Қазақстандық қоғамдық даму институты

Әлеуметтік міндеттер - сайлау күн тәртібіндегі өзекті тақырыптарының бірі. Астанада өткен Sarap сарапшылар клубының отырысында сарапшылар сайлау науқаны кезеңінде азаматтар үшін өмір сүру сапасына қатысты қай тақырыптардың маңызы артып отырғанын талқылады. Толығырақ - «24KZ» материалында. ____ Социальные задачи выходят на первый план электоральной повестки. В Астане на заседании экспертного клуба «Sarap» эксперты обсудили, какие темы, связанные с качеством жизни, становятся наиболее значимыми для граждан в период выборов. Подробности в материале «24KZ» https://youtu.be/3RPet1lChAc?si=TR5dor7mX1n2EQYe #ҚҚДИ #КИОР

👥ҚҚДИ алаңында SARAP эксперттік клубының сарапшылары қазіргі сайлау науқанының негізгі үрдістерін талқылады. Толығырақ Jibek Joly News сюжетінде. ___ 👥В КИОР эксперты клуба Sarap обсудили ключевые тенденции текущей электоральной кампании. Подробнее в сюжете Jibek Joly news https://youtu.be/JM1ogbHTD7g?si=HnqwtBAvA-fN3wCb

Жаңа конституциялық модельдің негізгі институттары қалыптасып жатқан қазіргі сайлау кезеңі қарқынды әрі серпінді өтуде. Бұған қоғамның кең қызығушылығын тудырған теледебаттар сериясы, партиялар арасындағы мазмұнды пікірталас және әлеуметтанулық зерттеулердің белсенді жүргізілуі ықпал етуде. Бұл туралы Nazarbayev University жанындағы Ұлттық талдау орталығының зерттеуші, әлеуметтану бойынша PhD кандидат Азат Мұхамедиев Sarap клубының отырысында айтты. Оның пікірінше, мұның барлығы сайлау үдерісінің ашықтығы мен бәсекелестігін арттырып, оны азаматтардың нақты сұраныстарына бағдарлауға мүмкіндік береді. _ Текущий электоральный цикл, в рамках которого формируются ключевые институты новой конституционной модели, проходит динамично и интенсивно. Этому способствуют серия теледебатов, вызвавшая широкий общественный интерес, содержательная межпартийная дискуссия и активное использование социологических замеров, считает исследователь-аналитик Национального аналитического центра при Nazarbayev University, PhD-кандидат по социологии Азат Мұхамедиев. По его мнению, все это делает избирательный процесс более открытым, конкурентным и ориентированным на реальные запросы граждан. #ҚҚДИ #КИОР

Жаңа Конституцияның адамға бағдарланған сипатының арқасында мемлекеттік саясаттың сапасы азаматтардың мүмкіндіктері қаншалықты кеңейіп, өмір сүру сапасы қаншалықты жақсаратынымен өлшенеді. Бұл үрдістерді қазір сайлаушылардың нақты саяси таңдауы қалыптасатын неғұрлым кемел кезеңге өтіп жатқан сайлау үдерісінен де байқауға болады, дейді ҚР Президенті жанындағы Қазақстан стратегиялық зерттеулер институтының Саяси зерттеулер бөлімінің басшысы Жанар Санхаева. ___ Благодаря человекоцентричности новой Конституции качество государственной политики измеряется тем, насколько расширяются возможности граждан и повышается качество нашей жизни. Эти тенденции мы наблюдаем в электоральном процессе, который прямо сейчас переходит в более зрелую фазу формирования у электората конкретных политических предпочтений, отмечает Руководитель Отдела политических исследований Казахстанского института стратегических исследований при Президенте РК Жанар Санхаева. #ҚҚДИ #КИОР

Қазақстандық денсаулық сақтау қызметкерлерінің салалық кәсіподағының төрағасы Бақытжан Тәжібай «Адам және оның өмір сүру сапасы: сайлау күн тәртібіндегі басымдықтар» тақырыбында өткен «Sarap» сарапшылар клубының отырысында саяси партиялардың бағдарламаларындағы денсаулық сақтау жүйесінің тұрақтылығы мен медициналық қызмет сапасын айқындайтын шараларға назар аударды. ____ Председатель Казахстанского отраслевого профсоюза работников здравоохранения Бақытжан Тәжібай на заседании экспертного клуба «Sarap» на тему «Человек и качество его жизни: приоритеты электоральной повестки» обратил внимание на меры предвыборных программ политических партий, определяющие устойчивость системы здравоохранения и качество медицинских услуг. #ҚҚДИ #КИОР

