Народное Антикризисное Управление

3 складаныя жыццёвыя сітуацыі з беларусамі ў Польшчы і 3 станоўчыя вырашэнні «Адной з галоўных задач нашай каманды з’яўляецца канкрэтная дапамога беларусам. Хацеў бы падзяліцца трыма апошнімі складанымі лёсавымі сітуацыямі, у якіх нам удалося дапамагчы беларусам», — адзначыў намеснік кіраўніцы Кабінета, кіраўнік НАУ Павел Латушка. 1. Пераадоленне Дублінскай працэдуры Былая палітзняволеная, дэпартаваная з Беларусі ў снежні 2025 года, падала запыт на міжнародную абарону ў Польшчы. Аднак падчас разгляду справы па вызначэнні адказнай дзяржавы было выяўлена, што такой краінай з’яўляюцца Нідэрланды (паколькі да зняволення жанчына атрымала нідэрландскую візу). Разам з ініцыятывай «Вольныя» нам удалося дабіцца магчымасці прадставіць дадатковыя дакументы, якія дазволілі абгрунтаваць права былой палітзняволенай пачаць працэдуру легалізацыі на тэрыторыі Польшчы. Гэта пытанне абмяркоўвалася таксама падчас сустрэчы Паўла Латушкі з кіраўніком Ведамства па справах іншаземцаў Польшчы Томашам Цытрыновічам. У выніку была дасягнута дамоўленасць пра адмову ад прымянення Дублінскай працэдуры — разгляд заявы адбыўся на тэрыторыі Польшчы. Пасля некалькіх тыдняў чакання былая палітзняволеная атрымала станоўчае рашэнне аб прадастаўленні міжнароднай абароны ў Польшчы. 2. Узз’яднанне з дзіцём У іншай былой палітзняволенай, таксама дэпартаванай у снежні 2025 года, у Беларусі засталося непаўналетняе дзіця пад апекай аднаго з сваякоў. Рэжым пагражаў сваяку крымінальным пераследам у выпадку вывазу дзіцяці з краіны і перадачы маці. Наша каманда знаходзілася на пастаяннай сувязі з жанчынай і актыўна садзейнічала ў камунікацыі з дыпламатычнымі прадстаўніцтвамі некалькіх дэмакратычных дзяржаў, якія далучыліся да вырашэння гэтай праблемы. Таксама мы звярнуліся ў МЗС Польшчы з просьбай аб выдачы польскай візы сваяку, які мог бы суправадзіць дзіця былой палітзняволенай, і атрымалі станоўчы адказ. На сёння дзіця ўжо паспяхова выехала з Беларусі і знаходзіцца разам з маці. 3. Візы для родных па натарыяльных запрашэннях Да нашай каманды звярнулася беларуска, якая пражывае ў Польшчы на падставе дазволу на часовае пражыванне, атрыманага па гуманітарных прычынах. Яна хацела запрасіць сваіх бацькоў, якіх не бачыла некалькі гадоў. Жанчына аформіла натарыяльнае запрашэнне і накіравала яго ў польскае консульства, аднак консульства заявіла пра немагчымасць яго выкарыстання і параіла звярнуцца ў Ваяводскае ўпраўленне, дзе ёй паведамілі, што аформіць запрашэнне праз іх можна будзе толькі пасля 5 гадоў пражывання ў Польшчы. Яна апынулася ў бязвыхадным становішчы і звярнулася да нас. Павел Латушка накіраваў зварот у Консульскі дэпартамент МЗС Польшчы з тлумачэннем сітуацыі. У афіцыйным адказе МЗС Польшчы падкрэсліла: Беларусы, «якія знаходзяцца на тэрыторыі Рэспублікі Польшча на падставе гуманітарных віз, дазволаў на часовы побыт (атрыманых па гуманітарных прычынах) або дадатковай абароны, а таксама бліжэйшыя члены іх сем’яў (бацькі, дзеці, дзядулі, бабулі, унукі) маюць поўнае права звяртацца па візы на падставе натарыяльна завераных запрашэнняў». Атрымаўшы гэтае афіцыйнае тлумачэнне, беларуска паўторна падала натарыяльнае запрашэнне ў консульства — і яе бацькі ўжо атрымалі візы. Больш за тое, дзякуючы атрыманаму НАУ тлумачэнню, іншыя беларусы ў аналагічных абставінах таксама змаглі і могуць далей афармляць візы для сваіх блізкіх сваякоў. «Для мяне важна не толькі весці дзейнасць у палітычнай сферы, сферы адказнасці, нарошчвання ціску на рэжым Лукашэнкі, якая набліжае нашу Беларусь да нармальнасці, вяртання вяршэнства права і дэмакратыі, але і для нашай каманды ды фракцыі «Латушка і Рух "За Свабоду"» ў КР прыярытэтам з’яўляецца дапамога канкрэтным беларусам і беларускам, якія праз дзеянні рэжыму Лукашэнкі апынуліся ў цяжкай сітуацыі. І ведаеце, няма больш каштоўнага, чым простая падзяка ад людзей, якім наша каманда змагла дапамагчы. Я шчыра ўдзячны Польшчы і польскім уладам за пастаянную эфектыўную камунікацыю і адкрытасць у вырашэнні праблем беларусаў, якія былі вымушаны пакінуць Радзіму», — падсумаваў Павел Латушка.

