فرهاد شفتی

درنگ (۴) - مردم؟! ▫️مردم ایران ... 🍃 هر عبارتی دربارهٔ خواسته و دیدگاه مردم ایران پس از دو کلمهٔ بالا بیاید نادرست است، مگر عبارات بسیار کلی و بدیهی، مثلا «مردم ایران، خواهان سربلندی ایران‌اند». چرا؟ چون مردم ایران مانند مردم کشورهای دیگر، متکثر‌اند، گوناگون‌اند، و شاید حتی بیش از بسیاری از ایشان. این نکتهٔ ساده را تا حکومت نفهمد، تا «مردم» نفهمند، تا من و تو نفهمیم، گامی دیگر از واقعیت به سوی پندار برداشته‌ایم و به جای اینکه بخشی از راه حل شویم، بخشی از مشکل شده‌ایم. #درنگ @farhadshafti

🍃 درود خداوند بر تو ای پیامبر مهربانی: 🔍خاطر عاطر 🔍 تو کی بودی ای مسافر ... 🔍 مردی که رنگ خدا بود 🔍 کدام محمد پیامبر ماست؟ 🔍 قرآن به منزلهٔ منازل‌السائرین محمد (ص) #پیامبر @farhadshafti

تأمل (۵) 🍃 «آیا دین خاصی از جهت صدق و امکان رسیدن به رستگاری اعلی نسبت به دیگر ادیان برتری دارد؟» فایل صوتی مختصر بر مبنای نظرات آمده در فرستۀ قبلی پیوست است. این بحث مفصل است و جنبه‌های بسیار دارد، و بسیاری گزاره‌ها بر مبنای استدلال برای گزاره‌هایی پیشینی‌اند. امید دارم که به زودی سلسله گفتاری را در باب کثرت‌انگاری دینی آغاز کنم تا در حد توان دیدگاه خود را در اینباره به صورت جزیی و مفصل توضیح دهم، و به نقدها و پرسش‌ها پاسخی دهم. پی‌نوشت: در دقیقهٔ ۱۹:۱۵ از آگاهی از تجربهٔ دیگر ادیان پرسیدم، باید اضافه می‌کردم «و‌ مسلک‌های معنوی بسیاری که به عنوان دین معروف نیستند». مطالب مربوط: - کثرت‌گرایی یا انحصارگرایی محققانه؟ - قرآن، انحصارگرا یا کثرت‌گرا؟ - تقریری از جلسات قرآن و سه پرسش اساسی، بخش دوم: قرآن انحصارگراست یا کثرت‌انگار؟ - گفت‌وگویی در باب قرآن و کثرت‌انگاری دینی - مناظره (زبان انگلیسی): آیا قرآن می‌خواهد که همه مسلمان شوند؟ #تآمل @farhadshafti

تأمل (۵) 🍃 «آیا دین خاصی از جهت صدق و امکان رسیدن به رستگاری اعلی نسبت به دیگر ادیان برتری دارد؟» بیان صوتی بر مبنای نقدها، پرسش‌ها، نظرات و مناظره‌های دریافت شده تا حدود سه روز دیگر هم‌رسان می‌شود. برای آشنایی با روال سلسله پیام‌های «تأمل» و نقشی که می‌توانید داشته باشید به اینجا نگاه کنید. #تأمل @farhadshafti‌

ادامهٔ «تأمل» پیش از اینکه طوفان حوادث دل و ذهنمان را به جای دیگری ببرد سلسله فرسته‌هایی را با نام «تأمل» آغاز کرده بودم. در هر تأمل گزاره‌ای را دربارهٔ دین و معنویت مطرح و از دوستان دعوت می‌کردم که در بخش نظرات دیدگاه یا پاسخ خود به آن گزاره را بنویسند. سپس در یک فایل صوتی کوتاه به نکات مطرح شده می‌پرداختم و نظر خود را نیز هم‌رسان می‌کردم. اکنون پس از ره‌آورد سفر عمره، با شما از وادی دل به وادی عقل می‌روم و تأمل‌ها را ادامه می‌دهم. چون زمانی گذشته است و این تأمل‌ها ترتیبی منطقی دارند، چهار تأمل‌ پیشین را برای یادآوری دوستان علاقه‌مند در اینجا می‌آورم و تأمل (۵) را اگر مجالی باشد به زودی هم‌رسان می‌کنم. تأمل (۱) «دین اخلاق است و دیگر هیچ» تأمل (۲) «مخاطب آیات قرآن و مصداق بدون نیاز به تاویل و تطبیق این آیات تنها ساکنان زمان و مکان وحی بوده‌اند، مگر اینکه به قرینه خلافش ثابت شود.» تأمل (۳)«قوانین شریعت در قرآن تا چه حدّی فرازمان و فرامکان‌اند؟» تأمل (۴) «معنا و لفظ وحی تا چه اندازه از نفس وحی‌گیرنده تأثیر می‌پذیرد؟»، به عبارت دیگر: «دریافت‌های انسان متعالی از حقیقت مطلق تا چه اندازه از نفس او تأثیر می‌پذیرد؟» تأمل (۵) به زودی ... #تأمل @farhadshafti

