🔥 پایگاه خِرَدگان 🔥

توجه به مردم در اندیشه سیاسی ایران باستان @Kheradgan_Official از آموزه‌های زرتشت گرفته تا کتیبه‌های هخامنشی و اندرزهای دوره ساسانی، نشان می‌دهند که توجه به مردم، بهروزی و شادی آنان، آبادانی سرزمین و دادگری فرمانروا، جایگاهی پررنگ در اندیشه ایران باستان داشته است. گرچه نمی‌توان از وجود نظامی مانند دموکراسی امروز در ایران باستان سخن گفت ولی نباید اندیشه‌های ایران باستان را در شکل گیری نظام‌های نوین سیاسی نادیده گرفت. نقش آموزه‌های زرتشت فرمانروای خوب، مردم را خشنود و شاد می‌کند پادشاهی که باید تیماردار مردم باشد آبادانی؛ وظیفه‌ای برای فرمانروا مردم، تنها مردمِ قوم فرمانروا نیستند فرمانروا باید مردم را پیش از خویشتن ببیند اگر شاه ستمگر شود، فرّه از او دور می‌شود ادامه را بخوانید: https://kheradgan.ir/p/23649

تصویر: بزرگان پارسی و مادی در کنار یکدیگر منابع و مآخذ درباره ایرانی بودن مادها @Kheradgan_Official با گسترش شبکه‌های اجتماعی و افزایش انتشار مطالب بدون ارجاع به منابع معتبر، تحریف و ساده‌سازی تاریخ بیش از گذشته رواج یافته است. یکی از نمونه‌های این مسئله، تلاش برخی جریان‌های پان‌ترک برای نسبت دادن اقوام باستانیِ ساکن فلات ایران به هویت‌ها و روایت‌های مورد نظر خود است. آنچه از بررسی منابع تاریخی و آثار باستانی می‌توان دریافت، این است که مادها، همانند پارسیان، خود را آریایی یا ایرانی می‌دانستند و هویت ایرانی در میان آنان برجسته بوده است. کتیبه‌های باستانی ایرانی، گزارش‌های یونانیان باستان، پژوهش‌های تاریخی، پژوهش‌های زبان‌شناختی و ... همه و همه مادها را ایرانی معرفی می‌کنند. ادامه را بخوانید: https://kheradgan.ir/p/23648

مقایسه نوشته‌های گزنفون با هرودوت و کتزیاس @Kheradgan_Official با بررسی کلی منابع هم عصر گزنفون باید گفت که گزنفون کارنامه بهتری نسبت به کتزیاس و هرودوت دارد و برخی از نوشته‌های او سازگاری بیشتری با کتیبه‌ها و اسناد باستانی دارد. البته این بدان معنا نیست که نوشته‌های گزنفون بدون اشکال هستند. اما آنچه گزنفون را از دیگر نویسنده‌ها متمایز می‌کند، ارزش ادبی و اخلاقی اثر اوست. در کوروپدیا درس‌ها و آموزه‌های اخلاقی فراوانی وجود دارد و خود گزنفون اذعان کرده است که این مفاهیم را از ایرانیان آموخته است.  هنگامی که درباره نوشته‌های هرودوت و کتزیاس سخن به میان می‌آید، طرفداران تاریخ نگاری یونانیان، معمولا از آنها با تحسین یاد می‌کنند! هرودوت را پدر تاریخ نگاری می‌نامند. اما هستند کسانی که هرگاه سخن از کوروپدیا (مشهور به کوروش‌نامه) به میان می‌آید، بدون ارائه استدلالی مشخص، به‌سرعت آن را صرفاً یک رمان می‌خوانند و فاقد اعتبار تاریخی می‌دانند! گزنفون هیچ‌گاه ننوشته است که کوروپدیا یک رمان است؛ بلکه این برداشت، حاصل ذهنیت برخی نویسنده‌های عصر جدید است. گزنفون، برعکس، در نوشته خود تصریح می‌کند که آموخته‌ها و شنیده‌هایش درباره کوروش بزرگ را گردآوری کرده است. اگر بخواهیم نوشته‌های گزنفون را با آثار هرودوت و کتزیاس مقایسه کنیم، پیش از هر چیز باید گفت که افسانه‌های سطح پایین و غیرقابل‌باور (مانند آب نطفه تیره، شفابخشی ادرار، ظهور شبح، رها شدن از بند به‌وسیله رعدوبرق و…) در نوشته‌های گزنفون دیده نمی‌شود. باید پذیرفت که نوشته‌های گزنفون، دست‌کم از این نظر، در مقایسه با آثار هرودوت و کتزیاس، جدا از جنبه‌های تاریخی، واقع‌گرایانه‌تر هستند. نوشته را بخوانید: https://kheradgan.ir/p/19560

