मराठी पुस्तके📚हिंदी पुस्तके📚📚 English Books

नाकासमोर जाणार्‍या सरळ, साध्या माणसाच्या जीवनक्रमाचे चित्रण जसे तुम्हांला वृत्तपत्रात आढळणार नाही, तसेच ते ललितवाड्मयात ही प्रामुख्याने प्रतिबिंबित होणार नाही. मानवी जीवनातली युद्धे, भूकंप आणि वादळे हे असल्या वाङ्‌मयाचे मुख्य विषय असतात. रॉबर्ट लिंडचा हा सिद्धांत निरपवाद नसला, तरी वाङ्‌मयातल्याच प्रीतीच्या चित्रणाच्या बाबतीत तो बहुअंशी सत्य आहे. प्रत्यक्ष आयुष्यात प्रीतीच्या मार्गावर पारिजातकाची पुष्पे पसरलेली असावीत, असे आपण म्हणत असतो. पण गमतीची गो की, वाङ्‌मयात मात्र मार्गावरल्या काट्याकुट्यांनी पदोपदी रक्तबंबाळ होणारी प्रीतीची मूर्तीच आपल्याला अधिक मनोहर वाटते; आणि शेवटी मनुष्याला जगात जो अनुभव येतो, त्यात फुलेही नसतात आणि काटेही नसतात. सामान्य मनुष्याच्या प्रीतिमार्गावर फक्त खडे असतात. ते त्याला मधून मधून चांगलेच बोचतात. त्या दु:खाने प्रसंगी तो अगदी रडकुंडीला येतो. पण त्याच वेळी कुठून तरी येणार्‍या शीतल वायुलहरी त्याचा शीण नाहीसा करून त्याला उल्हसित करीत असतात. तो पुन्हा शीळ घालीत पुढे चालू लागतो.

राजमाता अहिल्यादेवी होळकर यांचे जीवन म्हणजे शौर्य, त्याग आणि लोककल्याण यांचा अद्वितीय संगम आहे. त्यांनी स्वतःच्या दुःखाचे रूपांतर जनसेवेत केले. त्यांचे कार्य प्रत्येक भारतीयाची छाती अभिमानाने फुलवणारे आहे: १. असीम शौर्य आणि नेतृत्व: पती आणि सासऱ्यांच्या निधनानंतर त्यांनी माळव्याचे राज्य समर्थपणे सांभाळले. शत्रूंपासून राज्याचे रक्षण करण्यासाठी त्यांनी स्वतः रणांगण गाजवले. २. प्रजाहितदक्षता आणि न्याय: त्यांच्या २८ वर्षांच्या कारकिर्दीत माळव्यात सुवर्णकाळ होता. त्यांनी विधवा महिलांना पतीची संपत्ती मिळवून दिली आणि दत्तक घेण्याचा अधिकार दिला. न्यायदानात त्यांनी स्वतःच्या गुन्हेगार मुलालाही कठोर शिक्षा सुनावण्याचे धाडस दाखवले. ३. सांस्कृतिक कार्य: त्यांनी वैयक्तिक संपत्तीतून देशभरातील मंदिरांचा जीर्णोद्धार केला. यात सोमनाथ, काशी विश्वनाथ यांसारख्या ज्योतिर्लिंगांचा समावेश आहे. त्यांनी बांधलेल्या धर्मशाळा आणि घाट आजही काश्मीरपासून कन्याकुमारीपर्यंत भाविकांना सेवा देत आहेत. ४. उद्योग आणि दूरदृष्टी: त्यांनी महेश्वर येथे वस्त्रोद्योगाला प्रोत्साहन दिले. आज प्रसिद्ध असलेली 'महेश्वरी साडी' ही त्यांचीच देणगी आहे.

