دکتر محمد دهقانی

https://m.youtube.com/watch?v=r2gbyEg8NHE&t=134s&ra=m

📜 ثبت‌نام دوره‌ی پنجم کارگاه بیهقی‌خوانی آغاز شد. با تدریس دکتر محمد دهقانی در این دوره، با تکیه بر کتاب «حدیث خداوندی و بندگی»، به تحلیل و خوانش تاریخ بیهقی خواهیم پرداخت؛ یکی از شاهکارهای نثر فارسی که جهان‌بینی، سیاست، و اخلاق را در قالبی فاخر و زنده روایت می‌کند. 🗓 چهارشنبه‌ها | ساعت ۱۸ تا ۱۹:۳۰ 🖥 ۱۰ جلسه آنلاین (۱۵ ساعت آموزش) 📍 برگزارشده در گوگل‌میت 🔔 شروع دوره: ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ 🎞️ امکان تهیهٔ دوره‌های گذشته را هم دارید. 🔺دوستان خارج از کشور می‌توانند شهریهٔ کارگاه را از طریق پی‌پل یا مستر کارت و ویزاکارت پرداخت کنند. برای دریافت اطلاعات بیشتر از طریق دایرکت و یا آدرس پشتیبانی تلگرام @Roodnevis_Support در تماس باشید. نمونه‌ای از جلسات درس گفتار بیهقی‌خوانی با استاد دکتر محمد دهقانی در کانال تلگرامی تاریخ بیهقی می‌توانید بشنوید. ♥️🌿⁩⁩ #تاریخ_بیهقی #کلاسیک_خوانی #دکتر_محمد_دهقانی #بنیاد_زبان_و_فرهنگ_استکهلم 📳@thehistoryofbeyhaqi

این هم نامه‌ای است که آیت‌الله شبیری زنجانی در سال ۱۳۳۷ و در ایام طلبگی خود به استاد مجتبی مینوی نوشته‌اند. نامه را به دو دلیل مهم یافتم و آن را برای انتشار در اختیار مجله‌ی وزین "آینه پژوهش" گذاشتم. اینجا می‌توانید هم متن نامه و هم توضیح مرا درباره‌ی آن ببینید.

چندی پیش اشاره‌ای داشتم به مقاله‌ی زنده‌یاد عباس اقبال درباره‌ی زبان ترکی در آذربایجان. نسخه‌ی pdf مقاله را به لطف یکی از دوستان به دست آوردم و اینجا تقدیم علاقه‌مندان کردم.

📚 کارگاه تاریخ جهانگشای جوینی 👤 با تدریس دکتر محمد دهقانی ▫️ آغاز دوره: ۲۰ مرداد ۱۴۰۵ ▫️ سه‌شنبه‌ها، ساعت ۱۸ تا ۱۹:۳۰ ▫️ ۸ جلسهٔ آنلاین در بستر گوگل میت ▫️ فیلم و فایل صوتی تمامی جلسات در اختیار شرکت‌کنندگان قرار می‌گیرد. 🌍 ثبت‌نام برای دوستان خارج از کشور پرداخت شهریه از طریق PayPal یا شمارهٔ IBAN امکان‌پذیر است. 💟 برای کسب اطلاعات بیشتر و ثبت‌نام، لطفاً از طریق دایرکت اینستاگرام یا تلگرام با نشانی @roodnevis_Support با ما در تماس باشید. 🌿 بنیاد زبان و فرهنگ استکهلم | رودنویس #تاریخ_جهانگشای_جوینی #دکتر_محمد_دهقانی #ادبیات_فارسی #رودنویس #بنیاد_زبان_و_فرهنگ_استکهلم 📳@thehistoryofbeyhaqi