معماری ایران از اشکانیان تا ساسانیان @Kheradgan_Official تسلط اسکندر و سپس حکومت سلوکیان، موجب ورود عناصر معماری و هنری هلنیستی به بخش‌هایی از ایران شد؛ اما این تأثیرات هرگز نتوانستند سنت‌های بومی معماری ایران را به طور کامل کنار بزنند. با قدرت گرفتن اشکانیان، سنت‌های معماری ایرانی دوباره جایگاه مهمی پیدا کردند. اصطلاح «معماری اشکانی» تنها به معماری فلات ایران محدود نمی‌شود و مجموعه‌ای بسیار متنوع از سنت‌های معماری مناطق مختلف را در بر می‌گیرید. پس از اشکانیان، ساسانیان قدرت را به دست گرفتند. در این دوره معماری ایران وارد مرحله‌ای جدید شد. سازه‌های طاقی و گنبدی توسعه پیدا کردند و بناهای حکومتی، مذهبی و شهری در مقیاس‌های بزرگ ساخته شدند. اهمیت این دوره فقط در شکوه بناها نیست؛ بلکه در این واقعیت است که بسیاری از عناصر معماری ساسانی بعدها وارد معماری ایران پس از اسلام شدند نوشته را بخوانید: https://kheradgan.ir/p/23646

باورهای مذهبی محمدرضا شاه پهلوی @Kheradgan_Official مطابق روایت صریح و شخصی محمدرضا شاه در خاطراتش، او مدعی بود که در دوران کودکی ابوالفضل العباس و امام دوازدهم شیعیان را دیده است. او معتقد بوده که ابوالفضل العباس او را از آسیب‌دیدن حفظ کرده است. محمد رضا شاه درباره دیدار با امام زمام اینچنین نوشته است: در آن هنگام ناگهان مردی را با چهره ملکوتی دیدم که برگرد عارضش هاله‌ای از نور مانند صورتی که نقاشان غرب از عیسی بن مریم می‌سازند نمایان بود. در آن حین به من الهام شد كه با خاتم ائمه اطهار حضرت امام قائم روبرو هستم. متن کامل این خاطرات را بخوانید: https://kheradgan.ir/p/23645

آیا تورانیان با تُرک‌ها پیوندی داشتند؟ @Kheradgan_Official در داستان‌های حماسی و اسطوره‌ای ایران، فرزندان تور، بر منطقه‌ای فرمان می‌راندند که «توران» نام گرفته بود؛ تور فرزند فریدون بود. در این داستان‌ها، گاهی تورانیان «ترک» هم خوانده شده‌اند؛ یعنی می‌توان نتیجه گرفت که در دوره‌ای این پندار پیش آمده بود که دست‌کم بخشی از ترک‌ها به تور و فریدون مرتبط بودند و هم‌تبار با ایرانیان و بخشی از جهان ایرانی به شمار می‌آمدند. ولی در دوره‌ای که تاریخ‌پژوهی نوین شکل گرفت، مشخص شد که واژه «ترک» ریشه در اقوام دوردست شرق دارد. مهم‌ترین منابع درباره روزگار نخستین شکل‌گیری هویت تُرک‌ها (تورک‌ها)، رویدادنامه‌های امپراتوران چین است و هویت آنها نخستین بار از آمیختگی چند گروه، از جمله قبایل «آشینا»، در حوالی مغولستان و چین پدید آمد. پس آن‌طور که تورانیان در داستان‌ها به ترک‌ها ربط داده شدند، درست نیست و می‌توان آن را حاصل آمیختگی تاریخ و درک مردمان دوره‌های جدیدتر از ریشه‌های باستانی دانست. به طوری که احتمالاً جنگ‌های باستانی اقوام ایرانی‌زبان با جنگ‌های ایرانیان و ترک‌ها در دوره‌هایی مانند دوران ساسانیان آمیخته شده است. بر پایه نام‌ها و شواهد اوستایی، تورانیان را می‌توان از اقوام ایرانی‌زبان دانست و نام «توران» نیز ریشه‌ای ایرانی دارد. ادامه را بخوانید: https://kheradgan.ir/p/23643

