Аёллар ҳукмлари

Курсга баъзи имтиҳонлар билан қабул қилинади. Фақат аёллар ёзсин. Шахсий саволлар берилмасин. Мурожаат учун: @Oson_arab_tili_biz_bilan

Жаннатга кирадиган аёллар нақадар оз эканлиги بينما نحن مع عمرو بن العاص في حجٍّ أو عمرةٍ، فقال : بينما نحنُ مع رسول اللّٰه ﷺ في هذا الشعبِ إذ قال : «انظروا، هل ترون شيئا؟» فقلنا : نرى غربانا فيها غراب أعصم أحمر المنقار والرجلين. فقال رسول اللّٰه ﷺ : «لا يدخل الجنة من النساء، إلا من كان منهن مثل هذا الغراب في الغربان». Амр ибн Ос розияллоҳу анҳу билан ҳаж ёки умрада бирга эдик. У киши айтди: Биз Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам билан ушбу дарада (тоғ оралиғидаги йўлда) эдик. Тўсатдан у зот: «Қаранглар, бирор нарсани кўряпсизларми?» дедилар. Биз: «Қарғаларни, улар орасида тумшуғи ва оёқлари қизил бўлган ола қарғани кўряпмиз», дедик. Шунда Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Аёллардан жаннатга кирадигани худди мана шу қарғалар ичидаги ушбу (камёб) қарға кабидир», дедилар.

Эрнинг ҳаққини улуғлаш — исломнинг шиорларидандир جاءت امرأة إلى النبي ﷺ فقالت: يا رسول الله! أنا وافدة النساء إليك، هذا الجهاد كتبه الله على الرجال، فإن يُصيبوا أُجروا، وإن قُتلوا كانوا أحياء عند ربهم يرزقون، ونحن معاشر النساء نقوم عليهم، فما لنا من ذلك؟ قال: فقال رسول الله ﷺ : «أبلغي من لقيت من النساء، إن طاعة الزوج واعترافًا بحقه يعدل ذلك، وقليل منكن من يفعله» [أخرجه البزار والطبراني]. Бир аёл Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳузурларига келиб: «Эй Росулуллоҳ! Мен ҳузурингизга аёлларнинг вакили бўлиб келдим. Бу жиҳодни Аллоҳ эркакларга фарз қилди. Агар улар (ғолиб келиб) зафар қозонсалар, ажр-мукофот оладилар, агар ўлдирилсалар, Роббилари ҳузурида тирик бўлиб, ризқланадилар. Биз, аёллар жамоаси эса уларга хизмат қиламиз. Шундоқ экан, бундан бизга қандай ажр бор?» деди. Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар: «Сиз учратган аёлларга етказинг: эрнинг тоати ва унинг ҳаққини эътироф этиш — ана шу (жиҳод)га тенгдир. Аммо сиздан жуда озчилигингиз буни қилади». (Баззор ва Табароний ривояти). Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ушбу кучли ва таъсирли лафзи ҳақида тафаккур қилиб кўринг: «...ва унинг ҳаққини эътироф этиш»! Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам фақатгина норозилик ёки ғазаб билан йўғрилган зоҳирий тоатнинг ўзи билан чекланиб қолмадилар, балки уни қалбдан келадиган, унинг фазли ва ҳаққини эътироф этиш билан боғладилар. Чунки бу мақом — бўйсуниш ва ибодат мақомидир, тенглашиш ва тортишиш мақоми эмас. Эрнинг ҳаққи қанчалик улуғ экани кўплаб асарларда мутавотир даражасида келган ва салафларнинг бу борадаги сўзлари жуда қатъий бўлган: Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам эрнинг ҳаққи ҳақида сўраган бир аёлга: «Унинг олдида қайси мақомда эканингга қара, чунки у сенинг жаннатинг ёки дўзахингдир», деганлар. Ким эрининг ҳаққини тўлиқ адо этса ва уни эътироф қилса, ҳеч қандай жангсиз мужоҳидларнинг ажрини қўлга киритади. Ким бундан бўйин товласа, ўзини Жаббор бўлган Аллоҳнинг ғазабига рўпара қилган бўлади.