مجموعۀ ره‌آورد سفر از دوستانی که در این یک ماه گذشته با کلمات مهرآمیز و پرمحبت خود من را در ادامۀ فرستادن عکس‌ها و یادداشت‌های سفر عمره تشویق و همراهی کردند بسیار سپاسگزارم. نوشته‌های شما در بخش نظرات حال و هوای آن سفر را تازه کرد و نیز از شما آموختم. تمام تصاویر و یادداشت‌ها و فیلم‌ها و پیوندها را در یک فایل پی دی اف جمع کرده و به اینجا پیوست کرده‌ام. امیدوارم قابل استفاده باشد. همانطور که در صفحۀ اول نوشته‌ام، این مجموعه را که «میعادگاهِ آینه‌ها» نام نهاده‌ام به دوست عزیز، صدّیق قطبی پیش‌کش می‌کنم.

تصویر ره‌آورد سفر عمره (آخرین یادداشت) میعادگاه آینه‌ها 🍃 هر سفری را پایانی است غیر از سفری که در آن در جستجوی ناپیدا باشی. چنین سفری آغازی هم ندارد. اکنون در آخرین شب در مدینه روبروی این بقعۀ سبز ایستاده‌ای‌ و به رسم وفا، جاریِ این سبزینه را بر جانت پذیرا می‌شوی و درتمام تجربۀ این سفر سِیری دوباره می‌کنی تا به یاد صبغة الله رنگی از خدا را در خود بیابی و یا خود را تعمید یافتۀ دستانِ پر مهرِ او ببینی. اینجاست که خواهی یافت که تو هیچگاه آغاز این سفر را رقم نزدی که اکنون به پایانش بری. این سفر آغازش به دست اول‌الاولین بود و پایانش به دست آخرالاخرین. آمدن به مکه و مدینه آغاز سفر نبود و بازگشت از اینجا نیز پایانش نیست. این نیز منزلی دیگر از «سفر حجمی در خط زمان» بود. می‌توانی «تولدی دوباره» بینگاریش یا خود را انسانی دیگر بخوانی. من اما گمان می‌کنم که در این لحظه که پایان نیست، همانم که بودم، رهروی در خیل رهروان، در نیمه‌راهِ لبریز شدن وجود از پیمانۀ تنگِ تَن، در کارزاری بی‌امان و بی‌انتها میان کاستی و فزونی، پلشتی و پاکی، آشفتگی و بسامانی. اینک اما با ره‌توشه‌ای برای چالاکی و هوش‌یاری. آن «برو به سلامت» را که در وداع با کعبه شنیدی، اینجا نیز می‌شنوی و با خود می‌اندیشی که آری می‌روم و می‌دانم که آن لحظۀ نابی که پروایی از آسودگیم بازمی‌دارد، یا دردی قرار از من می‌رباید، و در آن حال خوشی که تابشی آشنا زیر همین ابرهای انبوه جان را گرما می‌دهد، انگار که در برابر همین گنبد سبز ایستاده‌ام و در طواف همان خانۀ جامه کبودم. 🍂 آری درست می‌اندیشی، یار در خانه است و به قول مولانا معشوق همسایهٔ دیوار به دیوار است. ... پس به قصد رفتن چند گام دور می‌شوی، اما می‌ایستی، و روی برمی‌گردانی، ... نظاره می‌کنی. گنبد سبز را می‌بینی که از همیشه دل‌رباتر می‌نماید و در خاطرت کعبه را می‌یابی و چرخش پروانه‌وار سپیدپوشان را. در مقابلت مردی همچنان سر فروهشته برابر مسجد نشسته است، و زنی که انگار جامه‌اش را از گنبد سبز مسجد بافته میان باد خوشی که قرار ندارد، روبروی گنبد در سکوت ایستاده است. و تو به یاد می‌آوری که بله خداوند در همه‌جا هست، ... اما من به اینجا آمدم تا بهترین خود را بازیابم و نزد او برم تا شاید آینه‌ای برابر آینه‌ای قرار گیرد و ابدیتی رقم خورد. ای کاش که این آخرین دیدار نباشد، ای کاش که شوق ابدیت، ما را بار دیگر به این میعادگاه آینه‌ها بیاورد، آنجا که بهترینِ تو در انتظار دیدارت نشسته است. #عمره @farhadshafti

