therealniyozov

Maduro o‘ziga yangi advokat yollapti 🔥 U ishni Maduro foydasiga hal qila oladimi?) @therealniyozov

“Moskva sukutda”. Berlin devorining qulashi Vladimir Putin hayotiga kuchli ta’sir qilgan voqealardan biri hisoblanadi. Tarixchi Mary Elise Sarotte o‘z kitoblaridan birida shu bilan bog‘liq qiziqarli epizodni batafsil tasvirlaydi. Berlin devori ochilib, GDR rejimi qulash arafasida turgan paytda, Drezdenda namoyishchilar Stasi binosini egallab olishadi. Olomonning bir qismi yaqin atrofdagi KGB ofisiga ham yaqinlashadi. O‘sha paytda u yerda Vladimir Putin bo‘lgan. Maxfiy hujjatlar taqdiri uchun xavotirga tushgan Vladimir Putin Sovet qurolli kuchlarining Drezdendagi bo‘linmasiga qo‘ng‘iroq qilib yordam so‘raydi. Ammo unga rad javobi beriladi. Hamkasbi “Moskvaning ruxsatisiz hech narsa qila olmayman, Moskva esa sukutda” deydi. Shundan keyin Vladimir Putin o‘zi namoyishchilar oldiga chiqib, nemis tilida ularga agar binoni bosib olishga urinsalar, qurol ishlatilishini aytib ogohlantiradi. Shu bilan birga, u va uning hamkasblari tun bo‘yi maxfiy hujjatlarni yo‘q qilish bilan band bo‘lishadi — tashqarida esa tartibsizliklar davom etayotgan edi. “Moskva sukutda” degan ibora Vladimir Putin xotirasida uzoq vaqt saqlanib qoladi. Bu ibora imperiya qulashining ramziga aylanadi: uning hududlari asta-sekin G‘arb tomon “siljib” boradi, markaz esa sukut saqlaydi va hatto o‘z tizimini himoya qilish uchun ham kuch topa olmaydi. Tarixchining aytishicha, aynan shu voqea Vladimir Putinning keyingi boshqaruv uslubiga ta’sir ko‘rsatgan: hokimiyat falaj holatga tushib qolmasligi uchun hamma chorani ko‘rish kerak degan qarash shakllangan. @therealniyozov

Menimcha, Amerika Isroil uchun qilishi mumkin bo‘lgan eng yaxshi ish — bu mamlakatga har qanday moddiy va harbiy yordamni to‘xtatishdir. Agar Isroil hech kim uning harbiy harakatlarini qo‘llab-quvvatlamasligini tushunsa, u qo‘shnilari va falastinliklar bilan muloqot yo‘lini tanlash ehtimoli ko‘proq bo‘ladi. Faqat shunday strategiya Isroilga uzoq muddatli tinchlik va farovonlik olib kelishi mumkin. Bu mamlakatda siyosatning keskin o‘ng tomonga siljishi esa, shu yillar davomida AQSh uni ortiqcha himoya va qo‘llab-quvvatlagani sababli yuzaga kelgan. @therealniyozov