Аёл кишининг (намоздаги) ўтириш сифати боби ٣٤٩ - قال ابن أبي شيبة في مصنفه ٢٨٠٠: حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلاَنَ ، عَنْ نَافِعٍ : أَنَّ صَفِيَّةَ كَانَتْ تُصَلِّي وَهِيَ مُتَرَبِّعَةٌ. ٢٨٠٥: نا وَكِيعٌ، عَنِ الْعُمَرِيِّ، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ: «كُنَّ نِسَاءُ ابْنِ عُمَرَ يَتَرَبَّعْنَ فِي الصَّلَاةِ».اهـ صفية زوجة ابن عمر. وعند عبد الرزاق في مصنفه ٥٠٧٤ أنها كانت : " إِذَا جَلَسَتْ فِي مَثْنَى أَوْ أَرْبَع تَرَبَّعَتْ ".اهـ وعن عائشة أنها كانت تجلس متربعة، وكانت أم الدرداء تميل على شقها الأيسر كأنها تسدل رجليها عن يمينها. [مستفاد من الفتح لابن رجب ٧/٢٩٩]. وعامة السلف، على أن المرأة في الصلاة تجتمع وتجلس بأستر ما يكون لها. 349. Ибн Абу Шайба "Мусаннаф"ида ривоят қилди: Бизга Абу Холид Муҳаммад ибн Ажлондан, у киши Нофеъдан ривоят қилди: «Софийя чордона қуриб намоз ўқир эди». 2805: Вакеъ Умарийдан, у киши Нофеъдан ривоят қилди: «Ибн Умарнинг аёллари намозда чордона қуриб ўтиришар эди». Софийя — Ибн Умарнинг аёли. Абдурраззоқ "Мусаннаф"ида ривоят қилган лафзда: «У агар иккинчи ёки тўртинчи ракъатда ўтирса, чордона қуриб ўтирар эди», деб келган. Оишадан ҳам чордона қуриб ўтиргани ривоят қилинган. Умму Дардо эса худди оёқларини ўнг томонидан чиқариб (садл қилиб) ўтиргандек, чап томонига мойил бўлиб ўтирар эди. [Ибн Ражаб, "Фатҳул-Борий", 7/299]. Жумҳур салафларнинг фикрича, аёл киши намозда (аъзоларини) жамлаб, ўзи учун энг сатрли (ёпиқ) бўлган суратда ўтиради.

Эй Аллоҳнинг чўриси (муслима аёл)... Қаерга кетмоқдасан?! Сафарингдаги илк қадаминг гуноҳга босилган қадам бўлишидан қўрқмайсанми? Набийси ﷺ нинг қайтариғи сенга етиб келганидан кейин ҳам У зотга хилоф қилишни танлаган ҳолда Аллоҳга йўлиқишдан хавфсирамайсанми? Росулуллоҳ ﷺ: «Аёл киши фақат маҳрами билан сафар қилсин», деб айтганлар. Бу аёл кишининг маҳрамсиз сафар қилишидан қайтариқдир. У зотнинг баёнларидан кейин бошқа баёнга, у зотнинг ҳукмларидан кейин эса бошқа ихтиёрга ҳожат йўқдир. Мўмина аёл Набийси ﷺ нинг буйруғини эшитганда бўйин эгади, таслим бўлади ва: «Эшитдик ва бўйин эгдик», дейди. Шайтон сени алдаб, бу хилофни (гуноҳни) ялтироқ номлар билан чиройли кўрсатишидан эҳтиёт бўл! Гоҳида «зарурат» номи билан, гоҳида «урф-одат» номи билан, гоҳида эса «одамлар ҳам шундай қиляпти-ку» деган баҳона билан сени чалғитади. Сафарга чиқишдан олдин ўзингдан сўраб кўр: Аллоҳнинг ҳузурида туриб: «Эй Роббим, Росулингнинг ﷺ ҳадиси менга етган эди, лекин мен одамлар қилганидек йўл тутдим», деб айта оласанми? Агар жавобинг «йўқ» бўлса, Аллоҳнинг чегарасида тўхта ва ундан тажовуз қилма! Эй Аллоҳнинг чўриси, Аллоҳдан тақво қил, Росулингнинг ﷺ суннатини улуғла ва фақат маҳраминг билан сафар қил! Зеро, омонлик эргашишда, хайр-барака эса суннатни лозим тутишдадир. Ким Набий ﷺ нинг буйруғини улуғласа, Аллоҳ унинг шаънини улуғлайди. Ким У зотнинг чегараларида тўхтаса, мўминларнинг йўлида бўлади. ﴿فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَنْ تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ أَوْ يُصِيبَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ﴾. «Унинг (Росулуллоҳнинг) амрига хилоф иш қиладиган кимсалар ўзларига бирор фитна етишидан ёки аламли азоб етишидан эҳтиёт бўлсинлар!» (Нур сураси, 63-оят).

