Dr. Bormotucher

“СҮЗЛЕКЧЕ ЯЗМАЛАРЫ”на – 2 ел! Икенче ел да үтеп китте. 🎉 Беренче постны язганда, бу каналның күпме яшәячәге һич билгеле түгел иде. Дөрес, бүген дә билгеле түгел, ләкин ике ел эчендә 250ләп пост чыгарылган. Мондый санга барып җителер дип уйламый идем, әлбәттә. Сезнең кызыксыну, сорауларыгыз, тәнкыйтьләрегез, киңәшләргез бу эшнең кирәклегенә ышандырды. 💥 Әйе, быел Телеграмга керү берникадәр проблемалы була башлагач, канал материалларын карау саны, язылучылар санының үсеп бару динамикасы берникадәр сүлпәнәйгән кебек булды 📉, тик соңгы арада, бигрәк тә җәйге айларда кабат ниндидер җанлану башланды кебек 📈. 💥 Былтыргы августтан алып быелгы августка кадәр чыгарылган язмалардан иң күп каралганнары 👀 ‒ “хитлары” Нәвем базарына китәргә, Алла — Аллаһ һәм Лаеш шулпасы эчмәгән икән. Кызык, ләкин ни өчен нәкъ шулар икәненә үзем дә җавап таба алмыйм. Кайвакыт тырышып-тырмашып, әллә кайлардан мәгълүмат туплап язылган постка күпләрнең исе китми. Кайвакыт, киресенчә, аягөсте дигәндәй сырлап ташлаган язма әллә никадәр карау җыя. Ничек кенә булса да, чыгарылган постлар файда китерсен, телебезне тагын да тирәнрәк аңлауга, сүзләрне дөресрәк куллануга ярдәм итсен иде. Берегезгә дә сер түгел: башта язганнарым “Идел” журналында чыга килә. Алар язмаларымны кәгазьдә бастыру белән бергә сайтларында электрон форматта да эләләр. Шуларның кайберләренә сылтама бирү белән сүземне тәмам итәм. Киләсе елларда да бергә булыйк дигән теләктә калам.   https://idel.top/news/fan/dores-soilas-sakaldyryk-kuzelderek…   https://idel.top/news/fan/dores-soilas-magielumati-suze-doni…   https://idel.top/news/fan/dores-soilas-olimpiia-olimpiada   https://idel.top/news/fan/dores-soilas-tolke-kemme-narsame   Барыгызга да хөрмәт белән “Сүзлекче язмалары”ның авторы Ринат Сәфәров

Листы из труда "Асл ал-макасид ва фасл ал-марасид" (اصل المقاصد و فصل المراصد), содержащего лексику и правила первого (или одного из первых) в истории искусственного языка балейбелен (بالیبلن). Создателем нового языка и автором этого труда являлся османский суфий, шейх тариката Хальветия-Гюльшения Мухйи-и Гюльшени (ум. после 1017/1608 г.). Лексику искусственного языка составили тюркские, персидские и арабские слова, правила представляли собой упрощенную арабскую грамматику, для передачи языка использовалась арабская графика. Предполагается, что некоторое время этим языком пользовались шейх-создатель и его ученики. Сведения о целях изобретения противоречивы: по одним утверждениям, Гюльшени хотел разработать единый язык для многоязычного Османского государства, по другим - использовать его для записи своих трудов и общения внутри тариката. После смерти Мухйи-и Гюльшени балейбелен был забыт. О Мухйи-и Гюльшени О языке балейбелен

Немного тонкого юмора. Над дверью в синем овале написана басмала и часть 13-го аята суры "ас-Сафф" نصر من الله وفتح قریب ("Помощь от Аллаха, и победа близка"). Арабское слово فتح "победа" имеет ещё и значение "открытие, открывание". Учитывая расположение надписи над дверью, фраза может быть понята в смысле "Помощь от Аллаха, и открытие [двери] близко". Источник фото

Иронично, что лаконизм старотюркского языка восхваляет автор, труд которого заслуженно считается едва ли не самым перегруженным "иносказаниями, метафорами и высокопарностью слов персов и хиджазцев" в крымской историографии 🙂 Источник: Сейид Мухаммед Риза.…

Хорошие новости из Крыма.

