الْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتْ

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ، حَدَّثَنَا أَبَانُ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، أَنَّ زَيْدًا، حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا سَلَّامٍ، حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ:الطُّهُورُ شَطْرُ الْإِيمَانِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ تَمْلَأُ الْمِيزَانَ، وَسُبْحَانَ اللهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ تَمْلَآَنِ - أَوْ تَمْلَأُ - مَا بَيْنَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ، وَالصَّلَاةُ نُورٌ، وَالصَّدَقَةُ بُرْهَانٌ وَالصَّبْرُ ضِيَاءٌ، وَالْقُرْآنُ حُجَّةٌ لَكَ أَوْ عَلَيْكَ، كُلُّ النَّاسِ يَغْدُو فَبَايِعٌ نَفْسَهُ فَمُعْتِقُهَا أَوْ مُوبِقُهَا. پێغەمبەری خواﷺ فەرمووی: پاکوخاوێنی [یان دەستنوێژ] نیوەی ئیمانە، و وتنی الْحَمْدُ لِلَّهِ تەرازووی [کردەوە چاکەکان] پڕ دەکاتەوە، و وتنی سُبْحَانَ اللهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ نێوان ئاسمانەکان و زەوی پڕ دەکەنەوە- یان پڕ دەکاتەوە- ، و نوێژ ڕووناکییە، و بەخشین بەڵگەیە [لە سەر ڕاستگۆیی ئیمان]، و صبر درەوشانەوە و ڕووناکییە، و قورئان بەڵگەیە بۆت [ئەگەر کاری پێ بکەیت] یان بەڵگەیە لەسەرت [ئەگەر پشتی تێ بکەیت]، هەموو خەڵکی لە بەرەبەیاندا دەچنە دەرەوە [سەرقاڵی کار و ژیان دەبن] نەفسی خۆیان دەفرۆشن، یان [بە گوێڕایەڵی خوا] رزگاری دەکەن و لە سزای دۆزەخ ئازادی دەکەن، یان [بە سەرپێچی و گوناه] لەناوی دەبەن. 📚«صحیح مسلم: ٥٣٤»

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ الْكَرِيمِ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الصَّمَدِ أَنَّهُ سَمِعَ وَهْبَ بْنَ مُنَبِّهٍ يَقُولُ: قَالَ الْمَسِيحُ: «أَكْثِرُوا ذِكْرَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ، وَحَمْدَهُ وَتَقْدِيسَهُ، وَأَطِيعُوهُ، فَإِنَّمَا يَكْفِي أَحَدَكُمْ مِنَ الدُّعَاءِ، إِذَا كَانَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ رَاضِيًا عَنْهُ، أَنْ يَقُولَ: اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي خَطِيئَتِي، وَأَصْلِحْ لِي مَعِيشَتِي، وَعَافِنِي مِنَ الْمَكَارِهِ، يَا إِلَهِي». پێغەمبەر عیسا علیە السلام فەرموویەتی :«زۆر زیکر و یادی اللە عزوجل بکەن و زۆر شکورو سوپاسگوزاری بکەن و بەپاکی ڕابگرن و گوێڕایەڵی بکەن، چونکە بەڕاستی ئەگەر اللە عز وجل لە یەکێک لە ئێوە ڕازی بێت، ئەوا لە دوعا و نزاکردندا هەر ئەوەندەی بۆ بەسە کە بڵێت: اللهم لە گوناهەکانم خۆشبە، و ژیان و بژێویم چاک بکە، و سەلامەت و پارێزراوم  بکە لە هەموو ناخۆشیەک ئەی پەروەردگارم» 📚«الزهد للإمام أحمد۳۰۲»