نگاهی به نام ایران در گذر تاریخ @Kheradgan_Official نام ایران در زمان اردشیر پاپکان، بنیان‌گذار سلسله ساسانی به صورت آشکار دیده می‌شود. اما این‌که نام ایران نخستین بار در زمان اردشیر پاپکان نام رسمی کشور ایران شده باشد بعید است، بلکه محتمل است که ساسانیان نام ایران و انیران را از پارت‌ها گرفته بودند. صورت ایران در سنگ‌نوشته‌ها در پارسیگ Eran و در پهلویگ Aryan است و می‌توان نتیجه گرفت که پارت‌ها قلمرو خود را آریان می‌گفتند که ریشه در اصطلاحات دوران هخامنشی و اوستا داشته است. ایرانیان باستان دارای نمادهای میهنی، مانند درفش کاویانی، بودند، از یک زبان رسمی و فراگیر بهره می‌بردند و نهادهای مدنی برای رسیدگی به امور و نیازهای جامعه، مانند مراکز آموزشی، دادسراها، بیمارستان‌ها و ... پدید آورده بودند. این نهادها به‌ویژه در دوره ساسانیان به شکلی چشمگیر گسترش یافتند. نوشته را بخوانید: https://kheradgan.ir/p/10006

عزیزم پاتو بیشتر دراز نکن میره تو سهم همسایه‌ها @Kheradgan_Official

نقد دیدگاه همایون کاتوزیان درباره عدم کتاب‌سوزی خلفا در ایران @Kheradgan_Official جناب محمدعلی همایون کاتوزیان (تاریخ‌پژوه، اقتصاددان و ...) در سخنانی دیدگاه خود را درباره این پرسش که آیا در دوره خلافت، کتاب‌های دوره ساسانی نابود شده‌اند یا خیر، بیان کرده و با وقوع چنین رویدادی مخالفت کرده‌اند. البته از میان مطالب و دلایلی که ایشان مطرح کرده‌اند، به‌جز چند مورد، بیشتر مطالب صرفاً توصیفی ــ آن هم به‌صورت ناقص ــ از وضعیت آثار بر جای مانده به زبان پهلوی است و نه نقدی بر ادعای کتاب‌سوزی. موضوع نابودی دانش و میراث مکتوب در دوره خلافت مسئله‌ای نیست که بتوان به‌سادگی از کنار آن گذشت. سخنان جناب کاتوزیان نشان می‌دهد که ایشان آنطور که بایسته و شایسته است با منابع ایران باستان، نظام‌های اجتماعی و سیاسی باستانی و… آشنا نبودند. برخلاف ادعای کاتوزیان، آثار بر جای مانده از ایران باستان اندک نیستند. نوشته را بخوانید: https://kheradgan.ir/p/23640

ریشه باستانی و ایرانی نام آذربایجان @Kheradgan_Official مرور منابع تاریخی، از استرابون و یاقوت حموی گرفته تا پژوهش‌های معاصر، نشان می‌دهد که منشأ نام «آذربایجان» در همه نوشته‌های معتبر، ایرانی دانسته شده است. با این حال، امروزه برخی گروه‌های پانترک می‌کوشند هویت ایرانی این سرزمین را انکار کنند و درباره منشأ نام آذربایجان ادعاهایی مطرح می‌کنند. در ادامه، چندی از مهم‌ترین منابع و مآخذ را درباره این موضوع بررسی می‌کنیم. ادامه را بخوانید: https://kheradgan.ir/p/23639