عرفان خسروی: «امروز با چند نوجوان آشنا شدم. بحث‌‍مان درباره گذشته جهان بود. از مهبانگ صحبت کردیم ولی خیلی زود بحث کشیده شد به کباب. گفتم می‌دونید اسم کباب از کجا اومده؟ یکی به شوخی گفت شاید اسم یکی بابک بوده، برعکسش کردند، شده کباب. یکی دیگر باز به شوخی گفت از ریشه کبب اومده. گفتم احتمالا از سومری آمده است. پرسیدند سومر کجا بوده؟ چه زمانی بوده؟ چه زبانی داشتند؟ برایشان از زبان و فرهنگ سومری و الواح گلی گفتم. از چگونگی رمزگشایی خط میخی و خواندن زبان سومری پرسیدند. از این گفتم که تا مدت‌ها اروپاییان خود را از همان دودمان یهودیان میدانستند و زبان‌های خود را نیز برآمده از زبان عبری تصور می‌کردند. بعد فهمیدند زبان‌های کلاسیک اروپایی به سنسکریت و اوستایی شبیه هستند؛ هویت وابسته به زبان عبری ناگهان فروریخت و هویت باستان‌گرای جدیدی شکل گرفت که گذشته اروپاییان را به جنوب آسیا به خصوص هند و ایران متصل می‌کرد؛ رفته رفته علاقه به زبان‌های قدیمی جدی‌تر شد تا جایی که سعی کردند خطوط هیروگلیف و میخی را هم در جستجوی گذشته فراموش‌شده و شکوهمند خیالات خود بخوانند و همین شد زمینه توسعه زبان‌شناسی تاریخی. تا جایی که می‌شد سعی کردم ساده توضیح دهم که رمزگشایی از این خطوط چقدر پیچیده بود و به چه نتایجی رسید. همان نوجوانی که گفته بود کباب از ریشه کبب آمده، بحث را کشاند به آریایی‌ها. یکی دیگر گفت آلمانی‌ها هم آریایی هستند؟ توضیح دادم کلمه آریایی در متون هندوایرانی آمده و آلمانی‌ها نمی‌توانند آریایی بوده باشند. بعد دوباره بحث را بردیم به اقوام ساکن فلات ایران که پیش از رسیدن آریایی‌ها و سامی‌ها و ترک‌ها اینجا زندگی می‌کردند. یکی گفت مثل شهر سوخته، یکی گفت مثل تمدن جیرفت. من از ایلام و سومر و چندین جای دیگر هم نام بردم و سعی کردم توضیح دهم که ما از نظر ویژگی‌های وراثتی بیشتر به اهالی دیگر همین جغرافیا شبیه هستیم تا به هندی‌ها و اروپایی‌ها و دیگر آدم‌های جاهای دوردست. سعی کردم تفاوت بین هویت زبانی و پیوستگی تاریخی و فرهنگی مردم ایران را توضیح دهم. تمام مدت سعی می‌کردم از کشیده شدن بحث به روایت‌های قوم‌گرایانه و نفی‌کننده حضور و حقوق دیگران (یعنی هرکسی که زبان یا هویت یا قیافه‌اش شبیه ما نیست) اجتناب کنم. همان یکی که بحث را برده بود سمت آریایی‌ها، این بار پرسید سامی‌ها که بودند؟ گفتم کسانی که به زبان‌هایی مثل عبری و عربی و آشوری صحبت می‌کنند و در کتاب مقدس گفته شده که همه ایشان از نسل سام بن نوح هستند. داستان نوح و پسرانش و سرنوشت متفاوت هر یک را از کتاب مقدس برایشان تعریف کردم و از نقش این داستان‌ها در شکل‌گیری خودی و اجنبی؛ از توجیه برآمده از کتاب مقدس برای برده شدن آفریقایی‌ها مثال زدم. یاد داستان پسران فریدون افتادند. گفتم این‌ها تا حدودی مثل هم هستند؛ آدم‌ها برای گذشته خود، شهرشان، زبانشان و هویتشان روایت‌ها و اسطوره‌هایی می‌سازند تا مرز میان «ما» و «آن‌ها» را توجیه کنند. گاهی برای توجیه تجاوز و سلطه‌جویی بر دیگران و گاهی برای درک اینکه چرا دیگران به ما حمله کردند و با ما دشمنی کردند. از کتاب مقدس پرسیدند. برایشان قسمت‌های سازنده کتاب مقدس مورد نظر یهودی‌ها و مسیحی‌ها را شرح دادم و قسمت‌هایی از سفر پیدایش و سفر خروج را خواندم. داستان ابراهیم و اسحاق و اسرائیل و دوازده پسرش را گفتم. تعجب کردند وقتی دیدند که همان داستان یوزارسیف است که مدام از تلویزیون پخش می‌شد. بعد اسارت بنی‌اسرائیل در مصر و خروج از مصر به رهبری موسی و جنگ‌هاشان با اقوام مختلف را، قبل و بعد از رسیدن به سرزمین موعود، تعریف کردم. تعجب بعدی آن‌ها وقتی بود که فهمیدند موسی بعد از یوسف بوده و داوود و سلیمان بعد از موسی. درباره نسبت و نگاه کتاب مقدس به کنعانی‌ها، عمالیق، مدینی‌ها، عموری‌ها و سایر همسایه‌هایشان صحبت کردیم. بحث که به اینجا رسید، همانی که قبلا گفته بود آلمانی‌ها هم آریایی بودند، خواست چیزی درباره هیتلر بگوید ولی بقیه یادش انداختند که داستان آریایی‌ها، به خصوص خود-آریایی‌پنداری هیتلر، شبیه داستان‌های بنی‌اسرائیل و عمالیق برای توجیه تجاوز و جنگ بوده. بعد درباره افسانه نیل تا فرات پرسیدند. چشم به هم زدیم، سه ساعت گذشته بود. چند نفر علاقه‌مند شدند به یادگیری حروف عبری. چند نفر با دو تا تلسکوپ مشغول تماشای یک طوطی سبز رنگ شدند و چند نفر دیگر درباره این صحبت می‌کردند که این روزها چه روایت‌هایی برای توجیه جنگ‌ها ساخته می‌شوند. برای چند ساعت همه از فشار روانی، ترس از حملات هوایی و شایعات سیاسی رها بودیم. این بچه‌ها هیچ گناهی بابت هیچ چیزی ندارند. حقشان نیست که قربانی جنگ شوند یا قربانی عقایدی که آدم‌های قبل از ما برای توجیه جنگ‌های خود ساخته‌اند. حالا حکایت ماست.» .