Имом Моликнинг ўз даврида бозорларда аёллар билан содир бўлаётган ҳодисаларга (ишларларга) билдирган муносабати قَالَ مَالِكٌ - رَحِمَهُ اللَّهُ - وَرَضِيَ عَنْهُ: أَرَى لِلْإِمَامِ أَنْ يَتَقَدَّمَ إلَى الصُّيَّاغِ فِي قُعُودِ النِّسَاءِ إلَيْهِمْ، وَأَرَى أَلَا يَتْرُكَ الْمَرْأَةَ الشَّابَّةَ تَجْلِسُ إلَى الصُّيَّاغِ فَأَمَّا الْمَرْأَةُ الْمُتَجَالَّةُ وَالْخَادِمُ الدُّونُ، الَّتِي لَا تُتَّهَمُ عَلَى الْقُعُودِ، وَلَا يُتَّهَمُ مَنْ تَقْعُدُ عِنْدَهُ: فَإِنِّي لَا أَرَى بِذَلِكَ بَأْسًا، انْتَهَى. Имом Молик рохимаҳуллоҳ айтди: «Менинг фикримча, раҳбар (имом/бошлиқ) заргарларга аёлларни уларнинг ҳузурида ўтириши борасида қатъий огоҳлантириш (кўрсатма) бериши лозим. Шунингдек, ёш аёлларнинг заргарлар олдида ўтиришига йўл қўйилмаслиги керак, деб ҳисоблайман. Аммо ёши катта (кексайган) аёллар ёки оддий хизматчи аёлларнинг ўтиришида, агар уларнинг ўтиришидан ҳам, улар ҳузурида ўтирган кишидан ҳам ҳеч қандай шубҳа-гумон туғилмаса, бунинг зарари йўқ деб биламан».

