تُرَاثُ سَلَفِنَا الصَّالِح

#دعاء_الصالحین ٩٣٠ - حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، حَدَّثَنِي أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ وَأَبُو أُسَامَةَ، عَنْ مِسْعَرٍ، قَالَ: كَانَ عَبْدُ الْأَعْلَى التَّيْمِيُّ يَقُولُ فِي سُجُودِهِ: رَبِّ زِدْنَا لَكَ خُشُوعًا، كَمَا زَادَ أَعْدَاؤُكَ نُفُورًا، وَلَا تَكُنْ وُجُوهُنَا فِي النَّارِ مِنْ بَعْدِ السُّجُودِ لَكَ. الزهد للإمام احمد |۹۳۰|

٦٥ - قَالَ إِبْرَاهِيمُ: حَدَّثَنِي رَجُلٌ قَالَ: قِيلَ لِرَابِعَةَ: كَيْفَ حُبُّكِ لِلرَّسُولِ؟ قَالَتْ: إِنِّي لَأُحِبُّهُ، وَلَكِنْ شَغَلَنِي حُبُّ الْخَالِقِ عَنْ حُبِّ الْمَخْلُوقِينَ. #محبة_الله_لابن_جنید

١٩ - حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ إِهَابٍ، ثَنَا سَيَّارٌ، عَنْ جَعْفَرٍ، قَالَ: سَمِعْتُ مَالِكَ بْنَ دِينَارٍ يَقُولُ: الزُّهْدُ فِي الدُّنْيَا يُرِيحُ الْقَلْبَ، وَالْبَدَنَ. وَالرَّغْبَةُ فِي الدُّنْيَا تُكْثِرُ الْهَمَّ وَالْحُزْنَ. وَالشِّبَعُ يُقَسِّي الْقَلْبَ، وَيُفْتِرُ الْبَدَنَ مالک بن الدینار دەیفەرموو : زوهد لەدونیادا دڵ و جەستە ئاسوودە دەکات وحەزو ئارەزوو بۆدونیا خەم و پەژارەت زۆردەکات ،وە تێری دڵ ڕەقدەکات و جەستە تەمبەڵ دەکات . #جامع_الآجري

| لَيْتَنِي أَمُوتُ عَلَى الْإِسْلَامِ | ١٦٢٢ - أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ، أَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ: ثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خِدَاشٍ، قَالَ: ثَنَا مَالِكُ بْنُ أَبو هِشَامٍ، قَالَ: كُنْتُ مَعَ مِسْعَرٍ وَهُوَ خَارِجٌ مِنَ الْمَسْجِدِ، وَقَلَّ مَا كَانَ يَخْرُجُ مِنَ الْمَسْجِدِ إِلَّا وَمَعَهُ قُمَامَةٌ يَحْمِلُهَا، قَالَ: فَلَقِيَهُ رَجُلٌ، فَقَالَ: طُوبَى لَكَ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ، أَنْتَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ مُنْذُ خَمْسُونَ سَنَةً، صَائِمُ نَهَارِكَ، قَائِمُ لَيْلِكَ. قَالَ: قَالَ مِسْعَرٌ عِنْدَ ذَلِكَ: لَيْتَنِي أَمُوتُ عَلَى الْإِسْلَامِ . مالک بن ٲبو هشام دەڵێت لەگەڵ مِسعَر دا بووم کاتێک لە مزگەوت دەچووە دەرەوە، کەمجار لە مزگەوت دەچوە دەرەوە کاتێک دەچوە دەرەوە ئیللا هەندێک خۆڵ و خاشاک (پاشماوەی ناو مزگەوت) ـی هەڵدەگرت و دەیبردە دەرەوە.گوتی: پیاوێکی بینی وپێی گوت: «خۆزگە بە خۆت ئەی باوکی محمد (مِسعر)، تۆ پەنجا ساڵە لەم مزگەوتەدای ڕۆژ بە ڕۆژووی و شەویش شەونوێژ  دەکەیت .» دەڵێت: مِسعَر لەو کاتەدا گوتی: «خۆزگە لەسەر ئیسلام دەمردم.» 📖#اصول_الاعتقاد

