جستار (فرنام شکیبافر)

🔎 در روسیه جدا از حزب حاکمِ روسیه‌ی متحد که متعلق به ولادیمیر پوتینه، احزاب به دو دسته‌ی کلی تقسیم میشن؛ یکی اصطلاحا احزاب سیستمی و اون یکی احزاب غیرسیستمی (اپوزوسیون سیستمی و اپوزوسیون غیرسیستمی هم میگن). منظور از سیستمی‌ها اون‌هایی‌اند که از لحاظ ایدئولوژیک غرب‌گرا نیستن و از لحاظ عملکرد ظاهرا مخالف‌اند اما همیشه در موضوعات کلیدی و بزنگاه‌های حساس کنار پوتین قرار می‌گیرن ( مثل حزب کمونیست، حزب دموکراتیکِ لیبرال، و حزب مردم جدید). این دسته رو کرملین تحمل، مدیریت، و مهندسی می‌کنه. در واقع نوعی اپوزوسیونِ رام، خوش‌خیم‌، و اهل معامله‌اند و پشت پرده و حتی گاهی نیمه‌علنی با کرملین و سرویس‌های اطلاعاتی روسیه داد و ستد دارن. احزاب غیرسیستمی در روسیه اما احزابی‌اند که هم غالبا در سطح ایدئولوژی به درجاتی غرب‌گرا محسوب میشن یعنی چیزی که کاملا نقطه‌ی مقابل نظام فلسفیِ دولت روسیه‌ست و هم اینکه از لحاظ رفتار سیاسی در برابر مدیریت‌پذیری از جانب کرملین و نیروهای امنیتی سرسختی و مقاومت نشون میدن که متقابلا و معمولا به شکل محاسبه‌ شده و متناسب با واکنش‌های دولتی و قضاییِ هزینه‌زا مواجه میشن. این دسته از احزاب در حادترین نوع‌شون حتی از مهم‌ترین خط قرمز عبور می‌کنن و خیز برای پایین کشیدن شخص پوتین برمی‌دارن که در این حالت واکنش کرملین و امنیتی‌ها هم حاد میشه تا جایی که اعضای رادیکال و رهبران‌شون مثل بوریس نمتسوف یا الکسی ناوالنی با پیامدهایی تا سطح ترور، مرگ مشکوک، ناپدیدسازی قهری، حبس‌های طویل‌المدت، سوانح، و... مواجه میشن. خود احزاب‌شون هم معمولا مثل آزادی مردم و روسیه‌ی آینده غیرقانونی و منحل میشن. حزب یابلوکو چون از لحاظ شمار حامیان تهدیدی جدی نبود و رفتارش هم شدت تعرضی بالایی نسبت به دولت روسیه و شخص پوتین نداشت تا حالا کم و بیش تحمل شده بود ولی به نظر می‌رسه کاهش اعتماد به نفس دولت روسیه در پی ضرباتی که اخیرا از اوکراین خورده یابلوکو رو هم داره وارد چرخ گوشت امنیتی و قضایی دولت می‌کنه. بعضی احزاب سیستمی حامی جنگ اوکراین حتی خواهان برخورد جدی‌تر و غیرقانونی شدن یابلوکو شدن که اگر نهایتا برای رهبرش نیکولای ریباکوف اتفاقی رخ بده یا غیرقانونی و منحل بشه آخرین حزبِ غیرسیستمیِ قانونیِ روسیه هم از صحنه حذف شده و فقط سیستمی‌ها می‌مونن. @JostarPodcast | جستار

