کتخه‌شناسی

بر پایهٔ بررسی‌های متعدد و بازخوانی‌های چندجانبهٔ تاریخ و جغرافیای صدر اسلام، به نظر می‌رسد که مدینهٔ کنونی در عربستان، محل واقعی هجرت و استقرار پیامبر اسلام(ص) به عنوان «یثرب تاریخی» نبوده است و انتساب و تثیت این شهر به عنوان «مدینةالنبی»، حاصل فرایندهای تاریخیِ متأخر، به‌ویژه متون دورهٔ عباسی و پس از آن، و در چارچوب شکل‌گیری نوعی «حافظهٔ تاریخی کاذب» بوده است. با توجه به شواهد، قرائن، سرنخ‌های پنهان موجود در متون، و نیز تحلیل همگرایی و تشابک شواهد مستقل، به نظر می‌رسد که یثرب تاریخی در شمال حجاز، در ناحیه‌ای میان الحجر و تبوک (مثلاً حوالی حوزهٔ وادی إضم–جزل و شرق وادی‌القری)، قرار داشته است. بر این اساس، شایسته است پژوهشگران در مطالعات مربوط به زیست‌بوم و جغرافیای تاریخی فعالیت‌های پیامبر اسلام(ص) پس از هجرت، جانمایی جدید این شهر را در این محدودهٔ جغرافیایی مورد توجه قرار دهند. برای آگاهی بیشتر، به ویراست جدید (مرداد ۱۴۰۵) کتاب «دربارهٔ کعبهٔ ابراهیمی» مراجعه فرمایید. . https://t.me/dinaznegahidigar

برخی از مقالات این فقیر، دربارۀ «نسخ خطی»، که در مجلات علمی منتشر شده‌اند: 1ـ قدیمی‌ترین نسخه خطی و ترجمه فارسی کتاب منسوب به سلیم بن قیس. 2ـ معرفی و بررسی کهن‌ترین نسخه خطی الغیبة منسوب به نعمانی. 3ـ معرفی برخی از نسخه‌های تملیکی شیخ محمد خاتون عاملی. 4ـ بررسی تاریخ قدیمی‌ترین نسخه موجود از قدیمی‌ترین نسخه غیر موجود. 5ـ معرفی قدیمی‌ترین استنساخ از قدیمی‌ترین نسخه تاریخ‌دار غیر موجود کتاب سلیم بن قیس. 6ـ نسخه‌شناسی و بازشناسی کتاب کشف الارتیاب. 7ـ بررسی و معرفی نسخه‌های خطی کتاب «المسترشد فی الامامه». 8ـ معرفی نسخۀ خطی روض‌الجنان ابوالفتوح رازی (وقف شده توسط شاه عباس صفوی). 9ـ بررسی وضعیت نسخ خطی وقفی شاه عباس صفوی به آستانه حضرت فاطمه معصومه(س). 10ـ تجزیه و تحلیل نسخ خطی کتابخانه شیخ محمد خاتون عاملی (م1059ق) در آستان قدس رضوی. 11ـ معرفی و بررسی قدیمی‌ترین نسخه خطی کتاب موسوم به کاشف الحق. 12ـ بررسی وضعیت نسخ وقفی شاه عباس به آستان حضرت عبدالعظیم حسنی(ع). 13ـ معرفی نسخۀ خطی کهن المباحث المشرقیة اثر امام فخر رازی. 14ـ معرفی نسخه‌های خطی کتاب الغیبه نعمانی. 15ـ بررسی آمار نسخه‌های خطی کتابخانه مسجد اعظم قم و معرفی اطلاعات کلی آن‌ها. 16ـ معرفی نسخه‌های خطی مسأله «تغییر خط». 17ـ معرفی نسخه‌های خطی کتاب‌های منسوب به سلیم بن قیس. 18ـ معرفی و بررسی کهن‌ترین نسخه خطی تفسیر منسوب به امام حسن عسکری(ع). 19ـ معرفی چند نسخه خطی از آثار میرداماد در کتابخانه شخصی ابن‌خاتون. 20ـ دربارۀ نسخه‌های خطی کتاب منسوب به سلیم بن قیس (کلیات نسخه‌شناسی). 21ـ دربارۀ نسخه‌های خطی کتاب منسوب به سلیم بن قیس (نسخه‌های گروه ج). 22ـ دربارۀ نسخه‌های خطی کتاب منسوب به سلیم بن قیس (نسخه‌های گروه ب). 23ـ دربارۀ نسخه‌های خطی کتاب منسوب به سلیم بن قیس (نسخه‌های گروه الف). 24ـ فهرست نسخ خطی کتابخانه پیشوای دولت قطبشاهیان هند. 25ـ سه مجموعه وقفی نسخ خطی در سه آستان مقدس ایران (مشهد، قم، ری). 26ـ معرفی و بررسی قدیمی‌ترین نسخه خطی کتابخانه مسجد اعظم قم (الهیات شفا). 27ـ معرفی نسخه‌های خطی کتاب فصل الخطاب محدث نوری. . https://t.me/kazemostadiqom