राजमाता अहिल्यादेवी होळकर (३१ मे १७२५ - १३ ऑगस्ट १७९५) या भारताच्या इतिहासातील एक अद्वितीय, मुत्सद्दी आणि प्रजाहितदक्ष राज्यकर्त्या होत्या. त्यांनी माळवा प्रांतावर (मुख्यतः इंदूर आणि महेश्वर) सुमारे २८ वर्षे अत्यंत यशस्वीपणे राज्य केले. त्यांच्या आयुष्याचा, शौर्याचा आणि सामाजिक कार्याचा सविस्तर इतिहास खालीलप्रमाणे आहे: १. बालपण आणि विवाहजन्म: अहिल्यादेवींचा जन्म ३१ मे १७२५ रोजी महाराष्ट्रातील अहमदनगर जिल्ह्यातील चौंडी या गावी झाला. त्यांचे वडील माणकोजी शिंदे हे गावचे पाटील होते, त्यांनी अहिल्यादेवींना त्या काळातही शिक्षण दिले.विवाह: होळकर घराण्याचे संस्थापक सुभेदार मल्हारराव होळकर यांनी अहिल्यादेवींची बुद्धिमत्ता आणि सुसंस्कारी वृत्ती पाहून, आपल्या मुलगा खंडेराव यांच्याशी त्यांचा विवाह लावून दिला. २. वैयक्तिक संकटे आणि संघर्षाचा काळ अहिल्यादेवींचे आयुष्य कौटुंबिक दुःखांनी वेढलेले होते, पण त्यांनी कधीही हार मानली नाही: पतीचे निधन (१७५४): कुंभेरीच्या युद्धात पती खंडेराव वीरगतीला प्राप्त झाले. त्यावेळी अहिल्यादेवी सती जाण्यास निघाल्या होत्या, पण सासरे मल्हारराव होळकर यांनी त्यांना थांबवले आणि राज्याची जबाबदारी घेण्यास प्रवृत्त केले. सासरे आणि पुत्राचे निधन (१७६६-१७६७): काही वर्षांतच सासरे मल्हारराव आणि नंतर त्यांचा एकुलता एक मुलगा मालेराव यांचेही निधन झाले. ३. समर्थ राज्यकर्ती म्हणून उदयसर्व पुरुष वारस संपल्यानंतर, अहिल्यादेवींनी खचून न जाता स्वतः राज्याची सूत्रे हाती घेतली. त्यांनी पेशव्यांची परवानगी मिळवून ११ डिसेंबर १७६७ रोजी माळव्याची सत्ता अधिकृतपणे स्वीकारली. त्यांनी तुकोजीराव होळकर यांना लष्करप्रमुख (सेनापती) नेमले आणि स्वतः प्रशासकीय व राजकीय बाजू सांभाळली. ४. ऐतिहासिक आणि क्रांतिकारी निर्णयसैन्य आणि सुरक्षा: राज्यावर चालून येणाऱ्या डाकू, भिल्ल आणि बाहेरील आक्रमकांचा त्यांनी कठोरपणे बंदोबस्त केला. त्या स्वतः युद्धात सैन्याचे नेतृत्व करत असत.महिला सक्षमीकरण: ज्या महिलांचे पती मरण पावले होते, त्यांची संपत्ती सरकारजमा करण्याची जुनी प्रथा त्यांनी बंद केली. विधवांना दत्तक घेण्याचा आणि संपत्तीवर अधिकार मिळवून दिला. कर रचनेत सुधारणा: त्यांनी शेतकऱ्यांवरून कराचा बोजा कमी केला. जमीन सुपीक करण्यासाठी आणि शेतीला प्रोत्साहन देण्यासाठी त्यांनी विहिरी आणि तलाव खोदले. महेश्वरी साडीची सुरुवात: त्यांनी महेश्वर येथे वस्त्रोद्योगाला चालना दिली. राजवाड्याच्या आवारात विणकरांना आश्रय दिला, ज्यातून जगप्रसिद्ध 'महेश्वरी साडी'चा जन्म झाला.५. सांस्कृतिक आणि आध्यात्मिक पुनरुत्थानअहिल्यादेवींनी आपल्या वैयक्तिक 'खासगी' निधीतून संपूर्ण भारतात मंदिरांचा जीर्णोद्धार केला. त्यांनी भारताला सांस्कृतिकदृष्ट्या जोडण्याचे काम केले: काशी विश्वनाथ मंदिर: सुलतान औरंगजेबाने पाडलेले वाराणसीचे प्रसिद्ध काशी विश्वनाथ मंदिर अहिल्यादेवींनी १७८० मध्ये पुन्हा बांधले. बारा ज्योतिर्लिंगे: सोमनाथ, त्र्यंबकेश्वर, घृष्णेश्वर, ओंकारेश्वर आणि वैद्यनाथ यांसारख्या अनेक ज्योतिर्लिंगांचा त्यांनी जीर्णोद्धार केला. लोकोपयोगी वास्तू: जगभरातील पवित्र नद्यांवर (गंगा, यमुना, नर्मदा) त्यांनी सुंदर घाट, धर्मशाळा आणि अन्नछत्रे बांधली, जी आजही प्रवाशांना आसरा देतात. ६. आदर्श न्यायव्यवस्थाअहिल्यादेवींच्या दरबारात प्रत्येकाला समान न्याय मिळे. एकदा त्यांच्या स्वतःच्या मुलाने (मालेराव यांनी मृत्यूपूर्वी) कायदा हातात घेतला, तेव्हा त्यांनी त्यालाही रथाच्या चाकाखाली देऊन मृत्यूदंडाची शिक्षा सुनावण्याचे धाडस दाखवले होते (जरी नंतर जनतेच्या विनंतीवरून ती अंमलात आली नाही). त्यांची हीच न्यायप्रियता पाहून त्यांना 'राजमाता' आणि 'पुण्यश्लोक' या पदव्या मिळाल्या. १३ ऑगस्ट १७९५ रोजी वयाच्या ७० व्या वर्षी महेश्वर येथे या महान माऊलीचे निधन झाले.