فایل صوتی جلسهٔ هشتم دورهٔ سوم ۲۳ تیر ۰۵ #دکتر_محمد_دهقانی #تاریخ_جهانگشای_جوینی #رودنویس #بنیاد_زبان_و_فرهنگ_استکهلم

چون این جلسه از خوانش تاریخ جهانگشا مناسبتی داشت با احوال امروزین ما اینجا آوردم:👇

🚫چرا نباید نسخه‌های غیرقانونی کتاب‌ها را منتشر یا دانلود کنیم؟ 🛑کتاب، تنها چند برگ کاغذ یا یک فایل PDF نیست؛ حاصل سال‌ها پژوهش، اندیشیدن، مطالعه و رنج نویسنده است. همان‌گونه که هیچ‌کس حق ندارد دارایی مادی دیگری را بدون اجازه بردارد، آثار فکری و ادبی نیز مالک دارند و قانون از آنها حمایت می‌کند. در ایران، قانون حمایت حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان مصوب ۱۳۴۸، حقوق مادی و معنوی پدیدآورندگان را به رسمیت شناخته است. بر پایه این قانون، تکثیر، انتشار یا در اختیار دیگران گذاشتن یک کتاب بدون اجازه نویسنده یا ناشر، نقض حق مؤلف و عملی غیرقانونی است. همچنین نام و هویت پدیدآورنده نیز باید محترم شمرده شود و تغییر یا حذف آن، تجاوز به حقوق معنوی نویسنده به شمار می‌آید. اما افزون بر قانون، این موضوع یک مسئله اخلاقی و فرهنگی نیز هست. اگر نویسنده‌ای نتواند از حاصل سال‌ها تلاش خود بهره‌مند شود، انگیزه و امکان آفرینش آثار تازه کاهش می‌یابد و در نهایت، زیان آن به جامعه و فرهنگ کشور می‌رسد. هر کتابی که به صورت غیرقانونی دست‌به‌دست می‌شود، در حقیقت بخشی از حق نویسنده، مترجم و ناشری را که برای تولید آن سرمایه و زمان صرف کرده‌اند، از میان می‌برد. بیاییم با خرید نسخه‌های قانونی کتاب و خودداری از انتشار فایل‌های غیرمجاز، به حقوق پدیدآورندگان احترام بگذاریم. حمایت از نویسندگان، حمایت از فرهنگ، اندیشه و آینده این سرزمین است. ✍بهادر قاسمی @shahnamehferdowsiii