وَأَخْبَرَنَا أَبُو مُحَمَّدٍ، أَنَا أَبُو عُمَرَ النَّمِيرِيُّ، قَالَ: أَنَا أَبُو الْوَلِيدِ بْنُ الْفَرَضِيِّ، قَالَ: نَا أَبُو مُحَمَّدٍ الضَّرَّابُ، قَالَ: أَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَرْوَانَ، قَالَ: نَا زَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ: نَا قَبِيصَةُ، عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ، أَنَّ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ قَالَ لَهُ: «إِذَا جَاءَكَ مَا تُحِبُّ فَأَكْثِرْ مِنَ الْحَمْدِ، وَإِذَا جَاءَكَ مَا تَكْرَهُ فَأَكْثِرْ مِنْ قَوْلِ: لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ، وَإِذَا اسْتَبْطَأْتَ الرِّزْقَ فَأَكْثِرْ مِنَ الِاسْتِغْفَارِ»قَالَ سُفْيَانُ: فَانْتَفَعْتُ بِهَذِهِ الْمَوْعِظَةِ. جعفر کوڕی محمد بە اتباع تابعین  سوفیانی الثوری فەرموو ئەی سوفیان : کاتێک ئەوەت بۆ هات کە پێت خۆشە و حەزت لێیە، ئەوا زۆر بڵێ: (الحمد لله). وە کاتێک ئەوەت بەسەردا هات کە پێت ناخۆشە، ئەوا زۆر بڵێ: (لا حول ولا قوة إلا بالله). وە کاتێک هەستت کرد ڕزق و ڕۆزیت دواکەوتوە، ئەوا زۆر داوای لێخۆشبوون بکە زۆر بڵێ (استغفرالله). سوفیان وتی: من سوودێکی زۆرم لەم ئامۆژگارییە وەرگرت 📚«الفوائد المنتخبة والحكايات المستغربة۱٦۱»

لیستی کەناڵەکانمان بڵاوی بکەنەوە ‌جَزَاكَ‌ اللّٰهُ ‌خَيْرََا . إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ قَالَ: تُوزَنُ حَسَنَاتُ العَبْدِ وَسَيِّئَاتُهُ يَوْمَ القِيَامَةِ، فَتَخِفُّ حَسَنَاتُهُ، فَيُجَاءُ بِشَيْءٍ أَبْيَضَ مِثْلِ الغَيْمِ أَوْ الغَمَامِ، فَيُوضَعُ فِي مِيزَانِهِ، فَيَثْقُلُ مِيزَانُهُ، فَيُقَالُ لَهُ: هَلْ تَدْرِي مَا هَذَا؟ فَيَقُولُ: لَا، فَيُقَالُ: هَذَا الخَيْرُ الَّذِي عَلَّمْتَهُ النَّاسَ، فَعَمِلُوا بِهِ بَعْدَكَ. تابعي ابراهيم النخعي- رحمە الله - دەڵێت: لە ڕۆژی قیامەتدا چاکە و خراپەکانی بەندە دەپێورێن -دەخرێنە تەرازووەوە-، چاکەکانی سووک دەبن، ئینجا شتێکی سپی وەک هەور دەهێنرێت و دەکرێتە تەرازووەکەیەوە، بەوەش تەرازووی چاکەکانی قورس دەبێت. پێی دەوترێت: ئایا دەزانی ئەمە چییە؟ دەڵێت: نەخێر. پێی دەوترێت: ئەمە ئەو چاکەیەیە کە فێری خەڵکت کردووە و لەدوای تۆوە کاریان پێکردووە. «الجامع لابن وهب:٢٤٤/٢» https://t.me/sunat997 https://t.me/nissausalaf99 https://t.me/sunat111 https://t.me/Duaa_Salaf https://t.me/al_azkar100

إِنَّ فِي الْقَلْبِ قَسْوَةً لَا يُذِيبُهَا إِلَّا ذِكْرُ اللَّهِ تَعَالَى، فَيَنْبَغِي لِلْعَبْدِ أَنْ يُدَاوِيَ قَسْوَةَ قَلْبِهِ بِذِكْرِ اللَّهِ تَعَالَى. وَذَكَرَ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنِ الْمُعَلَّى بْنِ زِيَادٍ أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِلْحَسَنِ: يَا أَبَا سَعِيدٍ، أَشْكُو إِلَيْكَ قَسْوَةَ قَلْبِي. قَالَ: أَذِبْهُ بِالذِّكْرِ. وَهَذَا لِأَنَّ الْقَلْبَ كُلَّمَا اشْتَدَّتْ بِهِ الْغَفْلَةُ، اشْتَدَّتْ بِهِ الْقَسْوَةُ، فَإِذَا ذَكَرَ اللَّهَ تَعَالَى ذَابَتْ تِلْكَ الْقَسْوَةُ كَمَا يَذُوبُ الرَّصَاصُ فِي النَّارِ. فَمَا أُذِيبَتْ قَسْوَةُ الْقُلُوبِ بِمِثْلِ ذِكْرِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ. بەڕاستی لە دڵدا ڕەقییەک هەیە هیچ شتێک نایتوێنێتەوە جگە لە زیکر و یادی اللە تعالی، بۆیە دەبێت بەندە چارەسەر و دەرمانی ڕەقیی دڵی بکات بە زیکر و یادی اللە تعالی. حماد بن زید لە المعلي بن زیاد گێڕاویەتیەوە کە پیاوێک بە الحسن البصري وت: ئەی باوکی سعید، سکاڵای ڕەقیی دڵم دەهێنمە لای تۆ! ئەویش فەرمووی : بە زیکر و یادکردنی الله عز وجل بیتوێنەوە. ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە دڵ چەندە غەفڵەت و بێئاگایی تێیدا زیاتر و قورستر بێت، ڕەقییەکەشی ئەوەندە زیاتر دەبێت، بەڵام کاتێک یادی اللە تعالی دەکات، ئەو ڕەقییە دەتوێتەوە هەروەک چۆن قورقوشم لە ئاگردا دەتوێتەوە. کەواتە ڕەقیی دڵەکان بە هیچ شتێک نەتواوەتەوە وەک زیکر و یادی اللە عز وجل. 📚«الوابل الصيب لابن القيم: ٧١»