Мөселманча яшертен язу турында кызык мәгълүмат. Яшертен язу Яшертен язар өчен шушы түбәндәге ачкычны белергә тиеш: کم صلا او حط در سه له(*) Яшертен язган вакытта кирәк хәрефләрне югарыдагы ачкычның һәр сүзенең киресенчәсеннән алына. Мәсәлән, کم дигәндә ک хәрефе م га, م хәрефе ک гә йөри. Ачкычта булынмаган хәрефләр үз урыннарында йөриләр. Үрнәк: هیلسینکی فینلاندیه‌نڭ باش شهریدر. لیهعینمی فینص‌نریلنڭ بوش شلدیرد. Һилсинки Финляндиянең баш шәһәредер. Чыганак: Хәмидулла Хәсән. Яңа иман шарты һәм белемлекләр. Һелсинки, 1968. 108 бит. (*) Гадәттә бу хәрефләр башкачарак тәртиптә китерелә: کم صلا او حط له در سع Аларны истә калдырыр өчен фарсыча бер икеюллык та бар: کم صلا او حط له در سع حرف منقوط را به جایش دع Кәм, сала, әү, хат, ләһ, дәр[-ү] сәгъ - Хәрфе мәнкут-ра бә-җаеш дәгъ. (Кәм, сала, әү, хат, ләһ, дәр, сәгъ - Нокталы хәрефне үз урынында калдыр(**). (**) Мөселман яшертен язуында бер-берсен гарәп әлифбасындагы ноктасыз хәрефләр генә алыштыра, нокталы хәрефләр сүзләрдә үз урыннарында калалар.

Иронично, что лаконизм старотюркского языка восхваляет автор, труд которого заслуженно считается едва ли не самым перегруженным "иносказаниями, метафорами и высокопарностью слов персов и хиджазцев" в крымской историографии 🙂 Источник: Сейид Мухаммед Риза. Семь планет в известиях о царях татарских. Кн. 2: Перевод / перев. с османского И.Р.Гибадуллина; под науч. ред. И.М.Миргалеева. - Казань: Институт истории им. Ш. Марджани АН РТ, 2023. - С. 44.

Niyazi. El-Luğatu 'n-Neva'iyye ve 'l-İstişhadatu 'l-Cağata'iyye. (Nevayi'nin sözleri ve çağatayca tanıklar. Mustafa S. Kaçalin). 2011 Ниязинең Чыгтайча-госманлыча "Абушка" сүзлеге (Кереш, Мәтен, Күрсәткечләр, Факсимиле) #لغات #چغتایچه

Niyazi. El-Luğatu 'n-Neva'iyye ve 'l-İstişhadatu 'l-Cağata'iyye. (Nevayi'nin sözleri ve çağatayca tanıklar. Mustafa S. Kaçalin). 2011 Ниязинең Чыгтайча-госманлыча "Абушка" сүзлеге (Кереш, Мәтен, Күрсәткечләр, Факсимиле) #لغات #چغتایچه

Бер ел элек

В Якутске в офисах МФЦ посетители заметили информативные таблички о том, что сотрудник может разговаривать на якутском языке: «Мин сахалыы саҥарабын». Нововведение было принято для повышения качества обслуживания населения. В центрах «Мои документы» таблички с соответствующей надписью на якутском языке появились для удобства заявителей в рамках проекта по сохранению и развитию родного языка. В МФЦ уточнили, что на самом деле таблички установлены еще в 2024 году. Как сообщил сотрудник МФЦ, в первую очередь, эта надпись предназначена для комфорта посетителей, приезжающих из сахаязычных улусов. Теперь они могут без стеснения решить все свои вопросы на родном языке без языкового барьера. При этом важно напомнить, что каждый сотрудник свободно владеет русским языком и может обслужить русскоязычных посетителей. Отметим, 27 июля отмечался День сотрудника МФЦ. С 2010 года центры «Мои документы» решают вопросы от замены паспорта до регистрации недвижимости, оформления пособий и получения выписок. Центры стали неотъемлемой частью жизни миллионов россиян. https://sakhaday.ru/news/ya-razgovarivayu-po-yakutski-v-mfc-yakutska-poyavilis-novye-tablichki