مصباح السلف

✍️…نوسینی کەسێکی ئەشعەری جاهیلو نەفامم خوێندەوە نوسیبووی تەحەدا دەکەم یەک دەلیل بێنن لە قور ئانی پیرۆز اللە بفەرموێت هاوار لە مردو مەکەن شرکە ، بەڵام نوسینەکەی ڕونو ئاشکرابوو کە دەلیلە لەسەر ئەحمەقی خۆیو هەجر کردنی قور ئانی پیرۆز جاهیلە بەوەی اللە نەک جارێک چەندین جار نەهی لەو باسە کردوە نمونە ئەو ئایەتە کە بە تەفسیری صەحابە ئەو باسە حەرامو شرکە ، بۆیە اللە دەفەرموێت مزگەوتەکان مالی اللەن بۆ عیبادات لە گەڵ اللە تعالی دا هاوار لە هیچ کەسی تر مەکەن. وَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ فَلَا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَدًا (18) القول في تأويل قوله تعالى : وَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ فَلا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَدًا (18) يقول تعالى ذكره لنبيه محمد صلى الله عليه وسلم : قُلْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّهُ اسْتَمَعَ نَفَرٌ مِنَ الْجِنِّ (وَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ فَلا تَدْعُوا) أيها الناس ( مَعَ اللَّهِ أَحَدًا ) ولا تشركوا به فيها شيئا، ولكن أفردوا له التوحيد، وأخلصوا له العبادة. وبنحو الذي قلنا في ذلك قال أهل التأويل. ذكر من قال ذلك: حدثنا بشر، قال: ثنا يزيد، قال: ثنا سعيد، عن قتادة، قوله: ( وَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ فَلا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَدًا ) كانت اليهود والنصارى إذا دخلوا كنائسهم وبِيَعهم أشركوا بالله، فأمر الله نبيه أن يوحد الله وحده. حدثنا ابن حميد، قال: ثنا مهران، عن سفيان، عن إسماعيل بن أبي خالد، عن محمود، عن سعيد بن جبير ( وَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ ) قال، قالت الجنّ لنبيّ الله: كيف لنا نأتي المسجد، ونحن ناءون عنك، وكيف نشهد معك الصلاة ونحن ناءون عنك ؟ فنـزلت: ( وَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ فَلا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَدًا ). حدثنا ابن عبد الأعلى، قال: ثنا ابن ثور، عن معمر، عن قتادة ( وَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ فَلا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَدًا ) قال: كانت اليهود والنصارى إذا دخلوا كنائسهم وبِيَعهم أشركوا بالله، فأمر الله نبيه أن يخلص له الدعوة إذا دخل المسجد. حدثنا ابن حميد، قال: ثنا مهران، عن سفيان، عن خَصِيف، عن عكرِمة ( وَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ ) قال: المساجد كلها.