همام تبریزی، پیش از فراگیری زبان ترکی، اشعاری به زبان کهن سروده است @Kheradgan_Official این اشعار در نسخه‌ای خطی با تاریخ کتابت ۷۳۹ هجری، نگهداری‌شده در کتابخانه مرعشی، ثبت شده‌اند و بالای غزل نخست عبارت «وله بزبان تبریزی» و بر فراز غزل دوم «و ایضاً له» آمده است. نمونه‌ای از این اشعار چنین است: «دهی ڤشروب رانگ چِتو لَو عقل کری دانگ چِتو لَو ژ دل برند ژانگ چِتو لَو اوخ چِلَوونُر بِمِرون» ترجمه: لبت به شراب رنگ می‌دهد. لبت عقل را حیران می‌کند. لبت زنگار را از دل می‌زداید. آه، برای لبانت بمیرم! این اشعار از مهم‌ترین شواهد تاریخی برای شناخت زبان کهن آذربایجان به شمار می‌روند و نشان می‌دهند که پیش از ترکی‌زبان شدن تدریجی مردم آذربایجان، یکی از گویش‌های ایرانی در تبریز رواج داشته است. منابع و مآخذ را ببینید: https://kheradgan.ir/p/23050

پنج گفتار کوروش بزرگ درباره دوستی و عشق @Kheradgan_Official گزنفون، فیلسوف و مورخ یونانی، بر پایه پژوهش‌ها، شنیده‌ها و آشنایی خود با فرهنگ ایرانی، کتاب کوروپدیا را درباره زندگی کوروش بزرگ نگاشت. این اثر تنها به کشورداری و جنگاوری نمی‌پردازد، بلکه سخنان و اندرزهای فراوانی از کوروش را در زمینه‌های اخلاقی و انسانی در بر دارد. آنچه بیش از جنبه‌های تاریخی، ما را به گردآوری این سخنان برانگیخت، ارزش ادبی و اخلاقی آن‌هاست. این سخنان را بخوانید: https://kheradgan.ir/p/15569

نگاهی به تبار اردشیر بابکان با توجه به سنت‌های زرتشتی @Kheradgan_Official با توجه به گزارش شاهنامه و کارنامه اردشیر بابکان، احتمال می‌رود خاندان ساسان در آن روزگار بازماندگان شاهان باستانی شناخته می‌شدند. ازاین‌رو، طبیعی به نظر می‌رسد که بابک، بر پایه سنت زرتشتی «ایوک‌زنی»، ساسان را به همسری دختر خود برگزیده باشد. حاصل این ازدواج اردشیر بود که با توجه به سنت اشاره شده، جایگاه فرزند پسر بابک را داشت. افسانه‌ای بودن برخی جزئیات، اصل انتساب ساسان و اردشیر به تبار شاهان باستانی را رد نمی‌کند. نوشته را بخوانید: https://kheradgan.ir/p/23638

صادق خلخالی درباره کوروش بزرگ چه گفت؟ بررسی ادعاهای این آخوند @Kheradgan_Official در نگاه نخست، شاید ادعاهای صادق خلخالی سطحی و کم‌مایه به نظر برسد. ولی هنگامی که به شرایط سیاسی و اجتماعی آن دوران توجه کنیم، درمی‌یابیم که طرح چنین ادعاهایی حاصل تبلیغات چندین‌ساله و گسترده گروه‌های همسو با شوروی بود. تا جایی که بر یک آخوند پرنفوذ در نظام انقلابی نیز تأثیر گذاشته بود. آنچه مایه تأسف است، این است که ادعاهای خلخالی به همان دوره محدود نمانده و هنوز نیز، هرچند با زبانی متفاوت، بازگو و بازنشر می‌شوند. حتی به نظر می‌رسد این ادعاها طی سالها به شکلی مدون گردآوری و تنظیم شده و در وبسایت‌ها، شبکه‌های اجتماعی و حتی نشریات به‌صورت گسترده تکرار می‌شوند بی آنکه نام خلخالی ذکر شود! اگر بخواهیم ادعاهای خلخالی را به صورت فهرست‌وار نقل کنیم حدود ۱۸ ادعای برجسته درباره کوروش بزرگ به چشم می‌آید. در ادامه هر کدام از این ادعاها را بررسی می‌کنیم: https://kheradgan.ir/p/23637

