دین پژوهی و نقد الحاد

⚫️ مقاله: رویکرد قرآن کریم و عهد عتیق پیرامون برخورد با بی‌گناهان در جنگ حسین مرادیانی، محمد صحاف کاشانی، نشریه نقد و نظر، دوره ۳۱، شماره ۱۲۱، فروردین ۱۴۰۵ https://jpt.isca.ac.ir/article_79866.html 💠 در این مقاله به بررسی و مقایسه اخلاق جنگ در قرآن و عهد عتیق (به عنوان متن مقدس در نزد یهودیان و مسیحیان) پرداخته می‌شود. در عهد عتیق دو دسته عبارت متناقض درباره برخورد با جمعیت دشمن دیده می‌شود. برخی عبارات به کشتار جمعی فرمان می‌دهند که حتی شامل قتل نوزادان و چهارپایان هم می‌شود. اما دسته دیگری از عبارات، قائل به رعایت حال بی‌گناهان هستند قرآن کریم در این زمینه: اولا مبنایی منسجم دارد. دوم اینکه بر مسئولیت شخصی افراد و تفاوت بین بی‌گناهان با متجاوزان تاکید دارد. سوم اینکه قرآن، سیره و کتب انبیای بنی اسرائیل را با دقت در این موضوع بازخوانی کرده و نصوص کشتار بی‌گناهان را اصیل نمی‌داند. این حقیقتی است که اکنون بر اساس شواهد متنی و تاریخی هم قابل اثبات است. به تعبیر دیگر: نصوص کشتارجمعی در عهد عتیق، بعدها تحت تاثیر شرایط سیاسی و دینی مشخصی در قرن هفتم پیش از میلاد، افزوده شده‌اند. #عقاید @Hekmatenabavi

🔶 فهرست مطالب کانال درباره دلالت قرآن کریم و لزوم محوریت دادن به آن 1⃣ برخی دلائل محوریت قرآن و ارتباط آن با جایگاه امامت 2⃣ دلالت قرآن حتی برای غیرمسلمین هم گویا است 3⃣ قرآن به منزله شاهد و معجزه گویا برای حقانیت رسول الله (ص) 4⃣ بلاغت و دلالت قرآن 5⃣ نقد این نگرش که: قرآن، گمراه کننده نازل شده است تا به تفسیر پیامبر (ص) نیاز پیدا کنیم! (۱) 6⃣ نقد این نگرش که: قرآن، گمراه کننده نازل شده است تا به تفسیر پیامبر (ص) نیاز پیدا کنیم! (۲) 7⃣ قرآن کریم به عنوان پایه حجیت پیامبر (ص) 8⃣ نفی دلالت قرآن و ارتباط آن با نگرش مشرکین در این زمینه 9⃣ آیا قرآن خودش را به عنوان یک متن مبهم معرفی کرده است؟ 🔟 نکاتی درباره متشابهات قرآن 1⃣1⃣ قرآن، پیامبر، امام، حدیث 2⃣1⃣ جایگاه حجت معصوم در تعلیم قرآن

💠 بررسی درباره نبوت و براهین حقانیت حضرت محمد (ص) 6⃣4⃣ 🔶 محتوا: چنانکه در حلقه پیشین بحث گفته شد، اخبار غیبی یکی از معجزات انبیاء و کتب آسمانی هستند. قبلا برخی پیشگویی‌های قرآن را بررسی کردیم. در این قسمت به برخی اخبار غیبی قرآن درباره تاریخ گذشتگان پرداخته‌ام. رازهایی از تاریخ باستان که در محیط ظهور اسلام (و قرن‌ها پس از آن) در دسترس نبوده است. صوت مباحث به شکل جداگانه در اینجا 🔶 استناد به آیات و روایات برای توجه به براهین عقلی موجود در آن‌ها و یا تبیین نظر اسلامی (براساس اسناد این دین) می‌باشد و نه قبول تعبدی یا برشمردن تمام آیات و روایات هر موضوع #عقاید @Hekmatenabavi