Donald Tramp tarixda juda katta ta’sir qoldirgan shaxs sifatida qoladi. Uning hokimiyatdagi bir yildan sal ko‘proq davri, menimcha, nafaqat global miqyosdagi jarayonlarni keskin tezlashtirdi, balki ularning yo‘nalishini ham o‘zgartirib yubordi, ehtimol, hatto ortga qaytarib bo‘lmaydigan darajada. Aslida dunyo siyosatida kuchlar muvozanatini qayta taqsimlash masalasi allaqachon pishib yetilgan edi. Ammo bu jarayon turli yo‘llar bilan kechishi mumkin edi va ularning barchasida ham G‘arbning muqarrar mag‘lubiyati yotishi o‘ylanmagan edi. Bundan tashqari, odatda bunday o‘zgarishlar sekin boshlanib, uzoq davom etadigan bosqichlar orqali asta-sekin rivojlanishi kutilardi. Tramp esa bu murakkab va cho‘ziladigan jarayonni keskin soddalashtirdi: sekin rivojlanadigan siyosiy “drama”ni tezlashgan, ba’zan chalkash, hatto ayrim joylarda kulgili tus olgan tragikomediya darajasiga olib chiqdi. Eron bilan bog‘liq urush Tramp uchun burilish nuqtasiga aylandi. U o‘zini g‘olibdek tutib yurgan bir paytda aynan shu mojaro sabab mavqeidan ayrildi. AQShning Fors ko‘rfazidan chiqishga urinishlari hozircha uslub jihatidan AQShning Afg‘onistondan chiqib ketishlarini eslatadi, ya’ni tartibsiz va ittifoqchilar uchun xavfli tarzda. Bu holat go‘yoki Trampning o‘zi ko‘p masxara qilgan “uyquchan Bayden”ga nisbatan aytgan gaplarining o‘ziga qaytayotganidek taassurot qoldiradi. Bu yerda urushning to‘g‘ri yoki noto‘g‘riligi muhokama qilinmayapti, gap faqat uni qanday olib borilganida. Natijada, Trampsiz ham yuz berishi mumkin bo‘lgan jarayon yanada tezlashmoqda. Bu Xitoyning global siyosatda faolroq rol o‘ynab, muayyan darajada barqarorlikni ta’minlovchi kuchga aylanish jarayonidir. Tramp davrida bu jarayon ancha jadallashdi. Qizig‘i shundaki, bu o‘zgarishlar biroz erta boshlanayotgandek va hatto Xitoyning o‘zi ham bunday rolga hali to‘liq tayyor emas. Natijada odatiy geosiyosiy bog‘lanishlar uzilib, “bo‘shliqlar” paydo bo‘lmoqda va ularni tartibsizlik to‘ldirmoqda. Xitoy esa ilgari unchalik e’tibor bermagan hududlarda ham tezkor ravishda barqarorlikni ta’minlash mas’uliyatini o‘z zimmasiga olishga majbur bo‘lmoqda. Biroq bu jarayonda hali yetarlicha o‘ylab chiqilmagan xavflar ham bor. Agar hammasi nisbatan “rejaga muvofiq” kechsa, dunyo kuchga asoslangan yangi “kengaygan ikki qutbli tizim”ga o‘tishi mumkin, ya’ni qoidalar asosidagi ko‘p qutbli tizim o‘rnini kuchga tayanadigan tartib egallaydi. Ammo agar bu yuk ostida Xitoyning o‘zi ham muammolarga duch kelsa, unda jarayon butunlay izdan chiqishi ehtimoli bor. Bunday vaziyatda ko‘plab kichik va zaif davlatlar o‘zaro kuch sinashishga kirishadi. Bu esa insoniyat oldidagi eng katta sinovga aylanishi mumkin. Hatto uning kelajagi ham savol ostida qoladi. Chunki ba’zan urushdan ham xavfliroq narsa — bu shunday “tinchlik uchun kurash”ki, uning oqibatida oxir-oqibat hech narsa sog‘ qolmaydi. @therealniyozov

Ha bu davlat — Vyetnam. Sal turib ilk taassurotlarim haqida yozaman. Ungacha Misr va Tailand haqida yozgan fikrlarimni o‘qisangiz bo‘ladi. @therealniyozov

Ha bu davlat — Vyetnam. Sal turib ilk taassurotlarim haqida yozaman. Ungacha Misr va Tailand haqida yozgan fikrlarimni o‘qisangiz bo‘ladi. @therealniyozov

Ha bu davlat — Vyetnam. Sal turib ilk taassurotlarim haqida yozaman. Ungacha Misr va Tailand haqida yozgan fikrlarimni o‘qisangiz bo‘ladi. @therealniyozov

Dunyodagi eng katta ikkinchi kommunistik davlatga keldim. Qayerligini kommentda qoldiring-chi. @therealniyozov

