــۆ خـــۆی و ئێـوە معاشــــی نــەبـــێ بیـــدات لـــە ڕێـــوە بۆ خـــزمەت خەڵکـــی نەبـێ بـە پێـــوە بــە مــەزاج ئیشــکا، فـەرمان لـە جێـوە ئـەو حـوکمـە بـە خـوا قـەد سەرناکەوێ تــا مــاوە بـەرپێــی دوژمــن ئـەکـــەوێ ‌ ٭٭٭٭٭٭ خەڵکــی لە ژێر ئەرز ئەویش لە ئاسمان خەڵکــی بەنـدەی بێت، تـا ئاخـر زەمـان خەڵکــی دامـاو بێت، لات وسەرگەردان خەڵکـی نـان نەبێـت بیـخوات بە ئاسان ئەویـش بەردەوام لە خۆشی و سەیران ئـەو حـوکمـە بـە خـوا قـەد سەرناکەوێ تــا مــاوە بـەرپێــی دوژمــن ئـەکـــەوێ ٭٭٭٭٭٭ حوکمێ خۆی نیشان خەڵکی قەت نەدا نەبینــرێت مـەگـەر لـــە نــاو میــدیــادا دەرگای داخـــــراو، بـە ســـەر هـــەژاردا بــۆ دەوڵەمەندیــش لـەشـەو لـــە رۆژدا دەرگـای واڵابێـــت دایــم، بـــۆ ســـەودا ئـەو حـوکمـە بـە خـوا قـەد سەرناکەوێ تــا مــاوە بـەرپێــی دوژمــن ئـەکـــەوێ ٭٭٭٭٭٭ حوکمێ گوێ نـەدات بە ڕاو مەشـۆرەت لـە چواردەوری بێ، بێ بەهاو هیممەت دوژمن نەناسێت لە مێـژووی سەر پەت دۆسـتیش رەنـجاوبــێ دایم پڕ ئەزیەت نە دیـن بفامێت، نـە عەقـڵ و حورمەت ئـەو حـوکمـە بـە خـوا قـەد سەرناکەوێ تــا مــاوە بـەرپێــی دوژمــن ئـەکـــەوێ ‌ ٭٭٭٭٭٭ حوکمەت چۆن ئەبێ بێباک بێ لە خــوا لەخەڵک بێ منـنەت، هەرگیز تێر نەخوا گـەندەڵـی تــا ســەر ئێــسکەکـەی بــڕوا قەت تێناپــەڕێت بــەســــەریـا هـــەروا ئەمـــڕۆ یان سبەی هەرئەبێــت بــــــڕوا ئـەو حـوکمـە بـە خـوا قـەد سەرناکەوێ تــا مــاوە بـەرپێــی دوژمــن ئـەکـــەوێ ٭٭٭٭٭٭ ساڵێک و دە ساڵ پانزەو بیست و ســی چاکـسازیت نەکـرت خەڵکی هەر برسی گەنجان لێی هەڵ دێن لە برس و ترسی قەت دانەبەزیـت لـە پـۆست و کـورسی ئیتر پێتـوایــە هێشـــتا بــەرپــرســــی؟ ئـەو حـوکمـە بـە خـوا قـەد سەرناکەوێ تــا مــاوە بـەرپێــی دوژمــن ئـەکـــەوێ دکتۆر حسن موفتی

پرسیارە بێ وەڵامەکان بۆ گشت دژە ئیسلامەکان

هه‌روه‌ها حزیمةی كوری ثابتی عقفانیی تێدایه‌ حال و وه‌زعی نه‌زانراوه‌ وه‌ هیچم نه‌بینیوه‌ له‌ باره‌ی باسكردنی ژیانی ته‌نا ئه‌وه‌ نه‌بیت إمام إبن ماكولا له‌ إكمال باسی كردووه‌ . وه‌ له‌ كتێبی إمامی طبری به‌ خزیمة ناوی هاتووه‌ به‌ڵام هه‌له‌ی نوسینه‌وه‌ بووه‌. إمام مکحول له‌ باره‌ی حزیمة ده‌ڵێت (وأما حزيمة أوله حاء مهملة مفتوحة بعدها زاى