विद्यार्थ्यांच्या आयुष्याची खेळणार्या माफियांचा खेळ खल्लास.! अनेक निष्पाप विद्यार्थ्यांच्या स्वप्नांना चिरडून उभ्या राहिलेल्या साम्राज्याचा बुरखा आज टरा टरा फाटला..! आशा माफियांना जास्तीत जास्त शिक्षा व्हावी 👏🏻

पूजा खेडकर प्रकरण जेव्हा समोर आलं, तेव्हा मनाला पहिला धक्का बसला होता. कारण त्या घटनेने एक गोष्ट स्पष्ट झाली होती या देशात काही लोक मेहनतीने नाही, तर व्यवस्थेतील पळवाटा शोधून पुढे जात आहेत. पण NEET पेपरफुटीचं प्रकरण समोर आल्यानंतर… मनात उरलेलाही विश्वास कोसळला. आज खरंच समजत नाही… या देशातील विद्यार्थ्यांना नेमकं काय सांगायचं? “मेहनत करा…” ? “प्रामाणिक राहा…” ? “स्वप्नांसाठी झुंजा…” ? कशासाठी…? जेव्हा एखादा विद्यार्थी दिवसाचे १८-१८ तास अभ्यास करतो… स्वतःला एका खोलीत बंद करून घेतो… मोबाईल, मित्र, आनंद, सण, वाढदिवस सगळं विसरतो… आई-बाबांच्या डोळ्यातलं स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी स्वतःचं आयुष्य थांबवतो… आणि दुसरीकडे कोणीतरी लाखो रुपये मोजून प्रश्नपत्रिका विकत घेतो…! त्या विद्यार्थ्याची अवस्था कधी जवळून पाहिली आहे का…? रात्री ३ वाजेपर्यंत अभ्यास करून थकून पुस्तकावरच झोप लागते… सकाळी पुन्हा अपराधी वाटतं “काल अजून दोन chapter झाले असते तर…?” एका मार्कासाठी… एका सीटसाठी… एक मुलगा स्वतःचं संपूर्ण तारुण्य पणाला लावत असतो. त्याच्या आईला नवीन साडी नको असते… वडिलांना नवीन फोन नको असतो… घरातल्या प्रत्येकाचं एकच स्वप्न असतं “आपला मुलगा डॉक्टर झाला पाहिजे…” कारण गरीब आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबात डॉक्टर होणं म्हणजे फक्त degree नसते… तर पिढ्यानपिढ्यांचा संघर्ष संपण्याची आशा असते. पण शेवटी काय होतं…? ज्याच्याकडे पैसा आहे, ओळखी आहेत, पळवाटा आहेत तो पुढे निघून जातो… आणि ज्याच्याकडे फक्त मेहनत आहे तो एका मार्काने हरतो. त्या एका मार्कामागे कुणाचं आयुष्य तुटतं… कुणाचं आत्मविश्वास मरतो… कुणाचं स्वप्न कायमचं गाडलं जातं. काही विद्यार्थी तर इतके तुटून जातात की स्वतःलाच दोष द्यायला लागतात “कदाचित मीच कमी पडलो…” पण खरं कारण त्यांची कमी मेहनत नसते… तर व्यवस्थेची घाण असते. मी स्वतः CA ची परीक्षा दिली आहे. म्हणून माहिती आहे स्पर्धा परीक्षा फक्त अभ्यास नसतात… त्या मानसिक, आर्थिक आणि भावनिक युद्ध असतात. रात्री रडूनही सकाळी पुन्हा पुस्तक उघडावं लागतं… अपयश पचवून पुन्हा उभं राहावं लागतं… कारण त्या मुलाकडे दुसरा पर्याय नसतो. पण आज पहिल्यांदाच वाटतंय… या देशात विद्यार्थी प्रश्नपत्रिकेशी नाही… तर भ्रष्टाचाराशी परीक्षा देतो आहे. सरकारने परीक्षा रद्द केली… ठीक आहे. पण त्या २३ लाख विद्यार्थ्यांच्या मानसिक तणावाचं काय…? त्यांच्या हरवलेल्या आत्मविश्वासाचं काय…? ज्यांनी शेवटचे पैसे coaching आणि form fees मध्ये घातले… त्यांच्या आई-वडिलांच्या वेदनेचं काय…? पैशाने जर प्रश्नपत्रिका विकत मिळत असतील तर मग गरीब विद्यार्थ्यांनी पुस्तकं उघडायची तरी का…? आज भीती वाटते… कारण जर शिक्षण व्यवस्थाच विकली जात असेल, तर उद्याचा डॉक्टर ज्ञानाने तयार होणार का पैशाने…? ही फक्त पेपरफुटी नाही… ही लाखो प्रामाणिक विद्यार्थ्यांच्या विश्वासाची हत्या आहे. आणि जेव्हा एखाद्या मेहनती मुलाचं स्वप्न मरतं… तेव्हा फक्त एक विद्यार्थी हरत नाही… तेव्हा देशाचं भविष्य थोडंथोडं मरत जातं. आवडलं म्हणून शेअर केलं!