= ٣١٥٣٧ - عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ: قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ: سُورَةُ التَّوْبَةِ. قَالَ: التَّوْبَةُ! بَلْ هِيَ الْفَاضِحَةُ، مَا زَالَتْ تَنْزِلُ: {وَمِنْهُمْ}، {وَمِنْهُمْ} حَتَّى ظَنَنَّا أَلَّا يَبْقَى مِنَّا أَحَدٌ إِلَّا ذُكِرَ فِيهَا. تابعي سعید بن جبیر فەرمووی بە ابن عباس ـم گوت : سوورەتی تەوبە. ئەویش فەرمووی: «تەوبە ! بەڵکو ئەو (الفاضحة - ڕیسواکەرە) بەردەوام ئایەتەکانی دادەبەزی و دەیفەرموو: {وَمِنْهُمْ } {وَمِنْهُمْ }، تاوەکو گومانمان برد کەس لە ئێمە نامێنێتەوە ئیللا لەو سوورەتەدا باسی دەکرێت.» ٣١٥٣٨ - قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ: أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ذِكْرَ سَبْعِينَ رَجُلًا مِنَ الْمُنَافِقِينَ بِأَسْمَائِهِمْ وَأَسْمَاءِ آبَائِهِمْ، ثُمَّ نَسَخَ ذِكْرَ الْأَسْمَاءِ رَحْمَةً لِلْمُؤْمِنِينَ، لِئَلَّا يُعَيِّرَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا؛ لِأَنَّ أَوْلَادَهُمْ كَانُوا مُؤْمِنِينَ.  ابن عباس فەرمووی: «اللە عزوجل ناوی حەفتا پیاوی لە دووڕووەکانی دابەزاند بە ناوی خۆیان و ناوی باوکیانەوە، پاشان ناوی ئەوانی (نەسخ کردەوە - سڕییەوە) وەک ڕەحمەتێک بۆ ئیمانداران بۆ ئەوەی هەندێکیان سەرکۆنەی  هەندێکی تر نەکەن؛ چونکە منداڵەکانیان (منداڵی دووڕووەکان) بڕوادار بوون . ٣١٥٤٠ - قَالَ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ: كَانَ الْمُسْلِمُونَ يُسَمُّونَ هَذِهِ السُّورَةَ: الْحَفَّارَةَ؛ حَفَرَتْ مَا فِي قُلُوبِ الْمُنَافِقِينَ فَأَظْهَرَتْهُ. تابعي حسن بصري فەرموویەتی: «موسڵمانان ئەم سوورەتەیان ناو نابوو: (الحَفَّارَة - هەڵکۆڵەر)؛ چونکە ئەوەی لەناو دڵی دووڕووەکاندا بوو هەڵیکۆڵی و دەریخست.» ٣١٥٣٩ - عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ [بْنِ عُمَرَ]: سُورَةُ التَّوْبَةِ. فَقَالَ [عَبْدُ اللَّهِ] بْنُ عُمَرَ: وَأَيَّتُهُنَّ سُورَةُ التَّوْبَةِ؟ فَقَالَ: بَرَاءَةُ. فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ: وَهَلْ فَعَلَ بِالنَّاسِ الْأَفَاعِيلَ إِلَّا هِيَ؟! مَا كُنَّا نَدْعُوهَا إِلَّا: الْمُقَشْقِشَةَ. لە زید بن اسلم ـەوە گێڕدراوەتەوە، کە پیاوێک بە عبداللە ـی کوڕی عومەری گوت: سوورەتی التوبة [عبداللە] کوڕی عومەر گوتی: کامەیان سوورەتی تەوبەیە؟ پیاوەکە گوتی:«بَرَاءَةُ». ابن عومەر گوتی: «ئایا بێجگە لەم سوورەتە هیچ سوورەتێکی تر ئەم هەموو شتەی (لە ئاشکراکردنی نهێنی و ڕسواکردنی دووڕووان) بەرامبەر خەڵکی کردووە؟! ئێمە بە هیچ ناومان نەدەبرد مەگەر: «الْمُقَشْقِشَة» (خاوێنکەرەوە / چاککەرەوە لە دووڕوویی) ╌ الْمُقَشْقِشَة: لە زمانی عەرەبیدا (القَشْقَشَة) بە مانای چاکبوونەوە لە نەخۆشی یان پاککردنەوەی شتێک دێت؛ ناونانی ئەم سوورەتە بە «المُقَشْقِشَة» لەبەر ئەوە بووە کە دەروونی بڕوادارانی لە نەخۆشیی دووڕوویی (نفاق) و شرك خاوێن دەکردەوە و ڕزگاری دەکردن. ٣١٥٤١ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، قَالَ: كَانَتْ بَرَاءَةُ تُسَمَّى: الْمُنَقِّرَةَ؛ نَقَّرَتْ عَمَّا فِي قُلُوبِ الْمُشْرِكِينَ. عبداللە بن عبید بن عمیر  گوتی سوورەتی بەراءە پێی دەگوترا: (المُنَقِّرَة  ـ پشکنەر)؛ چونکە پشکنی و ئەوەی لەناو دڵی موشریکەکاندا بوو دەریدەهێنا.» ٣١٥٤٢ - عَنْ قَتَادَةَ بْنِ دُعَامَةَ -مِنْ طَرِيقِ سَعِيدٍ- قَالَ: كَانَتْ هَذِهِ السُّورَةُ تُسَمَّى: الْفَاضِحَةَ؛ فَاضِحَةَ الْمُنَافِقِينَ، وَكَانَ يُقَالُ لَهَا: الْمُثِيرَةُ، أَنْبَأَتْ بِمَثَالِبِهِمْ وَعَوْرَاتِهِمْ. تابعي قتادة بن دعامة لەڕێگەی سعید دەگێڕێتەو کە بەم سووڕەتە دەگوتراو ناوی لێدەنرا (الفاضحة - ڕیسواکەر)؛ چونکە دووڕووەکانی ڕیسوا کرد، وە هەروەها پێی دەگوترا: (المُثِيرة - هەڵدەرەوە)، چونکە عەیبە و نهێنییەکانیانی ئاشکرا کردو دەریخست .» ٣١٥٤٣ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، قَالَ: كَانَتْ بَرَاءَةُ تُسَمَّى فِي زَمَانِ النَّبِيِّ - صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - وَبَعْدَهُ: الْمُبَعْثِرَةَ؛ لِمَا كَشَفَتْ مِنْ سَرَائِرِ النَّاسِ.   لە محمد ی کوڕی اسحاق ـەوە دەگێڕدرێتەوە کە فەرمووی: «سوورەتی بەراءە لە سەردەمی پێغەمبەری اللە ﷺ و دوای ئەویش ناودەبرا بە: (المُبَعْثِرَة)؛ بەهۆی ئەوەی نهێنییەکانی ناوەوەی خەڵکی ئاشکرا کرد.» الْمُبَعْثِرَة : لە زمانی عەرەبیدا (البعثرة) بە مانای تێکدانی شتێک، هەڵگەڕاندنەوەی ڕووی شاراوەی، و دەرهێنانی ئەوەی لە ناخیدایە دێت (وەک فەرموودەی خوای گەورە: {وَإِذَا الْقُبُورُ بُعْثِرَتْ) 📖موسوعةالتفسيربالمأثور:|٢١٦/١٠| #تفسیر_المٲثور