💬Жаңа Конституция әлеуметтік күн тәртібін жүзеге асырудағы мемлекеттің рөлі мен жауапкершілігін едәуір күшейтеді. Қазіргі сайлау науқаны аясында жаңа конституциялық модельдің іргелі институттары қалыптасып келеді. Бұл ретте адами капиталды дамыту негізгі басымдықтардың біріне айналуда. Денсаулық сақтау саласының сарапшысы Жаннұр Қалиғожин Sarap клубының Астана қаласында өткен отырысында осындай пікірімен бөлісті. ___ 💬Новая Конституция существенно усиливает роль и ответственность государства в реализации социальной повестки. В рамках нынешней электоральной кампании формируются фундаментальные институты новой конституционной модели, при этом одним из ключевых приоритетов становится человеческий капитал. Таким мнением поделился эксперт в области здравоохранения Жаннур Калигожин на очередном заседании клуба Sarap в Астане.

💬 Nazarbayev University вице-президенті, PhD Гүлмира Қанай «Адам және оның өмір сүру сапасы: сайлау күн тәртібіндегі басымдықтар» тақырыбында өткен «Sarap» сарапшылар клубының отырысында білім беру мен адами капиталдың азаматтардың өмір сапасын арттырудағы рөліне ерекше назар аударды. Оның айтуынша, мемлекеттік саясат пен саяси басымдықтардың тиімділігі олардың азаматтардың өмір сапасын қаншалықты жақсарта алатынына қарай бағалануға тиіс. ___ 💬 На заседании экспертного клуба «Sarap» на тему «Человек и качество его жизни: приоритеты электоральной повестки» вице-президент Nazarbayev University, PhD Гульмира Канай акцентировала внимание на роли образования и человеческого капитала в повышении качества жизни. Эффективность государственной политики и политических приоритетов должна оцениваться по ключевому критерию – насколько они способны улучшить качество жизни граждан, - отметила спикер.

Экзитполдардың рөлі ерекше. Бұл әлемнің жетекші демократиялық елдерінде кеңінен қолданылатын, дауыс беру күні сайлаушылардың электоралдық таңдауын жедел анықтауға мүмкіндік беретін құрал. Екінші жағынан, экзитпол сайлау нәтижелерін бағалаудың балама көрсеткіші ретінде үдерістің ашықтығын арттырып, қоғамдық бақылауды күшейтеді. Сондықтан экзитполды кәсіби ұйымдардың жүргізгені аса маңызды. Қазақстандық қоғамдық даму институты Басқарма төрағасының орынбасары Азамат Байғалиев «Адам және оның өмір сүру сапасы: сайлау күн тәртібіндегі басымдықтар» тақырыбында өткен «Sarap» сарапшылар клубының отырысында осындай пікір білдірді. _ Роль экзитполов трудно переоценить. С одной стороны, это инструмент оперативного замера электоральных предпочтений в день голосования, который апробирован во всех ключевых демократиях мира. С другой – альтернативный показатель результатов выборов, повышающий прозрачность и общественный контроль. Поэтому очень важно, чтобы экзитполами занимались профессиональные организации. Такое мнение выразил заместитель Председателя Правления КИОР Азамат Байгалиев на заседании экспертного клуба Sarap, посвященного теме «Человек и качество его жизни: приоритеты электоральной повестки». #ҚҚДИ #КИОР

💬 Sarap клубының кезекті отырысында алдағы саяси кезеңді талқылау барысында Еуразиялық интеграция институтының Әлеуметтанулық зерттеулер департаментінің басшысы Гүлден Емішева Қазақстанда және шет елдерде экзитпол жүргізудің ерекшеліктеріне тоқталды. __ 💬В ходе обсуждения предстоящих политических событий на очередном заседании Sarap руководитель департамента социологических исследований Института евразийской интеграции Гульден Емишева рассказала об особенностях проведения экзитполов в Казахстане и зарубежных странах.