🔶 بررسی رابطه علم غیبی و تکلیف: آیا علوم با منشأ الهی، تکلیف‌زا نیستند؟ 💠 گاه گفته می‌شود که علوم غیبی انبیاء و اولیاء برای ایشان تکلیف آور نیستند. به عنوان مثال اگر پیامبر یا امامی به الهام الهی از وجود دسیسه‌ای بر ضد خودش آگاه شود، این علم برای او تکلیف نمی‌آورد و موظف نیست که آن خطر را از خود دور کند بلکه باید بنابر علم عادی و طبیعی خود عمل کند. 💠 در این زمینه باید توجه کرد که غیبی بودن و الهامی بودن یک علم، تکلیف آور بودن را از آن سلب نمی‌کند و هیچ ارتباط منطقی‌ای بین این دو مقوله وجود ندارد. بلکه شواهد فراوانی در آیات و روایات داریم که یک شخصیت برگزیده الهی با علم لدنی خودش از مطلبی آگاه شده و دقیقا موظف به عمل بر اساس آن بوده است. به عنوان نمونه پیامبران پس از اتمام حجت، از سوی خدا وحی دریافت می‌کنند که عذاب الهی در فلان زمان مشخص نازل خواهد شد پس پیامبر و یارانش باید از میان آن قوم کافر فاصله بگیرند. (داستان عذاب قوم لوط و...) یا در داستان خضر و موسی (ع) می‌بینیم که آن عبدصالح (مشهور به خضر) پیوسته بر اساس علم لدنی خود عمل می‌کند. بلکه اساس شرایع و ادیان الهی بر این است که علوم با منشأ غیبی و الهامی، تکلیف‌زا باشند مثلا علم آدمی درباره قیامت و برزخ و مهدویت، هم منشأ غیبی دارد و هم تکلیف عملی به همراه می‌آورد. همچنین است علم به ثواب فلان عمل یا عذاب آن عمل دیگر که پیامبر از وحی دریافت می‌کند و هم خودش هم پیروانش موظف به عمل بر اساس این علم هستند. 💠 از سوی دیگر می‌دانیم که علوم با منشأ طبیعی و عادی هم همیشه منجر به عمل نمی‌شوند. بسیاری اوقات از حقیقتی اطلاع پیدا می‌کنیم ولی برای وجود مصلحت یا مانع و خطری، علم خود را عملی نمی‌کنیم و این در زندگی اولیای الهی هم جاری است. مثلا بنابر شواهد ظاهری هم می‌توان تشخیص داد که فلان شخص، منافق است اما پیامبر یا امام بنابر مصالحی با او مماشات می‌کند و در ظاهر از او تبری نمی‌جوید 💠 علم به خودی خود، مانند یک آیینه واقعیت را نشان می‌دهد و حجیت آن ذاتی است. منشأ طبیعی یا غیبی علم سبب نمی‌شود که برای شخص، تکلیف آور نباشد. ولی پیامبر یا ولی الهی بنابر وجود مصالح بالاتر یا موانع و خطراتی، ممکن است مطابق آنچه می‌داند عمل نکند و این هم البته یک رویه عقلایی مورد تأیید عقل است #عقاید @Hekmatenabavi

💠 بررسی درباره نبوت و براهین حقانیت حضرت محمد (ص) 5⃣4⃣ 🔶 محتوا: توضیح خبر غیبی به عنوان یک وجه اعجاز و حقانیت انبیاء، بررسی چند نمونه از پیشگویی‌های قرآن کریم، البته خبر غیبی شامل ابعاد دیگری نیز (غیر از پیشگویی درباره آینده) می‌شود که در جلسات آینده بدان پرداخته می‌شود صوت مباحث به شکل جداگانه در اینجا 🔶 استناد به آیات و روایات برای توجه به براهین عقلی موجود در آن‌ها و یا تبیین نظر اسلامی (براساس اسناد این دین) می‌باشد و نه قبول تعبدی یا برشمردن تمام آیات و روایات هر موضوع #عقاید @Hekmatenabavi

🔶 سخن دکتر عدنان ابراهیم (از علمای اهل سنت) درباره ریشه سختی‌ها و رنجی که امام علی (ع) در دوران خود با آن مواجه بودند: 💠 انسان‌ها معمولا نسبت به کسانی که کمالات فوق العاده‌ای دارند و در فضیلت از دیگران گوی سبقت ربوده‌اند حس کراهت دارند و خواهان شکست و مصیبت برای ایشان هستند. چون وقتی کمال ایشان در برابر ضعف دیگران قرار می‌گیرد، آدمی عیوب و کاستی‌های خودش را بیشتر حس می‌کند. در نتیجه شهید از قهرمان محبوب‌تر است چون تا زنده است حس رقابت و مقایسه با او پررنگ‌تر است. برای همین امام علی (ع) در محیط خودش با درد و سختی مواجه شد چون در تقوا و علم و شجاعت و فصاحت و عظمت نسب و خاندان و بسیاری دیگر از فضایل، با فاصله آشکاری بر دیگران سبقت داشت. 💠 آدمیان (در کنار حس کمال‌طلبی) نسبت به حد و ضعف بشری یک حس همدردی و مهربانی دارند. برای همین اگر نقطه ضعفی را در یک انسان بزرگ ببینند برای ایشان جالب است. مثلا هنگامی که دانشمندی، نسبت به اشتباهش عذرخواهی کند در چشم مردم محبوب‌تر می‌شود. اما همین مردم نسبت به لغزش‌های یک انسان ضعیف و پایین رتبه، چنین حسی ندارند. #بررسی_ها @Hekmatenabavi