Nega demokratik davlatlar ko‘proq tinch aholiga zarba beradi? Ko‘pchilik odamlar demokratiyani ideallashtirishga moyil. Ammo unutmaslik kerakki, bu baribir zo‘ravonlik ustidan monopoliyaga ega bo‘lgan davlatlar — ularni farishtalar emas, oddiy insonlar boshqaradi. Demokratik davlatlar urushga kirganda, ular boshqa davlatlardan unchalik farq qilmaydi. Aleksandr Daunsning tadqiqotlari shuni ko‘rsatadiki, aslida demokratik davlatlar ba’zan avtoritar tuzumlarga qaraganda ham ko‘proq tinch aholiga zarba berishga moyil bo‘ladi. Nega bunday bo‘ladi? Demokratiyalarda saylovchilar urush xarajatlarini iloji boricha kamaytirishni xohlaydi. Shu sababli hukumatlar o‘z askarlari hayotini asrashga kuchliroq majbur bo‘ladi. Bunday sharoitda tinch aholiga zarba berish urush xarajatlarini kamaytirish vositasi sifatida ko‘riladi. Ya’ni, qimmatga tushadigan hujumlarni davom ettirib o‘z yo‘qotishlarini oshirish o‘rniga, ular dushmanni tinch aholiga bosim o‘tkazish orqali taslim bo‘lishga majbur qilishga urinadi. Shuni ham aytish kerakki, bunday strategiya ko‘pincha samarali emas va muvaffaqiyatga olib kelmaydi. Ko‘proq bu harbiy inqiroz paytidagi hissiy reaksiyaga o‘xshaydi. Odatda demokratik davlatlar urush uzoq cho‘zilib, “charchatish urushi”ga aylanganda tinch aholiga zarba berishni ko‘proq qo‘llaydi. @therealniyozov

Kuch va hokimiyat. Yangi o‘ngchilar aslida Xudoga ishonmaydi. Ular xristianlik haqida gapirganda, avvalo haqiqiy Iso — uning kamtarligi va rahm-shafqati haqida emas, balki boshqalarni bo‘ysundirgan “xristian sivilizatsiyasi”ni eslashadi. Bu esa ko‘proq Nitsshega o‘xshash qarash — kuchni ulug‘lashga o‘xshaydi. Yaqinda Trampning Rim papasini tanqid qilgan tviti ham bu fikrimni tasdiqlaydi. E’tibor bering, Trampning asosiy e’tirozi nima: u Papa Lev XIVni “ZAIF” deb ataydi. Papa Eron va migrantlarga nisbatan rahm-shafqatli bo‘lishga chaqirgan edi — bu esa sof, tipik xristiancha chaqiriq. Ammo kuchni ulug‘laydiganlar uchun bu zaiflikdek ko‘rinadi. Ular uchun rahm-shafqat emas, balki dushman ustidan hukmronlik qilish muhim. Yana qarang, mojaro qanday boshlangan. Papa yanvardagi nutqida “kuchga asoslangan diplomatiya” va “urushga intilish” hukmron bo‘lgan dunyoni tanqid qilgan edi. Shundan keyin Vatikanning Vashingtondagi vakili Pentagonga chaqirilib, unga bosim o‘tkazilgan. Asosiy mazmun shuki: AQSh juda katta harbiy kuchga ega va uni istagancha ishlatishi mumkin. Vatikan qaysi tomonda kuch borligini tushunib, sukut saqlashi kerak, degan fikr bildirilgan. Hatto tarixdagi Avinyon davri — Fransiya papalikni o‘ziga bo‘ysundirgan davr ham eslatilgan. Ya’ni, ular papani kuch bilan qo‘rqitgan ularning siyosatini tanqid qilgani uchun. Bu ularning asl mohiyatini ko‘rsatadi. Ular go‘yoki din, an’ana va qadriyatlarni hurmat qilamiz deydi, lekin amalda bularni mensimaydi. Ularning haqiqiy “e’tiqodi” — bu kuchga sig‘inish va shaxsga sig‘inish. Haqiqiy diniy tuyg‘u esa ular uchun juda murakkab narsadir. @therealniyozov