Маҳрни ҳаддан зиёд ошириб юбормаслик عن أبي العَجْفاءِ السُّلَميِّ، قال: خطَبنا عُمَرُ رحمَهُ اللَّهُ فقالَ: ألَا لا تُغالوا بصُدُقِ النِّساءِ؛ فإنَّها لو كانت مَكرُمةً في الدُّنيا أو تقوَى عندَ اللَّهِ لَكانَ أولاكم بِها النَّبيُّ صلَّى اللَّهُ عليْهِ وسلَّمَ، ما أَصْدَقَ رسولُ اللَّهِ صلَّى اللَّهُ عليْهِ وسلَّمَ امرأةً من نسائِه ولا أُصْدِقَتِ امرأةٌ من بناتِه أَكثرَ مِن ثِنْتَيْ عَشرةَ أُوقيَّةً Абул Ажфа ас-Суламийдан ривоят қилинади, у киши айтди: «Умар рохимаҳуллоҳ бизга хутба қилиб, шундай деди: Огоҳ бўлинглар, аёлларнинг маҳрини ҳаддан зиёд ошириб юборманглар! Чунки у агар бу дунёда бир улуғлик (шараф) ёки Аллоҳнинг ҳузурида бир тақво бўлганида, унга сизлардан кўра Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳақлироқ бўлар эдилар. Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам аёлларидан бирортасига ўн икки увқиядан кўп маҳр бермаганлар ва қизларидан бирортасига ҳам бундан ортиқ маҳр берилмаган». ----------------------------- Бир увқия 40 дирҳамга тенг бўлади. 12/40 = 480 дирҳам. Баъзи ривоятларда (масалан, Оиша онамиздан келган бошқа бир ҳадисда) бунга яна ярим уқия (20 дирҳам) қўшилиб, жами 500 дирҳам экани айтилади. Бу суннатдаги маҳр ўлчови сифатида машҳурдир. Бир дирҳам кумушнинг вазни 2,975 граммга тенг. 500/2,975 = 1487,5 Демак, 500 дирҳам жами 1487,5 грамм (Бир килограмм-у 487,5 грамм) соф кумуш бўлади. Тақрибан бир ярим кило кумуш. Бир грамм кумушни бир доллардан ҳисоблаганимизда ҳозирги даврда аёллар маҳри 1500$ га баробар бўлади. Бу эса Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам аелларига берган ва қизларига белгилаган 12 увқия маҳр миқдоридир.

○ عن أبي هُرَيرَة قال : قيل لرسول الله : امرأةٌ تصوم النهار ، وتقومُ الليل ، وتُؤذِي جِيرانها بلسَانِها؟ قال : لا خَيْرَ فيها ، هي في [النار ، قيل] ، فامرأَةٌ تُصَلي المكتوبة ، وتَصَدَّقُ مِنْ أَثوارِ الإقط ، ولا تؤذي أحداً بلسانها؟ قال : هِيَ في الجنة. Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга: “Бир аёл бор, кундузлари рўза тутади, кечалари қойим бўлади, лекин тили билан қўшниларига озор беради”, дейилди. У зот: “Унда ҳеч қандай яхшилик йўқ, у дўзахдадир”, дедилар. Кейин (яна): “Бир аёл эса фарз намозларни ўқийди, (қўли юпқалигидан) қуритилган сузма (қурт) бўлакларидан садақа қилиб туради ва тили билан ҳеч кимга озор бермайди”, дейилди. У зот: “У жаннатдадир”, деб марҳамат қилдилар».