😔😢

Mushafiri By Niti Badave अनेक तहेच्या शैक्षणिक जबाबदाऱ्या आणि कामांच्या निमित्त नीती बडवे यांनी जर्मनी, ऑस्ट्रिया, स्वित्झर्लंड, फ्रान्स, इटली, नेदरलँड, फिनलँड, डेन्मार्क, इस्राएल, झेक रिपब्लिक, टर्की, कॅनडा, अमेरिका आणि सिंगापूर इत्यादी देशांना भेटी दिल्या.त्या भेटींचे अनेक रसभरीत वृत्तांत या मुशाफिरी पुस्तकात सामावलेले असल्यामुळे, प्रत्येक लेखात वाचकाला काहीतरी नवीन वाचायला मिळते. लिहिण्याच्या ओघात त्या-त्या देशामधील सांस्कृतिक वैशिष्ट्ये, भाषा, लोक, प्रेक्षणीय स्थळे, खाद्यसंस्कृती, प्रवासातील विलक्षण अनुभव आणि त्याचबरोबर मित्र-मैत्रिणींशी उत्स्फूर्तपणे वाढत गेलेल्या सुखद ऋणानुबंधांच्या कहाण्या, हे सर्व या पुस्तकात अतिशय हळुवारपणे गुंफले गेले आहे.अशा ऋणानुबंधाच्या भावनिक ओलाव्यामुळे नीती बडवे मनाने केवळ पुणे किंवा महाराष्ट्रच नव्हे, तर भारताबाहेरील अनेक देशांशी एकरूप झाल्याचा प्रत्यय येतो. त्यांची लोकसंग्रह करण्याची हातोटी आणि मैत्री जतन करण्याची क्षमता पाहून वाचक थक्क होतील.

बेरोजगार झुरळं आजकाल!😄😄

सुशिक्षित बेरोजगार झूरळांनो, आता तरी झोपेचे सोंग घेणे बंद करा आणि जागे व्हा. नेत्यांच्या मागे झेंडे घेऊन घोषणा देत हिंडण्यापेक्षा, आपल्या न्याय आणि हक्कासाठी लढा द्या, सत्तेला धारेवर धरून प्रश्न विचारण्याची हिंमत दाखवा. माणूस म्हणून जन्माला आले, तर माणूस म्हणून जगा...!! 🙏

महात्मा ज्योतिराव फुले लिखित 'गुलामगिरी' (१८७३) हा ग्रंथ भारतीय समाजव्यवस्थेतील विषमतेवर प्रहार करणारा एक क्रांतिकारी दस्तऐवज आहे. या पुस्तकात फुले यांनी पौराणिक कथांचा नवा अर्थ लावून, 'आर्य' आक्रमकांनी इथल्या मूळ रहिवाशांना (शूद्र व अतिशूद्रांना) मानसिक आणि सामाजिक गुलामगिरीत कसे ढकलले, याचे विश्लेषण केले आहे. विद्वानांच्या मते, हा ग्रंथ केवळ ऐतिहासिक विवेचन नसून तो बहुजन समाजाला त्यांच्या शोषणाची जाणीव करून देणारा एक 'जाहीरनामा' आहे. शिक्षणाअभावी माणसाची कशी मती, नीती आणि गती हरवते, हे फुले यांनी यात अत्यंत प्रभावीपणे मांडले आहे. अमेरिकेतील गुलामगिरी विरुद्धच्या लढ्याला हे पुस्तक अर्पण करून त्यांनी समता आणि मानवी हक्कांचा वैश्विक संदेश दिला आहे. _+__&___+ पुस्तक वाचण्याची आवड आहे पण पुस्तक नाहीत, चिंता करू नका आपला चॅनेल जॉईन करा. तुमच्या मित्र-मैत्रिणींना तसेच पुस्तक प्रेमींना आपल्या चॅनेल शेअर करा. @MarathiPdfbooksss

