| پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره |

🎼 رسوا دل من | عبدالله الفت | محمد میرنقیبی | ایرج (حسین خواجه‌امیری) 📻 یک شاخه گل | شمارهٔ ۴۵۸ 🍂 استاد ایرج (حسین خواجه‌امیری) دیروز ۲۱ مرداد ۱۴۰۵ پای از دایره هستی بیرون نهاد. روانش به مینو جهان شاد باد! 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

📕 یادداشت‌های روزانه جلال آل‌احمد، ۲/ ۱۵۸. ▪️وضع مملکت از دید آل‌احمد در سه‌شنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۳۳۸- پنج بعدازظهر. از دشنام‌ها و ناله‌ها که بگذریم این «صبحت از رفتن این باباست و جمهوری و غیره» و آن «اینجا را یکسره مستعمره کنند، بهتر است!» چکیدهٔ آرزوها و توهمات ما است در صد سال اخیر! 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

دوشنبه شش اردیبهشت ۳۸ - هفت بعدازظهر ... دیگر اینکه بس است، بلند شوم پیراهن‌هایم را اتو بزنم. 📕 یادداشت‌های روزانه جلال آل‌احمد، ۲/ ۱۵۴. 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

🎼 شیدایی | حافظ | مشکاتیان | شجریان | زین دایِرِهٔ مینا، خونین‌جِگَرَم، مِی دِه! تا حَل کنم این مُشْکِل دَر ساغَرِ مینایی 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

▪️ نخستین کشتی‌نشستگان مسلمان: معاویه و فاخته، عباده و ام‌حرام «واقدى و ديگران گويند: معاوية بن ابى‌سفيان در دريا غزوۀ اول قبرس را انجام داد. مسلمانان قبل از آن در بحر الروم [دریای مدیترانه] به كشتى ننشسته بودند و معاويه از عمر اجازۀ جنگ دريايى خواسته و او رخصت نداده بود. چون عثمان بن عفان ولايت يافت به وى نامه‌يى نوشت و اجازه خواست به جنگ قبرس رود و نزديكى قبرس و سهولت كار را به وى اطلاع داد. عثمان پاسخ نوشت كه خود به ياد دارى از عمر فرمان جنگ دريايى طلبيدى و او اذن نداد. چون سال بيست و هفت فرا رسيد، باز نوشت كه وى را بحر پيمايى تا قبرس آسان است. عثمان نوشت اگر خود و زنت نيز سوار كشتى شويد مأذون هستيد و الا خير. پس او از عكا به دريا شد و كشتيهاى بسيار همراه وى بود و زن خود فاخته دختر قرظة بن عمرو بن نوفل بن عبد مناف بن قصى را نيز همراه ببرد. عبادة بن صامت نيز زن خود ام‌حرام انصارى دختر ملحان را همراه داشت. اين كار به سال بيست و هشت پس از فرو نشستن سرماى زمستان و به قولى در سال بيست و نه انجام گرفت». 📕 بَلاذُرِی، فُتُوحُ البُلدان، ترجمهٔ محمد توکل، ۲۲۱. ✓ عربان مسلمان از دریا می‌ترسیدند و خلیفه عُمَر بن خَطّاب می‌گفت نباید میان من و یارانم، دریا باشد/ فاصله اندازد. 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

▪️ آل‌احمد: امام موسی صدر و مجله مکتب اسلام «سه‌شنبه ۳۱ فروردین ۳۸ - پنج بعدازظهر ... دیگر اینکه این موسی صدر آمده و چندتا مجله آورده که بخوانم و نظرم را بدهم و غیره، مکتب اسلام. می‌گوید ده‌هزار تا چاپ می‌شود. پر از همان مزخرفات تطبیق زورکی اسلام و عقایدش با اباطیل غرب و تمدن امروزی! باید درست نگاهش کنم و حسابی پوستشان را بکنم. جمعهٔ گذشته آمد. عصر و شب به زور نگهش داشتیم. از آنهاست که زیاد حرف می‌زند و فقط هیکل ریاست را دارد و با همه هم سروسرّش را دارد و تازه تازه جاپای همان الحادی در افکارش پیدا شده که باید ۱۵ سال پیش شده باشد. چون‌وچرا کردن در کار دستگاه قم و نارضایتی از آن و جستن علل عدم تحریم غنا در اسلام والخ...». 📕 یادداشت‌های روزانه جلال آل‌احمد، ۲/ ۱۵۲. 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