Бандага берилган буюк неъмат قال الإمام مالك رحمه الله: «كان عند محمد بن عبدالرحمن بن يزيد امرأة صالحة، ما تراه أصابها إلا بالدعاء». فمن أجلِّ ما يُرزَق العبد في هذه الدنيا زوجةٌ صالحة تعينه على دينه، وتذكره بربه، وتحثه على السنة، وتصبر معه على ضيق العيش وشدته، وتطلب ما عند الله لا ما عند الخلق. وكذلك المرأة، من أعظم نعم الله عليها زوجٌ صالح، مستقيم على السنة، قائم بحق الله في أهله، يأمرهم بالمعروف، ويعلمهم الخير، ويأخذ بأيديهم إلى ما ينفعهم عند الله. وكان السلف يرون صلاح الأهل من تمام نعمة الله على العبد، فإن المرء قد يُحرَم الرفيق الصالح الذي يعينه على طاعة الله، وقد يُرزق زوجًا أو زوجةً صالحة فيكون ذلك من أعظم أسباب الثبات والنجاة. فليس الغنى في كثرة المال، ولا السعادة في حسن الصورة، وإنما السعادة أن يرزق الله العبد بيتًا قائمًا على التقوى، وزوجين متعاونين على طاعته، يرجوان رحمته ويخافان عذابه. فمن رزقه الله زوجةً صالحة أو زوجًا صالحًا، فليعرف قدر هذه النعمة، وليكثر من حمد الله عليها، فإنها من الأرزاق التي لا تُنال بالحول والقوة، وإنما هي فضل الله يؤتيه من يشاء. Имом Молик рохимаҳуллоҳ айтди: «Муҳаммад ибн Абдуррахмон ибн Язиднинг солиҳа аёли бор эди. У (Муҳаммад) бу аёлга фақат дуолари сабаблигина эришган деб ҳисоблайман». Бандага бу дунёда бериладиган ризқларнинг энг улуғларидан бири — унга динида ёрдам берадиган, Роббисини эслатиб турадиган, уни суннатга тарғиб қиладиган, ҳаётнинг торлик ва қийинчиликларида у билан бирга сабр қиладиган ҳамда бандаларнинг ҳузуридаги нарсани эмас, Аллоҳнинг ҳузуридаги нарсани умид қиладиган солиҳа жуфти ҳалолдир. Худди шунингдек аёл киши учун ҳам, Аллоҳнинг унга берган энг улуғ неъматларидан бири — суннатда мустақим бўлган, аҳли-аёли борасида Аллоҳнинг ҳаққини қойим қиладиган, уларни маъруфга буюриб, яхшиликни ўргатадиган ҳамда Аллоҳнинг ҳузурида уларга фойда берадиган амаллар сари уларнинг қўлидан тутадиган солиҳ эрдир. Салаф солиҳлар аҳли-аёлнинг солиҳ бўлишини Аллоҳнинг бандага берган неъматларининг мукаммаллигидан деб билардилар. Зеро, киши Аллоҳга тоат-ибодатда ёрдам берадиган солиҳ дўстдан маҳрум бўлиши мумкин, аммо унга солиҳ эр ёки солиҳа хотин ризқ қилиб берилса, бу (динда) собитқадам бўлиш ва (охиратда) нажот топишнинг энг улуғ сабабларидан бўлади. Бойлик мол-дунёнинг кўплигида, бахт эса сурат (ташқи кўриниш)нинг гўзаллигида эмас. Ҳақиқий бахт — Аллоҳ бандага тақво устига қурилган хонадон ҳамда Унинг тоат-ибодатида бир-бирига ёрдам берадиган, раҳматини умид қилиб, азобидан қўрқадиган эр-хотинни ризқ қилиб беришидир. Шундай экан, Аллоҳ кимга солиҳа аёл ёки солиҳ эр ризқ қилган бўлса, у ушбу неъматнинг қадрини билсин ва бунинг учун Аллоҳга ҳамд айтишни кўпайтирсин. Чунки бу — куч-қудрат билан эришиладиган ризқ эмас, балки Аллоҳнинг Ўзи хоҳлаган бандасига берадиган фазлидир. طبقات الكبرى لإبن سعد

Аёллар фитнасидан сақланинг عن أسامة بن زيد رضي الله عنهما، عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: ((ما ترَكتُ بعدي فتنةً هي أضرُّ على الرِّجالِ مِن النساءِ))؛ متفق عليه.   Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади, Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам шундай дедилар: «Ўзимдан кейин эркаклар учун аёллардан кўра зарарлироқ (хавфлироқ) фитна қолдирмадим». رواه البخاري و مسلم عن سفيان الثوري -رحمه الله- قال : " ائْتَمِنِّي عَلَى بَيْتٍ مَمْلُوءٍ مَالًا وَلَا تَأتَمِنِّي عَلَى جَارِيَةٍ سَوْدَاءَ لَا تَحِلُّ لِي " . Суфён ас-Саврий рохимаҳуллоҳ айтди: «Мени мол-дунёга тўла бир уйга омонатдор (қўриқчи) қилиб қўйсанг ҳам (ўзимга ишонаман), лекин менга ўзим учун ҳалол бўлмаган, (ҳатто) қора танли бир чўри аёлни ҳам омонат топширма (чунки нафс фитнасидан қўрқаман)». 📖 ذم الهوى - وعن سعِيد بنِ المُسيِّب - رحمه الله- أنّه قال : « قَدْ بَلَغْتُ ثَمَانِينَ سَنَةً وَمَا شَيْءٌ أخْوَفُ عِنْدِي مِنَ النِّسَاءِ ». وَقَدْ كَادَ بَصَرُهُ يَذْهَبُ. Саъид ибн Мусайяб рохимаҳуллоҳдан ривоят қилинади, у киши айтди: «Ёшим саксонга етди, лекин мен учун аёллар фитнасидан кўра қўрқинчлироқ бирор нарса йўқдир». (Ровий айтади): Ўша пайтда у зотнинг кўзлари деярли кўрмай қолган (кўриш қобилияти кетишга яқинлашган) эди. 📖 رواه ابن سعد في الطبقات