#فەزڵۍ_سەگ... ✹پێشەوا عمر بن الخطاب رضي اللە عنە پیاوێڪۍ دەشتەڪۍ بینۍ سەگێڪۍ پێش خۆۍ خستبوو ، پێۍ وت : ئەمە چییە؟ پیاوەڪە وتۍ : ئەۍ ئەمیرۍ باوەڕداران ، باشترین هاوەڵ و هاوڕێ ئەمەیە ، ئەگەر خواردنۍ بدەیتێ ئەوە سوپاست دەڪات ، ئەگەریش لێۍ بگریتەوە ئەوە ئارام دەگرێ. پێشەوا عمر وتۍ : باشترین هاوڕێ ئەوەیە ڕایبگرە و لاۍ خۆت بیھێڵەوە. عامر الشعبي رحمە اللە دەڵێ : باشترین صیفەت لە سەگدا هەیە ئەوەیە دوو ڕوویۍ نانوێنێ لە موحبەتۍ بۆ خاوەنەڪەۍ. وە عبدالله بن عباس رضي اللە عنھما دەڵێ : سەگێڪۍ ئەمین خێردارترە هەتا ئینسانێڪۍ خائن.☟ 🔸ورأۍ عمر بن الخطاب أعرابيا يسوقُ ڪلباً ، فقال : ما هذا معڪ؟ فقال : يا أمير المؤمنين ، نِعم الصاحب إن أعطيته شَڪَر وإن منعته صبر. قال عمر : نِعم الصاحب فاستمسِڪ به. قال الشعبي خير خصلةٍ في الڪلب أنّه لا ينافقُ في محبَّته. وقال ابن عباس رضي الله عنھما ڪلبٌ أمين خيرٌ من إنسانٍ خؤونٍ. 📚 فضل الڪلاب علۍ ڪثیر ممن لبس الثیاب لابن المرزبان | صـ : ٣٦ ✹گەورە تابعۍ الأحنف بن قیس رحمە اللە دەڵێ : ئەگەر سەگ ڪلڪۍ لەقاند بۆت ئەوە ثقە بڪە بە نزیڪۍ و خۆشەویستیەڪەۍ بۆت ، بەڵام ثقە مەڪە بە خەڵڪۍ ڪە دێن بە دەورتدا و خۆیان نزیڪ دەڪەنەوە ، ئاۍ چەندە خۆ نزیڪ ڪەرەوە هەن خائنن.☟ 🔸قال الأحنف بن قيس : إذا بصبص الڪلبُ لڪ فثق بودٍّ منه ولا تثق ببصابصِ الناس فرُبَّ مبصبصٍ خوَّان. 📚 فضل الڪلاب علۍ ڪثیر ممن لبس الثیاب لابن المرزبان | صـ : ٣٦ بە ڪورتییەڪەۍ هەندێڪ خەڵڪ دەیبینۍ ئینسانە ، بەڵام ڪاتێڪ تاقۍ دەڪەیتەوە بۆت دەردەڪەوێ ڪە ئینسان نییە.☟ 🔸في أناسٍ تراهمُ العين ناساً ... فإذا خبِّروا فليسوا بناسِ 📚 فضل الڪلاب علۍ ڪثیر ممن لبس الثیاب لابن المرزبان | صـ : ٢٧ #هەڵمەت_عبداللە

#عەقیدە_و_فیقھ... ✍عەقیدەۍ صحیح ئەو هۆڪارەیە ئینسان بەهۆیەوە ڕزگارۍ دەبێت و پێۍ دەچێتە بەهەشت ، وە عەقیدە پێش هەموو عیلمەڪانۍ ترە و مەرتەبەۍ لە هەموویان بەرزترە ، وە خاڵۍ جیاڪەرەوەۍ نێوان ئەهلۍ سوننەیە لە ئەهلۍ بیدە؏ و عەقیدە باطڵەڪان. تۆ عەقیدەت صحیح بێ ، بەڵام لە فیقھ غەڵەتت هەبێ تەئسیر ناڪاتە سەر دینەڪەت و عەقیدەڪەت هەڵناوەشێنێتەوە ، ئەمما لە فیقھدا صەوابت پێ بێت ، بەڵام عەقیدەت صحیح نەبێ  ئەوە ماڵ وێرانیت بۆ دەمێنێتەوە. ✹بۆیە دەبینۍ پێشەوا شافعۍ رحمە اللە زۆر توند بووە بەرامبەر ئەهلۍ ڪەلام و مەنھەج و عەقیدەڪەیان ، ئامۆژگاۍ قوتابییەڪانیشۍ ڪردووە ڪە دوور بن لە عیلمۍ ڪەلام ، چونڪە عیلمۍ ڪەلام هیچ نەصیبێڪۍ نییە ، لە بابەتێڪۍ فیقھیدا غەڵەت بڪەۍ پێت بڵێن نەتپێڪا غەڵەتت ڪرد باشترە ، هەتا لە بابەتێڪۍ عەقیدەیۍ تێبڪەوۍ و پێت بڵێن ڪوفرت ڪرد.☟ 🔸قال الحسن بن عبدالعزیز الجَرَوي : ڪان الشافعي ینھۍ النھي‌ الشدید عن الڪلام في الأهواء ، ویقول : یقول أحدهم إذا خالفه صاحبە ، قال : ڪَفَرتَ ، والعلم إنما یُقال فیە : أخطأتَ. 📚 آداب الشافعي ومناقبە لابن أبي حاتم | ۱۹٤ 🔸قال أبو الشیخ : حڪۍ المزني عن الشافعي قال : علیڪ بالفقھ وإیاڪ والڪلام ، فلأن یقال لڪ أخطأت خیر لڪ من أن یقال لڪ ڪفرت. 📚 الحجة في بیان المحجة لقوام السنة | ❪١/صـ : ۱۳۰❫ جا لەم ڕوانگەیەوە دەڵێم خەڵڪانێڪ هەن لە مەنھەجۍ ئێمە ڕازین لەڕووۍ فیقھەوە ، بەڵام ڪاتێڪ دێتە سەر بابەتە عەقیدەییەڪان ئێمەیان پێ غەڵەت و گومڕایە! لەڪاتێڪدا دەبێ پێچەوانەڪەۍ ئەصڵ بێت لات و میزانۍ هەڵسەنگاندنۍ ئەشخاص بەلاتەوە بابەتۍ عەقیدەیۍ بێ نەڪ فقھۍ ، چونڪە لادان لە عەقیدەدا ڪوفرە لەڪاتێڪدا لادان و خیلاف لە فیقھدا ڪوفر نییە. مەگەر ئێمە چیمان وتووە جگە لە عەقیدەۍ سەلەف هەتا ئەو جۆرە خەڵڪە لێۍ سڵ بڪەنەوە؟! بێگومان هیچمان نەوتووە خیلافۍ عەقیدەۍ سەلەف بێ ، ئەصڵۍ مەسەلەڪە ئەوەیە ئەوەۍ ئێمە دەیڵێین و دەعوەۍ بۆ دەڪەین لەگەڵ مەنھەجۍ ئەواندا ناگونجێت و تەقەبولۍ ناڪەن ، چونڪە ئەوان پەروەردەۍ دەستۍ عەقیدەۍ موتەئەخرینن.