مكسورة فهو حزيمة ابن شجرة العقفاني عن عثمان بن سويد عن سويد بن مثعبة الرياحي قال: قدم خالد بن الوليد البطاح حديث مالك بن نويرة روى عنه سيف بن عمر هۆكاری چواره‌م: عثمان ی كوری سویدی جذامی ئه‌ویش حال و وه‌زعی نه‌زانراوه‌. وه‌ حزیمة و عثمان هه‌ردووكیان حال و وه‌زعیان نه‌زانراوه‌ وه‌ گێرانه‌وه‌ له‌وانه‌ش لای ئێمه‌ ره‌ت كراوه‌ته‌وه‌. وه‌ك امام ابن صلاحی شارزوری ده‌ڵێت(نه‌زانراوی دادپه‌روه‌ری له‌ رووی شاكراو په‌نهانه‌وه‌ به‌گشتی وه‌گێرانه‌وه‌ی نه‌زانراو قه‌بوڵ نییه‌ له‌ لای زانایان) بێنجه‌م: چیرۆكه‌كه‌ به‌ پێچه‌وانه‌ی گێرانه‌وه‌ راسته‌كانه له‌ گێرانه‌وه‌كه‌ ده‌ڵێت إمامی أبو بكر وتوویه‌تی(ئه‌گه‌ر گوێتان له‌ بانگ نه‌بوو ئه‌وا هێرش ده‌ست پیبكه‌ن وه‌ بكوژن و بسوتێنن!. له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌ش ژیاننامه‌ی إمامی أبو بكر ‌پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ ده‌ڵێت : چونکه‌ کاتێك یه‌که‌م سوپای ئاماده‌ کرد بۆشام به‌ سوپاکه‌ی گوت : ئه‌م (10) شته‌ مه‌که‌ن ژن و منداڵ و گه‌وره‌ و په‌ك که‌وته‌ مه‌کوژن . داری به‌ر دار مه‌بڕن . شوێنی ئاوه‌دان وێران مه‌که‌ن . مه‌ڕ و ماڵات مه‌کوژن . دار خورما مه‌سوتێنن و وشکی مه‌که‌ن . مه‌ترسن و زیاده ڕۆی مه‌که‌ن . که‌واته‌ چۆن ابوبکری صدیق فه‌رمان ده‌کات به‌ کوشتنی موسوڵمان وه‌ ده‌ڵێت گوێتان له‌ بانگ نه‌ بو بیان کوژن !؟ هه‌روه‌ها سیف(سیف كوری عمر) خۆی له‌ گێڕانه‌وه‌که‌یدا ده‌ڵێت كه‌ أبوبكری صدیق ره‌زای خوای له‌سه‌ربێت فرمانی پیكردووه‌ به‌ میهره‌بانی و دڵنه‌رمی هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه‌ فرمانیان پیده‌كات كه‌ كه‌س نه‌كوژن... باشه‌ سیف چۆن دووحاله‌ت له‌ إمامی أبو بكر ده‌گێرێتـه‌وه‌ جاریك فرمان به‌ كوشتن و سووتان و جاریك به‌ نه‌كوشتن و دڵ نه‌رمی؟! هه‌روه‌ها : ئه‌م چیرۆكه‌ هیچ عه‌قڵیك باوه‌ری پێناكات! ده‌ڵێم ئه‌م گێرانه‌ویه‌ عه‌قل باوه‌ری پیناكات چونكه‌ ریوایه‌ته‌كه‌ ده‌ڵێت پرچی مالك بۆماوه‌یه‌كی زۆر هه‌ر به‌داگیرساوی مابۆوه‌(له‌كاتی سووتاندنی)به‌ڵام پێده‌چیت سیف ی رافضی درۆزن له‌ كاتی دروست كردنی ئه‌م ژیرۆكه‌ له‌ بیری چووبێت كه‌ پرچی مرۆڤ هه‌ر كه‌ ئاگری لێ نزیك بێته‌وه‌ راسته‌وخۆ هه‌لده‌كروزیت و نامێنیت نه‌وه‌ك بۆ ماوه‌یه‌كی زۆر به‌ داگیرساوی بمێنێـه‌وه‌!