Аёлларга чиройли насиҳат экан أوصى ابن قطن الحارثي  ابنته ، فقال : 🟠 يا بنتي لا يعلون صوتك على صوت زوجك 🟠 ولا يكون أمرك على أمره 🟠 واعلمي أن كِرام النساء المغلوبات لا الغالبات 🟠 فإن أعطاك يسيرًا فاستزيدي ولا تحقِري 🟠 وإن أكثر لك فاشكري ولا تبطري 🟠 وإن ساءتك منه خليقة كوني به رقيقة 🟠 واعلمي أن جوادًا معسرًا خير من عشرة مياسير بخلاء ". Ибн Қатон ал-Ҳорисий қизига насиҳат қилиб шундай деди: 🟠 Эй қизим! Овозинг эрингнинг овозидан баланд бўлмасин. 🟠 Сенинг амринг (ҳукминг) унинг амридан устун бўлмасин. 🟠 Билгинки, аёлларнинг энг карамлиси (ҳурматлиси) — (эрига) ғолиб келувчиси эмас, балки (итоати билан) мағлуб бўлувчисидир. 🟠 Агар у сенга озгина нарса берса, (хайр-барака тилаб) кўпайишини сўра, лекин берганини паст санама. 🟠 Агар сенга кўп нарса берса, шукр қил ва ҳаддингдан ошиб, босар-тусарингни йўқотма (кибрланма). 🟠 Агар ундаги бирор феъл-атвор сенга ёқмаса, унга нисбатан мулойим бўл. 🟠 Ва шуни билгинки, камбағал сахий эр — ўнта бахил бойдан яхшироқдир».

Фойда... - قال أَبُو إِسحَاقَ الفزاريُّ : قلتُ للأوزاعيّ: ما حدُّ الطِّفل الَّذي يَستأذِن؟، قال: أربعُ سنِينَ، لا يدخلُ علىٰ امرأةٍ حتَّىٰ يستأذن . Абу Исҳоқ ал-Фазорий айтди: «Авзоийга: "(Онасининг олдига киришда) изн сўрайдиган боланинг чегараси (ёши) неча?" дедим. У киши: "Тўрт ёш. (Бола тўрт ёшга етгач) то изн сўрамагунча аёлнинг ҳузурига кирмайди", деди». 📖 السّير أن رسولَ اللهِ صلَّى اللهُ عليهِ وسلَّمَ سألَه رجلٌ فقال : يا رسولَ اللهِ أستأذنُ على أمي ؟ قال : نعم، قال الرجلُ : إني معها في البيتِ، فقال لهُ رسولُ اللهِ صلَّى اللهُ عليهِ وسلَّمَ : أتحبُّ أن تراها عريانةً ؟ قال : لا، قال : فاستأذِنْ عليها Ато ибн Ясордан ривоят қилинади: «Бир киши Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан: "Эй Аллоҳнинг Росули, онамнинг ҳузурига киришда ҳам изн сўрайманми?" деб сўради. У зот: "Ҳа", дедилар. "Мен у билан бир уйда яшайман-ку?" деди. Шунда Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: "Сен онангни яланғоч ҳолда кўришни хоҳлайсанми?" дедилар. "Йўқ", деди киши. "Унда изн сўрагин!" дедилар». Имом Молик муваттода, Абу Довуд сунанда ривоят қилган.