🔶 آیا قرآن کریم خودش را به عنوان یک متن مبهم معرفی کرده است؟ 💠 در مباحث پیشین نکاتی درباره روشنی دلالت قرآن کریم بیان شد: (۱) و (۲) و (۳) و (۴) و (۵) همچنین برخی اشکالات مطرح در این زمینه بررسی شدند. (نمونه) 💠 اما یکی از عباراتی که در این زمینه مورد استناد قرار گرفته‌است، بخشی از آیه ۴۴ سوره نحل است: ... وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ ... ... و ما این ذکر [= قرآن‌] را بر تو نازل کردیم، تا آنچه به سوی مردم نازل شده است برای آنها روشن سازی... 💠 در این برداشت گفته می‌شود که قرآن به صورت متنی دوپهلو و مبهم نازل شده و پیامبر (ص) وظیفه دارد آن را روشن کند. در صورتی که این عبارت قرآنی و آیات همانندش کاملا در فضای متفاوت (بلکه مخالف) هستند. نویسنده ابتدا برداشت خود را بیان می‌کند و سپس شواهد آن را ارائه خواهد داد. 💠 قرآن در زمانی نازل شد که ادیان مختلفی (یهودیان، مسیحیان، صابئیان، مجوس و...) مدعی کتاب دینی و حقانیت آسمانی بودند. حتی مشرکان عصر جاهلی نیز به گونه‌ای خود را در ادامه میراث ابراهیم (ع) تعریف می‌کردند ولی تحریف و بدعت‌ و تفرقه شدت گرفته و حقیقت درباره کتب و انبیای پیشین به حاشیه رفته بود. مقصود آیه این است که خداوند، حضرت محمد (ص) را مبعوث کرده و قرآن را به ایشان داده تا به کمک این کتاب، آنچه قبلا بر مردم نازل شده (میراث انبیای پیشین) را تبیین کنند. این مطلبی است که بارها در قرآن بر آن تاکید شده است. ✍✍ اما برخی شواهد این برداشت: 💠 در ادامه همین سوره نحل (آیه ۶۳ و ۶۴) تصریح شده است که خداوند در امت‌های گذشته نیز پیامبرانی فرستاده اما شیطان ایشان را فریب داد و قرآن برای این نازل شده است که تو (پیامبر) اموری که در آن‌ها اختلاف کردند را روشن کنی و این کتاب مایه هدایت و رحمت برای مومنان است. می‌بینیم که پیامبر مامور است تا بر اساس هدایت و رحمت قرآنی، موارد اختلاف امت‌ها را تبیین کنند 💠 بلکه در خود عبارت محل بحث نیز ابتدا گفته شده است که خداوند قبلاً بر پیامبرانی وحی کرده است (نحل: ۴۳) و سپس فرموده که خداوند این کتاب را بر پیامبر(ص) نازل کرده است تا آنچه بر مردم نازل شده بود را تبیین کنند! در اینجا قرآن یک مجموعه‌ی دوپهلو و مبهم نیست که پیامبر آن را رمزشکافی کنند بلکه دلالت قرآن هم حضور جدی دارد. و البته هدایت‌گر بودن کتاب، رقیب هدایت‌گری رسول خدا نیست تا یکی به سود دیگری نفی شود 💠 در آیه ۱۵ از سوره مائده می‌خوانیم که پیامبر آمده است تا بسیاری از حقایقی که به دست اهل کتاب پنهان می‌شدند را تبیین کند و در همین راستا می‌فرماید که خداوند نور و کتابی روشنگر را نازل کرده است: يَا أَهْلَ الْكِتَابِ قَدْ جَاءَكُمْ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ كَثِيرًا مِمَّا كُنْتُمْ تُخْفُونَ مِنَ الْكِتَابِ وَيَعْفُو عَنْ كَثِيرٍ ۚ قَدْ جَاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَكِتَابٌ مُبِينٌ در اینجا هم بر نقش هر دو رکن (حجت معصوم در کنار کتاب روشنگر الهی) تصریح شده است. کتاب خدا، پیام روشنگر الهی را برای جهانیان آورده است و حجت خدا نیز محتوای آن را تبلیغ و نگهبانی می‌کند #عقاید @Hekmatenabavi