💬SARAP клубының отырысында қоғам қайраткері, әлеуметтік-экономикалық саясат мәселелері жөніндегі сарапшы Назгүл Мақжан саяси бағдарламаларда денсаулық сақтау, білім беру және әлеуметтік қорғау салалары адам өмірінің сапасын қалыптастыратын біртұтас жүйе ретінде қарастырылатынын атап өтті. Оның бағалауынша, адам капиталын дамыту басты бағыттардың бірі болып қала береді. ___ 💬На заседании клуба SARAP общественный деятель, эксперт по вопросам социально-экономической политики Назгуль Макжан отметила, что здравоохранение, образование и социальная защита в политических программах рассматриваются как единая система, формирующая качество жизни человека. По ее оценке, важнейшим направлением остается развитие человеческого капитала #ҚҚДИ #SARAP

👥Астанада Қазақстандық қоғамдық даму институты ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің қолдауымен «Sarap» сарапшылар клубының кезекті отырысын өткізді. «Адам және оның өмір сүру сапасы: сайлау күн тәртібіндегі басымдықтар» тақырыбында өткен жиында денсаулық сақтау, білім беру және әлеуметтік қорғау салаларындағы өзекті мәселелер талқыланды. Сарапшылар азаматтардың әл-ауқатын арттыру мен адами капиталды дамытудың партиялық және қоғамдық күн тәртібінде көрініс табуын, теледебаттардың қоғам тарапынан жоғары қызығушылыққа ие болғанын және экзитполдардың маңыздылығын сөз етті. Басқосуға ғалымдар, сарапшылар мен кәсіби бірлестік өкілдері қатысып, өз ұсыныстарымен бөлісті. ___ 👥В Астане Казахстанский институт общественного развития при поддержке Министерства культуры и информации РК провел очередное заседание экспертного клуба «Sarap». На встрече, прошедшей на тему «Человек и качество его жизни: приоритеты электоральной повестки», обсуждались актуальные вопросы здравоохранения, образования и социальной защиты. Эксперты обсудили отражение вопросов повышения благополучия граждан и развития человеческого капитала в партийной и общественной повестке, высокий интерес общества к теледебатам, а также важность проведения экзитполов. В заседании приняли участие ученые, эксперты и представители профессиональных объединений. #ҚҚДИ #SARAP

Поэтому очень важно, чтобы экзитполами занимались профессиональные организации, такие как ИЕИ, которые точно знают: в этом опросе нет мелочей. Имеет значение каждый фактор: выборка респондентов, география опроса, психологический комфорт отвечающих. Для того, чтобы всего за один день собрать объективные данные, нужны опыт и серьезная подготовительная работа». По итогам встречи эксперты подчеркнули необходимость системного учета партиями социальных запросов граждан, совершенствования механизмов обратной связи и использования достоверных социологических данных при формировании общественно-политической повестки. Участники отметили, что открытый экспертный диалог по вопросам благополучия населения и развития человеческого капитала способствует выработке эффективных решений, отвечающих реальным потребностям общества.

Общественный деятель, эксперт по вопросам социально-экономической политики Назгуль Макжан обозначила ключевые аспекты качества жизни граждан: «Какие бы реформы ни проводились в стране, человека в первую очередь волнуют вполне конкретные вещи: будет ли рядом с его домом школа, сможет ли он получить доступную медицинскую помощь, если заболеет? В политических программах я обратила внимание на одну общую тенденцию: здравоохранение, образование и социальная сфера рассматриваются не как три отдельные отрасли, а как единая