دەربارەی سوڕەتی | التَّوْبَةِ | ٣١٥٣٠ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ عُمَرَ قِيلَ لَهُ: سُورَةُ التَّوْبَةِ. قَالَ: هِيَ إِلَى الْعَذَابِ أَقْرَبُ، مَا أَقْلَعَتْ عَنِ النَّاسِ حَتَّى مَا كَادَتْ تَدَعُ مِنْهُمْ أَحَدًا. هاوەڵی بەڕێز ابن عباس دەگێرێتەوە کە بە عومەرییان گوت: سوورەتی تەوبە. ئەویش فەرمووی: «ئەوە زیاتر لە سزاوە نزیکە، دەستی لە خەڵکی هەڵنەگرت (لە ئاشکراکردن و رسواکردنیان) تا وای لێ هات نزیک بوو کەسیان لێ بەجێ نەهێڵێت (مەگەر سیفاتەکانی باسكردبێت). ╌ اللە عز وجل شێوەیەکی زۆر ورد و توند پەردەی لەسەر نهێنی و ڕەفتارە خراپەکانی دووڕووان (منافقین) لاداوە ئەوەندە سیفاتی جۆراوجۆری دووڕووەکانی باس کردووە کە نزیک بوو هیچ کەسێکیان نەمێنێتەوە ئیللا ڕەفتارەکانی تێدا ئاشکرا کرابێت. ٣١٥٣١ - عَنْ عِكْرِمَةَ، قَالَ: قَالَ عُمَرُ: مَا فُرِغَ مِنْ تَنْزِيلِ بَرَاءَةَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ لَمْ يَبْقَ مِنَّا أَحَدٌ إِلَّا سَيَنْزِلُ فِيهِ، وَكَانَتْ تُسَمَّى: الْفَاضِحَةَ. عکرمة گوتی عومەر فەرموویەتی: «دابەزینی سوورەتی ( بَرَاءَةَ) / التوبة) تەواو نەبوو تا وای لێ هات گومانمان برد کە هیچ کەسێکمان لێ نەمێنێتەوە مەگەر ئایەتێکی لەبارەیەوە دابەزێت (و هەڵە و نهێنییەکانی ئاشکرا بکات)، وە پێشی دەوترا: «الفاضحة» (ڕسواکەر / ئاشکراکەر). ٣١٥٣٢ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ: يُسَمُّونَهَا سُورَةَ التَّوْبَةِ، وَإِنَّهَا لَسُورَةُ عَذَابٍ، يَعْنِي: بَرَاءَةَ. هاوەڵی بەڕێز ابن مسعود فەرمووی : بە سوورەتی التوبة ناوی دەبەن، لە کاتێکدا بەڕاستی ئەوە سوورەتی سزایە، (واتا: سوورەتی بَرَاءَةَ ). ٣١٥٣٣ - عَنْ أَبِي رَاشِدٍ الْحُبْرَانِيِّ قَالَ: رَأَيْتُ الْمِقْدَادَ فَارِسَ رَسُولِ اللَّهِ - صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - بِحِمْصَ يُرِيدُ الْغَزْوَ، فَقُلْتُ: لَقَدْ أَعْذَرَ اللَّهُ إِلَيْكَ. قَالَ: أَبَتْ عَلَيْنَا سُورَةُ الْبُحُوثِ: {انْفِرُوا خِفَافًا وَثِقَالًا}. يَعْنِي: سُورَةَ التَّوْبَةِ. ابي راشد الحبراني لە شارۆچکەی حومس میقدادم بینی – کە سوارچاکی پێغەمبەری خوا بوو صلی الله علیه وسلم – بە تەمای چوونە جیهاد بوو [لە کاتێکدا پیر و بەتەمەن بوو]، گوتم: بەڕاستی خودا عوزری لە تۆ قبوڵ کردووە [لەبەر تەمەنت لێت خۆش بووە و ئەرکی جەنگی لەسەر لابردوویت]. گوتی: سوورەتی «البحوث» ڕێگەی پێ نەداوین [کە دابنیشین و بەجێ بمێنین]: {انْفِرُوا خِفَافًا وَثِقَالًا} [التوبة: ٤١] (واتە: دەربچن بۆ جیهاد سووک بن یان سەنگین / گەنج بن یان پیر). مەبەست لە «سورة البحوث»: سوورەتی «التوبة»یە. ٣١٥٣٤ - عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ، قَالَ: مَا تَقْرَءُونَ ثُلُثَهَا. يَعْنِي: سُورَةَ التَّوْبَةِ. هاوەڵی بەڕێز حذیفة کوڕی الیمان  فەرمووی: «ئێوە تەنها سێیەکی ئەو سوورەتە دەخوێننەوە»،واتا سوورەتی تەوبە. (واتا نەسخ بۆتەوە ئیلا ئەوەندە نەبێت کەماوەو دەیخوێننەوە) ٣١٥٣٥ - عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ -مِنْ طَرِيقِ زِرٍّ- فِي بَرَاءَةَ: يُسَمُّونَهَا: سُورَةَ التَّوْبَةِ، وَهِيَ سُورَةُ الْعَذَابِ. هاوەڵی بەڕێز حذیفة کوڕی الیمان لەڕێگەی ـ  زِرٍّ ـ دەربارەی سوورەتی بەراءە فەرموویەتی: «ناوی دەنێن و پێی دەڵێن سوورەتی تەوبە، لەکاتێکدا ئەو سوورەتی سزایە.» ٣١٥٣٦ - عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ -مِنْ طَرِيقِ زِرٍّ- قَالَ: الَّتِي تُسَمُّونَ: سُورَةَ التَّوْبَةِ؛ هِيَ سُورَةُ الْعَذَابِ، وَاللَّهِ، مَا تَرَكَتْ أَحَدًا إِلَّا نَالَتْ مِنْهُ، وَلَا تَقْرَءُونَ مِنْهَا مِمَّا كُنَّا نَقْرَأُ إِلَّا رُبُعَهَا. هاوەڵی بەڕێز حذیفة کوڕی الیمان لەڕێگەی ـ  زِرٍّ ـ  فەرمووی :«ئەوەی پێی دەڵێن سوورەتی تەوبە؛ ئەوە سوورەتی سزایە، سوێند به اللە، کەسی نەهێشتەوە مەگەر باسی سیفەتە خراپەکانی کردووە (و ئاشکرای کردووە)، و ئێوە لەوەی ئێمە [لە سەردەمی پێغەمبەردا ﷺ] دەمانخوێندەوە تەنها چوارەیەکی (1/4ی) دەخوێننەوە. =

= ١٦٣٠ - أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ عَلِيٍّ، أَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْبَغَوِيُّ، قَالَ: ثَنَا أَبُو نَصْرٍ التَّمَّارُ، قَالَ: ثَنَا الْمُعَافَى، قَالَ: ثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ حَبِيبٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رضي الله عنه، قَالَ:اتَّقُوا الْإِرْجَاءَ، فَإِنَّهَا شُعْبَةٌ مِنَ النَّصْرَانِيَّةِ. هاوەڵی بەڕێز ابن عباس رضي الله عنه : بترسن لە الارجاء چونکە بەشێکە لە نەصڕانیەت . ١٦٣٥ ـ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ الْبَصْیر، أَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَحْمَدَ، قَالَ: ثَنَا حَنْبَلٌ، قَالَ: حَدَّثَنِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ: ثَنَا مُؤَمَّلٌ، قَالَ: ثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ: ثَنَا سَعِيدُ بْنُ صَالِحٍ - يَعْنِي الْأَسَدِيَّ -، قَالَ: قَالَ إِبْرَاهِيمُ: لَأَنَا لِفِتْنَةِ الْمُرْجِئَةِ أَخْوَفُ عَلَى هَذِهِ الْأُمَّةِ مِنْ فِتْنَةِ الْأَزَارِقَةِ. ٳبراهیم گوتی من لەفیتنەی مورجیئە زیاتر دەترسم لەسەر ئەم ئومەتە وەک لە الأزارقة (الازارقة گروپێکن لە خەواریج  هاوەڵی نافع ـی کوڕی الأزرق ـن، وە وتەکەیان لە پیسترین وتەکانە، و دوورترینیانە لە ئیسلام و سوننەت ) ١٦۳٦ - أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ، أَنَا عُثْمَانُ، ثَنَا حَنْبَلٌ، حَدَّثَنِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ: ثَنَا مُؤَمَّلٌ، قَالَ: ثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ: سَمِعْتُ سُفْيَانَ، قَالَ إِبْرَاهِيمُ: تَرَكَتِ الْمُرْجِئَةُ الدِّينَ أَرَقَّ مِنْ ثَوْبِ سَابِرِيٍّ. إبراهیم فەرمووی : موڕجیئە وای لەم دینە کرد کە تەنکتر بێت لە پۆشاکی سابري (قوماشێکی زۆر تەنکە) ١٦٣٨ - أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ: ثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ حَمَّادٍ، قَالَ: ثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ: ثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ: سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ عتیبة بن النهاس يَقُولُ عن : سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ: الْمُرْجِئَةُ يَهُودُ الْقِبْلَةِ. تابعي سعید بن جبیر فەرمووی : مرجئەکان جولەکەی قیبلەن. #اصول_الاعتقاد قَالَ إِسْحَاقُ بْنُ رَاهَوَيْهِ: الْمُرْجِئَةُ طَائِفَةٌ مِنَ الْجَهْمِيَّةِ. إسحاق بن راهويه فەرموویەتی : المرجئةکان کۆمەڵەیێکن لە جەهمییەکان . مسند إسحاق بن راهويه|٦۷۲/۳|