ره‌آورد سفر عمره (آخرین تصویر) یادداشت در فرستۀ بعدی 👇

ره‌آورد سفر عمره زبانِ محرمی 🍃 عکسِ مرد افغان را که کنارم نشسته بود با اجازۀ خودش در بخش اصلی و وسیعِ مسجد، در پسِ روضۀ پیامبر به یادگار گرفتم؛ جایی که می‌شد به‌آسانی وارد شد و ساعت‌ها نشست. به خصوص در مکان‌های عبادی سرم به کار خودم است و سعی می‌کنم نه مزاحم کسی شوم و نه به کسی اجازه دهم که مزاحم من شود. یک ساعتی کنار یکدیگر نشسته بودیم و هر یک در خلوت خود، نمازی، قرآنی، مناجاتی، تفکری، سکوتی. به نحو قریبی با او احساس پیوندی کردم و به نظرم می‌آید که او نیز، چون در یک لحظۀ فراغت هر دو هم‌زمان به یکدیگر نگاه کردیم. در همان لحظه سخن آغاز شد. سلامی رفت و مدتی گفت‌گو کردیم، من به فارسی و او به پشتو. من که غیر از چند کلمۀ آشنا یک کلمه از حرف‌هایش نفهمیدم و گمان نمی‌کنم او نیز چندان متوجه حرف‌های من بود، اما یکی از دل‌نشین‌ترین گفتگوهایی بود که با کسی داشته‌ام و به گمانم برای او نیز. در بازگشت با خود زمزمه می‌کردم: همزبانی خویشی و پیوندی است مَرد با نامحرمان چون بندی است ای بسا هندو و تُرکِ همزبان ای بسا دو تُرک چون بیگانگان پس زبانِ محرمی خود دیگراست همدلی از همزبانی خوش‌تراست #عمره @farhadshafti

ره‌آورد سفر عمره رنگ رخ خوب تو آخر گواست (۳ از ۳) 🍃 لحظاتی مقابل کعبه ایستاده و به آن خیره شده بود. سپس اینگونه سلحشور و باوقار راه خود را پیش گرفت و از صحن خارج شد. او ممکن است گناهکاری باشد که اکنون توبه کرده است، یا اندیشمندی که پاسخی گرفته است برای پرسش‌هایی…

ره‌آورد سفر عمره یادداشت در فرستۀ بعدی 👇

سوءتفاهمی دربارۀ منظور از «ایمان به خداوند» در قرآن 🍃 در کلام امروزی هنگامی که می‌گوییم «ایمان به خدا» در بسیاری موارد منظورمان «باور به وجود خداوند» است. شاید همین باعث شده است که عبارت‌های قرآنی که دستور به ایمان آوردن می‌دهند، به آن توصیه می‌کنند، یا آن را از شرط‌های رستگاری می‌دانند غالبا در ذهن ما به دستور و توصیه و شرط «باور به وجود خدا» ترجمه می‌شوند. 🍃 این در حالی است که تمام مخاطبان مستقیم قرآن به وجود خدا باور داشتند، یا بگذارید برای اینکه درگیر بحث‌های تاریخی نشویم اینگونه بگویم که گفتمان قرآن با مخاطب باورمند است. «الذین آمنوا» آنها هستند که به پیامبر خدایی که به آن باور دارند ایمان آوردند. «الذین اشرکوا» آنها هستند که به خدایی که به او باور دارند شرک آورده‌ بودند. تکلیف «اهل الکتاب» نیز معلوم است. 🍃 توصیه و دستور قرآن به ایمان به خداوند انتظار از مخاطب برای باور نیست، بلکه انتظار ملزم بودن به پی‌آمدهای باوری است که حاصل بوده، چه پی‌آمدهای نظری (توحید) و چه پی‌آمدهای عملی (عمل صالح). 🍂 تاکید قرآن بر ایمان به عنوان یکی از شرط‌های رستگاری انتظار بی‌جا و تحمیلی برای قبول یک باور نیست، بلکه انتظار عمل به باور است. از این منظر شرط «ایمان» برای رستگاری، در ساحت عمل و اخلاق است و نه نظر و باور. @farhadshafti

https://www.kojaro.com/news/309920-chobak-alamut-castle-heritage/

ره‌آورد سفر عمره کتابخانۀ مسجدالنبی 🍃 با بیش از ۱۸۰,۰۰۰ جلد کتاب، می‌توان ساعت‌ها بلکه روزها در این کتابخانه سرگرم شد، برای دل‌گرمی البته باید فکر دیگری کرد. تصویر بالا راست: کتاب صحیح بخاری در قفسۀ کتاب‌های داخل مسجد نظرم را جلب کرد. بازش که کردم دیدم که به خط بریل است. #عمره @farhadshafti