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ الْبَصِيرُ، قَالَ: ثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَحْمَدَ، قَالَ: ثَنَا حَنْبَلُ بْنُ إِسْحَاقَ، قَالَ: حَدَّثَنِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ - يَعْنِي: أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ -، قَالَ: ثَنَا يَزِيدُ هُوَ ابْنُ هَارُونَ، قَالَ: ثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَلْحَةَ، عَنْ زُبَيْدٍ، عَنْ ذَرٍّ، قَالَ: كَانَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ لِأَصْحَابِهِ: هَلُمُّوا نَزْدَادُ إِيمَانًا. فَيَذْكُرُونَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ. عمربن خطاب بەهاوەڵەکانی فەرموو : وەرن با ئیمانمان زیادکەین جا زیکرو یادی اللە عز وجل ـیان کرد . 📚«شَرْحُ أُصُولِ اعْتِقَادِ للَّالَكَائِيُّ۱٥۳۷»

حَدَّثَنَا أَبُو مَسْعُودٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَبْنِ يَزِيدَ، ثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ، ثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ سُلَيْمَانَ الْهَرَوِيُّ، ثَنَا حُسَيْنٌ الدَّرَّاعُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَرَّاشٍ، عَنْ مَرْثَدٍ أَبِي يَزِيدَ قَالَ: سَمِعْتُ عُمَرَ يَقُولُ: «أَيُّهَاالنَّاسُ قَيِّدُوا النِّعَمَ بِالشُّكْرِ، وَقَيِّدُوا الْعِلْمَ بِالْكِتَابِ». عمر بن عبدالعزیز دەیفەرموو : ئەی خەڵکینە نیعمەتەکان ببەستنەوە بەشوکرو سوپاسگوزاری وە عیلم یش ببەستنەوە بەنوسینەوەی ـ  بۆئەوەی لەبیرتان نەچێت ـ 📚«حلية الأولياء :۷٤٨٤»

۳۰۷۱٨ ـ عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ - مِنْ طَرِيقِ أَبِي بُرْدَةَ - قَالَ: إِنَّهُ قَدْ كَانَ فِيكُمْ أَمَانَانِ: قَوْلُهُ: ﴿وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنْتَ فِيهِمْ وَمَا كَانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ﴾، فَأَمَّا رَسُولُ اللَّهِ ﷺ فَقَدْ مَضَى لِسَبِيلِهِ، وَأَمَّا الِاسْتِغْفَارُ فَهُوَ كَائِنٌ فِيكُمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ. هاوەڵی بەڕێز ٲبي‌ موسی الٲشعري فەرمووی : «لەناو ئێوەدا دوو ئەمان و پارێزەر هەبوو: ووتەی اللە عز وجل ﴿وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنْتَ فِيهِمْ وَمَا كَانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ﴾.جا سەبارەت بە پێغەمبەری اللە ﷺ ئەوا بەڕاستی ڕۆیشت بۆ ڕێگای خۆی ( واتا کۆچی دوایی کرد،) بەڵام  الاستغفار و داوای لێخۆشبون کردن  لەناو ئێوەدا دەمێنێتەوە تا ڕۆژی قیامەت.» ۳۰۷۲۱ ـ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ - مِنْ طَرِيقِ مُجَاهِدٍ - قَالَ: كَانَ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ أَمَانَانِ: رَسُولُ اللَّهِ ﷺ، وَالِاسْتِغْفَارُ، فَذَهَبَ أَمَانٌ - يَعْنِي: رَسُولَ اللَّهِ ﷺ -، وَبَقِيَ أَمَانٌ - يَعْنِي: الِاسْتِغْفَارَ -. هاوەڵی بەڕێز ابن عباس فەرمووی «لەناو ئەم ئوممەتەدا دوو ئەمان و پارێزەر هەبوون: پێغەمبەری اللەﷺ والاستغفار. یەکێکیان ڕۆیشت، واتە پێغەمبەری خودا ﷺ، وە ئەوی تریان ماوەتەوە، واتە الاستغفار.» 📚«موسوعة التفسیر بالمأثور»