🔶 فهرست مباحث «بررسی ها درباره نبوت و ادله حقانیت حضرت محمد (ص)» 💠 سرفصل ششم: بررسی مقوله استقلال محتوایی و تاثیر خارجی قرآن کریم 1⃣ استقلال قرآن کریم از افکار و احساسات بشری: شواهدی درباره اینکه قرآن تحت تاثیر این امور، شکل نگرفته است 2⃣ قرآن و فضای عربی پیش از اسلام: استقلال قرآن به معنای این نیست که با محیط پیرامون خود تعامل نداشته است.، استقلال قرآن از سنن و عقاید اعراب 3⃣ قرآن و منابع اهل کتاب: بررسی میزان دسترسی رسول خدا به این منابع 4⃣ دقت قرآن در تعامل با متون اهل کتاب: با وجود عدم دسترسی مستقیم پیامبر (ص) به منابع اهل کتاب، می‌بینیم که تعامل آن با این متون، مستقل و دقیق و علمی است. (بررسی چند نمونه) 5⃣ تحول آفرینی قرآن (۱) : قرآن کریم نه تنها برساخته‌ی فرهنگ محیطش نیست بلکه در دیگر ادیان و فرهنگ‌ها نیز تاثیرات جدی نهاده است. (بررسی برخی نمونه‌ها و شواهد) 6⃣ تحول آفرینی قرآن (۲) : قرآن کریم نه تنها برساخته‌ی فرهنگ محیطش نیست بلکه در دیگر ادیان و فرهنگ‌ها نیز تاثیرات جدی نهاده است. (بررسی برخی نمونه‌ها و شواهد) 🌐 صوت کامل مباحث در کانال براهین نبوت (در حال تکمیل) @Hekmatenabavi

💠 بررسی درباره نبوت و براهین حقانیت حضرت محمد (ص) 4⃣4⃣ 🔶 محتوا: در ادامه بررسی در تاثیرات قرآن کریم از جهت دینی و تمدنی: بررسی چند نمونه درباره تاثیر بر آیین یهودیت، مسیحیت و آیین زرتشتی، چند نکته و تحلیل در راستای نقش قرآن در احیای معارف توحیدی و رویکرد اصلاح‌گرانه آن نسبت به انحرافات محیطش صوت مباحث به شکل جداگانه در اینجا 🔶 استناد به آیات و روایات برای توجه به براهین عقلی موجود در آن‌ها و یا تبیین نظر اسلامی (براساس اسناد این دین) می‌باشد و نه قبول تعبدی یا برشمردن تمام آیات و روایات هر موضوع #عقاید @Hekmatenabavi

🌸 فهرست مباحث کانال درباره حضرت علی (علیه السلام) 🌸 الحمد لله الذی جعلنا من المتمسکین بولایة امیر المؤمنین والائمة علیهم السلام 💠 شخصیت و آموزه های حضرت امیر (علیه السلام) در تاریخ ، تمجید از زبان دشمنان ، پیروان دیگر ادیان و مذاهب ، پژوهشگرانی که از سایر…

💠 بررسی درباره نبوت و براهین حقانیت حضرت محمد (ص) 3⃣4⃣ 🔶 محتوا: در جلسات پیشین به استقلال قرآن کریم پرداختیم و گفته شد که استقلال محتوایی آن چگونه بر حقانیت آن دلالت دارد. حال می‌خواهیم به تاثیرات قرآن در دیگر ادیان و اقوام مختلف بپردازیم. به عبارت دیگر: قرآن نه تنها مولود محیط خودش نیست بلکه در اقوام مختلف و ادیان دیگر نیز تأثیرات جدی نهاده است. خود قرآن نیز تحولات عمیقی که با ظهور پیامبر (ص) ایجاد شده‌اند را دال بر امداد الهی در تاریخ می‌داند. در این جلسه به برخی شواهد تاریخی و نیز به نظرات برخی دین شناسان برجسته پرداخته‌ام و در جلسه بعدی بیشتر به برخی مصادیق وارد خواهیم شد صوت مباحث به شکل جداگانه در اینجا 🔶 استناد به آیات و روایات برای توجه به براهین عقلی موجود در آن‌ها و یا تبیین نظر اسلامی (براساس اسناد این دین) می‌باشد و نه قبول تعبدی یا برشمردن تمام آیات و روایات هر موضوع #عقاید @Hekmatenabavi