اَمُرداد؛ بی مرگی و جاودانگی، هرگز نمیرد آنکه... ☀️به بهانه امردادگان🪴 @Kheradgan_Official امرداد واپسین امشاسپند و نمادِ بی‌مرگی، جاودانگی و کمال است. واژه «امرداد» در اصل به معنای «نامیرایی» است. در نگاه آیینی، امرداد ایزدی است که گیاهان را می‌رویاند و هموست که از گیاهان پشتیبانی می‌کند. ولی در نگاهی دیگر جاودانگی در سخنگان (ادبیات) پارسی فراتر از ماندن تن است؛ جاودانگیِ جان، جاودانگیِ نام و جاودانگیِ حقیقت است. حافظ می‌گوید: هرگز نمیرد آن‌که دلش زنده شد به عشق ثبت است بر جریده عالم دوام ما در اینجا، مراد از «نمردن»، بقای جسم نیست، بلکه رسیدن به مرتبه‌ای است که انسان در حقیقت، عشق و نیکی ماندگار می‌شود. این همان جاودانگی معنوی است که با مفهوم امرداد هم‌سویی دارد؛ جاودانگی‌ای که از راه پالایش درون و کمال روان حاصل می‌شود، نه از راه گریز از مرگ طبیعی. شاید از همین روست که عدد هفت در فرهنگ ایرانی چنین جایگاهی یافته است. هفت، یادآور هفت منزل کمال و جاودانگی است. امرداد از امشاسپندان و نام هفتمین روز ماه است. بسیاری از نمودهای فرهنگی ایران، از هفت‌سین گرفته تا هفت شهر عشق، بازتاب همین نگاه‌اند. نوشته را بخوانید: https://kheradgan.ir/p/23634

نقدی بر کتاب «داریوش و ایرانیان» والتر هینتس @Kheradgan_Official کتاب داریوش و ایرانیان نوشته والتر هینتس، یکی از کتاب‌های مشهور درباره شاهنشاهی هخامنشی است که به زبان فارسی در دسترس قرار دارد. در سال‌های اخیر، جریان‌های ایران‌ستیز بارها به این کتاب استناد کرده‌اند. البته هینتس به هیچ وجه ایران‌ستیز نبود و هدف این نوشته نیز نقد شخصیت یا انگیزه‌های والتر هینتس نیست. والتر هینتس بی‌تردید پژوهشگری پرمطالعه بود و در آثار خود بارها از تمدن و فرهنگ ایرانیان باستان با احترام یاد کرده است. تسلط او بر زبان ایلامی قابل توجه بوده و پژوهش‌های ارزنده‌ای در این حوزه به انجام رسانده است. نقد حاضر بیشتر به شیوه تاریخ‌نگاری کتاب می‌پردازد؛ شیوه‌ای که با معیارهای یک اثر تاریخ‌پژوهانه فاصله بسیاری دارد. هر اثر تاریخی باید بر اساس روش پژوهش و شیوه استناد به منابع ارزیابی شود. ادامه را بخوانید: https://kheradgan.ir/p/23636

آیا خاندان اگیبی در بابل، یهودی‌تبار بودند؟ @Kheradgan_Official یکی از ادعاهایی که گاه در برخی نوشته‌ها دیده می‌شود، این است که خاندان اِگیبی (Egibi)، یکی از بزرگ‌ترین خاندان‌های اقتصادی بابل، یهودی بوده‌اند و حتی گاه ادعا می‌شود که «بانک اگیبی در دست یهودیان بوده است». اما آیا این ادعا با یافته‌های پژوهش‌های جدید سازگار است؟ پاسخ کوتاه این است که هیچ منبع دقیقی برای این ادعا وجود ندارد و حتی پژوهش‌های آشورشناسی جدیدتر، چنین نظری را تأیید نمی‌کنند. در کتاب کورنلیا وونش (Cornelia Wunsch) که یکی از منابع تخصصی درباره آرشیو اگیبی است هیچ سندی یافت نمی‌شود که یهودی بودن خاندان اگیبی را ثابت کند. بیشتر نوشته‌های قرن ۱۹ بود که خاندان اگیبی یهودی خوانده می‌شدند ولی پژوهش‌های بعدی، دیدگاهی که این خاندان را یهودی می‌دانست، چندان مورد تایید نیست و منشأ آنان سومری–بابلی دانسته می‌شود، نه یهودی. برگرفته از: آیا خاندان اگیبی در بابل، یهودی‌تبار بودند؟

دوره مجازی هم برگزار می‌کنند! ببینید بودجه‌ای که باید صرف پیشرفت کشور شود کجا می‌رود @Kheradgan_Official