✍️…بەراستی ئیماندارانی ڕاستە قینە هەموویان وەکو یەک لاشەو جەستە وان گەر جێگایەکی جەستە ئازاری هەبوو هەمووی ئازاری هەیەو هاوبەشە وە ئیماندارانیش بەڕاستی بۆیەک ئاوان بە ناخۆشیو خۆشی لەگەڵ یەکدانو پشتی یەک دەگرن ئەوە نمونەی ئیمانداری ڕاستەقینەیە کە اللە دەفەرموێت برای یەکن دەبێ وەکو یەک جەستە وابن بۆیەک .

✍️…هەر هاوبەشو هاوڕێیەکت کە هەیە سەیری ژیانو ئەوکاتەبکە کە لەگەڵ ئەو بەڕێت کردوە گەر لەگەڵ ئەودا بەرەو پێش چویتو هەوڵدانت بۆ بەدی هێنانی ئامانجەکانت زیاتر بوە گۆڕانکاریت کردوە بزانە تۆ کەسێکی ڕاستت هەڵبژاردوە بۆ هاوڕێیەتی کردن.

✍️…پێشینی ئەو ئومەتە هەردەم شوکرانەی اللە یان دەکرد کە موصیبەتیان توش دەبوو ئەو موصیبەتە لەبارەی دونیاوەیە وموصیبەتی دینو عەقیدەیی نیە چونکە ئەوان هەموو مالو ژیانیان لەسەر دین دا دەنا بەڵام ئێمە ئەوەندەی بۆ ماڵی دونیاو ژیانی دونیا دڵتەنگ دەبینو وخەفەت دەخۆین ئەوەندە بۆ دینو عەقیدەو مەنهەج مان دڵتەنگ نابین زۆر دڵ خۆشین بەوەی موصیبەتی ماڵو سەروەت ڕوی تێنەکردووین باکمان بە دین نیە بۆیە نە عیزەتی نە فس ماوە لامان نە تەقواو نەدەعوەکردنی ئەو دینە وەها بێ عیزەتو نەفس نزم بوین بۆ دونیا خەریکە قیامەتی خۆمان وێران دەکەین ئەگەر نەفسمان سەر کۆنە نەکەین فێرە عیزەتی نەکەین سەرفراز نابین با شوێن کردارو گوفتاری ئەوەلینی ئومەت بکەوین سەیری ئەوان بکەینو بە نەفسی خۆماندا بچینەوە تەقوای اللە بکەین .

الله أكبر  الله أكبر  الله أکبر، لا إله إلا الله. الله أكبر الله أكبر ولله الحمد تقبل️ اللّٰه منا ومنکم و كل عام وأنتم بألف خير جەژنتان پیرۆز بێت هیوام وایە هەمیشە لەجەژن و لە خۆشیدابن . الأَربِعَاءُ ١٠ ذي الحِجَّة ١٤٤٧ هـ