🔴از رنجِ نوشتن تا غارتِ کتاب 📌برخی دوستان عزیز خبر دادند که نسخه‌ی pdf کتاب "حدیث خداوندی و بندگی" را کسی در همین تلگرام به رایگان در اختیار همگان نهاده است. تازه نام مؤلف را هم "محمد غلامی" نوشته‌اند، یعنی تنها هنرشان این بوده است که مرا از جایگاه دهقانی به مرتبه‌ی غلامی فرو آرند. همین جا اعلام می‌کنم که این کار به معنی دزدی در روز روشن است. پیش از این، چنین بلایی را بر سر کتاب‌های دیگرم هم آورده بودند و نه من توانستم مانع کار این دزدان پنهان بشوم و نه ناشران کتاب‌ها. چاره‌ای ندارم جز این که از مردمی که هنوز ارزش و شرافتی برای قلم و صاحب قلم قائل‌اند و کتابی را که حاصل سال‌ها کار و خون دل خوردن است کالایی فاسد و دورریختنی قلمداد نمی‌کنند بخواهم که کتاب‌های مرا از کتاب‌فروشی‌ها یا ناشران آنها بخرند و از نسخه‌های بی‌بها یا کم‌بهای مجازی استفاده نکنند و راه تنفس امثال مرا در این روزگار شوم نبندند. ز رقیب دیوسیرت به خدای خود پناهم مگر آن شهاب ثاقب مددی دهد خدا را! https://telegram.me/dmdehghani

دکتر ماشاءالله آجودانی را در ایران بیشتر به واسطه‌ی کتاب "مشروطه‌ی ایرانی‌"اش می‌شناسند که حاصل تحقیق و تأملی کم‌نظیر درباره‌ی نهضت مشروطه است، اما او پژوهشگری ارجمند در حوزه‌ی ادبیات معاصر ایران هم هست. کتاب "یا مرگ یا تجدد" او درباره‌ی ادبیات دوره‌ی مشروطه بارها در ایران تجدید چاپ شده و پرخواننده بوده است. یکی از کتاب‌های مهمی که دکتر آجودانی نوشته و در ایران متأسفانه هنوز مجال انتشار نیافته "هدایت، بوف کور و ناسیونالیسم" است. مصاحبه‌ای که سال‌ها پیش درباره‌ی همین کتاب با او شده است شنیدنی است.