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبَانَ، ثَنَا أَبِي، ثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عُبَيْدٍ، ثَنَا أَبُو حَفْصٍ الْبُخَارِيُّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُلَاثَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي عَبْلَةَ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ فِي مَسْجِدِ دَارِهِ، وَكُنْتُ لَهُ نَاصِحًا، وَكَانَ مِنِّي مُسْتَمِعًا، فَقَالَ: «يَا إِبْرَاهِيمُ بَلَغَنِي أَنَّ مُوسَى ﷺ قَالَ: إِلَهِي مَا الَّذِي يُخَلِّصُنِي مِنْ عِقَابِكَ، وَيُبَلِّغُنِي رِضْوَانَكَ، وَيُنْجِينِي مِنْ سَخَطِكَ؟ قَالَ: الْاِسْتِغْفَارُ بِاللِّسَانِ، وَالنَّدَمُ بِالْقَلْبِ، قَالَ: قُلْتُ: وَالتَّرْكُ بِالْجَوَارِحِ». ابراهيم بن ابي عبلة دەڵێت: چوومە لای عمر بن عبد العزيز لە مزگەوتی ماڵەکەیدا، من بۆ ئەو ئامۆژگاریکەرێکی دڵسۆز بووم و ئەویش گوێی لێ دەگرتم. وتی: ئەی ابراهيم، پێم گەیشتووە کە موسى - علیە السلام- فەرموویەتی: خودایە چ شتێک لە سزای تۆ ڕزگارم دەکات، و دەمگەیەنێتە ڕەزامەندیی تۆ، و لە توڕەییت دەمپارێزێت؟ فەرمووی: داوای لێخۆشبوون بە زمان، و پەشیمانبوونەوە بە دڵ. ابراهيم دەڵێت: منیش وتم: هەروەها وازهێنان لە گوناە بە ئەندامەکانی جەستە. 📚«حلية الأولياء :٧٣٦٩»

وَرَوَى التِّرْمِذِيُّ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي ثَلْجٍ الْبَغْدَادِيِّ - صَاحِبِ الْإِمَامِ أَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ -​عَنْ عَلِيِّ بْنِ حَفْصٍ، ثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَاطِبٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ مَرْفُوعًا:«لَا تُكْثِرُوا الْكَلَامَ بِغَيْرِ ذِكْرِ اللَّهِ؛ فَإِنَّ كَثْرَةَ الْكَلَامِ بِغَيْرِ ذِكْرِ اللَّهِ قَسْوَةٌ لِلْقَلْبِ، وَإِنَّ أَبْعَدَ النَّاسِ مِنَ اللَّهِ الْقَلْبُ الْقَاسِي». هاوەڵی بەڕێز ابن عمر رضي الله عنه بە فەرموودەیەکی مەرفوع [کە دەیداتە پاڵ پێغەمبەر ﷺ] دەفەرمووێ :«زۆر قسە مەکەن بەبێ یادی الله عز وجل چونکە زۆر قسەکردن بەبێ یادی خودا دەبێتە هۆی دڵڕەقی، دوورترین كەسیش لە خودا ئەو کەسەیە دڵی ڕەقە». 📚الآدابُ الشَّرْعِيَّةُ وَالْمَصَالِحُ الْمَرْعِيَّةُ: «مـ۱صـ۲۱٤»