حَرْبُ الْكَرْمَانِيُّ | ٢٨٠هـ | دەڵێت : ٩٢ - الْمُرْجِئَةُ: وَهُمُ الَّذِينَ يَزْعُمُونَ: أَنَّ الْإِيمَانَ قَوْلٌ بِلَا عَمَلٍ، وَأَنَّ الْإِيمَانَ هُوَ الْقَوْلُ، وَالْأَعْمَالَ شَرَائِعُ، وَأَنَّ الْإِيمَانَ مُجَرَّدٌ، وَأَنَّ النَّاسَ لَا يَتَفَاضَلُونَ فِي الْإِيمَانِ، وَأَنَّ إِيمَانَهُمْ وَإِيمَانَ الْمَلَائِكَةِ وَالْأَنْبِيَاءِ وَاحِدٌ، وَأَنَّ الْإِيمَانَ لَا يَزِيدُ وَلَا يَنْقُصُ، وَأَنَّ الْإِيمَانَ لَيْسَ فِيهِ اسْتِثْنَاءٌ، وَأَنَّ مَنْ آمَنَ بِلِسَانِهِ وَلَمْ يَعْمَلْ فَهُوَ مُؤْمِنٌ حَقًّا، وَأَنَّهُمْ مُؤْمِنُونَ عِنْدَ اللَّهِ بِلَا اسْتِثْنَاءٍ. هَذَا كُلُّهُ قَوْلُ الْمُرْجِئَةِ، وَهُوَ أَخْبَثُ الْأَقَاوِيلِ وَأَضَلُّهُ، وَأَبْعَدُهُ مِنَ الْهُدَى. المرجئة: ئەوانەن کە پێیان وایە: ئیمان وتەیە بەبێ کردەوە وە ئیمان وتەیە، وە کردەوەکانیش تەواوکەری ئیمانن. وە ئیمان تەنها یەک بەشە، وە خەڵک فەزڵیان بەسەر یەکتردا نییە لە ئیماندا (واتە پێیان وایە هەموو کەس ئیمانی وەک یەکە، ئیمانی هیچ کەس لەویتر بەرزتر نییە). وە ئیمانی ئەوان و ئیمانی فریشتەکان و پێغەمبەرەکان وەک یەکە. وە ئیمان زیاد و کەم ناکات، وە ئیمان استثناء ـی تێدا ناکرێت، وە هەرکەسێک بە زمان ئیمان بهێنێت و کاریش پێنەکات ئەوە ئیماندارێکی ڕاستەقینەیە. وە ئەوانە ئیماندارن لای اللە بێ ئەوەی استثناء لە ئیمانیاندا بکەن. ئەمانە هەمووی وتەی موڕجیئەیە. وە ئەمانە پیسترین و گومڕاترین وتەکانیانە، وە دوورترینە لە هیدایەت و ڕێگای ڕاست. ٦ - وَمَنْ زَعَمَ أَنَّ الْإِيمَانَ قَوْلٌ بِلَا عَمَلٍ فَهُوَ مُرْجِئٌ. هەر کەسێک پێی وابێت کەوا ئیمان وتەیە بەبێ کردەوە، ئەوا ئەو کەسە موڕجیئەیە. ٨ - وَإِنْ زَعَمَ أَنَّ الْإِيمَانَ لَا يَزِيدُ وَلَا يَنْقُصُ، فَهُوَ مُرْجِئٌ. وە هەر کەسێک پێی وابێت کەوا ئیمان زیاد ناکات وە کەمیش ناکات، ئەوا ئەو کەسە موڕجیئەیە. ٩ - وَإِنْ قَالَ: إِنَّ الْإِيمَانَ يَزِيدُ وَلَا يَنْقُصُ، فَقَدْ قَالَ بِقَوْلِ الْمُرْجِئَةِ. وە ئەگەر ووتی: ئیمان زیاد دەکات بەڵام کەم ناکات، ئەوا بە وتەی مورجیئە قسەی کردووە. ١٠ - وَمَنْ لَمْ يَرَ الِاسْتِثْنَاءَ فِي الْإِيمَانِ فَهُوَ مُرْجِئٌ. وە هەر کەسێک استثناء لە ئیماندا بە درووست نەزانێت، ئەوا موڕجیئەیە. ١١ - وَمَنْ زَعَمَ أَنَّ إِيمَانَهُ كَإِيمَانِ جِبْرِيلَ أَوِ الْمَلَائِكَةِ فَهُوَ مُرْجِئٌ، وَأَخْبَثُ مِنَ الْمُرْجِئِ فَهُوَ كَاذِبٌ. وە هەر کەسێک پێی وابێت کەوا ئیمانی وەک ئیمانی جبرائیل یان وەک فریشتەکانە، ئەوا ئەو کەسە موڕجیئەیە، بەڵکو خراپترە لە موڕجیئە، ئەوا کەسێکی درۆزنە. ١٤ - وَمَنْ زَعَمَ أَنَّهُ مُؤْمِنٌ عِنْدَ اللَّهِ مُسْتَكْمِلُ الْإِيمَانِ، فَهَذَا مِنْ أَشْنَعِ قَوْلِ الْمُرْجِئَةِ وَأَقْبَحِهِ. وە هەر کەسێک پێی وابێت کەوا لای الله ئیماندارە، ئیمانێکی تەواوی هەیە، ئەمە لە ناپەسەندترین قسەی موڕجیئەیە و لە ناشرینترینیانە. #حرب_الكرماني بۆ تێگەیشتن و زانیاری زیاتر لەبابەتی ئیمان و ٳستثناء دەتوانن بگەڕێنەوە بۆ ئەم هەشتاگە #ئیمان_لای_ئەهلی_سوننە =