Нацыянальны дыялог як інструмент кіраванага пераходу «Паспяховы транзіт патрабуе адначасовай наяўнасці 4 базавых умоў: моцнага суб'екта, прагматыкаў, змены знешніх фактараў і прававой рамкі, якую нам яшчэ трэба распрацаваць», — адзначыў намеснік кіраўніка Народнага антыкрызіснага ўпраўлення Арцём Брухан падчас прэзентацыі аналітычнага даклада «Параўнальны аналіз нацыянальных дыялогаў у Германіі, Польшчы і Іспаніі як магчымых мадэляў выхаду з палітычнага крызісу ў Беларусі» ў межах канферэнцыі «Новая Беларусь». https://youtu.be/Nkk2tbcDGXY У дакладзе разглядаліся прыклады нацыянальных дыялогаў — фарматаў, у межах якіх розныя палітычныя і грамадскія сілы змаглі пераадолець палітычны крызіс, дамовіцца пра правядзенне рэформаў і аднавіць грамадскую згоду. Арцём Брухан адзначыў, што былі прааналізаваны 3 падыходы нацыянальных дыялогаў у трох краінах: у Германіі, Іспаніі і Польшчы. «Аналізуючы гэта, мы сыходзілі з базавага тэзісу, што ў нас пасля 2020 года 6 гадоў палітычны крызіс працягваецца. Маштаб рэпрэсій не зніжаецца, а нават павялічваецца. І, канешне ж, гэты палітычны крызіс вядзе да фактычна экзістэнцыйных пагроз для Беларусі — падрывае дзяржаўнасць, суверэнітэт, эканамічнае развіццё і міжнародную суб'ектнасць краіны». Падчас аналізу быў адзначаны наступны баланс сіл ключавых стэйкхолдэраў: — Рэжым Лукашэнкі захоўвае жорсткі кантроль над дзяржаўным апаратам, сілавымі структурамі, кіруе працэсам прыняцця рашэнняў, але знаходзіцца ў міжнароднай ізаляцыі і пазбаўлены на дадзены момант шырокай грамадскай легітымнасці. — Дэмакратычныя сілы інстытуцыяналізаваныя, маюць міжнароднае прызнанне, працягваюць дзейнічаць у медыяпрасторы і за мяжой. — Знешні фактар — узмацненне крытычнай залежнасці Беларусі ад Расійскай Федэрацыі. «Мы паглядзелі на рызыкі гэтага няўстойлівага статусу-кво. Могуць адбыцца розныя зломы, і пры адсутнасці загадзя падрыхтаванага суб'екта, выразнай прававой працэдуры кіравальнасці, аслабленне дзейнага рэжыму можа прывесці не да працэсу дэмакратызацыі, а да фактычнага хаосу ці знешняга кіравання Беларуссю. Мэтай даследавання было распрацаваць рамку кіраванага пераходу, якая мела б вырашыць першапачатковыя пытанні. Мы вызначылі нацыянальны дыялог як інструмент пераходу. Гэта перамоўны працэс паміж прадстаўнікамі дзейнай сістэмы, дэмакратычнымі сіламі і ключавымі грамадскімі групамі. Сутнасць працэсу — гэта ўзгадненне, дамова, спыненне супрацьпастаяння і фармаванне надзейнага прававога маршруту, які дасць магчымасць умацаваць незалежнасць Беларусі, вырашыўшы ўнутрапалітычны крызіс. Прадмет перамоў — гэта захаванне дзеяздольнасці дзяржаўнага апарату, стабілізацыя эканомікі і выразныя межы адказнасці мінулай сістэмы». Арцём Брухан адзначыў, што, прааналізаваўшы тры гістарычныя кейсы, былі пабачаны чатыры рэчы, якія іх усіх аб’ядноўваюць: — кансалідаваны суб'ект з боку апазіцыі ці дэмакратычнага руху; — прагматычнае крыло ўнутры сістэмы: «Калі мы будзем казаць пра масавыя люстрацыі, вешанне на слупах, знішчэнне, звальненне ўсіх, гэтае прагматычнае крыло ніколі не набярэ моц, яно будзе маргіналізавана. Таму, каб прагматычнае крыло набірала моц, трэба таксама дэманстраваць канструктыўнасць у дачыненні менавіта да гэтых прагматыкаў»; — знешнія ўмовы; — прававая рамка: «Гэта фармаванне прававой асновы, якая гарантуе бесперапыннасць дзяржавы і легітымацыю будучай улады».