🔶 داستان حضرت یوسف در قرآن و تورات: یک نمونه تغییر گزارش از جهت اخلاقی و الهیاتی 💠 تفاوت‌های داستان حضرت یوسف در قرآن و تورات، گاه جنبه اخلاقی و الهیاتی دارد. به عنوان نمونه حضرت یوسف در داستان تورات هنگامی که در مقام صدر اعظم با برادرانش رو به رو می‌شود برای آوردن بنیامین به مصر، چند بار با ایشان به درشتی سخن می‌گوید، مدتی ایشان را حبس می‌کند و چند بار ایشان را متهم می‌کند و یکی از برادران را نگاه می‌دارد تا دفعه بعدی با بنیامین برگردند (پیدایش۴٢: ۶-۲۸) مثلا چند مرتبه این سخن را می‌بینیم که خطاب به برادرانش می‌گوید: לא חי פרעה כי מרגלים אתם به زندگانی فرعون سوگند که شما جاسوسانید 💠 اما در گزارش قرآنی (یوسف: ۵۹-۶۰) اولا اینکه حضرت یوسف به جان فرعون سوگند خورده باشند را نیاورده است چه اینکه این تعبیر در فضای مصر باستان (با نگرش الوهیت پادشاه) معنای شرک آلودی داشت. دوم اینکه یوسف نبی چنان شدتی با برادران ندارد بلکه با تعبیر «بهترین میزبانان» از او یاد شده است. تنها هنگام بازگشت به ایشان تذکر می‌دهد که اگر بدون برادر دیگرتان برگردید سهمی از این قرب و ذخیره غذایی نخواهید داشت. #بررسی_ها @Hekmatenabavi

🔶 یک نمونه دقت قرآن کریم در بیان داستان حضرت یوسف علیه السلام 💠 می‌دانیم که در داستان یوسف (ع) او جامی را در بار بنیامین می‌گذارد تا او را نزد خود نگه دارد 💠نکته اینکه: در داستان توراتی می‌بینیم این جام، جام مخصوص یوسف است که با آن، فال‌گیری می‌کرد: پیدایش۴۴ : ۵ הלוא זה אשר ישתה אדני בו והוא נחש ינחש בו הרעתם אשר עשיתם (فرستاده یوسف گفت:) آیا این جامی نیست که سرور من از آن می‌نوشد و با آن فال می‌گیرد؟ شما کار بدی کرده‌اید پیدایش۴۴ : ١۵ ויאמר להם יוסף מה־המעשה הזה אשר עשיתם הלוא ידעתם כי־נחש ינחש איש אשר כמני یوسف به آنان گفت: «این چه کاریست که کردید؟ آیا نمی‌دانید که مردی چون من فال‌گیری می‌کند؟» (برای فال‌گیری به این جام نیاز دارم.) 💠در این‌جا برای فال‌گیری از ریشه נחשׁ (نحش) معادل ریشه عربی (نحس) استفاده شده است. در واقع پس از نوشیدن از جام، با آثار روی ظرف، وقایع نحس و ناگوار آینده را حدس می‌زدند که یکی از روش‌های کاهنان مصر برای غیب‌گویی بود. اما سوره یوسف چنین روش کاهنانه و خرافی را به یوسف نبی نسبت نمی‌دهد بلکه در آیه۷۲، آن جام را جام پادشاه معرفی می‌کند (نه جام یوسف) #بررسی_ها @Hekmatenabavi