نقش ارزش‌های اخلاقی در شکل گیری هویت ایرانی @Kheradgan_Official در ایران باستان، خردگرایی، راست‌گویی، رادی (بخشش) و کوشش از مهم‌ترین ارزش‌های اجتماعی به شمار می‌رفتند. از سروده‌های زرتشت تا شاعران پساباستان، این آموزه‌ها در آثار دیده می‌شود. چنین آموزه‌های اخلاقی باعث افزایش اعتماد در جامعه و همگرایی بیشتر مردم می‌شده است و مردمانی که ارزش‌های اخلاقی مشترک داشتند، دیگر یکدیگر را کاملا غریبه نمی‌پنداشتند. شاید بتوان گفت زرتشت در شکل‌گیری ارزش‌ها در جهان ایرانی نقش مهمی ایفا کرده است؛ یعنی توانسته چارچوبی نسبی برای خوبی‌ها و بدی‌ها ترسیم کند. به وجود آمدن آیین و مذهبی فراگیر، نقش مهمی در ایجاد همگرایی داشته است؛ اما نکته قابل توجه آن است که ارزش‌ها و آموزه‌های اخلاقی باستانی ایرانیان، حتی زمانی که آیین و مذهب تغییر کرد، همچنان پابرجا ماند. در آثار شاعرانی مانند فردوسی، سعدی و حافظ، آشکارا این آموزه‌های باستانی دیده می‌شود و حتی زمانی که مذاهب گوناگون در ایران وجود داشت، ارزش‌های اخلاقی مشترک همچنان پابرجا بود و در نتیجه هویت ایرانی زنده ماند. برگرفته از: چه مواردی در شکل گیری هویت ایرانی نقش مهم داشتند؟

سند آشکار از فعالیت سازمان یافته حوزه علمیه و دیگر نهادها علیه فرهنگ و تمدن ایرانی (با بودجه‌های کلان) @Kheradgan_Official برای سال‌ها هرگاه از وجود فعالیت‌های سازمان‌یافته علیه فرهنگ و تمدن ایرانی سخن گفته می‌شد، برخی آن را اغراق یا توهم می‌دانستند. اما گاهی بهترین سند، همان چیزی است که خود این نهادها منتشر کرده‌اند. در رزومه رسمی یک آخوند که در وب‌سایت مرکز آموزش‌های کاربردی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم منتشر شده، نام مجموعه‌ها و نهادهایی دیده می‌شود که به‌صورت رسمی در حوزه «نقد زرتشت و باستانگرایی» فعالیت می‌کنند. در میان این نهادها می‌توان به دفتر تبلیغات اسلامی، معاونت تبلیغ و امور فرهنگی حوزه علمیه قم، اداره کل فرق و ادیان، مؤسسه آموزش عالی حوزوی خاتم النبیین، حوزه علمیه خواهران و همچنین مجمع فعالان فرق، ادیان، اقوام و مذاهب (مفام) وابسته به قرارگاه خاتم الاوصیاء اشاره کرد. وجود رشته‌های آموزشی، دوره‌های تربیت مربی، کارگروه‌ها و فعالیت‌های مستمر با عنوان «نقد زرتشت و باستانگرایی» در این نهادها نشان می‌دهد که این موضوع صرفاً دیدگاه شخصی چند نفر نیست، بلکه در قالب ساختارهای رسمی دنبال شده است. کافی است خودتان رزومه منتشرشده را ببینید و درباره آن قضاوت کنید: لینک رزومه   تفاوت ایرانیان با بسیاری از ملت‌ها و تمدن‌های دیگر این بوده که در طول تاریخ، پاسداری از فرهنگ و تمدن ایران تنها بر عهده حکومت‌ها نبوده، بلکه مردم، بدون چشمداشت و از سر دلبستگی به این فرهنگ و این سرزمین، در برابر اشغالگران و جریان‌های هویت‌ستیز ایستاده‌اند. خوشبختانه این تلاش‌ها هرچند در تنگنا و سرکوب هنوز هم ادامه دارد. ایران‌گرایان بدون بودجه و پشتیبانی گسترده، توانستند سهمی قابل توجه در آگاهی‌بخشی و مقابله با این نهادهای قدرتمند و برخوردار از بودجه‌ها و درآمدهای کلان داشته باشند.