Беларусы не сдались Павел Латушко выступил на митинге в Варшаве, который был посвящен 6-летию украденных диктатором выборов в Беларуси. https://youtu.be/Dq2vucPy68w

Павел Латушка: Давайце памятаць, што нас большасць «Думаю, кожны з нас сёння раніцай, калі прачнуўся, узгадваў гэты дзень, 9 жніўня. Што ён рабіў, што ў гэты момант ён думаў, пра што марыў. І перакананы, што гэты дзень застанецца ў гісторыі, бо гэта па праве. Па праве таго, што беларускі народ у гэты дзень адчуў сябе вольным народам, моцным народам», — адзначыў намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўнік НАУ Павел Латушка падчас акцыі «Дзень годнасці» ў Варшаве, прысвечанай шостай гадавіне падзей 9 жніўня 2020-га. «У гэты дзень я ўспамінаю мой родны, не, прабачце, наш родны Купалаўскі, Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы. І я ўзгадваю, калі я быў звольнены, як падтрымалі мяне артысты і супрацоўнікі Купалаўскага тэатра. І гэта застанецца са мной на ўсё жыццё. Іх салідарнасць, іх цёплыя словы. Сёння я хацеў бы згадаць пра дзеячаў культуры, якія моцна пацярпелі. Канешне, пацярпелі ўсе, усе слаі грамадства, шмат беларусаў. Але артысты, якія выступілі з народам, заслугоўваюць апладысментаў, заслугоўваюць павагі і пашаны. Дзякуй вам, Купалаўцы! Дзякуй вам усім, дзеячам культуры, за тое, што вы з народам да сённяшняга дня. Да сённяшняга дня ў турмах 61 дзеяч культуры Беларусі. Гэтую інфармацыю апублікаваў беларускі ПЭН. І мы павінны памятаць пра кожнага палітзняволенага. Дзед цягне нас у мінулае. Гэты дзед з вусамі, не ведаю чаму, ён усё жыццё марыць пра Савецкі Саюз. Ён хоча зацягнуць нашу краіну, родную нашу маці-Беларусь, у савецкае мінулае. Але яму гэта не ўдасца, бо расце маладое пакаленне. Я бачу тут шмат маладых твараў. Я перакананы, гэтыя маладыя людзі, дзяўчаты і хлопцы ў Беларусі, таксама не хочуць у мінулае. Яны хочуць жыць у вольнай, свабоднай, дэмакратычнай, еўрапейскай Беларусі. Дзед быў у шоку 9 жніўня, і 10, і 11. Дзед да гэтай пары ў шоку. Ён баіцца нас, таму ён не спыняе рэпрэсіі. Давайце памятаць, што нас большасць. А той дзед, які здзяйсняе злачынствы, панясе адказнасць за ўсё, што ён зрабіў супраць беларускага народа. Не было ў гісторыі беларускага народа чалавека, які нарадзіўся на беларускай зямлі, якога я не магу назваць беларусам, які зрабіў столькі жудаснага, дрэннага для беларускага народа. І гэта беларускі народ не забудзе, і ён будзе на чорных старонках беларускай гісторыі», — адзначыў Павел Латушка.