'बुद्ध आणि कार्ल मार्क्स' हा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा एक अत्यंत महत्त्वाचा वैचारिक लेख असून, यात त्यांनी जगातील दोन मोठ्या विचारसरणींची—बुद्धवाद आणि साम्यवाद (मार्क्सवाद)—तुलना केली आहे. आंबेडकरांच्या मते, बुद्ध आणि मार्क्स या दोघांचेही अंतिम ध्येय मानवी दुःख दूर करणे आणि समाजात समानता प्रस्थापित करणे हेच होते; मात्र त्यासाठी अवलंबलेले मार्ग पूर्णपणे भिन्न आहेत. मार्क्सने समतेसाठी हिंसा आणि हुकूमशाहीचा मार्ग सुचवला, तर बुद्धाने लोकशाही, मैत्री आणि मानवी मनाच्या परिवर्तनावर आधारित अहिंसेचा मार्ग मांडला. बाबासाहेब या पुस्तकातून हे पटवून देतात की, रक्ताचा थेंब न सांडता केलेली सामाजिक क्रांती अधिक शाश्वत असते आणि भौतिक सुखासोबतच मानवी नीतिमत्ता टिकवण्यासाठी बुद्धाचा धम्म हा मार्क्सवादाला एक उत्तम आणि मानवतावादी पर्याय आहे. _______ पुस्तक वाचण्याची आवड आहे पण पुस्तक नाहीत, चिंता करू नका आपला चॅनेल जॉईन करा. तुमच्या मित्र-मैत्रिणींना तसेच पुस्तक प्रेमींना आपल्या चॅनेल शेअर करा. @MarathiPdfbooksss

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी २५ डिसेंबर १९२७ रोजी महाड येथील चवदार तळे सत्याग्रहादरम्यान मनुस्मृतीचे दहन केले. या ऐतिहासिक कृतीमागील प्रमुख कारणे खालीलप्रमाणे आहेत: जातिव्यवस्था आणि विषमतेचा विरोध: मनुस्मृतीमध्ये समाजात विषमता आणि उच्च-नीचता निर्माण करणारे नियम होते. हा ग्रंथ सामाजिक समानतेच्या कल्पनेला विरोध करत असल्याने आंबेडकरांनी तो जाळला. अस्पृश्यता आणि अन्याय: या ग्रंथामुळे अस्पृश्यता आणि अन्यायकारक प्रथांना धार्मिक आधार मिळत होता. शूद्रांना शिक्षण नाकारणे आणि त्यांच्यावर कठोर बंधने लादणे यांसारख्या गोष्टींमुळे आंबेडकरांनी याला 'माणूसघाणा' ग्रंथ मानले. स्त्रियांवरील अन्याय: मनुस्मृतीमध्ये स्त्रियांबाबतही अत्यंत दुय्यम आणि अन्यायकारक नियम मांडलेले होते, ज्यामुळे त्यांच्या स्वातंत्र्यावर गदा येत होती. प्रतिकात्मक निषेध: ज्याप्रमाणे महात्मा गांधींनी परदेशी कापडांची होळी करून ब्रिटीश सत्तेचा निषेध केला, त्याचप्रमाणे आंबेडकरांनी मनुस्मृती जाळून विषमतेच्या विचारधारेचा निषेध नोंदवला. नव्या समतावादी भारताची निर्मिती: जुन्या, विषमतेवर आधारित कायद्यांचा त्याग करून 'स्वातंत्र्य, समता आणि बंधुता' या तत्त्वांवर आधारित नवीन समाज निर्माण करणे हा यामागील मुख्य उद्देश होता.ही घटना महाराष्ट्रातील महाड येथे घडली असून आजही हा दिवस 'मनुस्मृती दहन दिन' म्हणून साजरा केला.

अनंत काणेकर यांचा 'रक्ताची फुले' हा कथासंग्रह १९३० च्या दशकातील शोषित व कष्टकरी वर्गाच्या वेदना मांडणारा मराठी साहित्यातील एक महत्त्वाचा वास्तववादी ग्रंथ आहे. साम्यवादी विचारसरणीच्या प्रभावातून लेखकाने गिरणी कामगार, गरिबी आणि सामाजिक अन्यायाचे विदारक चित्रण यात केले असून, हे पुस्तक मराठी साहित्याला प्रगतीशील वळण देणारे ठरले आहे.