‌ ٦٩٨٣- حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، ثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ جَعْفَرٍ، ثَنَا سَلَمَةُ قَالَ: «كَانَ خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ يُسَبِّحُ فِي الْيَوْمِ أَرْبَعِينَ أَلْفَ تَسْبِيحَةٍ سِوَى مَا يَقْرَأُ مِنَ الْقُرْآنِ، فَلَمَّا مَاتَ وَوُضِعَ عَلَى سَرِيرِهِ لِيُغْسَلَ جَعَلَ بِأُصْبُعِهِ هَكَذَا يُحَرِّكُهَا - يَعْنِي: بِالتَّسْبِيحِ». تابعي خالیدی کوڕی مەعدان ڕۆژانە چل هەزار جار تەسبیحاتی دەکرد، بێجگە لەو بەشەی کە لە قورئان دەیخوێندەوە، کاتێک کە وەفاتی کرد و تەرمەکەی خرایە سەر دارەمەیت بۆ ئەوەی بشۆردرێت، دەستی کرد بە جوڵاندنی پەنجەی بەم شێوەیە - واتە: خەریکی تەسبیحکردن بوو. ٦٩٩١ - عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ: «مَنْ قَالَ: سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ، مِنْ غَيْرِ تَعَجُّبٍ وَلَا سَمِعَهَا مِنْ أَحَدٍ، جَعَلَ اللَّهُ لَهَا عَيْنَيْنِ وَجَنَاحَيْنِ ثُمَّ طَارَتْ تُسَبِّحُ مَعَ الْمُسَبِّحِينَ». خالد بن معدان دەڵێت: هەر کەسێک بڵێت: سُبحانَ اللهِ وبِحَمدِهِ، بەبێ سەرسوڕمان وەنە لەکەسێکی بیستبێت -واتە: وەک زیکر و یادی خودا بیڵێت نەک وەک پەرچەکردارێک-، خودا بۆ ئەو وشانە دوو چاو و دوو باڵ دروست دەکات، پاشان دەفڕن و لەگەڵ تەسبیحکەرەکان تەسبیح دەکەن. ٦٩٩٢ - عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ: «إِنَّهُ لَيُشْكَرُ لِلْعَبْدِ إِذَا قَالَ: الْحَمْدُ لِلَّهِ، وَإِنْ كَانَ عَلَى فِرَاشٍ وَطِيءٍ وَعِنْدَهُ شَابَّةٌ حَسْنَاءُ». خالد بن معدان دەڵێت:بەڕاستی بەندە  سوپاسگوزاری بۆ دەنووسرێت و پاداشت دەدرێت کاتێک دەڵێت: الحمد لله، تەنانەت ئەگەر لەسەر جێگایەکی نەرم پاڵکەوتبێت و ژنێکی گەنج و جوانیشی لەلا بێت.   ٦٩٩٣ - عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ: «كَانَ إِبْرَاهِيمُ خَلِيلُ اللَّهِ ﷺ إِذَا أُتِيَ بِقِطْفٍ مِنَ الْعِنَبِ أَكَلَ حَبَّةً حَبَّةً وَذَكَرَ اسْمَ اللَّهِ تَعَالَى عَلَى كُلِّ حَبَّةٍ». خالد بن معدان دەڵێت: پێغەمبەر إبراهيم الخليل اللە وابوو کاتێک هێشووە ترێیان بۆ دەهێنا، دانە بە دانەی دەیخوارد و لەسەر هەر دانەیەک ناوی خودای گەورەی لەسەر دەهێنا. ٧٠٠٢ - عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ قَالَ: «مَا مِنْ عَبْدٍ إِلَّا وَلَهُ شَيْطَانٌ مُتَبَطِّنٌ فَقَارَ ظَهْرِهِ، لَا وِ عُنُقِهِ عَلَى عَاتِقِهِ، فَاغْرٌ فَاهُ عَلَى قَلْبِهِ، فَإِذَا ذَكَرَ اللَّهَ خَنَسَ، وَإِذَا غَفَلَ وَسْوَسَ». خاليد بن معدان دەڵێت: هیچ بەندەیەک نییە ئیللا شەیتانێکی لەگەڵدایە کە لەناو بڕبڕەکانی پشتیدا خۆی حەشارداوە و نیشتەجێ بووە، و ملی با داوە بەسەر شانیدا، و دەمی لەسەر دڵی داچەقاندووە و کردووەتەوە جا ئەگەر بەندەکە یادی خوای کرد، شەیتانەکە پاشەکشە دەکات و خۆی دەشارێتەوە، و ئەگەر بێئاگا بوو، ئەوا وەسوەسەی بۆ دروست دەکات. ٧٠٠٦ - عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، أَنَّ دَاوُدَ النَّبِيَّ ﷺ قَالَ: «إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ: لَأُعْطِيَنَّ الْمُتَشَاغِلِينَ بِذِكْرِي أَفْضَلَ مَا أُعْطِي السَّائِلِينَ». خالد بن معدان ڕیوایەت دەکات کە  پێغەمبەر داود ﷺ فەرموویەتی :بەڕاستی خوای گەورە دەفەرموێت: بێگومان ئەوانەی کە سەرقاڵن بە یادی منەوە، باشتر و چاکتر لەوەیان پێ دەبەخشم کە بە داواکارانی دەبەخشم. ╌ واتە:ئەو کەسەی هێندە سەرقاڵی زیکر و تەسبیحاتە کە فریای ئەوە ناکەوێت داوای پێویستییەکانی بکات، خودا پاداشت و بەخششی زیاتری دەداتێ وەک لەو کەسەی کە تەنها خەریکی داواکردن و پاڕانەوەیە. ٧٠١٤ - سَمِعْتُ خَالِدَ بْنَ مَعْدَانَ يَقُولُ: «قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: يَا ابْنَ آدَمَ، إِنْ ذَكَرْتَنِي فِي نَفْسِكَ ذَكَرْتُكَ فِي نَفْسِي، وَإِنْ ذَكَرْتَنِي فِي مَلَأٍ ذَكَرْتُكَ فِي مَلَأٍ خَيْرٍ مِنَ الْمَلَإِ الَّذِي ذَكَرْتَنِي فِيهِمْ، وَإِنْ ذَكَرْتَنِي حِينَ تَغْضَبُ أَذْكُرْكَ حِينَ أَغْضَبُ فَلَمْ أَمْحَقْكَ فِيمَنْ أَمْحَقُ . بیستم خالید کوڕی مه‌عدان دەیفەرموو: خودای گەورە دەفەرموێت: ئەی نەوەی ئادەم،ئەگەر لە ناخی خۆتدا یادم بکەیت، منیش لە ناخی خۆمدا یادتم دەکەم، وە ئەگەر لە ناو کۆڕ و کۆمەڵێکدا یادم بکەیت، ئەوا منیش لە ناو کۆڕ و کۆمەڵێکی باشتر لەوان یادت دەکەم، وە ئەگەر لەو کاتەی کە تووڕە دەبیت یادم بکەیت، ئەوا منیش لەو کاتەی کە تووڕە دەبم یادت دەکەم و لەناو ئەو کەسانەدا لەناوت نابەم کە لەناویان دەبەم. 📚حلیة الأولیاء