система, формирующая качество жизни человека. Это говорит о том, что сегодня большое внимание уделяется развитию человеческого капитала». Председатель Казахстанского отраслевого профсоюза работников здравоохранения Бақытжан Тәжібай обратил внимание на факторы, определяющие устойчивость системы здравоохранения и качество медицинских услуг: «23 августа – это момент истины для определения социального вектора страны. Мы проанализировали программные документы всех семи политических партий страны в части реформы здравоохранения. Невооруженным глазом видно: в обществе сформировался абсолютный консенсус по ключевым вызовам и задачам медицины. Эти запросы гражданского общества полностью совпадают со стратегическим курсом Главы государства Касым-Жомарта Токаева. Президент четко поставил задачи: масштабная модернизация сельской медицины, полная цифровизация процессов, повышение статуса и законодательная защита медицинских работников». Эксперт в области здравоохранения Жаннур Калигожин отметил: «Новая Конституция существенно усиливает роль и ответственность государства в реализации социальной повестки. В рамках нынешней электоральной кампании формируются фундаментальные институты новой конституционной модели, при этом одним из ключевых приоритетов становится человеческий капитал. Сегодня для казахстанцев важно не только то, сколько средств выделяется на здравоохранение, но и насколько своевременно человек получает доступную медицинскую помощь, вовремя ли он проходит обследование, имеет ли доступ к бесплатным лекарственным средствам. Также важно обратить внимание на подготовку медицинских кадров и создание благоприятных условий для их развития». Исследователь-аналитик Национального аналитического центра при Назарбаев Университете, PhD-кандидат по социологии Азат Мұхамедиев подчеркнул:«Нынешний электоральный цикл, в рамках которого формируются ключевые институты новой конституционной модели, проходит динамично и интенсивно. Этому способствуют серия теледебатов, вызвавшая широкий общественный интерес, содержательная межпартийная дискуссия и активное использование социологических замеров. Все это делает избирательный процесс более открытым, конкурентным и ориентированным на реальные запросы граждан». В ходе обсуждения предстоящих политических событий руководитель департамента социологических исследований Института евразийской интеграции Гульден Емишева рассказала об особенностях проведения экзитполов в Казахстане и зарубежных странах: «Это важный инструмент замера электоральных предпочтений граждан в день голосования. Экзитпол ценится за оперативное предоставление предварительных результатов и является эффективным методом прогнозирования итогов голосования. Кроме того, можно анализировать электоральное поведение в разрезе возрастных, гендерных и этнических аспектов. Ранее, соблюдая всю методологию, наш Институт провел три больших экзитпола. К ним относятся парламентские выборы 2023 года, два референдума 2024 и 2026 годов. На данный момент ведется подготовка к проведению экзитпола 23 августа 2026 года на выборах депутатов Курултая». В продолжении темы заместитель Председателя Правления КИОР Азамат Байгалиев добавил: «Роль экзитполов трудно переоценить. С одной стороны, это инструмент оперативного замера электоральных предпочтений в день голосования, который апробирован во всех ключевых демократиях мира. С другой – альтернативный показатель результатов выборов, повышающий прозрачность и общественный контроль.