به‌ڵام ئه‌م درۆزنانه‌ هه‌رده‌م درۆ ده‌كه‌ن دوای ئه‌وه‌ خوای گه‌وره‌ له‌ خراپترین كاره‌كانیان ئاشكرایان ده‌كات به‌جۆریك هه‌ر كه‌سێك ده‌توانیت درۆكانیان ئاشكرا بكات. له‌ کۆتایشدا له‌وانه‌یه‌ بپرسین بۆچی إمامی طبری ئه‌م جۆره‌ ریوایه‌تانه‌ له‌ كتێبه‌كه‌ی باس ده‌كات؟ هه‌ندێك كه‌س ده‌پرسن بۆچی بۆچی إمامی طبری ئه‌م جۆره‌ ریوایه‌تانه‌ له‌ كتێبه‌كه‌ی باس ده‌كاتن كه‌ لاوازن به‌م شیوه‌یه‌؟وه‌ ده‌شڵێن موسڵمانان پابه‌ندن به‌هه‌موو ئه‌وانه‌ی له‌ نێوكتێبه‌كاندا هاتووه‌؟ له‌وه‌ڵامدا ده‌ڵێم:كۆمه‌ڵێك له‌ زانایان مه‌رجی داناوه‌ كه‌ ده‌بیت گێرانه‌وه‌كه‌ راست بێت ئه‌وجا له‌ كتێبه‌كانی خۆی باسی بكات وه‌ك إمامی بخاری وای كردووه‌ له‌ صحیحه‌كه‌یدا. وه‌ به‌شێكی تر له‌ زانایان هه‌لساون به‌ نوسینه‌وه‌ هه‌موو ئه‌و ریوایه‌تانه‌ی كه‌ لایان بووه‌ یان گوێیان لێبووه‌ به‌ر له‌وه‌ی حوكمی له‌سه‌ربدات ئایا ئه‌و گێرانه‌وه‌یه‌ راسته‌ یاخود نا وه‌ك إمامی طبری و كه‌سانی تریش خوای گه‌روه‌ له‌ هه‌موویان رازی بێت. خۆ ئه‌گه‌ر پرسیاركه‌ر سه‌یری پێشه‌كی كتێبه‌كیه‌ إمامی طبری (تاریخ رسل والملوك) بكاتن وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌ی لاده‌ست ده‌كه‌ویت كاتێك إمامی طبری ده‌ڵێت (ئه‌وه‌ی له‌م كتێبه‌م دایه‌ له‌ هه‌والی پێشینیان و رابردووان خوێنه‌ر هه‌ندێكی لاسه‌یره‌و نایناسێت، یاخود گوێگر به‌كاریكی زۆرخراپ و قێزه‌ونی ده‌زانیت له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌و هیچ روویه‌كی راستی بۆ ئه‌و باسه‌ نه‌زانیوه‌ و هیچ مانایه‌كی نییه‌ له‌ راستیدا با بزانێت له‌ راستیدا ئێمه‌ ئه‌و باسانه‌مان دانه‌هێناوه‌ به‌لكو ئه‌وانه‌مان له‌ پێش خۆمانه‌وه‌ نه‌قڵ كردووه‌و هیناومانه‌،وه‌ ئێمه‌ ئه‌وه‌ی بۆمان هاتووه‌ وه‌كو خۆی باسمان كردووه‌) له‌و قسانه‌وه‌ بۆمان ده‌رده‌كه‌وێـت إمامی طبری مه‌رجی دانه‌ناوه‌ كه‌ ئایا ئه‌و رووداوه‌ ڕاسته‌ یان نا تا بینوسێـه‌وه‌ وه‌ نه‌شی وتووه‌ ئه‌وه‌ی له‌م كتێبه‌ دایه‌ هه‌مووی راسته‌ به‌لكو به‌ پچه‌وانه‌وه‌ وتوویه‌تی كه‌ ریوایه‌یت ناراستیشی تێداییه‌. كه‌واته‌ ئه‌و كه‌سه‌ی ئه‌و گومانه‌ی دروستكردووه‌ چۆن چۆنی پیمان ده‌ڵێت ئیمه‌ی موسڵمانان ده‌بی پابه‌ند بین به‌ هه‌موو ئه‌و باسانه‌ی له‌ نێ، كتێبه‌كاندا هاتوون؟ .......