ذُكِرَ عِنْدَ الرَّبِيعِ بْنِ خُثَيْمٍ شَيْءٌ مِنْ أَمْرِ النَّاسِ، فَقَالَ الرَّبِيعُ: ذِكْرُ اللَّهِ خَيْرٌ لَكُمْ مِنْ ذِكْرِ الرِّجَالِ. لەلای تابعی رەبیع کوڕی خوثەیم باسی شتێک لە کار و بارەکانی خەڵکی کرا، رەبیع فەرمووی: یادی پەروەردگار چاکتر و باشترە بۆتان لە یادو باسی خەڵکی. 📚«كتاب الرقائق لابن المبارك :٤٥٢»

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ أَحْمَدَ، ثَنَا أَبُو زُرْعَةَ، ثَنَا أَبُو عَبْدِ الْمَلِكِ بْنُ الْفَارِسِيِّ، ثَنَا يَزِيدُ بْنُ سَمُرَةَ أَبُو هَزَّانَ، أَنَّهُ سَمِعَ عَطَاءً الْخُرَاسَانِيَّ يَقُولُ: «مَجَالِسُ الذِّكْرِ هِيَ مَجَالِسُ الْحَلَالِ وَالْحَرَامِ». عَطَاءً الْخُرَاسَانِيَّ دەڵێت : کۆڕو مەجلیسەکانی زیکر بریتین (لە فێربوونی) حەڵاڵ و حەڕام . 📚«حلیةالاولیاء: ٦۹۲٥»