هشداری هشتادساله در باب تجزیه‌طلبی زیر لوای زبان در ایران: امروز که در کتابخانه‌ی مینوی مجله‌ی یادگار را به مناسبتی ورق می‌زدم رسیدم به سرمقاله‌ای با عنوان "زبان ترکی در آذربایجان" که دانشمند زنده‌یاد، عباس اقبال، آن را در آبان‌ماه ۱۳۲۴ ذیل "مسائل روز" نوشته است و در آن از "جنبش مصنوعی‌"ای یاد کرده "که سلسله‌جنبانان آن خوشبختانه از چند تن مغرض تجاوز نمی‌کند و روح عامّه‌ی مردم از ایشان و از نهضت دروغینشان بیزار است [و] مانند کلیه‌ی جنبش‌هایی که برای خیانت به ایران یا تجزیه یا تضعیف مرکزیت آن تا کنون به ظهور رسیده ریشه و اساسش در خارج از کشور ماست". کسانی که با تاریخ معاصر ایران آشنایند می‌دانند که در سال ۱۳۲۴ فرقه‌ی دموکرات آذربایجان به رهبری سید جعفر پیشه‌وری به بهانه‌ی پاسداری از زبان ترکی و به پشتیبانی حکومت شوروی در پی خودمختاری آذربایجان و بلکه جدایی آن از پیکر ایران بود. اقبال اندکی بعدتر به سوابق این جدایی‌طلبی هم اشاره می‌کند: "باری پیش ما و پیش هر کسی که ذهنش آلوده به اغراضی خاص نباشد بدیهی و مسلّم است که مایه‌ی اصلی این نغمه‌ی شوم همان خواب و خیال‌پردازی‌های چهل سال پیش مبلغین اتحاد ترکی جوانان ترک عثمانی و گشادبازی‌های سی‌ سال قبل مساواتچیان[=سوسیالیست‌های] باکو است که امروز به شکلی دیگر و به منظوری خطرناک‌تر ظاهر شده و شعبه‌ی دیگری از آن به اسم استقلال کرد در یک گوشه‌ی دیگر ایران سروصدایی به پا کرده است". در ادامه‌ی مقاله، اقبال اسناد و دلایل بسیاری می‌آورد حاکی از این که تا قرن دهم قمری هم اکثر مردم آذربایجان به زبان آذری (فارسی نزدیک به لهجه‌ی گیلکی) حرف می‌زده‌اند و شاه اسماعیل بوده است که با دعوت از "طوایف مختلف ترک و ترکمان" زبان آنها را برای پیشبرد کار خود ترویج و جایگزین فارسی کرد: "مؤسس دولت صفوی برای آن که بر مخالفین سنی‌مذهب خود غلبه کند جز این که بر اتباع شیعی و صوفی ترکمان یعنی مریدان پدر و اجداد خویش که بر اثر تبلیغات شدید و معارضه‌ی دائمی با پیروان سلاطین عثمانی در تشیع سخت تعصب و تصلب پیدا کرده بودند تکیه کند چاره‌ای نداشت. به همین جهت تمام اعتماد او به ایشان بود و پیوسته خود را محتاج می‌دید که آتش این نوگرویدگان متعصب را تیزتر نماید و به زبانی که ایشان همه بفهمند اصول و احکام آیینی را که تا حدّی تازگی و غرابت داشته، بلکه در حکم بدعتی جدید بوده، به وضعی مؤثر به سمع آنها برساند". هشداری که اقبال بیش از هشتاد سال پیش داده است به نظرم امروز هم باید جدی گرفته شود، چون گویا باز در دارد بر همان پاشنه می‌چرخد!

احمد قدوسی است در کنار من؛ دوست و پسرعمه‌ام که در سلامت تن و روان کمتر کسی را مثل او سراغ داشتم. چند سالی از من کوچک‌تر بود و در ایام بازنشستگی‌اش جواهرفروشی می‌کرد و خود راستی گوهری بود شاداب و خندان و پرنشاط، درست مثل گوهرهایی که می‌فروخت. امروز ناگهان خبر مرگش را دادند. سخت غمگین‌ام و خشمگین از روزگاری که دور و برمان را پر کرده است از مرگ مفاجا. ای خاک اگر سینه‌ی تو بشکافند بس گوهر قیمتی که در سینه‌ی توست!