🔶 اعتراف هارون خلیفه عباسی درباره جایگاه و علم حضرت امام موسی کاظم (ع) 💠 می‌دانیم که امام موسی کاظم (ع) در زندان هارون عباسی به شهادت رسیده‌اند. 💠 ابوحنیفه دینوری، مورخ و دانشمند متقدم سنی مذهب است که در دوران خلافت مأمون به دنیا آمده است. او در کتاب الاخبار الطوال، از اصمعی (ادیب بزرگ و ندیم هارون عباسی) نقل می‌کند که روزی در حضور هارون از امین و مأمون که در سنین پایین بودند در فنون ادبی مختلف، سوالاتی پرسیدم که به خوبی پاسخ دادند. هارون ایشان را در آغوش گرفت و چشمانش از اشک پر شد سپس آنان را مرخص کرد 💠 در اینجاست که خلیفه خطاب به اصمعی، از درگیری سهمگین بین امین و مأمون خبر می‌دهد. اصمعی از هارون می‌پرسد که آیا این پیشگویی را ستاره شناسان در طالع ایشان دیده‌اند؟ یا خبری است که از عالمان رسیده است؟ هارون پاسخ می‌دهد: این خبری است که عالمان از اوصیاء و اوصیاء از انبیاء گرفته‌اند! 💠 ابوحنیفه دینوری ادامه می‌دهد: از مأمون در دوران خلافتش نقل کرده‌اند که می‌گفت: هارون تمام وقایعی که بعداً بین من و امین روی داد را از موسی بن جعفر (ع) (امام کاظم ع) شنیده بود. #اعترافات @Hekmatenabavi

🔶 سخن ابن خلدون درباره علم و کرامت و پیشگویی‌های امام صادق (ع) 💠 ابن خلدون مورخ شهیر سنی مذهب و با گرایش اموی است که از حکومت بنی امیه تجلیل می‌کند به گونه‌ای که در کتاب تاریخش معتقد است معاویه را باید به خلفای راشدین (در نگرش اهل سنت) ملحق کرد و مشابه ایشان به شمار آورد. (ج۳، ص۱۸۸) که نشان‌گر مذهب اوست و اینکه گرایشی به تشیع نداشته است 💠 ابن خلدون در همین کتاب تاریخ، بیان می‌دارد: هارون بن سعید عجلی در کتابی روایاتی را درباره پیشگویی از آینده، تفسیر قرآن و معانی باطنی آن، از جعفر بن محمد (ع) نقل کرده است که از طریق کشف الهی بر ایشان آشکار شده است. 💠 سپس در ادامه می‌گوید: خود کتاب به ما نرسیده و سند محکمی ندارد اما اگر استناد آن به جعفر بن محمد (ع) ثابت شود همین برای ما به عنوان مستند کافی است. چه اینکه ایشان دارای کرامات و علم از آینده بوده است که این برای ما اثبات شده و از چنین خاندانی که از چنان اصل گرامی پدید آمده، همین هم انتظار می‌رود #اعترافات @Hekmatenabavi

💠 بررسی درباره نبوت و براهین حقانیت حضرت محمد (ص) 2⃣4⃣ 🔶 محتوا: ادامه بحث استقلال قرآن: در جلسه پیشین به این حقیقت پرداخته شد که دسترسی پیامبر (ص) به منابع ادیان مختلف (یهود، نصاری، مجوس و...) محدود بوده است. در چنین شرایطی انتظار می‌رود که نقل قول‌ها و مباحث قرآن ناظر به این کتب، سطحی و ضعیف باشد اما قرآن چنین نیست و موارد متعددی را می‌بینیم که عباراتی از متون مقدس زمانش را به خوبی مورد ارجاع قرار داده و از جهت الهیاتی، تاریخی، اخلاقی و... آن‌ها را تصحیح و تعدیل و تفسیر کرده است. در این بحث، چند نمونه را بررسی کرده‌ام. همچنین ادعای تاثیر پذیری رسول الله (ص) از جریان آریوسی مورد بررسی قرار داده شده است. صوت مباحث به شکل جداگانه در اینجا 🔶 استناد به آیات و روایات برای توجه به براهین عقلی موجود در آن‌ها و یا تبیین نظر اسلامی (براساس اسناد این دین) می‌باشد و نه قبول تعبدی یا برشمردن تمام آیات و روایات هر موضوع #عقاید @Hekmatenabavi

💠 بررسی درباره نبوت و براهین حقانیت حضرت محمد (ص) 1⃣4⃣ 🔶 محتوا: ادامه بحث استقلال قرآن: بررسی ادعای اقتباس قرآن از منابع یهود، نصاری و مجوس: بیان شبهه، برخی پیش‌فرض های نادرست، بررسی درباره دسترسی/ عدم دسترسی پیامبر (ص) به منابع ادیان مختلف و نسبت قرآن با جریانات دیگر صوت مباحث به شکل جداگانه در اینجا 🔶 استناد به آیات و روایات برای توجه به براهین عقلی موجود در آن‌ها و یا تبیین نظر اسلامی (براساس اسناد این دین) می‌باشد و نه قبول تعبدی یا برشمردن تمام آیات و روایات هر موضوع #عقاید @Hekmatenabavi