Преступления режима фиксируются Заместитель руководителя НАУ Артем Брухан 7 августа выступил на специальном мероприятии «Роль Беларуси в агрессии против Украины: привлечение высшего руководства режима Лукашенко к ответственности», которое состоялось в рамках конференции «Новая Беларусь» в Варшаве. https://youtu.be/N9Cy7bTKxlY

Лукашенко никогда не был так близок к уголовной ответственности Павел Латушко выступил на открытии второго дня конференции «Новая Беларусь». https://youtu.be/Q7HjrXMmz5w

Павел Латушка: Беларусы заўсёды здолеюць дамовіцца з беларусамі. Таму што Беларусь у нас адна. І таму што мы – адзін народ «Новая Беларусь – гэта не геаграфія. Гэта тое, што адбывалася з усімі намі, з усёй краінай у 2020 годзе», — адзначыў намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўнік НАУ Павел Латушка падчас уступнага слова ў другі дзень Канферэнцыі «Новая Беларусь». «Мы ўсе – без выключэння – 6 гадоў таму здзейснілі адкрыццё і адкрылі вочы: мы народ, мы нацыя, мы суб’ектныя. Рэжым здзейсніў жахлівае злачынства – ён развязаў супраць беларусаў вайну і хоча падзяліць нас. За гэтае злачынства абавязкова наступіць адказнасц». Падчас выступу Павел Латушка таксама звярнуўся да еўрапейскіх партнёраў: «Падтрымайце расследаванне “беларускай сітуацыі” ў Міжнародным крымінальным судзе, звязанай з дэпартацыяй і прымусам да дэпартацыі сотняў тысяч беларусаў, што з'яўляецца злачынствам супраць чалавечнасці. З сакавіка 2025 года не былі ўведзены ніводныя санкцыі супраць рэжыму за парушэнні правоў чалавека. Намі былі высланы адпаведныя запыты ў Еўрапейскую камісію пра ўвядзенне новых санкцый, бо рэпрэсіі ў Беларусі не спыняюцца». Павел Латушка падчас выступу адзначыў, што важна рабіць у бліжэйшы час, каб дасягнуць нашай супольнай мэты: 1. Умацаванне дэмакратычных інстытутаў. 2. Абарона правоў і інтарэсаў беларусаў за мяжой. Важна прыняць сур’ёзны выклік, звязаны са зменамі міграцыйнай палітыкі ў краінах-сябрах Еўрапейскага саюза. Неабходна працягваць аказваць падтрымку былым палітзняволеным, і тут вельмі важная праца праводзіцца праваабарончымі арганізацыямі і ініцыятывамі. 3. Падтрымка нацыянальнага адраджэння, культуры і адукацыі. Нацыя жыве датуль, пакуль жыве яе культура і мова. 4. Супрацьдзеянне паглынанню суверэнітэту і прарасійскай прапагандзе. «Неабходна ўвесці санкцыі ў дачыненні да структур так званай "Саюзнай дзяржавы", якую Расія выкарыстоўвае для дэмантажу нашай незалежнасці». 5. Важна, каб павялічваліся выдзяляемыя Еўрапейскім саюзам рэсурсы для эфектыўнага супрацьдзеяння магутнай прарасійскай прапагандысцкай машыне. 6. Сёння ўзрастаюць пагрозы ўцягвання Беларусі ў гарачую фазу вайны. Менавіта таму ў Аб’яднаным Пераходным Кабінеце прынята рашэнне аб стварэнні Сітуацыйнага штаба. 7. Працяг падтрымкі Украіны і нашых добраахвотнікаў. 8. Працяг працы па прыцягненні да адказнасці за злачынствы супраць чалавечнасці супраць беларускага народа, за незаконнае перамяшчэнне ўкраінскіх дзяцей у Міжнародным крымінальным судзе, а таксама за злачынства агрэсіі ў межах ствараемага Спецыяльнага трыбунала па злачынстве агрэсіі супраць Украіны. «Мы добра разумеем адзін аднаго. Разумеем, як нам цяжка. Як за гэтыя гады назапасілася стомленасць, боль, адчуванне нявызначанасці і часам выгаранне. Ці ёсць у нас іншы варыянт? Іншы варыянт — гэта здацца. Такога варыянту для нас не існуе. У нас проста няма права спыніцца. Нам цяжка, але мы мусім ісці далей. Бо акрамя нас гэтага не зробіць ніхто. Вокны магчымасцяў для пачатку перамоў пра транзіт могуць адкрывацца раптоўна. Адным з іх можа стаць і пачатак працэсу перамоў пра мір па завяршэнні вайны Расіі супраць Украіны. Да гэтага мы таксама мусім быць гатовыя і дакладна трансляваць сваю пазіцыю: Па-першае: сітуацыя ў Беларусі і яе змяненне мусяць быць абавязковым прадметам гэтых перамоў. І суб’ектнасць, інтарэсы беларускага грамадства мусяць быць у іх улічаныя. Па-другое: пачатак унутранага дыялогу ў фармаце Круглага стала паміж дзеючымі ўладамі і дэмсіламі мусіць быць умовай для ўдзелу Беларусі ў мірных перамовах як аднаго з бакоў. Мы прайшлі праз каласальныя выпрабаванні. Але мы захавалі галоўнае – усведамленне сябе і сваёй суб’ектнасці. Мы вернем сабе свой дом, вернемся да родных і блізкіх і адновім справядлівасць. Бо беларусы заўсёды здолеюць дамовіцца з беларусамі. Мы мусім памятаць. Наш дом – адзін. Наш лёс – супольны. Давайце не забываць пра гэта. Таму што Беларусь у нас адна. І таму што мы – адзін народ!».