🔅قدم‌زدن در کوچه‌های تاریخ با بیهقی و دهقانی!   مسعود قربانی   از نگاه دکتر #محمد_دهقانی پیشی‌گرفتن فرهنگ منظوم  بر فرهنگ منثور، از مهم‌ترین عوامل شکل‌گیری ساخت و پیکره‌ی اندیشگی اکنون این دیار است، که در آن عقل و استدلال حاشیه‌یی بر شاعرانگی و تخیّل شده است! او معتقد است اگر آثاری چون #تاریخ_بیهقی اینقدر مهجور و تنها نمی‌ماند و کار بزرگِ خالقِ این تاریخ شگرف، از سوی نویسندگان دیگر پیْ گرفته می‌شد؛ شاید شاهد سیمای دیگری از فرهنگ ایران می‌بودیم که در آن، با پایی در زمینِ واقعیت، به درک عمیق‌تری از جهانِ واقع می‌رسیدیم.   دهقانی بر همین اساس است که سوای مقصودی که در تحلیل و بررسی موشکافانه‌ی تاریخ بیهقی از منظرهای مختلف داشته؛ تجلیل از او، به عنوان اندیشمندی که در تقویت فرهنگ منثور در هزار و اندی سالِ پیش، یک‌تنه ایستاده و کوشیده است را یکی از مهم‌ترین انگیزه‌های نگارش کتابش، #حدیث_خداوندی_و_بندگی می‌داند.   کتابی که در مقدمه‌یی پُر و پیمان، نخست جوانب مهم کار بیهقی به لحاظ ادبی، اجتماعی و روان‌شناختی را مورد بررسی قرار داده و بعد با معرفی اصلی‌ترین بازیگران آن تاریخ، سعی در آشنا کردن خوانندگان با این شاهکار ادبی را دارد.   🔅خواست دهقانی ورودِ آگاهانه‌ی علاقمندان، از دریچه‌ی این کتاب به متن اصلی است؛ چراکه معتقد است، همچنان آن روحیات و خلقیات و رفتارها در امروزه نیز قابل رصد است و «بیهقی شاید راوی صادقی برای خلق‌وخو و رفتار سیاسی و اجتماعی ما امروزیان هم باشد».(ص5)     مقدمه با زندگی‌نامه‌ی بیهقی و تاسف نویسنده از اطلاعات اندک و پر از ابهامی که ما از الشیخ ابوالفضل محمد بن الحسین الکاتب البیهقی داریم آغاز می‌شود. این‌که حارث‌آباد _ دهی در نزدیکی سبزوار _ زادگاهش بوده و کارش را با دبیری بارگاه سلطان محمود غزنوی آغاز و... ادامه در لینک  https://tg.pe/6jr @MasoudQorbani7

برگزیده‌ای از صحبتهای نشست نمایش و بررسی فیلم مشتزنی در رینگ ترجمه ( ذبیح الله منصوری ) @DrHanifShamim

فیلم نشست نمایش و بررسی فیلم مشتزنی در رینگ ترجمه ( سفر به زندگی و آثار جنجالی ذبیح الله منصوری ) جمعه ۲۲ خرداد سالن VIP صبا مال پنل نقد و تحلیل فیلم: - هومن پناهنده: زبان‌شناس و مترجم - محمد دهقانی: استاد ادبیات و مترجم - آبتین گلکار: مترجم - آریان عطارپور: تهیه‌کننده مستند - حنیف شهپرراد: مستندساز - حنیف شمیم: برگزار کننده مراسم - دکتر امیرحسین ابراهیم: پژوهشگر فلسفه سیاسی - دکتر نصیری: حقوقدان - بهنام بهزادی: فیلمساز و استاد دانشگاه در حوزه سینما - حسن خادمی : مستندساز ➖➖➖➖➖➖➖➖➖ @DrHanifShamim