«کریه» اکنون صفتی اَبتَر است چرا که به تنهایی گویای خون‌تشنگی نیست. تحمیق و گرانجانی را افاده نمی‌کند نه مفت‌خوارگی را نه خودبارگی را.   تاریخ ادیب نیست لغت‌نامه‌ها را اما اصلاح می‌کند. ▪️احمد شاملو 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

▪️ وقتی در ادب بلندآوازه‌‌ای و خوش‌نداری بگویی «نمی‌دانم» و «شاهد» جعل می‌کنی! آورده‌اند كه ابوالعباس مبرّد وارد دينور شد و به ديدار عيسى بن ماهان رفت. پس از سلام عيسى از او پرسيد: معنى الشاة المجثّمه كه پيامبر (ص) ما را از خوردن گوشت آن منع كرده چيست‌؟ گفت: گوسفندى است كه شيرش اندک باشد مانند لجبه. پرسيد: آيا شاهدى دارى‌؟ گفت: بلى: راجز مى‌گويد: لم يبق من آل الحميد النّسمه إلاّ عنيز لجبة مجثّمه [حاصل معنی: از دودمان حميد جاندارى باقى نماند مگر بز لاغرى كه شيرش اندک بود] در اين‌ حال حاجب داخل شد و براى ورود ابوحنيفه [دینوری]  اجازت خواست، چون ابوحنيفه وارد شد، او را گفت: اى شيخ شاة المجثمه چيست كه پيامبر (ص) ما را از خوردن گوشت آن منع كرده است‌؟ گفت: گوسفندى است كه هنگام ذبح آن را روى زانو نشانند و از قفا گردنش را ببرند. گفت: شيخ عراق مبرّد گويد به معنى گوسفندى است كه شيرش اندک باشد و آن بيت را خوانده است. ابوحنيفه گفت: سوگند مى‌خورم كه او اين معنى را از كس نشنيده و آن بيت را در همان ساعت سروده است. مبرّد گفت: راست مى‌گويد كه من خوش نداشتم كه با آن همه نام و آوازه از عراق آمده باشم و نخستين سؤال را كه از من مى‌كنند ندانم. ابوحنيفه اين اقرار او را تحسين كرد. 📕 یاقوت حَمَوی، مُعْجَم الاُدَباء، ترجمهٔ عبدالمحمد آیتی، ۱/ ۱۱۳. 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

❗️قائم‌مقام‌الملک🤪 📗 کریم سلیمانی، القاب رجال دوره قاجاریه، تهران: نشر نی، ۱۳۷۹. 🍂 از درگذشت استاد کریم سلیمانی یک سال گذشت (۱۲ مرداد ۱۴۰۴). 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

▫️مارکسیستی در دانشکده الهیات ▪️امروز سالروز درگذشت امیرحسین آریان‌پور است (۸ مرداد ۱۳۸۰). 📘زنده‌اندیشان به زیبایی رسند: یادمان دکتر امیرحسین آریان‌پور، به‌کوشش بهروز صاحب‌اختیاری، تهران:نشر اشاره، صص ۱۳۳- ۱۳۹. ✔️ جایی در متن «به صراحت طبع» آمده که درست…

ابوعلى رودبارى گويد: چهار تن هم‌زمان بودند: يكى از آنها نه از سلطان چيزى مى‌گرفت و نه از مردم، او يوسف بن اسباط بود حتى هفتاد هزار درهم به او ارث رسيد از  آن هيچ برنگرفت و براى گذراندن زندگيش زنبيل و حصير مى‌بافت. و ديگرى هم از مردم مى‌پذيرفت و هم از سلطان، او ابواسحاق فزارى بود كه هر چه مردم به او مى‌دادند مى‌ستد و به فقيران آبرومند مى‌داد و آن چه از سلطان مى‌گرفت بر مردم طرسوس انفاق مى‌نمود. سوم كسى بود كه از مردم مى‌ستاند و از سلطان نمى‌ستاند، او عبدالله بن مبارک بود كه هر چه مردم به او مى‌دادند هزينۀ زندگيش مى‌كرد. چهارم كسى بود كه از سلطان قبول مى‌كرد و از مردم قبول نمى‌كرد، او مخلد بن حسين بود كه مى‌گفت: سلطان منّت نمى‌نهد ولى مردم منت مى‌نهند. 📕 یاقوت حَمَوی، مُعْجَم الاُدَباء، ترجمهٔ عبدالمحمد آیتی، ۱/ ۴۸ - ۴۹. #اقسام_علما #معاش_علما 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

گويند هارون الرشيد فرمان داد گردن زنديقى را بزنند. زنديق پرسيد: چرا گردنم را مى‌زنى‌؟ گفت: تا مردم از تو راحت شوند. گفت: پس با هزار حديثى كه من از قول رسول الله (ص) جعل كرده‌ام چه مى‌كنيد؟ هارون گفت: ما ابواسحاق فرازى و عبدالله بن مبارک را داريم كه احاديث را غربال مى‌كنند و حديثهاى مجعول تو را بيرون مى‌افكنند. 📕 یاقوت حَمَوی، مُعْجَم الاُدَباء، ترجمهٔ عبدالمحمد آیتی، ۱/ ۴۸. #زندیق #هارون #جعل_حدیث 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

▪️خبر تولد رضا پهلوی به روایت جلال آل‌احمد در یادداشت روز سه‌شنبه ۱۰ آبان ۱۳۳۹ (یادداشت‌های روزانه جلال آل‌احمد، ۲/ ۴۴۸). 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

▪️این هم اباطیل آل‌احمد درباره آرامگاه فردوسی و شماری از بزرگان و سازندگان ایران. عمق نفرت او از پهلوی‌ها در همین یادداشت واضح است. 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

▪️جلال آل‌احمد و امام علی (ع) کم‌وبیش توان گفت که جلال آل‌احمد، در یادداشت‌های روزانه‌اش از هیچ‌کس به نیکی یاد نکرده است. این را دیگر همه می‌دانند که او با هیچ‌یک از سرآمدان و سازندگان فرهنگ ایران سر سازگاری نداشته و بارها به بزرگانی چون پرویز ناتل خانلری، ایرج افشار، احسان یارشاطر و دیگران، ناسزا و بد‌وبیراه گفته است. این موردی که در تصویر آمده، امّا از همه عجیب‌وغریب‌تر است. خودتان بخوانید  که این «سید» در «اباطیلش» دربارهٔ مقدس‌ترین و محبوب‌ترین شخصیت در اسلام شیعی و اسلام ایرانی، چگونه سخن رانده و داوری کرده است! باید توجه داشت که آنچه در این یادداشت‌ها آمده، گفتگوهای تنهایی و پنهانی نویسنده با خودش بوده و تازه اکنون پس از حدود هفتاد سال منتشر شده است. 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory

این شهر سبته/ Ceuta که این روزها مهاجران آفریقایی از دریا به آن هجوم آورده‌اند، در خاک آفریقا است و نه اروپا. اگرچه چندین قرن است که زیر سلطه اسپانیا است امّا مغرب (مراکش) آن را خاک خود می‌داند. این شهر موقعیت راهبردی بسیار مهمی دارد و مسلمانان در سال ۹۲هجری از همین شهر به اسپانیا لشکر راندند و آنجا را گشودند و «اندلس» را ساختند و هشتصد سال در آنجا ماندگار شدند. 📕 برای آشنایی با تاریخ این شهر در عصر اسلامی نک. مدخل «سبته»، در دانشنامه جهان اسلام، ج ۲۲، نوشته قنبرعلی رودگر و اشرف‌السادات باقری (پوشه پیوست👆). 📘 پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره 🆔 t.me/HistoryandMemory