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ، ثَنَا أَبُو الْعَبَّاسِ بْنُ قُتَيْبَةَ، ثَنَا صَفْوَانُ بْنُ صَالِحٍ، ثَنَا ضَمْرَةُ، ثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عَطَاءٍ قَالَ: سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ: «لِإِبْلِيسَ كُحْلٌ يُكَحِّلُ بِهِ النَّاسَ، فَالنَّوْمُ عَنِ الذِّكْرِ مِنْ كُحْلِ إِبْلِيسَ» تابعي عطا بن میسرة دەڵێ بیستم لەباوکم دەیگوت:«ئیبلیس کلێکی هەیە کە دەیکاتە چاوی خەڵکی، خەواڵوویی و خەوتن لە کاتی یادی خودا (لە کاتی زیکر و عیبادەت)، لەو کلەی ئیبلیسەوەیە.» 📚«حلیةالاولیاء: ٦۹٤۹»

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنِي أبِي، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ يَعْنِي أَبَا يَزِيدَ أَخْبَرَنَا عَاصِمٌ قَالَ: قَالَ أَبُو زَيْدٍ أُرَاهُ فُضَيْلَ بْنَ زَيْدٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ عَبَّادٍ: إِنَّ دَاوُدَ كَانَ يَدْعُو؛ يَقُولُ: يَا مَارَاهُ؛ أَيْ يَا رَبَّاهُ، أَسْأَلُكَ جَلِيسًا إِذَا ذَكَرْتُكَ أَعَانَنِي، وَإِذَا نَسِيتُكَ ذَكَّرَنِي، يَا مَارَاهُ، أَعُوذُ بِكَ مِنْ جَلِيسٍ إِذَا ذَكَرْتُكَ لَمْ يُعِنِّي، وَإِذَا نَسِيتُكَ لَمْ يُذَكِّرْنِي، يَا مَارَاهُ، إِذَا مَرَرْتُ بِقَوْمٍ يَذْكُرُونَكَ، فَأَرَدْتُ أَنْ أُجَاوِزَهُمْ، فَاكْسِرْ رِجْلِي الَّتِي تَلِيهِمْ؛ حَتَّى أَجْلِسَ، فَأَذْكُرَكَ مَعَهُمْ. لە قەیسی کوڕی عەببادەوە گێڕدراوەتەوە کە دەڵێت: داود - علیە السلام - دەپاڕایەوە و دەیگوت: یا ماراهُ [واتە: ئەی پەروەردگارم] داوات لێ دەکەم هاونشینێکم پێ ببەخشیت کە ئەگەر یادی تۆم کرد هاوکاریم بکات، و ئەگەر تۆم لەبیر چوو وەبیرم بهێنێتەوە. ئەی پەروەردگارم  پەنات پێ دەگرم لە هاونشینێک کە ئەگەر یادی تۆم کرد هاوکاریم نەکات، و ئەگەر تۆم لەبیر چوو وەبیرم نەهێنێتەوە. ئەی پەروەردگارم ئەگەر بە لای کۆمەڵە کەسێکدا تێپەڕیم کە یادی تۆ دەکەن، و ویستم تێپەڕم و جێیان بهێڵم، ئەوا ئەو قاچەم بشکێنە کە لە لای ئەوانە، تاوەکو ناچار ببم دابنیشم و لەگەڵ ئەواندا یادی تۆ بکەم. 📚«الزهد للإمام أحمد :٤٥٣»

﴿أَلَـمْ تَرَ أَنَّ اللهَ يُسَبِّحُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالطَّيْرُ صَافَّاتٍ كُلٌّ قَدْ عَلِـمَ صَلَاتَهُ وَتَسْبِيحَهُ وَاللهُ عَلِيمٌ بِمَا يَفْعَلُونَ﴾[سورة النور: ٤۱]