Аёллар учун азон ва иқоматни машруълиги ٧٦ - قال ابن أبي شيبة في مصنفه ٢٣٢٤ : نا أَبُو خَالِدٍ، عَنِ ابْنِ عَجْلَانَ، عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ، قَالَ: سُئِلَ ابْنُ عُمَرَ، هَلْ عَلَى النِّسَاءِ أَذَانٌ، فَغَضِبَ، قَالَ: «أَنَا أَنْهَى عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ».اهـ وكانت عائشة رضي الله عنها تؤذن وتقيم. ​Ибн Аби Шайба «Мусаннаф»ида деди: ​Бизга Абу Холид Ибн Ажлондан, у киши Ваҳб ибн Кайсондан ривоят қилиб деди: Ибни Умардан: «Аёлларга азон айтиш (мажбурияти) борми?» деб сўралди. Шунда у киши ғазабланди ва: «Мен Аллоҳнинг зикридан қайтараманми?!» деди. ​(Яъни, Ибн Умарнинг ғазаби «Қандай қилиб мен Аллоҳни зикр қилиш бўлган азон ва иқоматни тақиқлашим мумкин?» деган маънода бўлган. Бу эса аёлларни азон ва иқомат айтишлари жоизлигига ишора қилади). Оиша розияллоҳу анҳо (аёллар жамоасига имомлик қилганларида) азон айтар ва иқомат айтар эди.

Тарк қилинган суннатлар 28-дарс | Tark qilingan sunnatlar 28-dars https://youtube.com/watch?v=kExVYT2Z2So&is=5ZemdFYq1oc6D3i_

Кийимли яланғоч аёлларни лаънатлашлик лозимлиги وعن عبد الله بن عمرو قال سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول سيكون في آخر امتي رجال يركبون على سروج كأشباه الرحال ينزلون على ابواب المساجد نساؤهم كاسيات عاريات على رؤوسهم كأسنمة البخت العنوهن فإنهن ملعونات لو كانت وراءكم أمة من الامم لخدم نساؤكم نساءهم كما خدمتكم نساء الامم من قبلكم Абдуллоҳ ибн Амрдан ривоят қилинади, у киши деди: Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан шундай деяётганини эшитдим: «Умматимнинг охирида туянинг эгарларига ўхшаш  ўриндиқларга миниб келадиган кишилар бўлади. Улар масжидларнинг эшиклари олдига тушадилар. Уларнинг аёллари кийимли яланғочлардир, уларнинг бошларида икки ўркачли туянинг ўркачлари каби (дўмбайган нарсалари) бор. Уларни лаънатланглар, чунки улар лаънатлангандирлар. Агар сизлардан кейин бирор уммат бўлганида, худди сизлардан олдинги умматларнинг аёллари сизларга хизмат қилганидек, сизнинг аёлларингиз уларнинг аёлларига хизматкор бўлар эди». رواه أحمد