https://t.me/kazemostadiqom

https://t.me/kazemostadiqom

https://t.me/kazemostadiqom

https://t.me/kazemostadiqom

https://t.me/ShaikhMuhammadKhatun/104 مقاله منتشر شده جدید در مجله پژوهشنامه مطالعات اسنادی و آرشیوی، دوره۳ شماره ۶، تیر ۱۴۰۴ش؛ با عنوان: شاگردی نویافته از شمار شاگردان میرداماد کاظم استادی . فایل مقاله 👇 https://docs.aqr-libjournal.ir/article_216875_e9ee429bd849fa89c6c13ebb4eb2367f.pdf . چکیده: میرداماد (متوفی 1040ق) عالمِ ذی‌فنون دورۀ صفویه و از نسل علمای جبل عامل و مرعش در شام است که به ایران مهاجرت نموده‌اند. او دارای تألیفات گوناگونی است و شاگردان متعدد و قابل‌توجهی را پرورش داده و سالیان زیادی در چند شهر محل اقامت خود (خراسان، قزوین و اصفهان)، تدریس معقول و منقول داشته است؛ هرچند که بسیاری از شاگردان او ناشناخته مانده‌اند. اکنون و در دورۀ معاصر که بسیاری از نسخه‌های خطی، تصحیح و منتشر شده‌اند و غالب نوشتجات خود میرداماد نیز در معرض توجه قرار گرفته‌اند، می‌توان ضمن پژوهش‌هایی در برخی اوراق پراکنده و تک‌نگاری‌ها و نیز یادداشت‌ها و حاشیه‌های نسخ خطی موجود، شواهد و اطلاعاتی را به دست آورد که به‌وسیلۀ آن‌ها، برخی دیگر از شاگردان میرداماد، شناسایی و معرفی گردند. در پژوهش حاضر، ضمن معرفی برخی از نسخه‌های خطی آثار میرداماد در کتابخانه شخصی شیخ محمد خاتون عاملی (متوفی 1059ق) و دیگر کتابخانه‌ها، به تجزیه و تحلیل برخی داده‌های به‌دست‌آمده پرداخته می‌شود تا ضمن آن، وضعیت شاگردی یکی از عالمان هم‌دورۀ میرداماد، یعنی ابن‌خاتون مورد تأمل قرار گیرد. در بررسی‌های انجام‌شده، مشخص شد که شیخ محمد خاتون (پیشوای دولت قطب‌شاهیان) با میرداماد ارتباط داشته و به نظر می‌رسد که شاگرد او بوده است. .‏ کلیدواژه‌ها: ابن‌خاتون، آستان قدس رضوی، محمدباقر حسینی استرآبادی، قطب‌شاهیان. . پ.ن. این مقاله در تیرماه دو سال قبل برای مجله ارسال شده بود. . https://t.me/ShaikhMuhammadKhatun