قَالَ ابْنُ أَبِي الدُّنْيَا: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَارِثِ الْمُقْرِيُّ، حَدَّثَنَا سَيَّارُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ، سَمِعْتُ أَبَا الْجَوْزَاءِ يَقُولُ: «وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، إِنَّ الشَّيْطَانَ لَازِمٌ بِالْقَلْبِ، مَا يَسْتَطِيعُ صَاحِبُهُ أَنْ يَذْكُرَ اللَّهَ تَعَالَى. أَمَا تَرَوْنَهُمْ فِي مَجَالِسِهِمْ، وَأَسْوَاقِهِمْ، يَأْتِي عَلَى أَحَدِهِمْ عَامَّةُ يَوْمِهِ لَا يَذْكُرُ اللَّهَ تَعَالَى إِلَّا حَالِفًا، مَا لَهُ مِنَ الْقَلْبِ طَرْدٌ إِلَّا قَوْلُهُ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ». ثُمَّ قَرَأَ: **{وَإِذَا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِي الْقُرْآنِ وَحْدَهُ وَلَّوْا عَلَىٰ أَدْبَارِهِمْ نُفُورًا} [الإسراء: 46]. تابعي أبو الجوزاء ٨۳ هـ دەڵێت: سوێند بەوەی گیانی منی بە دەستە شەیطان دەستی بەسەر دڵدا گرتوە، خاوەنی دڵەکە ناتوانێ یادی الله تعالی بکات، ئەی نابینن لە مەجلیسەکان و بازاڕەکانیان زۆربەی ڕۆژەکە بەسەر ئەبەن هیچ یادی الله تعالی ناکەن تەنها لەکاتی سوێند خواردن نەبێ،دەرکردنی شەیطان لە دڵ نیە تەنها بە ووتنی: (لا اله الا الله) نەبێ، پاشان ئەم ئایەتەی خوێندەوە: ﴿وَإِذَا ذَكَرۡتَ رَبَّكَ فِی ٱلۡقُرۡءَانِ وَحۡدَهُۥ وَلَّوۡا۟ عَلَىٰۤ أَدۡبَـٰرِهِمۡ نُفُورࣰا﴾. 📚«مکائد الشيطان لابن أبي الدنيا: ۲۳»

عنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِىِّ ﷺ قَالَ :  مَا مِنْ أَيَّامٍ أَعْظَمَ عِنْدَ اللَّهِ وَلاَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنَ الْعَمَلِ فِيهِنَّ مِنْ هَذِهِ الأَيَّامِ الْعَشْرِ فَأَكْثِرُوا فِيهِنَّ مِنَ التَّهْلِيلِ وَالتَّكْبِيرِ وَالتَّحْمِيدِ . لەابن عمر "رض️ي️ اللّٰه عنهما" لە پێغەمبەر ️ﷺ  ئەیفەرموو:  هیچ ڕۆژێك باشتر و خۆشەویست تر نیە لای ️اللّٰه کەموسڵمان کاروکردەوەی تێدا بکات وەکو ئەم ١٠ ڕۆژەی مانگی ذي الحجة بۆیە زۆر تحمید( ‌الْحَمْدُ لِلّٰه) ، تهلیل (لا الە الا️ اللّٰه) ، تکبیر (اللّٰهُ ‌أَكْبَر) بکەن. 📚«رواه أحمد بسند صحيح» دووشەممە ۱ی ذي الحجة۱٤٤۷هجري

«يَا مَنْ ضَاعَ قَلْبُهُ! انْشُدْهُ فِي مَجَالِسِ الذِّكْرِ، عَسَى أَنْ تَجِدَهُ. يَا مَنْ مَرِضَ قَلْبُهُ! احْمِلْهُ إِلَى مَجْلِسِ الذِّكْرِ، لَعَلَّهُ أَنْ يُعَافَى. مَجَالِسُ الذِّكْرِ مَارِسْتَانُ الذُّنُوبِ، تُدَاوِي فِيهَا أَمْرَاضَ القُلُوبِ، كَمَا تُدَاوِي أَمْرَاضَ الأَبْدَانِ فِي المَارِسْتَانِ . ئەی ئەو کەسەی دڵت لێ ون بووە! لە کۆڕ و مەجلیسەکانی زیکردا بۆی بگەڕێ، بەشکم بیدۆزیتەوە، ئەی ئەو کەسەی دڵت نەخۆش کەوتووە ! بەرەو مەجلیسی زیکری بەرە،بەڵکو شیفای بۆ بێت و چاک ببێتەوە، مەجلیسەکانی زیکر نەخۆشخانەی گوناهەکانن، تێیدا نەخۆشییەکانی دڵ چارەسەر دەکرێن، هەر وەک چۆن نەخۆشییەکانی جەستە لە نەخۆشخانەدا چارەسەر دەکرێن. 📚«لطائف المعارف »

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ، ثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي دَاوُدَ، ثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، ثَنَا عُقْبَةُ بْنُ عَلْقَمَةَ، عَنِ الْأَوْزَاعِيِّ، عَنِ ابْنِ أَبِي زَكَرِيَّا، قَالَ: «مَنْ قَالَ: سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ عِنْدَ الْبَرْقِ لَمْ تُصِبْهُ صَاعِقَةٌ». ٲبي‌ زكریا دەڵێت : هەرکەسێک لەکاتی هەورە بروسکە بڵێت [سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ] ئەوا هەورە بروسکە لێی نادات . 📚«حلیةالاولیاء: ٦۷٥٥»