#دعاء_الصالحین ٧٥٩٠ - حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، ثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، ثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، ثَنَا قزعةُ بْنُ سُوَيْدٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ كَعْبٍ قَالَ: «لَوْلَا كَلِمَاتٌ أَقُولُهُنَّ حِينَ أُمْسِي وَأُصْبِحُ لَجَعَلَتْنِي الْيَهُودُ مَعَ الْكِلَابِ النَّابِحَةِ أَوِ الْحُمُرِ النَّاهِقَةِ، أَعُوذُ بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّاتِ، الَّتِي لَا يُجَاوِزُهُنَّ بَرٌّ وَلَا فَاجِرٌ، الَّذِي يُمْسِكُ السَّمَاءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلَّا بِإِذْنِهِ، مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ وَذَرَأَ وَبَرَأَ، وَمِنْ شَرِّ الشَّيْطَانِ وَحِزْبِهِ»   تابعي كعب الاحبار فەرموویەتی: «ئەگەر ئەم وشانە (دوعایانە)نەبوایە کە هەموو ئێوارە و بەیانییەک دەیانڵێم، ئەوا یەهودیەکان [بە سیحر و جادوو] دەیانخستمە ڕیزی سەگی وەڕین یان  گوێدرێژی زەڕکەر.(واتا بەهۆی سیحر سیفەتی ئەو ئاژەڵانەیان وەردەگرت ) دوعاکە:«أَعُوذُ بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّاتِ، الَّتِي لَا يُجَاوِزُهُنَّ بَرٌّ وَلَا فَاجِرٌ، الَّذِي يُمْسِكُ السَّمَاءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلَّا بِإِذْنِهِ، مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ وَذَرَأَ وَبَرَأَ، وَمِنْ شَرِّ الشَّيْطَانِ وَحِزْبِهِ». واتا : پەنا دەگرم بە وشە تەواو و بێ کەموکوڕییەکانی اللە عز وجل، کە هیچ چاکەکار و خراپەکارێک ناتوانێت سنووریان تێپەڕێنێت و لە دەسەڵاتیان دەربچێت، پەنا دەگرم بەو خودایەی کە ئاسمانی ڕاگرتوە لەوەی بکەوێتە سەر زەوی مەگەر بە ئیزنی خۆی نەبێت، وە لە شەڕو خراپەی هەرچی دروستی کردووە و بڵاوی کردووەتەوە و هێناویەتییە بوون، وە لە شەڕو خراپەی شەیطان و شوێن کەوتوانی». #حلیة_الاولیاء

|بُكَاءٌ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ| ٧٥٤٧- حَدَّثَنَا أَبِي، وَأَبُو مُحَمَّدِ بْنُ حَيَّانَ قَالَا: ثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ، ثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى الْقَزَّازُ، ثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، ثَنَا الْجُرَيْرِيُّ، عَنْ عُمَرَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ كَعْبٍ قَالَ: «مَا مِنْ رَجُلٍ بَكَى مِنْ خَشْيَةِ اللهِ فَتَسِيلُ دُمُوعُهُ عَلَى الْأَرْضِ فَتَقْطُرُ فَتُصِيبُهُ النَّارُ أَبَدًا حَتَّى يَرْجِعَ قَطْرُ السَّمَاءِ إِذَا وَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلَى السَّمَاءِ» تابعي کعب الاحبار فەرمووی :«هیچ کەسێک نییە لە ترسی خودا بگریێت و فرمێسکەکانی بڕژێنە سەر زەوی، ئاگری دۆزەخی بەربکەوێت، تا ئەو کاتەی دڵۆپە بارانی ئاسمان کە کەوتونەتە سەر زەوی دەگەڕێنەوە بۆ ئاسمان .(واتا وەک چۆن ئەستەمە دڵۆپە بارانێک دوای کەوتنی بۆ سەر زەوی بگەڕێتەوە بۆ ئاسمان، بە هەمان شێوەش ئەستەمە ئاگری دۆزەخ بەو کەسە بگات) ٧٥٤٨- حَدَّثَنَا أَبِي، وَأَبُو مُحَمَّدِ بْنُ حَيَّانَ قَالَا: ثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ، ثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى الْقَزَّازُ، ثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، ثَنَا الْجُرَيْرِيُّ، عَنْ عَبَّادٍالْجُشَمِيّ قَالَ: قَالَ كَعْبٌ: «لَأَنْ أَبْكِيَ مِنْ خَشْيَةِ اللهِ فَتَسِيلَ دُمُوعِي عَلَى وَجْنَتَيَّ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَتَصَدَّقَ بِوَزْنِي ذَهَبًا». کعب فەرمووی : ئگر لەترسی اللە عز وجل بگریم تاوەکو فرمێسکەکانم بەسەر ڕوومەتدا دێنە خوارەوە لام خۆشەویستترە لەوەی بەئەندازەی کێشی خۆم زێڕ بکەمە خێر . ٧٥٤٩- حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ حَمْدَانَ، ثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ، ثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْلِمٍ، ثَنَا سَيَّارٌ، ثَنَا جَعْفَرٌ، ثَنَا عَوْنٌ الْعُقَيْلِيُّ، عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ، عَنْ كَعْبٍ قَالَ: «وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، لَأَنْ أَبْكِيَ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ حَتَّى تَسِيلَ دُمُوعِي عَلَى وَجْنَتَيَّ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَتَصَدَّقَ بِجَبَلٍ مِنْ ذَهَبٍ». کعب فەمووی : سوێند بەو زاتەی گیانی منی بەدەستە ئگر لەترسی اللە عزوجل  بگریم تاوەکو فرمێسکەکانم بەڕوومەتدا دێنە خوارەوە لە لام خۆشەویسترە لەوەی چیایێک لەزێڕ بکەمە خێر . #حلیة_الاولیاء

٤۳۳ ـ أَخْبَرَنَا أَبُو مُحَمَّدٍ، أَنَا عُمَرُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَنَا ابْنُ فَطِيسٍ، أَنَا ابْنُ عَائِذٍ، أَنَا أَبُو عَلِيٍّ مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ البِيعُ ـ قِرَاءَةً عَلَيْهِ ـ قَالَ: نَا مَحْمُودُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَرْوَزِيُّ، قَالَ: سَمِعْتُ نَصْرَ بْنَ فُضَالَةَ يَقُولُ: سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ بْنَ رُسْتَمٍ يَقُولُ: سَمِعْتُ أَبَا بَكْرِ بْنَ عَيَّاشٍ يَقُولُ: «مَنْ لَمْ يَطْلُبِ الْعِلْمَ لَمْ يُرْزَقْ عَقْلًا». أبی بکر بن عیاش  دەڵێت :ھەر کەسێک داوای عیلم نەکات( هەوڵی بەدەست هێنانی نەدات) ئەوا عقڵ و ژیری پێ نابەخشرێت. 📖|الفوائدالمنتخبةوالحكايات المستغربة|

٧٥٧٢- حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ، ثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ هَارُونَ، ثَنَا أَبُو غَسَّانَ، ثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، ثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ قَالَ: قَالَ كَعْبٌ: «وَالَّذِي نَفْسُ كَعْبٍ بِيَدِهِ، لَوْ كُنْتَ بِالْمَشْرِقِ وَكَانَتِ النَّارُ بِالْمَغْرِبِ ثُمَّ كُشِفَ عَنْهَا لَخَرَجَ دِمَاغُكَ مِنْ مَنْخَرَيْكَ مِنْ شِدَّةِ حَرِّهَا، يَا قَوْمُ هَلْ لَكُمْ بِهَذَا إِقْرَارٌ؟ أَمْ هَلْ لَكُمْ عَلَى هَذَا صَبْرٌ؟ يَا قَوْمُ طَاعَةُ اللهِ أَهْوَنُ عَلَيْكُمْ فَأَطِيعُوهُ». تابعي كعب الاحبار فەرمووی «سوێند بەو زاتەی گیانی كەعب ـی بەدەستە، ئەگەر تۆ لە ڕۆژهەڵات بوویتایە و ئاگر( ـی دۆزەخ) لە ڕۆژئاوا بووایە، پاشان پەردەی لەسەر لابرابایە، ئەوا مێشکت لە کونەلوتتەوە دەهاتە دەرەوە لەبەر توندیی گەرمییەکەی! ئەی گەلەکەم، ئایا بەرگەی ئەمە دەگرن؟ یان ئایا توانای ئارامگرتنتان هەیە لەسەری؟ ئەی گەلەکەم، گوێڕایەڵیکردنی خودا بۆ ئێوە ئاسانترە، کەواتە گوێڕایەڵی بن.» 📖#حلیة_الاولیاء