Тўйнинг биринчи кечасидаги амаллар عَبْدُ الرَّزَّاقِ ، عَنِ الثَّوْرِيِّ ، عَنِ الْأَعْمَشِ ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ : جَاءَ رَجُلٌ مِنْ بَجِيلَةَ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ ، فَقَالَ : إِنِّي قَدْ تَزَوَّجْتُ جَارِيَةً بِكْرًا ، وَإِنِّي قَدْ خَشِيتُ أَنْ تَفْرِكَنِي ، فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ : إِنَّ الْإِلْفَ مِنَ اللَّهِ ، وَإِنَّ الْفَرْكَ مِنَ الشَّيْطَانِ ، لِيُكَرِّهَ إِلَيْهِ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَهُ ، فَإِذَا أُدْخِلَتْ عَلَيْكَ فَمُرْهَا فَلْتُصَلِّ خَلْفَكَ رَكْعَتَيْنِ ، قَالَ الْأَعْمَشُ : فَذَكَرْتُهُ لِإِبْرَاهِيمَ ، فَقَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ : وَقُلِ : اللَّهُمَّ ، بَارِكْ لِي فِي أَهْلِي ، وَبَارِكْ لَهُمْ فِيَّ ، اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي مِنْهُمْ ، وَارْزُقْهُمْ مِنِّي ، اللَّهُمَّ ، اجْمَعْ بَيْنَنَا مَا جَمَعْتَ إِلَى خَيْرٍ ، وَفَرِّقْ بَيْنَنَا إِذَا فَرَّقْتَ إِلَى خَيْرٍ Абдураззоқ Саврийдан, у киши Аъмашдан, у киши Абу Воилдан ривоят қилиб айтди: Бажила қабиласидан бўлган бир киши Абдуллоҳ (ибн Масъуд розияллоҳу анҳу) ҳузурига келиб: «Мен бокира қизга уйландим, лекин у мени ёқтирмай қолишидан (мендан нафрат қилиб қолишидан) қўрқяпман», деди. Шунда Абдуллоҳ: «Меҳр-улфат Аллоҳдандир, нафрат эса шайтондандир. У (шайтон) инсонга Аллоҳ ҳалол қилган нарсани ёмон кўрсатмоқчи бўлади. Аёлинг олдингга киргизилса, унга буюргин: сенинг орқангда икки ракат намоз ўқисин», деди. Аъмаш деди: Мен буни Иброҳимга айтганимда, у шундай деди: Абдуллоҳ (ушбу дуони) айтгин, деди: «Аллоҳумма барик лий фий аҳлий ва барик лаҳум фийя. Аллоҳумма урзуқний минҳум варзуқҳум минний. Аллоҳуммажмаъ байнана ма жамаъта ила хойр ва фарриқ байнана иза фарроқта ила хойр» Дуонинг маъноси: «Эй Аллоҳим! мен учун аҳлимда барака бер ва улар учун менда барака бер. Эй Аллоҳим! Улардан мени ризқлантир ва уларни мендан ризқлантир. Эй Аллоҳим! Агар бизни бирлаштирсанг — яхшилик устида бирлаштир. Агар ажратсанг — яхшилик билан бизни ажратгин». Абдураззоқ мусоннафи

Тарк қилинган суннатлар 1- дарс | Tark qilingan sunnatlar 1-dars https://youtube.com/watch?v=UD_2S5n8Owc&si=XJ6D5ghpuy8a2X1b

٢٠ - أخبرني عبيد الله بن حنبل ، قال : حدثني أبي أنه قال لأبي عبدالله : العبد ينظر إلى شعر مولاته ، قال : نعم ، ولا تتحين له ، ولا تريه ذلك على عمد ، إلا أن يكون أمر فجأة ، ثم تختمر ، ويرى وجهها وعينها . 20. Менга Убайдуллоҳ ибн Ҳанбал хабар бериб деди: Менга отам ривоят қилди, у Абу Абдуллоҳга: "Қул ўз хожасининг сочига қараши мумкинми?" деди. У киши: "Ҳа, мумкин. Лекин у (хожаси бўлган аёл) қул учун фурсат пойламайди. Қасддан унга сочини кўрсатмайди. Агар тўсатдан шундай ҳолат бўлиб қолса, рўмолини ўраб олади. У (қул) эса унинг юзи ва кўзларини кўриши мумкин", деди.

۱۹ - أخبرنا حرب ، قال : حدثنا محمد بن أبي بكر ، قال : حدثنا زياد بن الربيع ، عن صالح الدهان ، عن جابر بن زيد : أنه كان يكره أن تظهر المرأة خفها ، ويقول : إنه يصف قدمها . 19. Бизга Ҳарб хабар бериб айтди: Бизга Муҳаммад ибн Абу Бакр ривоят қилиб деди: Бизга Зиёд ибн Робеъ Солиҳ ад-Даҳҳондан, у киши Жобир ибн Зайддан ривоят қилди: У киши аёлнинг махсиси кўриниб қолишини ёқтирмас эди ва: "Албатта у оёғини васфлайди", дер эди.