Doʻstim Muhammadyusuf iymonli insofli, oʻziga ishonchi baland yigit edi. Anchadan buyon oʻz startapini qurish haqida oʻylab, ustida ishlab kelayotgandi. Sogʻligi, ruhiy holati bilan ham, hammasi yaxshi edi. Vafoti haqidagi xabar kutilmagan va ogʻriqli boʻldi. Oilasiga, yaqin insonlariga sabr bersin. Doʻstimning joyi jannatda boʻlsin! https://t.me/vaqtuz_rasmiy/46121

@therealniyozov

Agar Ikkinchi jahon urushi natijalariga bugungi zamon “kosmosidan” turib qarasak, bir nechta “rangli filtrlar” orqali boshqa manzarani ham ko‘rish mumkin. Biz “jahon urushi” deb ataydigan voqea aslida mohiyatan “Yevropa urushi” edi, unga asta-sekin dunyoning ko‘plab davlatlari tortildi. Ular urushga qo‘shilgan sari jang maydonlari ko‘paydi, lekin asosiy mojaroning mohiyati o‘zgarmadi. Qiziq tomoni shundaki, bu shunchaki Yevropa urushi emas, balki “Yevropa fuqarolar urushi” edi. Birinchi jahon urushidan farqli ravishda, Ikkinchi jahon urushida sof imperialistik sabablar ikkinchi darajali edi. Asosiy sabablar mafkuraviy edi: bu liberalizm va natsizm o‘rtasidagi urush edi, bunda paradoksal tarzda kommunizm liberalizm tomonida turdi (keyinchalik Sovuq urush davrida ular yana qarama-qarshi tomonga ajralishdi — bu aslida tabiiyroq holat edi). Bu urushda Amerika dastlab neytral pozitsiyada bo‘ldi, keyin esa go‘yoki liberal dunyo yetakchisi sifatida urushga qo‘shildi, lekin baribir ma’lum masofani saqlab qoldi. Amerika to‘lagan urush narxi Yevropa, Rossiya, Xitoy va Yaponiya to‘lagan narx bilan solishtirganda juda kichik edi. Ammo aynan Amerika bu urushning eng katta foyda ko‘ruvchisiga aylandi va uzoq vaqt davomida “birinchi superdavlat” maqomini mustahkamlab oldi. Endi o‘sha ancha uzoqlashib ketgan o‘tmishdan bugungi kunlarga qaytsak, yana bir qiziq va paradoksal manzarani ko‘rishimiz mumkin. Birinchi qarashda bu XIX asr uslubidagi oddiy imperializm qaytib kelayotgandek tuyuladi. Ammo chuqurroq qaralsa, bu XX asrdagi mafkuraviy “jahon fuqarolar urushi”ning davomiga o‘xshaydi. Lekin muhim farq bor: bu safar fuqarolar urushi “Amerika dunyosi” ichida kechmoqda. Ya’ni, o‘tgan asrning 90-yillarida, SSSR yo‘qolib, Xitoy hali kuchli chiqmagan paytda shakllangan post-Potsdam dunyo tartibining parchalanayotgan qismlari bir-biri bilan to‘qnashishni boshladi. Bu dunyo manzarasida Yevropa Rossiya bilan, Amerika esa Eron bilan to‘qnash kelgan. Lekin bu faqat asosiy chiziqlar, bundan tashqari ham ko‘plab kichik mojarolar bor, u yerda deyarli hamma hamma bilan urushmoqda. Faqat Xitoy hozircha barcha mojarolardan teng masofada turibdi. Agar u “Tayvan masalasini” hal qilishga shoshilmasa va sabr bilan Amerika zaiflashishini kutsa, orol deyarli o‘zi qo‘liga tushishini kutsa, unda aynan Xitoy biz yashayotgan geopolitik o‘zgarishlar davrining eng katta foyda ko‘ruvchisiga aylanishi mumkin. Shu yerda bir o‘xshatish o‘z-o‘zidan paydo bo‘ladi (ancha qo‘pol bo‘lsa ham). Unga ko‘ra, AQSh, Yevropa (bu safar birga) va Rossiya to‘rtinchi jahon urushi (yoki omad bo‘lsa, ikkinchi sovuq urush) deb atash mumkin bo‘lgan postmodern mojarolar orqali bir-birini holdan toydiradi xuddi Ikkinchi jahon urushida Yevropa va SSSR o‘zini holdan toydirgani kabi. Xitoy esa yoki umuman chetda kutib turadi, yoki urushning oxirgi bosqichida qo‘shiladi va xuddi 1945-yildan keyin AQSh qanday foyda ko‘rgan bo‘lsa, shunday foyda ko‘ruvchi davlatga aylanadi. Bunday holatda dunyo shunchaki “AQSh — Xitoy” bipolyar tizimiga emas, balki yetakchilik almashgan bipolyar tizimga — ya’ni “Xitoy — AQSh” tizimiga aylanadi. Bu tizimda ikki proksi kuch bo‘ladi: Yevropa AQSh tomonida, Rossiya Xitoy tomonida, va har doimgidek hech kimga qo‘shilmay o‘z vaqtini kutib turgan Hindiston. @therealniyozov