لیستی کەناڵەکانمان بڵاوی بکەنەوە ‌جَزَاكَ‌ اللّٰهُ ‌خَيْرََا . إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ قَالَ: تُوزَنُ حَسَنَاتُ العَبْدِ وَسَيِّئَاتُهُ يَوْمَ القِيَامَةِ، فَتَخِفُّ حَسَنَاتُهُ، فَيُجَاءُ بِشَيْءٍ أَبْيَضَ مِثْلِ الغَيْمِ أَوْ الغَمَامِ، فَيُوضَعُ فِي مِيزَانِهِ، فَيَثْقُلُ مِيزَانُهُ، فَيُقَالُ لَهُ: هَلْ تَدْرِي مَا هَذَا؟ فَيَقُولُ: لَا، فَيُقَالُ: هَذَا الخَيْرُ الَّذِي عَلَّمْتَهُ النَّاسَ، فَعَمِلُوا بِهِ بَعْدَكَ. تابعي ابراهيم النخعي- رحمە الله - دەڵێت: لە ڕۆژی قیامەتدا چاکە و خراپەکانی بەندە دەپێورێن -دەخرێنە تەرازووەوە-، چاکەکانی سووک دەبن، ئینجا شتێکی سپی وەک هەور دەهێنرێت و دەکرێتە تەرازووەکەیەوە، بەوەش تەرازووی چاکەکانی قورس دەبێت. پێی دەوترێت: ئایا دەزانی ئەمە چییە؟ دەڵێت: نەخێر. پێی دەوترێت: ئەمە ئەو چاکەیەیە کە فێری خەڵکت کردووە و لەدوای تۆوە کاریان پێکردووە. «الجامع لابن وهب:٢٤٤/٢» https://t.me/sunat997 https://t.me/nissausalaf99 https://t.me/sunat111 https://t.me/Duaa_Salaf https://t.me/al_azkar100

١٨٦ - حَدَّثَنِي مُحْرِزُ بْنُ عَوْنٍ، ثَنَا الْفُضَيْلُ بْنُ عِيَاضٍ قَالَ: كَانَ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ قَيْسٍ يَقُولُ: «يُحِبُّونَ الدُّنْيَا، وَاللهِ لَا أُحِبُّ مَا لَا يُحِبُّ اللهُ» عامر بن قیس دەڵێت : خەڵکی حەزیان لەدونیایە و خۆشیان دەوێت سوێند بە اللە ئەوەم خۆشناوێت کە اللە عزوجل خۆشی ناوێت . 📖#محبة_الله_لابن_جنید

«عِنْدَ ذِكْرِ الصَّالِحِينَ تَتَنَزَّلُ الرَّحْمَةُ» تابعي عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ[و ٦۱ــ تـ ۱۰۱] ٧٤٨٠ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ، ثَنَا بِشْرُ بْنُ مُوسَى، ثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، ثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بَرْقَانَ،عَنْ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ - أَوْ غَيْرِهِ - قَالَ: «مَا كَانَتِ الْعُلَمَاءُ عِنْدَ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ إِلَّا تَلَامِذَةً». تابعي میمون بن مهران و جگە لەویش گوتویانە: زاناکان لای عمر ـی کوڕی عبدالعزیز وەک قوتابی وابوون . ٧٤٨١ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ، ثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِالْجَبَّارِ، ثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ خَارِجَةَ، ثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بَرْقَانَ، عَنْ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ قَالَ:«أَتَيْنَا عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ فَظَنَنَّا أَنَّهُ يَحْتَاجُ إِلَيْنَا وَإِذَا نَحْنُ عِنْدَهُ تَلَامِذَةٌ». تابعي میمون بن مهران دەڵێت :هاتینە لای عومەری کوڕی عبدالعزیز و وامانزانی پێویستی بە ئێمە دەبێت، کەچی دەرکەوت ئێمە لەلای ئەو بووینە قوتابی. ٧٤٨٢ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ، ثَنَا بِشْرُ بْنُ مُوسَى، ثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، ثَنَا سُفْيَانُ،عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بَرْقَانَ -أَوْ غَيْرِهِ - عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ:«أَتَيْنَا عُمَرَ نُعَلِّمُهُ فَمَابَرِحْنَا حَتَّى تَعَلَّمْنَا مِنْهُ». تابعي مجاهد بن جبر فەرموویەتی : هاتینە لای عومەر فێری زانستی بکەین، بەڵام جێمان نەهێشت تاوەکو لێیەوە فێربووین . ٧٤٨٣ - حَدَّثَنَا أَبُو حَامِدِ بْنُ جَبَلَةَ، ثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ،ثَنَا حَاتِمُ بْنُ اللَّيْثِ، ثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، ثَنَا جَعْفَرُ بْنُ بَرْقَانَ، حَدَّثَنِي مَيْمُونُ بْنُ مِهْرَانَ قَالَ:«كَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ يُعَلِّمُ الْعُلَمَاءَ». تابعي میمون بن مهران فەرموویەتی : عمر ـی کوڕی عبدالعزیز : زاناکانی فێردەکرد .(وەک مامۆستابوو وانەی بە زاناکان دەوتەوە) ٧٤٥٦ ـ حَدَّثَنَا أَبُو حَامِدِ بْنُ جَبَلَةَ، ثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، ثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، ثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَنْبَأَنَا أَيُّوبُ، ثَبَتَ أَنَّ عُمَرَ ذُكِرَ لَهُ ذَلِكَ الْمَوْضِعُ الرَّابِعُ الَّذِي فِيهِ قَبْرُ النَّبِيِّ ﷺ، فَعُرِضُوا لَهُ بِهِ، قَالُوا: لَوْ دَنَوْتَ مِنَ الْمَدِينَةِ؟ فَقَالَ: «لَأَنْ يُعَذِّبَنِيَ اللَّهُ بِكُلِّ عَذَابٍ إِلَّا النَّارَ، أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ يَعْلَمَ اللَّهُ أَنِّي أَرَى أَنِّي لِذَلِكَ أَهْلٌ.» «جێگیر بووە کە لای عومەری کوڕی عبدالعزیز  باس لەو شوێنە چوارەمە کرا کە گۆڕی پێغەمبەری اللەﷺ لێیە، جا بۆیان پێشنیار کرد کە (لەدوای مردنی لەوێ بنێژرێت) پێیان گوت: خۆزگە لەمەدینە نزیک بای (لەکاتی نەخۆشیەکەی لە شام بوو )عومەر فەرمووی: «ئەگەر خودا بە هەموو جۆرە سزایەک سزام بدات جگە لە ئاگری دۆزەخ، لام خۆشەویستترە لەوەی کە اللە عز وجل بزانێت کە من لە ناخمدا وای دادەنێم کە شایستەی ئەو شوێنەم.» (لەژووری ‌عائشة رضي‌الله عنها شوێنی ٤ گۆڕە ، ئێستا سێ گۆڕی لێیە گۆڕی  پێغەمبەری اللە صلی الله علیه وسلم و ئیمامی ابوبکر و عمر شوێنێک ماوە کە هەندێک لەزانایان دەڵێن عیسا علیە السلام دوای مردنی لەوێ دەنێژرێت واللە تعالی و اعلم ) ٧٤٨٨ - حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ شَاهِينَ، ثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الْبَصْرِيُّ، ثَنَا مُطَّلِبُ بْنُ شُعَيْبٍ، ثَنَا أَبُو صَالِحٍ قَالَ: ثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ أَنَّهُ قَالَ: «اسْتُشْهِدَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ فَكَانَ يَأْتِي إِلَى أَبِيهِ كُلَّ لَيْلَةِ جُمُعَةٍ فِي الْمَنَامِ فَيُحَدِّثُهُ وَيَسْتَأْنِسُ بِهِ، قَالَ: فَغَابَ عَنْهُ جُمُعَةًثُمَّ جَاءَهُ فِي الْجُمُعَةِ الْأُخْرَى، فَقَالَ لَهُ: يَا بُنَيَّ، لَقَدْأَحْزَنْتَنِي وَشَقَّ عَلَيَّ تَخَلُّفُكَ، فَقَالَ: إِنَّمَا شَغَلَنِي عَنْكَ أَنَّ الشُّهَدَاءَ أُمِرُوا أَنْ يَتَلَقَّوْا عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ فَتَلَقَّيْنَاهُ، وَذَلِكَ عِنْدَ مَهْلِكِ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ». پیاوێک لە خەڵکی شام شەهید بوو، هەموو شەوێکی هەینی دەهاتە خەونی باوکی و قسەی بۆ دەکرد و  بە بینینی ئارام دەبۆوە. دەڵێت: جارێکیان هەینییەک نەهاتە خەوی و پاشان هەینی دواتر هاتەوە خەونی. باوکی پێی گوت: «ئەی کوڕی شیرینم،دڵتەنگت کردم و نەهاتنەکەت لای من زۆر سەخت بوو». کوڕەکە گوتی: «تەنها شتێک کە منی سەرقاڵ کرد ونەیهێشت بێم ئەوە بوو کە فەرمان بە شەهیدەکان کرا بچن بۆ پێشوازی لە عمری کوڕی عبدالعزیز، ئێمەش چووین بۆ پێشوازیکردنی». ئەوەش هاوکاتی کۆچی دوای  عمری کوڕی عبدالعزیز، بوو  . 📖#حلیة_الاولیاء