https://t.me/kazemostadiqom مقاله منتشر شده در شماره ۳۵ (دوره۱۴) مجله «مطالعات ایرانی اسلامی» کتابخانه ملی ایران: سه مجموعه وقفی نسخ خطی در سه آستان مقدس ایران (مشهد، قم، ری) . کاظم استادی . فایل مقاله👇 https://jii.nlai.ir/article_3205_940a677866bce1641245088405914c60.pdf . چکیده: یکی از انواع وقف، که در دورۀ اسلامی مخصوصاً دوره‌های متقدم بروز و ظهور یافته، وقف کتاب‌ها و نسخه‌های خطی برای مراکز علمی یا اماکن مذهبی بوده است. در این میان روشن است که، نسخ خطی وقفی و غیر وقفی، ممکن است با دلایل متنوع و متعددی، در کتابخانه‌ها یا مراکز نگهداریشان، معدوم یا مفقودالاثر گردند. بنابراین، به نظر می‌رسد که لازم است تا مجموعه‌های وقفی مراکز و کتابخانه‌ها، هر از گاهی، سرشماری آماری و پژوهش میدانی برای وضعیت موجودی آنها شوند. اکنون به عنوان نمونه و برای توجه بهتر به این مسأله، دو مجموعه وقفی نسخ خطی شاه عباس در دو آستان قم و شهر ری (به سال 1037ق) و نیز یک مجموعه بزرگ نسخ خطی وقفی اسدالله خاتون به آستان قدس رضوی (به سال 1067ق)، مورد بررسی آمار موجودی قرار گرفتند؛ که در نتیجه مشخص شد: از دو مجموعه‌ نفیس وقفی شاه عباس به آستان قم و ری، که جمعاً 230 نسخه بوده‌اند، کمتر از تعداد انگشتان دست، باقی ماند‌اند. امّا، از مجموعۀ چهارصد نسخه خطی وقفی اسدالله خاتون به آستان قدس رضوی، بیش از 375 نسخه موجود می‌باشند. بنابراین، معلوم می‌شود که کارمندان و مسؤولین آستان قدس رضوی در طول این چهار قرن، وظایف نگهداری و محافظتی خود را در حفظ میراث‌شان، به خوبی انجام داده‌اند. . کلیدواژه‌ها: نسخ خطی ماقبل قرن11، شاه عباس صفوی، اسد الله خاتون، آستان قدس رضوی، آستانه قم، آستان عبدالعظیم. . https://t.me/kazemostadiqom

ناسزاشهد . گفته‌اند: ملامتی آن کو طاعت بپوشد تا از حلاوتِ نام برهد. گوییم: ملامتیِ خرد آن کو چون آفتابِ حق بر وی تافت، شعاعش از خلق دریغ نکند، گرچه به سنگ، طعنه‌اش زنند. ای عزیز! نفس را دو بندِ گران است: شهوتِ نمودن، و آرزویِ ستودن. آن آفتِ طاعت است و این رهزنِ معرفت. بسا زاهدی که طاعت به خلوت بَرَد، لیک سخن بر ترازویِ پسندِ عوام سر کند؛ چو بویِ انکار شنود، مُهر بر لب نهد و چون نسیمِ قبول وَزَد، دُرّ فشاند. پس «ملامتیِ اکبر»، دل از زندانِ تاریکِ «خلق چه گوید» برکند. نه از ملامت گُریزد و نه بر مدح اندک فسرده شود، که رونده را با التفاتِ جهال‌مرکب، کار نیست. طریقتِ او نه خلافِ عام است به هوس، بل انقیادِ حق است به صدق. . https://t.me/zendegybazendegy