👥Качество жизни граждан находится в приоритете электоральной повестки – эксперты Sarap 14 августа 2026 года в Астане состоялось заседание экспертного клуба «Sarap» на тему «Человек и качество его жизни: приоритеты электоральной повестки», организованное Казахстанским институтом общественного развития при поддержке Министерства культуры и информации Республики Казахстан. В мероприятии приняли участие руководители и представители организаций здравоохранения и образования, отраслевых и профессиональных объединений, академического и научно-исследовательского сообщества, а также эксперты в области экономики и развития человеческого капитала. В ходе встречи эксперты обсудили ключевые вопросы качества жизни граждан и их отражение в партийной, общественной и информационной повестке. В центре дискуссии оказались наиболее значимые для населения сферы, напрямую влияющие на уровень благополучия граждан и оценку эффективности государственной политики. Особое внимание было уделено тому, насколько действующие приоритеты соответствуют социальным ценностям новой Конституции и электоральным ожиданиям граждан. Кроме того, эксперты обсудили социальную риторику политических партий в ходе трех состоявшихся теледебатов и подчеркнули важность качественного проведения экзитполов в день выборов. Открывая заседание, Председатель Правления Казахстанского института общественного развития Жулдызай Искакова отметила: «Новая Конституция закрепила развитие человека и качество его жизни в числе ключевых приоритетов государства. Поэтому сегодня электоральная конкуренция должна оцениваться прежде всего по тому, насколько партийные программы отвечают реальным запросам граждан и предлагают конкретные решения в сфере доходов, занятости, здравоохранения и образования». Руководитель Отдела политических исследований Казахстанского института стратегических исследований при Президенте Республики Казахстан Жанар Санхаеваподчеркнула: «Благодаря человекоцентричности новой Конституции качество государственной политики измеряется тем, насколько расширяются возможности граждан и повышается качество нашей жизни. Эти тенденции мы наблюдаем в электоральном процессе, который прямо сейчас переходит в более зрелую фазу формирования у электората конкретных политических предпочтений. Соответственно, задачей партий является конвертировать предвыборный диалог с населением в устойчивую поддержку исходя из социального запроса. Неслучайно, согласно результатам опроса КИСИ, более 44% респондентов назвали положительную оценку инициатив партии одним из значимых факторов при ее выборе». Вице-президент Назарбаев Университета, PhD Гульмира Канай акцентировала внимание на роли образования и человеческого капитала в повышении качества жизни: «Наша страна переживает исторический этап. Формируя новый политический институт Курултай, мы получаем возможность определить новую политическую повестку. Вместе с тем этот период возлагает на всех нас большую ответственность. Эффективность государственной политики и политических приоритетов должна оцениваться по ключевому критерию – насколько они способны улучшить качество жизни граждан. Каждая государственная инвестиция должна быть направлена прежде всего на повышение благополучия человека. Как представитель сферы образования, я считаю серьезным достижением то, что в пункте 2 статьи 3 Конституции приоритетное значение придается развитию человеческого капитала, образования и науки. Поэтому будущему Курултаю важно рассматривать долгосрочные перспективы системной поддержки и финансирования этих направлений».