٧٣٩٢- حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ أَحْمَدَ، ثَنَا أَبُو شُعَيْبٍ الْحَرَّانِيُّ، ثَنَا خَالِدُ بْنُ يَزِيدَ الْعُمَرِيُّ قَالَ: سَمِعْتُ وُهَيْبَ بْنَ الْوَرْدِ، يَقُولُ: «كَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ كَثِيرًا مَا يَتَمَثَّلُ بِهَذِهِ الأَبْيَاتِ»: ​يُرَى مُسْتَكِينًا وَهُوَ لِلَّهْوِ مَاقِتٌ ... بِهِ عَنْ حَدِيثِ الْقَوْمِ مَا هُوَ شَاغِلُهُ وَأَزْعَجَهُ عِلْمٌ عَنِ الْجَهْلِ كُلِّهِ ... وَمَا عَالِمٌ شَيْئًا كَمَنْ هُوَ جَاهِلُهُ عَبُوسٌ عَنِ الْجُهَّالِ حِينَ يَرَاهُمُ ... فَلَيْسَ لَهُ مِنْهُمْ خَدِينٌ يُهَازِلُهُ تَذَكَّرَ مَا يَبْقَى مِنَ الْعَيْشِ آَجِلاً ... فَأَشْغَلَهُ عَنْ عَاجِلِ الْعَيْشِ آَجِلُهُ #حلیة_الاولیاء

«اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ لَذَّةَ النَّظَرِ إِلَى وَجْهِكَ، وَالشَّوْقَ إِلَى لِقَائِكَ» ۱٥ - وَبِهَذَا الإِسْنَادِ إِلَى المُخَلِّصِ، ثَنَا أَبُو القَاسِمِ عَبْدُ اللهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، ثَنَا هُدْبَةُ ابْنُ خَالِدٍ أَبُو خَالِدٍ القَيْسِيُّ، ثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ صُهَيْبٍ قَالَ: قَرَأَ رَسُولُ اللهِ ﷺ هَذِهِ الآيَةَ: ﴿لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنَى وَزِيَادَةٌ﴾ [يونس: ٢٦] فَقَالَ: «إِذَا دَخَلَ أَهْلُ الجَنَّةِ الجَنَّةَ وَأَهْلُ النَّارِ النَّارَ، نَادَى مُنَادٍ: يَا أَهْلَ الجَنَّةِ إِنَّ لَكُمْ عِنْدَ اللهِ مَوْعِدًا يُرِيدُ أَنْ يُنْجِزَكُمُوهُ، فَيَقُولُونَ: مَا هُوَ؟ أَلَمْ يُثَقِّلْ مَوَازِينَنَا، وَيُبَيِّضْ وُجُوهَنَا، وَيُدْخِلْنَا الجَنَّةَ، وَيُجِرْنَا مِنَ النَّارِ؟ قَالَ: فَيَكْشِفُ الحِجَابَ، فَيَنْظُرُونَ إِلَى اللهِ، فَمَا شَيْءٌ أُعْطُوهُ أَحَبُّ إِلَيْهِمْ مِنَ النَّظَرِ إِلَيْهِ ﷻ، وَهِيَ الزِّيَادَةُ» پێغەمبەری اللە صلی الله علیه وسلم ئەم ئایەتەی﴿لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنَى وَزِيَادَةٌ﴾ خوێندەوە فەرمووی:«کاتێک ئەهلی بەهەشت دەچنە ناو بەهەشتەوە و ئەهلی دۆزەخیش دەچنە ناو دۆزەخەوە ، بانگکەرێک بانگ دەکات و دەڵێت: ئەی ئەهلی بەهەشت ! ئێوە پەیمانێکتان لای خودا هەیە و دەیەوێت بۆتان جێبەجێی بکات ئەوانیش دەڵێن: ئەو پەیمانە چییە؟ ئایا تەرازووی کردەوەکانمانی قورس نەکرد؟ ئایا ڕوخسارمانی سپی نەکرد و نەیخستینە ناو بەهەشتەوە و لە ئاگری دۆزەخ ڕزگاری نەکردین؟ فەرمووی: پاشان پەردەکە لادەدرێت و سەیری اللە عز وجل دەکەن، جا هیچ شتێکیان پێنەدراوە لایان خۆشەویستتر بێت لە سەیری کردنی اللە عز وجلﷻ،وە ئەوە مانای الزِّيَادَةُ (کەلە ئایەتەکە باسکراوە) . 📖كِتَابُ صِفَاتِ رَبِّ الْعَالَمِينَ:|مـ۱صـ۱۷|