Tramp: "Hormuz bo‘g‘ozi men va Oyatulloh tomonidan nazorat qilinadi", debdi. @therealniyozov

@therealniyozov

Bu Turkiyadagi Usmoniylar kabi bir nechta beyliklardan biri bo‘lgan Karamaniylar sulolasi bayrog‘i. Ko‘zga tanish-a? Sulola taxminan 1250-1270-yillar oralig‘ida o‘z beyligiga asos solgan va 1487-yil Usmonlilar tomonidan bosib olinmagunga qadar mavjud bo‘lgan. Dovud yulduzi ilk marotaba 1354-yilda yahudiylar bilan bir o‘rinda ishlatilinadi. O‘sha paytda Pragada yashovchi yahudiylarga Praga rahbariyati tomonidan Pragada yashash va ularga shahar tomonidan himoya huquqi beriladi. Shu paytdan boshlab ular identitisini boshqalardan ajratib ko‘rsatish uchun Sulaymon yulduzidan foydalana boshlashgan. Masalan, yahudiy sinagogalarini cherkovlardan ajrata olish, xristian yoki boshqa din vakillari qabrlarini o‘zi dini qabrlaridan ajratish maqsadida. XIII asr o‘rtalarida hozirgi Turkiyada turkiylar tomonidan tarixda ilk marotaba davlat ramzi sifatida foydalanilgan ushbu belgi, mana oradan VII asr o‘tib Yaqin Sharqqa yana qaytdi. @therealniyozov

Trampning Fors ko‘rfazidagi muvaffaqiyatsizligi AQShning Kubaga hujumini tezlashtirishi mumkin. Endi AQSh va Isroilning Eron muammosidan qutulishning ikkita yo‘li bor: Eron hokimiyatiga sulhga ko‘nadigan qandaydir shaxs kelmaguncha rahbarlarni o‘ldirish yoki bu o‘xshamagan taqdirda katta muammoni boshqasi bilan yopish. Aynan mana shu yopish mumkin bo‘lgan va AQSh uchun harbiy operatsiya o‘tkazish ancha oson bo‘lgan bitta karta qolmoqda — Kuba. Trampning so‘nggi paytlardagi ritorikasida ham Kubaga qarshi hujum masalasi yana qayta paydo bo‘lmoqda. Ayni paytda Kubada ham AQSh aralashuviga bahona bo‘lish uchun vaziyat pishib yetilgan. 10 milliondan ortiq kishi toksiz qolmoqda va 3 kundan beri hukumatga qarshi namoyishlar tinmayapti. "Qoidalarsiz dunyo" yana qaytmoqda, shekilli. @therealniyozov