Канферэнцыя «Новая Беларусь» працягваецца! Падключайцеся, глядзіце і пішыце каментары. https://www.youtube.com/live/a6504h9_QeU

Прадастаўленне тэрыторыі Беларусі для ваеннай агрэсіі Расіі — наўмысны і ўсвядомлены крок рэжыму «Менавіта ўварванне расійскіх войскаў з тэрыторыі Беларусі зрабіла магчымымі баі пад Кіевам, маштабныя злачынствы супраць цывільнага насельніцтва ў Бучы, Ірпені, Гастомелі і іншых населеных пунктах Кіеўскай, Чарнігаўскай, Сумскай і Жытомірскай абласцей», — адзначыў намеснік кіраўніка Народнага антыкрызіснана упраўлення Арцём Брухан падчас спецыяльнага мерапрыемства ў межах Канферэнцыі «Новая Беларусь» «Роля Беларусі ў агрэсіі супраць Украіны: прыцягненне вышэйшага кіраўніцтва рэжыму Лукашэнкі да адказнасці», арганізаванага НАУ і Прадстаўніцтвам Кабінета па транзіце ўлады. У межах мерапрыемства адбылася прэзентацыя «Фактычныя абставіны: дакументаванне ролі Беларусі ў агрэсіі», у якой прынялі ўдзел Арцём Брухан, выканаўчы дырэктар iSANS Уладзімір Кобец, прадстаўнік BELPOL Уладзімір Жыгарь, кіраўніца Праграмы міжнароднай бяспекі Польскага інстытута міжнародных спраў Ганна Марыя Дынэр, аналітык Rochan Consulting Конрад Скарупа. «У святле стварэння Спецыяльнага трыбунала па злачынстве агрэсіі супраць Украіны асабліва важным з’яўляецца ўсебаковае дакументаванне інфармацыі, якое дазволіць даць аб’ектыўную прававую ацэнку дзеянням асоб, адказных за гэтае злачынства». Падчас выступу Арцём Брухан распавёў пра працу, якую НАУ вядзе ў кірунку дакументавання інфармацыі аб здзяйсненні рэжымам Лукашэнкі акту агрэсіі, распавёў метадалогію працы, структуру задакументаванай інфармацыі, а таксама храналогію падзей і дзеянняў кіраўніцтва Беларусі, якія абумовілі агрэсію супраць Украіны з тэрыторыі Беларусі. «У аснове дакументавання ляжыць метадалогія расследаванняў па адкрытых крыніцах, адаптаваная да міжнародных стандартаў збору і захавання лічбавых доказаў, якія прымяняюцца ў міжнародным крымінальным правасуддзі. Кожны эпізод афармляецца як асобнае дасье, якое ўключае зыходны матэрыял, яго захаваныя копіі ў незалежных фарматах і пратакол дакументавання. У пратаколе фіксуюцца звесткі, якія дазваляюць пацвердзіць паходжанне і спосаб атрымання інфармацыі. Падчас прэзентацыі было адначана, што асобная ўвага надаецца такім крыніцам, як: — нарматыўныя прававыя акты, якія прымаюцца Расіяй і Беларуссю, у тым ліку ў межах Саюзнай дзяржавы; — афіцыйныя заявы вышэйшага палітычнага і ваеннага кіраўніцтва Беларусі і Расіі; — публічныя заявы вайскоўцаў; — незалежныя камерцыйныя геапрасторавыя здымкі. «Мэтай дакументавання з’яўляецца не толькі фіксацыя фактаў, але і ўстанаўленне прычынна-выніковай сувязі паміж задакументаванымі абставінамі і канкрэтнымі службовымі асобаміі». Асобна была прэзентавана структура задакументаванай інфармацыі. Адпаведныя дасье можна падзяліць на 7 катэгорый. Таксама Арцём Брухан прадставіў храналогію агрэсіі Беларусі супраць Украіны: «Факты, якія мы маем і задакументавалі, сёння даюць падставы меркаваць, што адпраўным пунктам у планаванні акта агрэсіі Беларусі супраць Украіны стала сустрэча Аляксандра Лукашэнкі і прэзідэнта Расіі Уладзіміра Пуціна 29 снежня 2021 года. Падчас яе Лукашэнка ўпершыню і нечакана агучыў як асабістую прапанову правядзенне вучэнняў, якія пазней атрымалі назву «Саюзная рашучасць — 2022» і фактычна завяршыліся ўварваннем расійскіх войскаў ва Украіну з тэрыторыі Беларусі. У. Пуцін пры гэтым прадставіў гэтыя вучэнні як ужо ўзгодненыя і назваў тэрміны іх правядзення — люты–сакавік 2022 года. Наступнай зафіксаванай падзеяй стала 18 студзеня 2022 года, калі Міністэрства абароны Беларусі ўпершыню афіцыйна абвясціла пра праверку сіл рэагавання Саюзнай дзяржавы і паведаміла, што яна пройдзе ў два этапы: да 9 лютага — перакідка войскаў і стварэнне групоўкі; 10–20 лютага — сумеснае вучэнне "Саюзная рашучасць — 2022". Былі названыя асноўныя палігоны і аэрадромы. Я ж хацеў бы канстатаваць, што храналогія дзеянняў вышэйшага ваенна-палітычнага кіраўніцтва Беларусі, зафіксаваная інфармацыя і заявы не пакідаюць ніякіх сумненняў у наўмысным і ўсвядомленым характары дзеянняў кіраўніцтва рэжыму Лукашэнкі па прадастаўленні тэрыторыі Беларусі для агрэсіўнай вайны Расіі супраць Украіны».