✍️…عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ رضي الله عنه قَالَ: قِيلَ لَهُ: أَلَا تَدْخُلُ عَلَى عُثْمَانَ فَتُكَلِّمَهُ؟ فَقَالَ: أَتَرَوْنَ أَنِّي لَا أُكَلِّمُهُ إِلَّا أُسْمِعُكُمْ؟ وَاللهِ لَقَدْ كَلَّمْتُهُ فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَهُ، مَا دُونَ أَنْ أَفْتَتِحَ أَمْرًا لَا أُحِبُّ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ فَتَحَهُ، وَلَا أَقُولُ لِأَحَدٍ يَكُونُ عَلَيَّ أَمِيرًا: إِنَّهُ خَيْرُ النَّاسِ بَعْدَمَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «يُؤْتَى بِالرَّجُلِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، فَيُلْقَى فِي النَّارِ، فَتَنْدَلِقُ أَقْتَابُ بَطْنِهِ، فَيَدُورُ بِهَا كَمَا يَدُورُ الْحِمَارُ بِالرَّحَى، فَيَجْتَمِعُ إِلَيْهِ أَهْلُ النَّارِ، فَيَقُولُونَ: يَا فُلَانُ مَا لَكَ؟ أَلَمْ تَكُنْ تَأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ، وَتَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ؟ فَيَقُولُ: بَلَى، قَدْ كُنْتُ آمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَلَا آتِيهِ، وَأَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ وَآتِيهِ». 📚[صحيح متفق عليه] لە ئوسامەی کوڕی زەیدەوە -ڕەزای خوای لێبێت- دەڵێت: پێی ووترا: بۆچی سەردانی عوسمان ناكەیت بۆئەوەی قسەی لەگەڵدا بكەیت؟ ووتی: ئایا پێتان وایە من قسەی لەگەڵدا ناكەم مەگەر ئێوە گوێتان لێبێت؟ والله من قسەم كردووە لەنێوان خۆم وخۆی، حەز ناكەم شتێك بڵاو بكەمەوە كە من یەكەم كەس بم دەرگاكەی كردبێتەوە، وبە كەسێك ناڵێم كە فەرمانڕەوام بێت: تۆ چاكترینی لەنێو خەڵكیدا ؛ پاش ئەوەی گوێم لە پێغەمبەری خودا بوو -صلى اللە علیە وسلم- كە دەیفەرموو:«پیاوێک دەهێنرێت لە ڕۆژی قیامەتدا وفڕێ دەدرێتە ناو دۆزەخەوە، ڕیخۆڵەکانی دەردەچێت و بە دەوریەوە سووڕ دەخوات هەروەکو چۆن گوێدرێژ سووڕ دەخوات بە دەوری بەردی ئاشەواندا، ئەهلی دۆزەخ لەلای كۆ دەبنەوە ودەڵێن: ئەی فڵان، ئەوە چیتە؟ ئایا فەرمانت بە چاکە ونەهیت لە خراپە نەدەکرد؟ دەڵێت: بەڵێ، فەرمانم بە چاکە دەکرد بەڵام خۆم ئەنجامم نەدەدا، ونەهیم لە خراپە دەکرد بەڵام خۆم ئەنجامم دەدا. ئەگەر کەسێک خۆی کەم و کوڕی هەبێت نابێت بەهۆی ئەوە واز لە بانگهێشتی چاکە بهێنێت بەڵکوو دوو ئەرکی هەیە خۆی چاک بکات خەڵکی تر بانگهێشتی چاکە بکات.

✍️…عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «لَا يَلِجُ النَّارَ رَجُلٌ بَكَى مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ حَتَّى يَعُودَ اللَّبَنُ فِي الضَّرْعِ، وَلَا يَجْتَمِعُ غُبَارٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَدُخَانُ جَهَنَّمَ». ئەبو هوڕەیڕە خوا لێی ڕازی بێت دەڵێت: پێغەمبەری خوا ﷺ فەرموویەتی: «ناخرێتە نێو ئاگر ئەو کەسەى لە ترسی خوا گریابێت مەگەر شیری دۆشراو بگەڕێتەوە نێو گوانەکان (کە ناشگەڕێتەوە)، لەگەڵ یەکدی کۆ نابنەوە تۆز و غوبارێک لەپێناو خوا بەریکەوتبێت لەگەڵ دووکەڵی ئاگری دۆزەخ (واتە: موجاهید لە مەیدانی جەنگدا)».