Екінші жағынан, экзитпол сайлау нәтижелерін бағалаудың балама көрсеткіші ретінде үдерістің ашықтығын арттырып, қоғамдық бақылауды күшейтеді. Сондықтан экзитполды Еуразиялық интеграция институты секілді кәсіби ұйымдардың жүргізуі аса маңызды. Өйткені мұндай сауалнамада ұсақ-түйек болмайды. Респонденттерді іріктеу, сауалнама географиясы және қатысушылардың психологиялық жайлылығы секілді әрбір фактордың маңызы зор. Бір күннің ішінде объективті деректер жинау үшін мол тәжірибе мен тыңғылықты дайындық қажет» - деп ой толықтырды. Кездесу қорытындысы бойынша сарапшылар саяси партиялардың азаматтардың әлеуметтік сұраныстарынжүйелі түрде ескеру, кері байланыс тетіктерін жетілдіружәне қоғамдық-саяси күн тәртібін қалыптастыру барысында сенімді әлеуметтанулық деректерді пайдалануы қажет екенін атап өтті. Қатысушылар халықтың әл-ауқаты мен адами капиталды дамыту мәселелері бойынша ашық сараптамалық диалог жүргізу қоғамның нақты қажеттіліктеріне сай тиімді шешімдер қабылдауға ықпал ететінін айтты.

Қоғам қайраткері, әлеуметтік-экономикалық саясат мәселелері жөніндегі сарапшы Назгүл Мақжаназаматтардың өмір сапасын айқындайтын негізгі мәселелерге тоқталды: «Елімізде қандай реформа жүргізілсе де, адамды ең алдымен күнделікті өміріне тікелей қатысты нақты мәселелер толғандырады: үйінің жанында мектеп бола ма, сырқаттанған жағдайда қолжетімді медициналық көмек ала ала ма? Саяси бағдарламаларды зерделеу барысында мен бір ортақ үрдісті байқадым: денсаулық сақтау, білім беру және әлеуметтік сала бір-бірінен бөлек үш бағыт ретінде емес, адамның өмір сапасын қалыптастыратын біртұтас жүйе ретінде қарастырылады. Бұл бүгінде адами капиталды дамытуға ерекше мән беріліп отырғанын көрсетеді». Қазақстандық денсаулық сақтау қызметкерлерінің салалық кәсіподағының төрағасы Бақытжан Тәжібайденсаулық сақтау жүйесінің тұрақтылығы мен медициналық қызмет сапасын айқындайтын факторларға назар аударды: «23 тамыз - еліміздің әлеуметтік даму бағытын айқындайтын шешуші сәт. Біз елдегі жеті саяси партияның денсаулық сақтау саласын реформалауға қатысты бағдарламалық құжаттарын талдадық. Медицина саласының негізгі сын-қатерлері мен міндеттері жөнінде қоғамда толық ортақ ұстаным қалыптасқаны анық байқалады. Азаматтық қоғамның бұл сұраныстары Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың стратегиялық бағытымен толық үндеседі. Президент ауылдық медицинаны ауқымды жаңғырту, үдерістерді толық цифрландыру, медицина қызметкерлерінің мәртебесін арттыру және олардың құқықтарын заңнамалық тұрғыдан қорғау жөнінде нақты міндеттер қойды». Денсаулық сақтау саласының сарапшысы Жаннұр Қалиғожин «Жаңа Конституция әлеуметтік күн тәртібін жүзеге асырудағы мемлекеттің рөлі мен жауапкершілігін едәуір күшейтеді. Қазіргі сайлау науқаны аясында жаңа конституциялық модельдің іргелі институттары қалыптасып келеді. Бұл ретте адами капиталды дамыту негізгі басымдықтардың біріне айналуда. Бүгінде қазақстандықтар үшін денсаулық сақтау саласына қанша қаражат бөлінетіні ғана емес, азаматтардың қолжетімді медициналық көмекті дер кезінде алуы, уақтылы тексеруден өтуі және тегін дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етілуі де маңызды. Сонымен қатар медицина кадрларын сапалы даярлауға және олардың кәсіби дамуына қолайлы жағдай жасауға ерекше назар аудару қажет» - деді. Назарбаев Университеті жанындағы Ұлттық талдау орталығының зерттеуші, әлеуметтану бойынша PhD кандидат Азат Мұхамедиев «Жаңа конституциялық модельдің негізгі институттары қалыптасып жатқан қазіргі сайлау кезеңі қарқынды әрі серпінді өтуде. Бұған қоғамның кең қызығушылығын тудырған теледебаттар сериясы, партиялар арасындағы мазмұнды пікірталас және әлеуметтанулық зерттеулердің белсенді жүргізілуі ықпал етуде. Мұның барлығы сайлау үдерісінің ашықтығы мен бәсекелестігін арттырып, оны азаматтардың нақты сұраныстарына бағдарлауға мүмкіндік береді» - деп айтты. Алдағы саяси кезеңді талқылау барысында Еуразиялық интеграция институтының Әлеуметтанулық зерттеулер департаментінің басшысы Гүлден Емішева Қазақстанда және шет елдерде экзитпол жүргізудің ерекшеліктеріне тоқталды: «Экзитпол - дауыс беру күні азаматтардың электоралдық таңдауын анықтауға мүмкіндік беретін маңызды құрал. Ол алдын ала нәтижелерді жедел ұсыну мүмкіндігімен құнды әрі дауыс беру қорытындысын болжаудың тиімді әдісі саналады. Сонымен қатар экзитпол нәтижелері арқылы азаматтардың электоралдық мінез-құлқын жас, жыныс және этностық ерекшеліктер тұрғысынан талдауға болады. Бұған дейін институтымыз барлық әдіснамалық талаптарды сақтай отырып, үш ауқымды экзитпол өткізді. Олардың қатарында 2023 жылғы парламенттік сайлау, сондай-ақ 2024 және 2026 жылдары өткен екі референдум бар. Қазіргі уақытта 2026 жылғы 23 тамызда өтетін Құрылтай депутаттарының сайлауына орай экзитпол жүргізуге дайындық жұмыстары жалғасуда». Тақырыпты жалғастырған Қазақстандық қоғамдық даму институты Басқарма төрағасының орынбасары Азамат Байғалиев «Экзитполдардың рөлі ерекше. Бір жағынан, бұл әлемнің жетекші демократиялық елдерінде кеңінен қолданылатын, дауыс беру күні сайлаушылардың электоралдық таңдауын жедел анықтауға мүмкіндік беретін құрал.