Круглый стол в Беларуси? Заместитель руководителя Народного антикризисного управления Артем Брухан выступил на панельной дискуссии «Не ждать, а создавать новое окно возможностей» в ходе конференции «Новая Беларусь». https://youtu.be/GsS2JI6T7zE

Сделка с Лукашенко? Павел Латушко выступил на панельной дискуссии в ходе конференции «Новая Беларусь» в Варшаве. https://youtu.be/bGa2CdvXaoM

ЕС хочуць зацягнуць на абед да Лукашэнкі, дзе блюдам будзе беларускі народ «Думаю, што транзіт улады пачаўся 9 жніўня 2020 года, і ён пачаўся таму, што ў гэты момант беларускі народ пачуў сваю суб’ектнасць», — адзначыў намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўнік НАУ Павел Латушка падчас дыскусійнай панелі «Не чакаць, а ствараць новае вакно магчымасцяў. Выклікі, стратэгія, прыярытэты» ў межах пятай Канферэнцыі «Новая Беларусь». У дыскусіі таксама прынялі ўдзел прэзідэнтка-элект Беларусі, кіраўніца Аб’яднанага Пераходнага Кабінета Святлана Ціханоўская, беларускі грамадскі і палітычны лідар Віктар Бабарыка, сустаршыня Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі, пісьменнік, былы палітвязень Павел Севярынец, спікер Каардынацыйнай Рады Арцём Брухан. Падчас выступу Павел Латушка адзначыў важнасць таго, каб беларускія дэмакратычныя сілы былі суб’ектам у патэнцыйных перамовах паміж рэжымам Лукашэнкі і ЕС, прывёўшы досвед перамоваў ЕС з Лукашэнкам у 2014—2016 гадах, калі Лукашэнка вызваліў усіх палітзняволеных, а ЕС са свайго боку пайшоў на беспрэцэдэнтнае збліжэнне з рэжымам Лукашэнкі. «Але ўсё роўна ў 5 раз, я падкрэсліваю, у 5 раз Лукашэнка здрадзіў еўрапейскім партнёрам. Ён схлусіў, ён падмануў еўрапейскіх партнёраў і падмануў беларускі народ. Вось тады якраз было гэта акно магчымасцяў. Чаму гэта адбылося? Бо апазіцыя не была суб'ектам гэтых перамоваў. Наша стратэгія павінна базавацца на суб'ектнасці дэмакратычных сілаў. Нам трэба мець дакладную пазіцыю на перамовы. Наша задача не дапусціць, каб еўрапейскія партнёры пайшлі на здзелку з рэжымам узору 2016 года, калі дэмсілы былі выключаны. Нічога пра нас без нас. Мы суб'ект, а не аб'ект. Захад паверыў тады Лукашэнку, а Лукашэнка здрадзіў. І мы атрымалі жахлівыя 2020 і 2022 гады». Павел Латушка падкрэсліў важную розніцу ў падыходзе прадстаўнікоў дэмакратычных сіл да перамоваў з рэжымам: «На сённяшні дзень