🔺️ دیوان عالی جمهوری فدراتیو روسیه طی حکمی حزب یابلوکو رو از شرکت در بخش تناسبی و فهرستیِ انتخاباتِ سراسریِ پارلمانیِ روسیه محروم کرد؛ انتخاباتی که ماه آینده و طی روزهای ۱۸ تا ۲۰ سپتامبر برگزار میشه. نقض کپی‌رایت در تبلیغات، حمایت از حقوق همجنسگرایان، دریافت منابع مالی از خارج، و تلاش برای بی‌اعتبار کردن نیروهای مسلح روسیه در فضای مجازی، علل صدور این حکم عنوان شده. سران یابلوکو این اتهامات رو رد کردن. حزب یابلوکو یک حزب چپ‌ میانه‌ی متمایل به بازار آزادِ رقابتی (نه انحصاری و الیگارشیک)، منتقد کمونیسم و ناسیونالیسمِ روسی، طرفدار ارزش‌های غربی، و علاقه‌مند به اتحادیه‌ی اروپاست که در دهه‌ی ۱۹۹۰ و پس از فروپاشی شوروی تاسیس شده. در روسیه دستگاه قضایی و خصوصا دیوان عالی نسبت به قویه‌ی مجریه استقلال چندانی ندارن و علت واقعی صدور این حکم این مسئله ارزیابی میشه که یابلوکو تنها حزب قانونی طرفدار آتش‌بس و دیپلماسی در قبال جنگ اوکراینه که بنا بود در این انتخابات شرکت کنه. حزب یابلوکو به رغم تفاوت انگاره‌ها و ارزش‌های مورد ترویجش با انگاره‌ها و ارزش‌های مورد تاکید دولت روسیه و شخص ولادیمیر پوتین، به علت اقبال نسبتا پایینش به عنوان یک حزب قانونی تحمل می‌شد تا نمایشی از تکثر و دموکراسی ایجاد کنه منتها به نظر می‌رسه اخیرا در کرملین و پوتین این بیم ایجاد شد که آرای اعتراضی ضدجنگ در روسیه به سمتش بره. @JostarPodcast | جستار

🔎 پاراگراف آخر، تحلیل من بود و بخشی از گزارش هانسلر و سی‌ان‌ان نیست. جالب بود که این گزارش گلایه‌های همسر یک دیپلمات آمریکایی مقیم خاورمیانه رو نقل قول آورده مبنی بر اینکه این جنگ باعث شده وضعیت مدرسه‌ی فرزندم در این سال تحصیلی بلاتکلیف باشه. یک زمانی آمریکایی‌ها در جنگ‌ها تا چند هزار تلفات رو پیش‌بینی می‌کردن و بخشی از هزینه‌های عادی جنگ می‌دونستن اما الان رسانه‌هاشون از دولت انتقاد می‌کنن که جنگ باعث شده وضع درس و مدرسه‌ی فرزندان یک تعداد از دیپلمات‌هامون در یکی از سال‌های تحصیلی دچار چالش‌هایی بشه! @JostarPodcast | جستار

🟡 وبسایتِ شبکه‌ی خبریِ آمریکاییِ سی‌اِن‌اِن در گزارشی به قلم جنیفر هانسلر، خبرنگار مخصوص امور وزارت خارجه‌اش، خبر از تغییر قریب‌الوقوع وضعیت مراکز دیپلماتیک آمریکا در خاورمیانه از وضعیت «خروج اجباری» به وضعیت «عملیات محدود» داده. طبق قوانینِ وزارت خارجه‌ی آمریکا، تخلیه‌ی کارکنان مراکز دیپلماتیک نمی‌تونه بیش از شش ماه ادامه داشته باشه و بعد از این مدت این وزارتخونه باید برای کارکنانش روشن کنه که آیا همچنان تهدید پابرجاست و نیاز به اقدامات احتیاطی وجود داره یا رفع شده و اجازه‌ی بازگشت به محل خدمت رو دارن. چنانچه پابرجا باشه باید دستورالعمل عملیات محدود صادر بشه. وضعیت عملیات محدود یعنی حالتی که بر طبقش این مراکز دیپلماتیک اعم از سفارت‌ها و کنسولگری‌ها موظف به تنظیم فعالیت‌هاشون صرفا در سطح ضروری و حداقلی با کمترین میزان نیروی انسانی ممکن در محل میشن که در حال حاضر مارکو روبیو دستور داده برنامه‌ریزی‌های لازم برای این وضعیت صورت بگیره. این تصمیم وزارت خارجه‌ی آمریکا در حالت خوشبینانه حاکی از اینه که این کشور احتمال ادامه‌ی بلندمدت تنش‌ها و درگیری‌های نظامی و هیبریدی با جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی رو بالا ارزیابی می‌کنه و در حالت بدبینانه می‌تونه بخشی از آرایش و تمهیدات جنگی آمریکا در منطقه و نشانه‌ای از یک جنگ قریب‌الوقوع ارزیابی بشه. @JostarPodcast | جستار