👥Азаматтардың өмір сапасы сайлау күн тәртібінің басты басымдығы – «Sarap» сарапшылары   2026 жылғы 14 тамызда Астана қаласындаҚазақстандық қоғамдық даму институты Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің қолдауымен «Адам және оның өмір сүру сапасы: сайлау күн тәртібіндегі басымдықтар» тақырыбында «Sarap» сарапшылар клубының отырысын өткізді. Іс-шараға денсаулық сақтау және білім беру жүйесі ұйымдарының, салалық және кәсіби бірлестіктердің басшылары мен өкілдері, академиялық және ғылыми-зерттеу қауымдастығының өкілдері, сондай-ақ экономика және адами капитал саласындағы сарапшылар қатысты. Кездесу барысында сарапшылар азаматтардың өмір сүру сапасына және бұл мәселенің партиялық, қоғамдық және ақпараттық күн тәртібінде көрініс табуына қатысты негізгі мәселелерді талқылады. Пікірталас азаматтардың әл-ауқат деңгейіне және мемлекеттік саясаттың тиімділігін бағалауға тікелей әсер ететін халық үшін аса маңызды салалар - денсаулық сақтау, білім беру және әлеуметтік қорғау мәселелері аясында өрбіді. Қолданыстағы басымдықтардың жаңа Конституцияның әлеуметтік құндылықтары мен сайлау күтулеріне қаншалықты сәйкес келетініне ерекше назар аударылды. Сонымен қатар сарапшылар ұйымдастырылған үш теледебат барысында саяси партиялар көтерген әлеуметтік мәселелердің мазмұнына және сайлау күні экзитполдарды сапалы өткізудің маңыздылығына тоқталды. Отырысты ашқан Қазақстандық қоғамдық даму институтының Басқарма төрағасы Жұлдызай Ысқақова «Жаңа Конституцияда адам дамуы мен оның өмір сапасын арттыру мемлекеттің негізгі басымдықтарының бірі ретінде айқындалды. Сондықтан бүгінгі сайлау бәсекесі, ең алдымен, партиялық бағдарламалардың азаматтардың нақты сұраныстарына қаншалықты жауап беретіні және халықтың табысын арттыру, жұмыспен қамту, денсаулық сақтау мен білім беру салаларында қандай нақты шешімдер ұсынатыны тұрғысынан бағалануға тиіс» – деп атап өтті. Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Қазақстан стратегиялық зерттеулер институтының Саяси зерттеулер бөлімінің басшысы Жанар Санхаева «Жаңа Конституцияның адамға бағдарланған сипатының арқасында мемлекеттік саясаттың сапасы азаматтардың мүмкіндіктері қаншалықты кеңейіп, өмір сүру сапасы қаншалықты жақсаратынымен өлшенеді. Бұл үрдістерді қазір сайлаушылардың нақты саяси таңдауы қалыптасатын неғұрлым кемел кезеңге өтіп жатқан сайлау үдерісінен де байқауға болады. Осыған орай партиялардың міндеті – қоғамның әлеуметтік сұраныстарын негізге ала отырып, халықпен жүргізілетін сайлауалды диалогті тұрақты қолдауға ұластыру. Сол себепті, ҚСЗИ сауалнамасының нәтижесі бойынша респонденттердің 44%-дан астамы партия бастамаларына оң баға беруді оны таңдауға ықпал ететін маңызды факторлардың бірі ретінде атауы кездейсоқ емес» - деп пікір білдірді. Назарбаев Университетінің вице-президенті, PhD Гүлмира Қанай білім беру мен адами капиталдың азаматтардың өмір сапасын арттырудағы рөліне ерекше назар аударды: «Еліміз тарихи кезеңді бастан өткеріп отыр. Жаңа саяси институт Құрылтайды қалыптастыру арқылы біз жаңа саяси күн тәртібін айқындауға мүмкіндік алдық. Сонымен бірге бұл кезең баршамызға зор жауапкершілік жүктейді. Мемлекеттік саясат пен саяси басымдықтардың тиімділігі олардың азаматтардың өмір сапасын қаншалықты жақсарта алатынына қарай бағалануға тиіс. Мемлекет салатын әрбір инвестиция, ең алдымен, халықтың әл-ауқатын арттыруға бағытталуы қажет. Білім беру саласының өкілі ретінде Конституцияның 3-бабының 2-тармағында адами капиталды, білім мен ғылымды дамыту мемлекеттік басымдықтар ретінде бекітілуін тарихи маңызы зор жетістік деп санаймын. Сондықтан болашақ Құрылтай осы бағыттарды жүйелі түрде қолдау мен қаржыландырудың ұзақмерзімді перспективаларына ерекше назар аударуы маңызды».