نمایش و بررسی مستند  زائر شرقی (روایتی از داریوش شایگان) نشست با حضور: حسن خادمی، کارگردان و تهیه‌کننده دکتر امیرحسین ابراهیم، پژوهشگر فلسفه سیاسی حنیف شمیم، پزشک، شاعر و منتقد سینما اساتید مهمان به ترتیب حروف الفبا: شهین اعوانی، دکتری فلسفه اسدالله امرایی، نویسنده و مترجم منوچهر بشیری‌راد، شاعر و مترجم بهنام بهزادی، فیلمساز و استاد سینما محمدرضا بهشتی، دکتری فلسفه شهرام پازوکی، دکتری فلسفه هومن پناهنده، دکتری زبان‌شناسی امیرحسین خداپرست، دکتری فلسفه محمد دهقانی، دکتری ادبیات مسعود زنجانی، پژوهشگر فلسفه علیرضا ساعتی، دکتری فلسفه حسن سیدعرب، دکتری فلسفه اسلامی حسین شیخ‌رضایی، دکتری فلسفه علم بابک عباسی، دکتری فلسفه حسن عشایری، دکتری عصب‌پژوهی امید کشمیری، دکتری فلسفه و روانشناسی علی‌اصغر مصلح، دکتری فلسفه حسین معصومی‌همدانی، دکتری فلسفه علم عبدالرحمن نجل‌رحیم، نورولوژیست میلاد نوری، دکتری فلسفه تطبیقی 📅 جمعه ۱۹ تیر ⏰️ ۲ تا ۵:۴۵ سالن شماره ۳- هفتاد نفری- صبا مال پایین میدان حر هزینه ۳۵۰ هزارتومان، لطفا جهت ثبت‌نام به شماره زیر پیام دهید: +989190766726 ➖➖➖➖➖➖➖➖➖ @DrHanifShamim

✍️ زوال تدریجی توانایی خواندن: چرا نوجوانان و دانشجویان دیگر نمی‌توانند کتاب بخوانند؟ @sokhanranihaa 🔹 آمارهای جدید نشان‌دهنده یک بحران عمیق، خاموش و نسل‌شناختی در سیستم آموزشی و توانایی ذهنی جوانان است. گزارش بزرگ کتاب‌خوانی سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که بخش بزرگی از پسران نوجوان در مقطع دبیرستان، هنوز توانایی خواندن کتاب‌هایی دشوارتر از کتاب‌های دوره ابتدایی را ندارند. این بحران به مدارس محدود نمانده و اکنون استادان دانشگاه شکایت دارند که دانشجویان جدید حتی از پس خواندن یک مقاله علمی ۲۰ صفحه‌ای هم برنمی‌آیند. 🔹 طبق گزارش سالانه رنسانس که ۲۳ میلیون فعالیت خواندنِ بیش از یک میلیون دانش‌آموز را تحلیل کرده، پسران ۱۱ تا ۱۴ ساله تقریباً به طور انحصاری به خواندن کتاب‌های بسیار ساده و مصور نظیر خاطرات یک بچه چلمن محدود شده‌اند و طعم چالش‌های ادبی بزرگتر را نمی‌چشند. دختران هم سن آن‌ها گرچه انتخاب‌های متنوع‌تری دارند، اما همچنان با معیارهای رشد شناختی فاصله دارند. بررسی‌ها نشان می‌دهد کمتر از ۱۰ درصد پسران ۱۴ تا ۱۶ ساله روزانه برای لذت مطالعه می‌کنند و نمرات خواندن دانش‌آموزان سال آخر دبیرستان به پایین‌ترین حد خود از سال ۱۹۹۲ رسیده است. ❕ تحلیل عصب‌شناختی زوال تمرکز: مغز به عنوان یک عضله سیستم عصبی انسان بر اساس اصل استفاده کن یا از دست بده کار می‌کند. مسیرهای عصبی مغز که وظیفه حفظ توجه مستمر و طولانی‌مدت را بر عهده دارند، تنها در صورت تمرین مداوم و مواجهه با متون طولانی ساخته و تقویت می‌شوند؛ در غیر این صورت، این مسیرها دچار آتروفی یا تحلیل رفتن می‌شوند. وقتی ذهن نوجوانان روزانه با ویدیوهای چند ثانیه‌ای شبکه‌های اجتماعی و اسکرول بی‌انتها بمباران می‌شود، توانایی بیولوژیکی مغز برای تمرکز روی یک متن خطی طولانی فرو می‌پاشد. جالب اینکه طبق تحقیقات، حتی حضور فیزیکی یک گوشی تلفن همراه روی میز (حتی به صورت خاموش و رو به پایین)، بخشی از ظرفیت پردازش شناختی مغز را برای نادیده گرفتن آن اشغال کرده و عملکرد ذهن را تضعیف می‌کند. 🔹 در کنار گوشی‌های هوشمند، ورود ابزارهای هوش مصنوعی مولد نیز به این تنبلی بیولوژیکی دامن زده است. دانش‌آموزان و دانشجویان به جای تلاش برای خواندن متون سخت، از چت‌بات‌ها می‌خواهند تا متون را برای آن‌ها خلاصه کنند یا مقالاتشان را بنویسند؛ فرآیندی که مغز را از مواجهه با چالش و مقاومت فکری محروم می‌کند. ❕ پژوهش دانشگاه MIT: هوش مصنوعی چگونه مغز را تنبل می‌کند؟ مطالعه اخیر دانشمندان دانشگاه ام‌آی‌تی بر روی داوطلبانی که از چت‌بات‌ها برای کارهای شناختی نظیر نوشتن مقالات استفاده می‌کردند، حقایق تکان‌دهنده‌ای را فاش کرد. تصاویر مغزی نشان دادند که در زمان استفاده از هوش مصنوعی، فعالیت نواحی مرتبط با خلاقیت در مغز به شدت کاهش می‌یابد. بدتر از آن، حدود ۸۳ درصد از کاربرانی که از هوش مصنوعی استفاده کرده بودند، پس از پایان کار حتی نتوانستند یک خط از مطلبی که خودشان با کمک ابزار تولید کرده بودند را به یاد بیاورند. این تحقیق نشان داد که واگذاری تلاش‌های ذهنی به چت‌بات‌ها، مغز را از انجام کارهای فکری عمیق محروم کرده و مانع از یادگیری واقعی می‌شود. 🔹 نظام آموزشی امروزی با کاهش زمان‌های مطالعه کلاسی و حذف مواجهه‌های فکری دشوار، عملاً به این عقب‌گرد شناختی دامن زده است. کارشناسان هشدار می‌دهند که برای نجات تمرکز و تفکر انتقادی نسل‌های آینده، بازگرداندن فضاهای بدون فناوری و اختصاص زمان‌های مطالعه مستمر در طول روز، یک ضرورت حیاتی و غیرقابل چشم‌پوشی است. 📌 [منبع] . 🆔 @sokhanranihaa 🆔 @Science_Focus 🆑 #کانال‌سخنرانی‌ها 🌹