پوجکردنروەی درۆیەکی مولحیدەکان دەر بارەی سیدنا خالید بن ولید ....... به‌ڵگه‌ چییه‌ که‌ گۆشتی مالکی کوڕی نویره‌ کوڵێنراوه‌ ؟ 43 یه‌كێكی تر له‌و گومانانه‌ كه‌ دوژمنانی ئیسلام و شیعه‌كان كه‌ دژی هاوه‌ڵانی پێغه‌مبه‌ری خوان وبڵاوی ده‌كه‌نه‌وه‌ به‌ناو خه‌ڵك و ده‌ڵێن كه‌ گوایه‌ خالیدی كوری ولید موسڵمانی كوشتووه‌ به‌ڵگه‌ش به‌و ریوایه‌ته‌ ده‌هێننه‌وه‌ كه‌ إمامی طبری گێراویته‌یته‌وه‌ كه‌ ده‌ڵێت : گوایا خالیدی کوڕی وه‌لید به‌ ڕه‌حمه‌ت بێت مالیکی کوڕی نوه‌یره‌ی کوشتووه‌ و سه‌ره‌که‌شی کوڵاندووه‌ و خواردوێتی بۆ وةڵامی ئه‌م گومانه‌ ئێمه‌ش ده‌ڵێین : له‌ ئاینی ئیسلامدا عیلمی حه‌دیس و علم الرجال هه‌یه‌ که‌ له‌ هیچ ئاین و منهجێکی تردا نییه‌ ! علم الرجال واتا گه‌ڕان به‌ دوای ئه‌و که‌سانه‌ی ئه‌و به‌سه‌رهاته‌ یا ئه‌و ڕوداوه‌ یا ئه‌و حه‌دیسه‌ی گێڕاوه‌ته‌وه‌ . ئ ێستا با بزانین ئه‌و که‌سانه‌ کێن ؟ ئه‌م حه‌دیسه‌ ئیمامی طبری دای ناوه‌ و ئه‌سڵی حه‌دیسه‌که‌ له‌م که‌سانه‌وه‌ وه‌رگیراوه‌ ( ابن حمید له‌ سلمةوه‌ له‌ محمدی کوڕی اسحاق له‌ طلحةی کوڕی عبدالله‌ ی کوڕی عبدالرحمانی کوڕی ابوبکه‌ی صدیقه‌وه‌ ) واتا ( ئه‌و که‌سانه‌ی ئه‌م ڕیوایه‌ته‌یان گێڕاوه‌ته‌وه‌ ) خه‌ڵکی درۆزن و چه‌واشه‌كارو كه‌سانی لاوازی تێدایه‌ و سنده‌كه‌ پچراوه‌ ، وه‌موسڵمانان دینه‌كه‌یان وه‌رناگرن ته‌نها له‌ فه‌رمووده‌ی راسته‌وه‌ نه‌بێت وه‌ ئه‌و حه‌دیسه‌ ڕاست نییه‌ و صحیح نییه‌ وه‌ دوو ڕیوایه‌ت هه‌یه‌ باسی ئه‌و به‌سه‌رهاته‌ی خالدی کوڕی ولید ده‌کات . وه‌ هۆیه‌كانی راست نه‌بوونی گێڕانه‌وه‌ی ئه‌و به‌سه‌ر هاته‌ ئه‌م خاڵانه‌یه‌‌ هۆی یه‌كه‌م : له‌ سنده‌کاندا واتا ئه‌و که‌سانه‌ی گێڕاویانه‌ته‌وه‌ محمدی كوری حمید رازیی تێدایه‌ كه‌ یه‌كیكه‌ له‌ گێره‌ره‌وه‌كان كه‌سێكی درۆزنه‌ وه‌ك إمام إبن حبان ده‌ڵێت: یه‌كێك بوو له‌ وانه‌ی که‌ ناسراو بوو به‌وه‌ی ڕوداوه‌کانی هه‌ڵ ده‌گێڕایه‌وه‌ سلمة بن فضلی تێدایه‌ که‌ زۆر هه‌ڵه‌ی كردووه‌ وه‌ك إمام إبن حجر هۆكاری دووه‌م : عنعنة یه‌ . عنعنة واتا ( گێڕانه‌وه‌ی فڵان له‌ فڵانه‌وه‌ ) بۆ نمونه‌ ( عن محمد بن حمید