🔺️ فوزی منصور، رئیسِ دستگاهِ اطلاعاتِ نظامیِ ارتشِ دولتِ بنغازی، در یک بمبگذاریِ خودرویی کشته شد. او از چهره‌های بسیار نزدیک به خانواده‌ی حفتر یعنی حکمرانانِ حقیقیِ شرق لیبی بود. لیبی در حال حاضر دارای دو دولته؛ یکی دولت طرابلس (GNU) به ریاست عبدالحمید دیبیه و یکی دولت بنغازی (GNS) به ریاست ظاهریِ اسامه حماد که البته در عمل تحت سیطره‌ی جنگ‌سالاری به نام خلیفه حفتر قرار داره. فوزی منصور نقش پررنگی در سرکوب و مقابله با گروه‌های افراط‌گرا و جهادیِ شرق لیبی داشت؛ از این رو داعش و گروه‌های جهادی مشابه، مظنونین اصلی این ترور هدفمند ارزیابی میشن. دولت طرابلس و متحدش ترکیه هم در معرض ظن قرار دارن. @JostarPodcast | جستار

🔎 انگیزه‌ و محرک رئیس‌جمهور جدید کلمبیا در این زمینه، ترکیبی از مولفه‌های مرتبط با جهان‌بینی او و دلایل عملگرایانه‌ست. از لحاظ جهان‌بینی قائل به ضرورت حفاظت از تمدنِ به تعبیر او یهودی-مسیحیِ غربی در برابر مهاجمین و چپ‌هاست و از لحاظ عملگرایانه امید داره آمریکا و اسرائیل کمک‌های شایانی به او برای پیشبرد طرح‌های امنیتیش در کلمبیا کنن. مهم‌ترین چالش‌ کنونی کلمبیا که آبلاردو اسپری‌یا با وعده‌ی برطرف کردنش پیروز شده، مسئله‌ی تهدیدات امنیتی و جرایم سازمان‌یافته از جانب معارضین چپِ رادیکالِ مسلح، باندهای تبهکار، و کارتل‌های مواد مخدره. اسپری‌یا امیدواره آمریکا و اسرائیل در این حوزه تسلیحات و فناوری‌های نظامی پیشرفته، همکاری‌‌های اطلاعاتی، کمک‌های آموزشی، و... در اختیار دولت کلمبیا بذارن. @JostarPodcast | جستار

🔺️ دولت جدید و راست‌گرای کلمبیا به ریاست‌ آبلاردو اسپری‌یا در یکی از نخستین اقداماتِ حوزه‌ی سیاست خارجیش، بلندی‌های جولان رو به عنوان بخشی از خاک اسرائیل به رسمیت شناخت‌. به این ترتیب کلمبیا دومین کشور بعد از آمریکاست که چنین می‌کنه. در اقدام مرتبط دیگه‌ای هم کلمبیا از شکایت آفریقای جنوبی از اسرائیل به دیوانِ بین‌المللیِ دادگستریِ لاهه (مرتبط با جنگ غزه) خارج شد. عمر اسکوبار، وزیر خارجه‌ی جدید کلمبیا، همچنین اعلام کرده این کشور قصد انتقال سفارتش در اسرائیل از تلاویو به اورشلیم رو داره که در این زمینه نهمین کشوری خواهد شد که چنین می‌کنه. گیدئون سعار، وزیر خارجه‌ی اسرائیل، به شدت از این تصمیمات کلمبیا قدردانی کرده اما ترکیه و شماری از کشورهای عربیِ خارج از پیمان ابراهیم، اقدام کلمبیا رو محکوم کردن. بلندی‌های جولان ارتفاعاتی در جنوب غربی سوریه بود که در جریان جنگ شش روزه در سال ۱۹۶۷ که بین اسرائیل با مصر، سوریه، اردن، و عراق رخ داد، اسرائیل تصرفش کرد. در واقع اسرائیل در این جنگش نوار غزه و شبه‌جزیره‌ی سینا رو از مصر، کرانه‌ی باختری و اورشلیم شرقی رو از اردن، و بلندی‌های جولان رو از سوریه گرفت که از این بین، به جز بلندی‌های جولان و اورشلیم شرقی از بقیه خارج شد. حالا کاری که کلمبیا کرده اینه که ضمیمه شدن‌ این دو توسط اسرائیل رو بعد از ۵۹ سال به رسمیت شناخته (یکی رو با بیانیه و یکی رو با انتقال قریب‌الوقوع سفارتش). @JostarPodcast | جستار