ذکر کرامتی از رحمة الله علیه . آورده‌اند که کاظم، رضی الله عنه، در روزگار مرادی، دلش به طلب حدیثی بسته بود، و آن روایت، وی را ضرورت افتاد. پس روزی در معیت مریدان به کتاب‌خانه‌ای نو، اندرآمد؛ در حالتی که عقلْ به بندِ اسباب بود و دلْ در آتشِ احتیاج. نیت خالص کردندی و توکلِ تمام نمود، دیده بر هم نهاد و دست بر قضا به جانب طبقه‌ای دراز کرد و بر مجموعه‌ای صد و ده جلدی، نسختی برگرفت؛ بی‌آنکه بداند آن کتاب چیست. نسخه را بگشاد، چنان که گویی تقدیر به اشاره‌ای گشوده است. چون نظر بر صفحه روشن کرد، آن حدیث که ضرورت نموده بود، بر آن خط بدید، بی‌کم و کاست. یاران گفتند: «این چه حالت بود؟» گفت: «چون دل صافی گردد و نیتْ محضِ او باشد، هر راه بسته، گشاده گردد و هر غیبْ، مشهود شود.» و مشایخ گفته‌اند: صِدقُ النِّیّةِ مفتاحُ الفتحِ، و من أخلَصَ لِلَّهِ، سَخَّرَ اللَّهُ لَهُ کلَّ شیءٍ. . و این از کرامات کاظم بود، که چون دیدهٔ جانْ گشاده گشت، کتبِ عالمْ برگِ درختی بیش ننمود. رحمة الله علیه و علی جمیع أولیائه. . https://t.me/zendegybazendegy/108

معرفی نسخه‌های خطی و چاپی کتاب فصل الخطاب محدث نوری . کاظم استادی . فایل مقاله👇 https://sanad.iau.ir/fa/Journal/noskheh/DownloadFile/1201107 . چکیده: یکی از جنجالی‌ترین کتاب‌های دو قرن اخیر، که احتمال حذف و تغییر در مصحف عثمانى قرآن را صحیح دانسته است، کتاب فَصْل‌الخطاب میرزا حسین نوری است.  وی در سال ۱۲۹۲ق و در سن 38 سالگی، کتابی تحت عنوان «فصل الخطاب فی تحریف کتاب رب‌الارباب» نگاشت؛ که در سال 1298ق منتشر گشت. با توجه به اهمیت محدث نوری و کتاب فصل الخطاب، و آثار متعدد مستقل و غیرمستقلی که در رد این کتاب نوشته شده است، لازم بود تا خود کتاب فصل الخطاب نیز نسخه‌شناسی و معرفی گردد؛ تا پژوهش‌گرانی کهمی‌خواهند به این کتاب بپردازند، اطلاعات دقیق و کاملی از وضعیت کتاب فصل الخطاب داشته باشند. بنابراین، مناسب است تا روشن شود که: 1ـ نسخه‌های خطی فصل الخطاب چگونه هستند و آیا نسخه دست‌نویس محدث نوری نیز باقی مانده است؟ 2ـ وضعیت چاپ‌های کتاب فصل الخطاب چگونه می‌باشند؟ 3ـ آیا این کتاب، تصحیح و تحقیق نیز شده است؛ و آن تحقیقات کدامند؟ در پژوهش حاضر، جدای از معرفی کتاب فصل الخطاب، پنج نسخه خطی از این کتاب شناسائی شد؛ که یک نسخه آن، نسخه دستنویس مؤلف است. همچنین،جدای از چاپ سنگی کتاب، که در نجف و به تاریخ 1298ق منتشر شده است، شش چاپ تحقیقی از کتاب فصل الخطاب، موجود است؛که همۀ آنها متأخر هستند و دو تای آنها نیز، نشر دیجیتالی می‌باشد. برخی از این چاپ‌ها نیز، به همراه رساله جوابیه محدث نوری و یا رساله النقد اللطیف آقا بزرگ تهرانی، منتشر شده‌اند. کلیدواژه‌ها: عدم تحریف قرآن, تحریف قرآن، فصل الخطاب, رساله ردیه, نسخه‌های خطی, محدث نوری. . https://t.me/kazemostadiqom

https://t.me/kazemostadiqom

https://t.me/kazemostadiqom

https://t.me/kazemostadiqom

https://t.me/kazemostadiqom

https://t.me/kazemostadiqom

https://t.me/kazemostadiqom

https://t.me/kazemostadiqom

https://t.me/kazemostadiqom