ёсць 2 пазіцыі ў дэмакратычных сілах. Я чую: адна пазіцыя — пачаць размаўляць з Лукашэнкам без удзелу беларускага грамадства, зацягнуць у амерыканскія перамовы Еўрапейскі саюз. Гэта робіцца фактычна для таго, каб зацягнуць усімі спосабамі ЕС на абед да Лукашэнкі, дзе блюдам будзе беларускі народ. І там нас будуць гатаваць. Не ведаю, як вы, я не хачу быць блюдам. Я супраць. Я хачу ў гэтай сітуацыі быць суб'ектам і працаваць на суб'ектнасць беларускага грамадства. Таму наша мэта — гэта нацыянальны дыялог. Перамовы наменклатуры і дэмакратычных інстытутаў пры фасілітацыі Еўрапейскага саюза, які мае велічэзныя інструменты». Павел Латушка адзначыў 4 умовы транзіту ўлады ў Беларусі: 1. Наяўнасць моцнага, шматкомплекснага крызісу, які ў Беларусі сёння існуе. 2. Наяўнасць фундаменту, базавай аб’ядноўваючай падставы для выхаду з крызісу — гэта незалежнасць, бо 97% беларусаў хочаць жыць у незалежнай краіне. 3. Асэнсаванне прагматыкамі ўнутры рэжыму Лукашэнкі таго, што перамены неабходны. «І я веру ў тое, бо ведаю шмат сённяшніх міністраў, намеснікаў міністраў, чыноўнікаў, з якімі мы размаўлялі раней, што яны прагматыкі. Зразумела, што выказаць сваю думку сёння не могуць, але яны ёсць». 4. Аслабленне донара нумар адзін. «Хто з'яўляецца донарам нумар адзін? Расійская Федэрацыя. І мы зараз бачым з вамі дальнабойныя ўкраінскія санкцыі. Мы бачым назапашвальны эфект амерыканскіх і еўрапейскіх санкцый. І вось калі донар не зможа ўтрымліваць свайго проксі, гэта будзе выкананне 4 умовы. І гэтая сітуацыя набліжаецца». Падчас выступу Павел Латушка прывёў гістарычны прыклад трансфармацыі ў Польшчы, калі камуністычныя ўлады Польшчы катэгарычна адмаўляліся ад дыялогу з грамадствам, але ўсё роўна былі вымушаны пайсці на яго: «Мы настойваем на тым, каб працягваўся ціск на рэжым Лукашэнкі, каб павялічваліся санкцыі, каб ствараць яму найгоршыя ўмовы для функцыянавання. Бо набліжаецца гэта акно магчымасцяў».

Пятая Канферэнцыя «Новая Беларусь» Пачынаем праз 15 хвілінаў! Далучайцеся! https://www.youtube.com/live/L6vEHNOFGgY

Зафіксаваная інфармацыя дазваляе з упэўненасцю сцвярджаць, што ў дзеяннях Лукашэнкі прысутнічаюць усе элементы злачынства агрэсіі «Наяўная зафіксаваная інфармацыя дазваляе з упэўненасцю сцвярджаць, што ў дзеяннях Лукашэнкі прысутнічаюць усе элементы злачынства…