🔎 این دو کشور از زمان تاسیس اسرائیل در سال ۱۹۴۸ تا زمان به قدرت رسیدن هوگو چاوز در سال ۱۹۹۹ روابط خوب و همکاری‌های فنی، اقتصادی، و حتی گاهی امنیتی داشتن اما در دوره‌ی چاوز به تدریج مناسبات‌شون به سمت سردی و تیرگی رفت. وزارت خارجه‌ی دولت ونزوئلا در سال ۲۰۰۶ و در اعتراض به جنگ ۳۳ روزه‌ی اسرائیل با حزب‌الله لبنان، سفیر اسرائیل در کاراکاس رو احضار کرد و در سال ۲۰۰۹ هوگو چاوز در پی عملیات سرب گداخته‌ی اسرائیل در غزه و کشته شدن حدود ۱۵۰۰ فلسطینی، به کلی سفیر اسرائیل رو اخراج و روابط رو قطع کرد. این قطع روابط در دوره‌ی نیکولاس مادورو تداوم پیدا کرد. نقطه‌ی آغاز برقراری مجدد تماس و مناسبات بین دو کشور پس از زلزله‌ی مهیبِ اخیرِ ونزوئلا بود که در جریانش دولت دلسی رودریگز پیشنهاد ارسال تیم‌های امدادی از سوی دولت بنیامین نتانیاهو رو پذیرفت. البته این نقطه‌ی آغاز مشهود و قابل رویت قضیه بود و احتمال داره پیش از اون هم پیام‌هایی با میانجیگری آمریکا رد و بدل کرده باشن. به نظر می‌رسه انگیزه‌ی دلسی رودریگز از برقراری روابط دیپلماتیک با اسرائیل، در درجه‌ی اول افزایش سطح هماهنگی سیاست خارجی کاراکاس با خواسته‌های واشنگتن و در درجه‌ی بعدی بهره‌گیری از کمک‌های فنی اسرائیل در ارتباط با روند بازسازی‌های پس از زلزله‌ی اخیر باشه. در مقابل اسرائیل هم جدا از اینکه اساسا از هر نوع گسترش روابط دیپلماتیکش با کشورهای جهان و کاسته شدن از انزوای بین‌المللیش استقبال می‌کنه، به طور خاص‌تر به گسترش نفوذ در آمریکای لاتین علاقه‌منده‌ تا با نفوذ جمهوری اسلامی و حزب‌الله لبنان در اونجا رقابت داشته باشه، جوامع یهودی کشورهای آمریکای جنوبی رو مورد حمایت نزدیک‌تر و ببشتری قرار بده، و به برخی مواد معدنی حیاتی نظیر لیتیوم دسترسی پیدا کنه. @JostarPodcast | جستار

🔺️ ونزوئلا و اسرائیل برای از سر گرفتن روابط و خدمات کنسولی با همدیگه به توافق رسیدن؛ امری که در حوزه‌ی روابط بین‌الملل یک مرحله پایین‌تر از بازگشایی سفارت‌ها و برقراری روابط کامل محسوب میشه. @JostarPodcast | جستار

🔎 اینکه بعضا فاشیستی خطابش می‌کنن جالبه. بریتانیا زیر این پرچم ۸۲۵ هزار تلفات در جنگ با آلمان نازی داشته. ۱۹۴۱ بریتانیا آخرین سنگر مقاومت در برابر فاشیسم در سراسر اروپای مرکزی، شمالی، و غربی بود و اگر تسلیم شده بود دست‌کم برای مقطعی کل اروپا فاشیستی می‌شد. @JostarPodcast | جستار