Результаты исследования показывают, что электоральные предпочтения продолжают формироваться и остаются подвижными на старте избирательной кампании. Информационная и мобилизационная активность партий выступает одним из факторов, определяющих отношение граждан к выборам и их итоговый выбор.   Исследование проведено по национальной выборке, отражающей структуру взрослого населения Казахстана старше 18 лет по полу, возрасту, типу населенного пункта и региону проживания. Опрос осуществлялся по мобильным и стационарным телефонным номерам и проведен в соответствии с официальным уведомлением ЦИК РК. Казахстанский институт общественного развития публикует данные с письменного уведомления ЦИК №ОСК-11-07/1290 от 8 июля 2026 года.

📊С 21 июля по 4 августа 2026 года Казахстанский институт общественного развития провел второй телефонный опрос касательно электоральных предпочтений граждан среди 1200 респондентов во всех регионах страны – в городах Астана, Алматы, Шымкент и 17 областях. Полученные данные позволяют оценить текущий интерес граждан к предстоящему электоральному процессу. На вопрос «Планируете ли Вы принять участие в выборах депутатов Курултая, которые состоятся 23 августа 2026 года?» 73,8% респондентов ответили, что намерены прийти на избирательные участки. Не планируют участвовать в голосовании 8,1%, в то время как 18,1% еще не определились. Относительно первого замера, проведенного с 8 по 20 июля, декларируемая явка выросла на 2,5%,доля отказывающихся от участия сократилась на 15,2%, доля неопределившихся – наоборот увеличилась на 1,7%. Жители сельской местности на 5,3% чаще горожан отвечали, что планируют идти на голосование. Наблюдается отсутствие разницы в электоральной активности по возрасту респондентов. Избиратели старших возрастов: в группах 46-60 лет и 61 года и старше демонстрируют готовность участвовать в выборах на одном уровне с молодежью 18–28 лет. Женщины подтверждают участие на 6,2% чаще мужчин. Кроме того, наиболее высокая электоральная активность фиксируется среди респондентов с высшим образованием. Участники исследования также указали, за какую партию они предпочли бы отдать свой голос на предстоящих выборах. Респондентам был задан вопрос: «За какую политическую партию Вы проголосуете на выборах в Курултай?» Первое место в электоральном рейтинге продолжает занимать партия «Әділет», которая даже усилила свои лидирующие позиции. За партию «Әділет» готовы проголосовать 70,2% респондентов. Партия опережает конкурентов во всех основных социально-демографических группах – по полу, возрасту, типу населенного пункта, образованию и этнической принадлежности. Вторую группу образуют партии с сопоставимыми показателями электоральной поддержки, различия между которыми не выходят за пределы статистической погрешности: «Ауыл» – 5,6%, «Ақ жол» – 4,9%, Respublica – 4,7%,Общенациональная социал-демократическая партия (ОСДП) – 4,5%, Народная партия Казахстана (НПК) – 3,3%, партия зеленых «Байтақ» – 0,8%. Относительно первого замера показатели этих партий изменились незначительно, за исключением ОСДП. При этом структура их потенциальных сторонников различается. На селе за «Ауыл» голосуют в 1,6 раза чаще, чем в городе, что логично с учетом аграрной и территориальной ориентированности партии в электоральной кампании. «Ақ жол», напротив, чаще поддерживают горожане, а также респонденты старше 61 года. У партии «Respublica» наиболее высокие показатели – среди городской молодежи 18-28 лет и респондентов с высшим образованием. Значимых различий между мужчинами и женщинами в поддержке этих партий не фиксируется. У ОСДП в территориально-демографическом плане голосующие распределились равномерно. НПК продолжают поддерживать в первую очередь представители старшего поколения. Партию «Байтақ» чаще выбирают сельские жители и респонденты старше 61 года. Вариант «Против всех» намерены выбрать всего 1,5% респондентов. Не определились с выбором или затруднились с ответом еще 1,3% респондентов. Основным каналом получения информации о политических событиях остаются социальные платформы – их назвали 65,4% опрошенных. Далее следуют телевидение (22,4%) и новостные интернет-сайты (14,9%). (сумма ответов больше 100%, так как респонденты могли выбрать 2 варианта ответов) На фоне старта избирательной кампании заметно– сразу на 10% по сравнению с первым замером –выросла роль телевидения. Одним из факторов более пристального внимания аудитории могли стать теледебаты и запуск новых тематических передач. Каналы информирования существенно различаются по возрасту: среди молодежи 18-28 лет социальные платформы называют 77,5% опрошенных, а телевидение – 12,9%, тогда как в группе 61 года и старше телевидение указывают 37,8%, а социальныеплатформы – 51,3%. На селе роль телевидения выше, чем в городе, – 26,6% и 19,9% соответственно.

Ақпарат тарату арналарын таңдау аудиторияның жасына байланысты әртүрлі: 18-28 жастағы респонденттердің  77,5%-ы әлеуметтік платформаларды, 12,9%-ы теледидарды атап көрсеткен, ал 61 және одан жоғары топтағы азаматтардың 51,3%-ы әлеуметтік платформаларды, 37,8%-ы теледидарды атайды. Ауылдық жерлерде  теледидардың рөлi қалаға қарағанда жоғары – сәйкесінше, 26,6% және 19,9%. Зерттеу нәтижелері сайлау науқаны басталғаннан бері азаматтардың электоралды таңдауы қалыптасып келе жатқанын және өзгеріске ұшырауға бейім екенін көрсетті. Азаматтардың сайлауға көзқарасын және олардың соңғы таңдауын айқындайтын факторлардың бірі – партиялардың ақпараттық және жұмылдыру белсенділігі.   Зерттеу Қазақстанның 18 жастан асқан ересек халқының жынысы, жасы, елдімекен түрі және тұратын аймағы бойынша құрылымын көрсететін ұлттық іріктеме бойынша ұйымдастырылды. Сауалнама ҚР ОСК-ның ресми хабарламасына сәйкес ұялы, стационарлық телефон нөмірлері бойынша жүргізілді. Қазақстандық қоғамдық даму институты деректерді Орталық сайлау комиссиясының 2026 жылғы 8 шілдедегі №ОСК-11-07/1290 жазбаша хабарламасы бойынша  жариялайды.