خه‌رمانیك لە عیبادەت.pdf بڵاوی بکەنەوە ، بارك الله فیکم

✍️…بە پێویستم زانی لەسەر باسێک ڕوونکردنەوە بدەم وابێت کەس بەگێلو نەفامان نەزانێت چونکە دەزانمو ئاشکرایە کە کەسانێک چی دەکەنو چ قسەیەک دەکەن دەربارەی من بەڵام ئاشکرایە بۆ من چی تان لە هەگبە دایە، ماوەی سالێک دەبێت زیاتر منو برایەک تۆزەک نا لەباری کەوتە نێوانمان باسەکان لەدەست دەر چونو بەلایەکی ترا ڕۆشتن تا وای لێهات کەسانی نەفس نزمو دەرون نە خۆش نانو پیازیان بەو باسە خوارد زۆر کاری ناشەرعیو لە سنور دەر چویان ئەنجام داوە هەم بە قسە هەم بەکردار کە مەعلومە لامو زانراوە لام لەبەرامبەریشا کەسانی باش قسەی خەیریان کردوە بەلام مونافیقیش بونی هەبوە لەو دەورەیا، بەشێک لە کارە نا شەرعیو بەد کردارییەکانیان دروست کردنی ئەکاونت بەناوی نەخوازیارو ناردنی نامە و کردنی قسانێک لەو باسەدا بۆی نێوانی منو ئەو برایە زیاتر ئاڵۆزو گرژ بکەنو گومانو بوختان دروست کردن تا زیاتر باسەکە ئاڵۆز بێت ، زۆر زیاتر لەوە هەیەو لەبەردەستمە وە ناو بنەچەی هەنێکیشتان مەعلومە لام بۆیە لە اللە بترسن تا فەزح نەبوون اللە فەزحی نە کردوون بۆیە کەسی دورو هەردەم لەو بەرەیا خۆی ئەگونجێنێت کە مەسڵەحەتو کاری ئەوی لێ دەڕوات ، دەنا هەر ئەو کەسەی دوێنێی کە لەدەوری من بوی ئەو ڕۆ لە دژی منی کەواتە بەچی دەنازی وچ دارێکی ناوداری بەلای خۆتەوە بگرە لە ئەرزشو ئەسنای خۆتت کەم کردوەتەوە ، گەر ئەوباسە ئاوا بڕوات لەو چەناڵە ناوی یەک یەک ئەدەم بۆیەش باسم کرد بۆی بزانن بێ ئاگا نیم چی دەکەنو چی دەگوزەرێت ، لەو دەقەشەوە هەر کەس بوختانی کردوە بەو نەوعە منەتی بە کام شتەی کەمو کەسرە با یەک دەلیلو بەلگە دانێت لەسەر من کە بوختانی کردوە بۆم باسی کردووم بێ منەت بێت با بەس من ئەوەی دەیزانم لەبارەی خۆم یەقینو دڵنیاییە هی تۆش گومانەو باتڵە ڕۆژێکیش هەیە حەقی خاوەن حەق دەدرێتەوە .

✍️…( لَا يُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَاۚ ) ئایینی خوا ئاسانه‌و زه‌حمه‌تی تێدا نییه‌، خوا داوای كارێك له‌ به‌نده‌كانی ناكات، كه‌ له‌ توانایاندا نه‌بێت. حیکمەتی اللە یە لەهەموو کاروو ئەرکێکی و بارێو حالێک هەموو دەردێک کە بۆ بەندە کانی دێت ، دونیا بۆ ئیماندار وەک سجنەو هیچ خۆشیەکی تیانیە بۆی .

#فوائد ✍️…لە علمی حدیث دا چەند دەستەواژەیەک بەکار هاتوون لەوانە (حدیث ،آثار،خبر) کە هەموویان بەمانای حدیث دێن نمونە خبر ئەوە دەگرێتەوە کە لە پێغەمبەرەوە صل اللە علیە وسلم یان صەحابە یان تابعین ماباقی تا دەگاتە ئێمە پێی دەگوترێت خبر ، بۆیە هەموو حدیث ێک خەبەریشە بەڵا هەموو خەبەرێک حدیث نیە ئاگاداری ئەو جیاوازییە بین.

ڕێداری تۆم، هەڵوەدامە و یەکجار بێ ناز..! وەکو هەنگێکی لانەواز.. تینووی گوڵاوی چاوی تۆم چۆن ئەو ئەوینە پاکانە بەبێ یەکتر مەدار دەکەن؟! ئۆخژن دەگرن؟! ماسی: بێ ئاو؟! لێوی خامە: بەبێ ڕوومەتی دەفتەر و گۆنای درەخت: بەبێ هەڵمی دەمێ هەتاو؟! من ڕێبوارم ئەتۆش ڕێگای! من تینومە و ئەتۆش دەریای! من پێشمەرگە و ئەتۆش لولەی چەکی بڕوای!