Зафіксаваная інфармацыя дазваляе з упэўненасцю сцвярджаць, што ў дзеяннях Лукашэнкі прысутнічаюць усе элементы злачынства агрэсіі «Наяўная зафіксаваная інфармацыя дазваляе з упэўненасцю сцвярджаць, што ў дзеяннях Лукашэнкі прысутнічаюць усе элементы злачынства агрэсіі, якія падпадаюць пад юрысдыкцыю Спецыяльнага трыбунала за злачынства агрэсіі супраць Украіны», — адзначыў намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўнік НАУ Павел Латушка падчас спецыяльнага мерапрыемства ў межах Канферэнцыі «Новая Беларусь» «Роля Беларусі ў агрэсіі супраць Украіны: прыцягненне вышэйшага кіраўніцтва рэжыму Лукашэнкі да адказнасці», арганізаванага НАУ і Прадстаўніцтвам Кабінета па транзіце ўлады. У межах спецыяльнага мерапрыемства адбылася дыскусійная панэль «Адказнасць за агрэсію: прававыя і палітычныя аспекты», у якой прынялі ўдзел Павел Латушка, міністр-паўнамоцны, намесніца Пасла Літвы ў Польшчы Юргіта Дапкутэ, пасол па асаблівых даручэннях МЗС Украіны, які адказвае за сувязь з беларускімі дэмакратычнымі сіламі Яраслаў Чарнагор, а таксама старэйшы эксперт Аддзела Беларусі, Украіны і Малдовы Цэнтра ўсходніх даследаванняў Каміль Клысінскі. Падчас выступу Павел Латушка прадставіў падрабязную ацэнку дзеянняў Лукашэнкі і прадстаўнікоў яго рэжыму з пункту гледжання міжнароднага крымінальнага права, а таксама намаганні беларускіх дэмакратычных сіл па прыцягненні да адказнасці вінаватых за злачынства агрэсіі супраць Украіны. «З заяў і фактычных наступстваў вынікае, што Лукашэнка непасрэдна абмяркоўваў з Уладзімірам Пуціным размяшчэнне войскаў Расіі ў Беларусі; забяспечыў падрыхтоўку і перадачу Расіі ваеннай інфраструктуры, ініцыяваў і ажыццявіў размяшчэнне войскаў Расіі ў Беларусі. Ці ўсведамляў Лукашэнка, што фактычныя абставіны, звязаныя з прадастаўленнем тэрыторыі Беларусі для агрэсіі Расіі супраць Украіны, несумяшчальныя са Статутам ААН і з'яўляюцца яго відавочным парушэннем? Зыходзячы з яго ж уласных заяў, вынікае, што цалкам. З самага пачатку агрэсіі супраць Украіны НАУ і беларускія дэмакратычныя сілы сістэмна збіраюць доказы і выступаюць на міжнародных пляцоўках за прыцягненне вінаватых да міжнароднай крымінальнай адказнасці. У прыватнасці, НАУ склала шэраг фармулёвак пра адказнасць прадстаўнікоў рэжыму Лукашэнкі, якія былі ўключаныя ў рэзалюцыі Еўрапейскага парламента. Паводле майго меркавання, найбольш важным з нашага боку вынікам з'яўляецца ўключэнне папраўкі ў рэзалюцыю ПАСЕ «Расійская агрэсіўная вайна супраць Украіны: неабходнасць забяспечыць адказнасць і пазбегнуць беспакаранасці» ад 9 красавіка 2025. Папраўка № 5 сфармуляваная НАУ і пралабіраваная мною як дэлегатам Каардынацыйнай рады ў ПАРЕ пры падтрымцы калег з дэлегацыі. Даная рэзалюцыя стала палітычнай асновай для падпісання Пагаднення пра стварэнне Спецыяльнага трыбунала», — адзначыў Павел Латушка. «Акрамя неабходнасці расследаваць ролю Беларусі ў агрэсіі супраць Украіны і прыцягнуць да адказнасці вінаватых, вельмі важна таксама належным чынам расследаваць меркаваныя злачынствы супраць чалавечнасці, звязаныя з гвалтоўнай дэпартацыяй беларускага народа. Менавіта таму ў 2024 годзе Урад Літвы перадаў “беларускую сітуацыю” пракурору Міжнароднага крымінальнага суда ў адпаведнасці з артыкулам 14 Рымскага статута з просьбай правесці расследаванне меркаваных злачынстваў супраць чалавечнасці, учыненых рэжымам Лукашэнкі. Зварот быў падмацаваны дакументальнымі доказамі сістэмнага пераследу, прымусовага перамяшчэння і дэпартацыі беларускіх цывільных асоб, якіх пракурор МКС палічыў дастатковымі для пачатку афіцыйнага расследавання ў сакавіку 2026 года», — адзначыла намесніца пасла Літвы ў Польшчы Юргіта Дапкутэ.