٧٣٩٠- حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ، ثَنَا أَبُو الْحَسَنِ، ثَنَا أَبُو بَكْرٍ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ، ثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يَحْيَى الْعَبْدِيُّ، ثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ قَالَ: دَخَلَ سَابِقٌ الْبَرْبَرِيُّ عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ فَقَالَ لَهُ: عِظْنِي يَا سَابِقُ وَأَوْجِزْ، قَالَ: «نَعَمْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، وَأَبْلَغُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ»، قَالَ: هَاتِ، فَأَنْشَدَهُ: ​إِذَا أَنْتَ لَمْ تَرْحَلْ بِزَادٍ مِنَ التَّقَى وَوَافَيْتَ بَعْدَ الْمَوْتِ مَنْ قَدْ تَزَوَّدَا نَدِمْتَ عَلَى أَنْ لاَ تَكُونَ شَرِيكَهُ وَأَرْصَدْتَ قَبْلَ الْمَوْتِ مَا كَانَ أَرْصَدَا ​فَبَكَى عُمَرُ حَتَّى سَقَطَ مَغْشِيًّا عَلَيْهِ. #حلیة_الاولیاء

٧٤٣٤ - حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ قَالَا: ثَنَا أَبُو الْعَبَّاسِ السَّرَّاجُ، ثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، ثَنَا النَّضْرُ بْنُ زُرَارَةَ، عَنِ الثِّقَةِ قَالَ: كَانَ لِعُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَخٌ وَأَخُوهُ فِي اللَّهِ عَبْدٌ مَمْلُوكٌ يُقَالُ لَهُ سَالِمٌ، فَلَمَّا اسْتُخْلِفَ دَعَاهُ ذَاتَ يَوْمٍ فَأَتَاهُ، فَقَالَ لَهُ: يَا سَالِمُ، إِنِّي أَخَافُ أَنْ لَا أَنْجُوَ، قَالَ: «إِنْ كُنْتَ تَخَافُ فَنِعْمَا، وَلَكِنِّي أَخَافُ أَنْ لَا تَخَافَ، إِنَّ اللَّهَ أَسْكَنَ عَبْدًا دَارًا فَأَذْنَبَ فِيهَا ذَنْبًا وَاحِدًا فَأَخْرَجَهُ مِنْ تِلْكَ الدَّارِ، وَنَحْنُ أَصْحَابُ ذُنُوبٍ كَثِيرَةٍ نُرِيدُ أَنْ نَسْكُنَ تِلْكَ الدَّارَ». عومەری کوڕی عبدالعزیز برایەکی دینی هەبوو لەپێناوی اللە کۆیلەیەک بوو بە ناوی سالم. کاتێک عومەر بوو بە خەلیفە، ڕۆژێکیان بانگی سالم ـی کردو  هات بۆ لای، عومەر پێی گوت: ئەی سالم، بەڕاستی دەترسم ڕزگارم نەبێت. سالم پێی گوت: ئەگەر دەترسیت ئەوا زۆر باشە بەڵام لەوە دەترسم کە نەترسیت! اللە عز وجل بەندەیەکی (ئادەم علیە السلام ) لە ماڵێکدا (بەهەشت) نیشتەجێ کرد، تەنها یەک گوناهی تێدا کرد لەو ماڵە ـ بەهەشت ـ  دەری کرد، لە کاتێکدا ئێمە خاوەنی گوناهی زۆرین و دەمانەوێت لەو ماڵەدا نیشتەجێ بین . #حلیة_الاولیاء

= ٣٠٥٤٥ - عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ -مِنْ طَرِيقِ أَبِي جَعْفَرٍ- فِي قَوْلِهِ: {وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ}، قَالَ: عِلْمُهُ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ. تابعي ربیع بن ٲنس دەربارەی {وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ} دەڵێت : عیلمی اللە دەبێتە بەربەست لە نێوان مرۆڤ و دڵی ـیدا ​٣٠٥٤٦ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ السَّائِبِ الْكَلْبِيِّ -مِنْ طَرِيقِ مَعْمَرٍ-: يَحُولُ بَيْنَ الْمُؤْمِنِ وَبَيْنَ الْكُفْرِ، وَيَحُولُ بَيْنَ الْكَافِرِ وَبَيْنَ الْإِيمَانِ. اتباع تابعين محمد بن سائب دەڵێت :دەبێتە بەربەست لە نێوان ئیماندارو لە نێوان کوفردا ، وە دەبێتە بەربەست لە نێوان کافر و ئیمان هێناندا. ​٣٠٥٤٧ - قَالَ مُقَاتِلُ بْنُ سُلَيْمَانَ: {وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ} يَقُولُ: يَحُولُ بَيْنَ قَلْبِ الْمُؤْمِنِ وَبَيْنَ الْكُفْرِ، وَبَيْنَ قَلْبِ الْكَافِرِ وَبَيْنَ الْإِيمَانِ. اتباع تابعین مقاتل بن سلیمان دەربارەی {وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ} دەڵێت: دەبێتە بەربەست لە نێوان دڵی ئیماندار و کوفر وە لە نێوان دڵی کافر و ئیمان هێناندا ٣٠٥٥٢ - عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ -مِنْ طَرِيقِ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ- أَنَّهُ سَمِعَ غُلَامًا يَدْعُو: اللَّهُمَّ، إِنَّكَ تَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ، فَحُلْ بَيْنِي وَبَيْنَ الْخَطَايَا فَلَا أَعْمَلَ بِشَيْءٍ مِنْهَا. فَقَالَ عُمَرُ: رَحِمَكَ اللَّهُ. وَدَعَا لَهُ بِخَيْرٍ. عمری کوری خطاب رضي الله عنه  گوێی لە گەنجێک بوو دوعای دەکرد و دەیگوت: «خوایە، بەڕاستی تۆ دەبیتە بەربەست لەنێوان مرۆڤ و دڵیدا، کەواتە ببە بەربەست لەنێوان من و گوناهەکاندا، تاکو هیچ گوناهێک ئەنجام نەدەم.» عومەر فەرمووی:خوای گەورە ڕەحمت پێبکات دوعای خێری بۆ کرد. 📖موسوعة التفسیر بالمأثور|۲٤/۱۰| #تفسیر_المٲثور