عن سلمة بن فضل عن ... هتد ) وه‌ له‌م حه‌دیسه‌دا ئه‌و دوو که‌سه‌ی تێدایه‌ که‌ باسمان کرد وه‌ شتێکی تر هه‌یه‌ پێی ده‌ڵێن تدلیس واتا (تدلیس له‌ علم حدیث مانای ئه‌وه‌یه‌ كه‌ كه‌سه‌كه‌ سندی ریوایه‌تیك ده‌داته‌ پاڵ كه‌سێك ی تر كه‌ كه‌ پێی وایه‌ له‌ ئه‌وه‌ی گوێ ڵێ بووه‌) وه‌ له‌م حه‌دیسه‌شدا مدلسی تێدایه‌ده‌ڵێـت: راستگۆیه‌ به‌ڵام هه‌ڵه‌ی زۆره‌ هۆكاری سىَ : ئه‌م گێرانه‌وه‌ی مرسلة مرسل واتا ئه‌و که‌سه‌ی حه‌دیسه‌که‌ی گێڕاوه‌ته‌وه‌ له‌ ده‌می صحابه‌وه‌ نه‌ی بیستووه‌ یان ئه‌وی نه‌ بینیووه‌ . وه‌ له‌م حه‌دیسه‌دا طلحةی كوری عبدالله ی تێدایه‌ وه‌ ئه‌ویش به‌ إمامی أبو بكری نه‌گه‌یشتووه‌ و ‌كاتی روودانی ئه‌م رووداوه‌ له‌سه‌رده‌می ئه‌و نه‌بووه‌ بۆیه‌ گێڕانه‌وه‌ی ئه‌م به‌سه‌ر هاته‌ له‌ طلحه‌وه‌ مرسلة وه‌ حدیثی مرسلیش یه‌كیكه‌ له‌ به‌شه‌كانی حدیثی لاواز. وه‌ك إمام أبو سعیدی علائی ده‌ڵێت: طلحةی كوری عبدالله ی كوری أبو بكر له‌ باپیره‌ گه‌روه‌یه‌وه‌ گێراو یه‌تیه‌وه‌ أبو بكر ره‌زای خوای ڵێبێت. وه‌ أبو زرعةش ده‌ڵێت:مرسلة،ئه‌مه‌ش دیاره‌ كه‌ شاردنه‌وه‌ی ناوێت هه‌روه‌ها ریوایه‌تێكی تر هه‌یه‌ كه‌ له‌ پێش ئه‌م ریوایه‌ته‌یه‌ واتا پێش ڕیوایه‌تی طبری گێڕاویه‌تیه‌وه‌ هه‌ر له‌ كتێبی(تاريخ الرسل والملوك)ی طبری كه‌ تیایدا هاتووه‌ ئه‌م ریوایه‌ته‌ش هه‌ر راست نییه‌ چونکه‌ له‌ زاری شعیبه‌وه‌ بۆ سیف و بۆ حزیمة بۆ عوسمان و بۆ سوید گێڕراوه‌ته‌وه‌ شعیب ی كوری إبراهیمی كوفی حدیثه‌كانی لاوازن هه‌روه‌ها امام إبن حجر ده‌ڵێت: كتێبه‌كانی(سیف كه‌ كه‌سیك بووه‌ كتیبی زۆری داناوه‌ وله‌ناو خه‌لكی ناسراوه‌ له‌ كتێبه‌كانی كتاب الردة وكتاب الفتوح الكبير) باسی ئه‌ویان كردووه‌ وه‌ بن عدی یش باسی كردووه‌ و ده‌ڵێت : نه‌ناسراوه‌ و حدیث و هه‌واڵێ زۆری لایه‌ وه‌ هه‌ندێكی نه‌ناسراوه‌ وه‌ هه‌ندكێی تیدایه‌ كه‌ سته‌م له‌ سلف ی ئوومه‌ت ده‌كات هه‌روه‌ها :سیف ی كوری عمر الضَّبِّيُّ كه‌ زانایان زۆر قسه‌یان له‌سه‌ری كردووه‌ وه‌ك إمام شمس الدین ذهبی ده‌ڵێت: عباس له‌ يحيى ده‌ڵێت : حه‌دیسه‌کانی لاوازه‌، وه‌ له‌ مطین یش كه‌ له‌ یحیی ده‌ڵێت :هیچ خێری پێوه‌ نییه‌ وه‌ أبو داود ده‌ڵێت : هیچ نییه‌. إبن حبان ده‌ڵێت:تۆمه‌تبار كراوه‌ به‌ بێدینی أبو حاتم ده‌ڵێت : ته‌رك كراوه‌. ابن عدی ده‌ڵێت:به‌گشتی حدیثه‌كانی نه‌ناسراون مكحول بیرویتی كه‌ له‌ جعفری كوری أبان ده‌ڵێت گوێم لێبوو ابن نمیر ده‌یگوت سيف الضبي تميمي به‌ درۆ ده‌یگوت كه‌سێك له‌ بنی تمیم وای پێووتم (مه‌به‌ستی له‌ گیرانه‌وه‌ی حدیثه‌) وه‌ سيف الضبي حدیثی ون ده‌كرد وه‌ تۆمه‌تبار كراوه‌ به‌ بێدینی.

👇👆👇👆👇👆

شێخ مصطفی نەقشبەندی .. ناوی مستەفایە كوڕی شێخ ئەبوبەكری كوڕی مەلا محەممەدی كوڕی عبدالله ی كوڕی مستەفایە . نازناوی كەمالەدینە ، ناسراوە بە (نەقشبەندی) ، ساڵی 1887ز وەرزی (هاوین) لە گوندی (هەرشەم) ، بناری چیای (پیرمەم) هاتەدنیا . لە خانەقای باوكی لە هەولێر دەستی كرد بە خوێندن ، قوڕئانی پیرۆز و كتێبە سەرەتاییەكانی لەلایەن برایەكان و موستەعیدەكان تەواوكرد . ماوەیەک لەلای باوكی ماوە ، ماوەیەك چووە مزگەوتی قەڵات ، لای مەلا ئیبراهیمی دۆغرەمەچی . دوایی لەسەر فەرمانی باوكی چووە (كەركوك) ، لای مەلا عەلی حیكمەت ئەفەندی سییاە مەنصوری ، بەشێكی مەنتیق و كەلام و رياضياتى خوێند . ماوەكیش چووە (بالیسان) لای مەلا شێخ طه ، ماوەك چووە (خەتە) لای مەلا عبدالفتاح ، ماوەكیش لای مەلا عبدالله ی گڕاوی بوو ، پاشان گەڕاوە خزمەت باوكی كۆتایی بە خوێندن هینا . ئیجازەی گشتی مەلایەتی و ئیجازەتی تایبەت تەریقەتی نەقشبەندی ، لە باوكی وەرگرت ، ساڵی 1910ز باوكی كۆچی دوایی كرد . دووبارە (شێخ مصطفى) دەستی بەخوێندن كردەوە لەلایەن مەلا ئەبوبەكر ئەفەندی كچك مەلا ، بەشێكی تری فەلەكیات خوێند ، ئیجازەی تری وەرگرت. دانیشتنی لە خانەقا: ساڵی 1333ك – 1915ز كە شێخ محەممەدئەمینی برا گەورە و جێنیشی باوكی كۆچی دوایی كرد . شێخ كەمالەدین لە جێگای باوكی دانیشت ، دەستی كرد بە دەرس دانەوەی فەقێیان ، ئامۆژگاری خەڵكان ، ڕێ‌ نیشاندانی سۆفی و مریدان ، فەقێیان لە دوورەوە بە مەراق دەهاتن بۆ ئەم شوێنە ، بۆ فێربوون و وەرگرتنی زانیاری ، بە تایبەت موستەعیدەكانی قۆناغی كۆتایی ، بۆ پەرەپێدانی شەریعەت و ئایین ، ئیجازەی پێ دەبەخشین ، دای دامەزراندن بە مەلا ، لە شوێنی گونجاو لە دەشت ، یا لە شار . بەشێك لەوانە بەهۆی ڕابواردنیان ، لەگەڵ (شێخ) جێبەجێ‌ كردنی دەستووری سۆفییەتی ، شایان بوون بكرێن بە جێگر و سەرخەتم ، جەنابی ئیجازەی تایبەتی تەریقەتی نەقشبەندی پێدان ، وەك ئەو بەڕێزانە: (شێخ دەروێش بەغدایی): نەوەی ئالوسی خاوەنی تەفسیری (روح المعاني) و (شێخ موشەررەفی توركیا) و (شێخ محەممەد نەمری فەڵەستین) و (سەید عبدالله ی نۆغەرانێ‌) و (مەلا ئیسماعیلی ناقیص) و (مەلا عبدالله ی سەران) و (مەلا عبدالله ی تەرجانی) و (مەلا عبدالله ی خەلیفە) و (مەلا خەلیلی موخلیص) و (مەلا شەریفی زمارەی) .. نوسینی : مەلا طاهری بەحركەیی

شێخ عەبدولڕەحمانی خالیسی تاڵەبانی باوکی شاعیری مەزن شێخ ڕەزای تاڵەبانی شێخ و موڕشیدی تەریقەت بوو لە شاری کەرکوک تەکییەی هەبوو موریدو دەروێشێکی زۆری هەبوو . پیاوێکی خواناس و عارفێکی مەزن بوو . دیوانێک شیعری هەیە بەناوی دیوانی خالیسی . زۆر قووڵ و پڕ لە ڕەمزوڕازی سۆفیانەیە . جارێک تەکلیف و داوا لە مامۆستا مەلا عەبولکەریمی مودەڕیس دەکرێت کە بۆ چی وەکو دیوانی نالی و مەحوی ... شەرحێکی ئەم دیوانەی خالیسیش ناکات ؟ مودەڕیس لەوەڵامدا دەڵێت : بەخوا ناوێرم ، چونکە عەوام نەک هەر تەکفیری خالیسی دەکەن منیش تەکفیر دەکەن ! لێیگەڕێن بۆ خەلکی خۆی ... رێبوار احمد

مەلای گەورە، بایەخێکی زۆری بە خوێندنەوەی ‏کتێبه‌ زانستی و سیاسی و مێژوویيه‌كان داوه‌، ‏ھاوکات زۆر بایەخی بە زمانی کوردی داوە، و زمانه‌كانى عەرەبی و فارسی و ‏تورکيشی بە باشی زانیوە. لە ساڵی١٩٣٠ بەدواوە، قۆناغى پێگەیشتنی فیکری و فەلسەفی مەلای گەورە ‌‏ده‌ستپێده‌كات، ‌‏چونکە لەو قۆناغه‌دا شاره‌زايى ته‌واو له‌ زۆربەی زانستە ئاينييه‌كانى ئيسلامدا په‌يدا ده‌كات، هه‌روه‌ك لەو ‏ساڵە ‏بەدواوە دەستيکردووە بە تەفسیرکردنی قورئانى پيرۆز بەناوی کەلامی خودا، کە ‏لە (10) بەرگ پێکدێت ‏و لە ماوەی نێوان ‏ساڵانی (١٩٣٣ بۆ ١٩٤٣)دا ته‌واوى کردووە. ناوبراو لە تەمەنی (٦٧) ساڵیدا و لە 12/10/١٩٤٣ ‏بەھۆی نەخۆشی قورحەی مەعیدە، لە شاری کۆیە كۆچى دوايى ده‌كات. زامدار ئەحمەد