کتاب‌ها نوشته نمی‌شوند که شنیده شوند. کتاب‌‌ها را باید خواند، آن هم در محیطی خلوت و آرام، یا در کتابخانه‌‌ای عمومی که سکوت و آرامش در آن برقرار است. تکثیر کتاب‌های صوتی در این روزها به نظرم مردم را کم‌کم به تنبلی و بی‌سوادی سوق می‌دهد. وقتی شما کتابی را در حین رانندگی یا آشپزی یا هر کار دیگری می‌شنوید، فقط شنونده‌ای منفعل هستید و بسیار فرق دارید با خواننده‌ای فعال که سطربه سطر کتاب را می‌بیند و این فرصت را دارد که برگردد و درباره‌ی هر جمله یا کلمه بیندیشد و شیوه‌ی درست نوشتن و گفتن آن را بیاموزد یا احیاناً سهو و اشتباهی در کتاب بیابد. شنیدن کتاب‌های صوتی، اگر به احساس بی‌نیازی از خواندن ختم شود، حاصلش چیزی نیست جز ایجاد توهم دانایی و در نهایت انفعال و تنبلی ذهنی که از بی‌سوادی هم بدتر است.

🟣 قفسهٔ غریبانهٔ زبان و ادبِ فارسی در کتابخانهٔ شهرِ آدلاید در استرالیا استرالیا باشندگانِ فارسی‌زبانِ پُرشُمار دارد؛ به ویژه از ایران و افغانستان. غربتِ زبانِ فارسی، و غربتِ کتابِ فارسی، و غربتِ فارسی‌زبانِ کتاب‌خوان، همه، در این تصویر عِیان است. #آینه‌ی_کتاب @talar_ayne