ایران‌دل | IranDel

⚫️ به یاد پهلوانِ آواز ایران، سرآمدِ خنیا، ایرج (حسین خواجه‌امیری) چهارشنبه، بیست‌ویکمِ مردادماهِ ۱۴۰۵ خورشیدی، خنیای ایران یکی از آواهای پاینده و بی‌همتای خویش را از دست داد. حسین خواجه‌امیری، نامور به ایرج، پهلوانِ آواز این سرزمین، پس از سال‌ها آفریدن و پاییدن، رخت از این سپنجی‌سرای بربست؛ اما آوایش جاودانه در یادِ خنیای ایران خواهد ماند. ۱۱ دی ماهِ ۱۳۱۱ – نطنزِ کاشان ۲۱ مرداد ماهِ ۱۴۰۵ – تهران نیکبخت آن تباری که آوای ایرج را شنید، و نیکبخت‌تر آیندگانی که یادگارِ این آوای یکتا را خواهند شنید. رُوان استاد ایرج به مینو شاد ⚫️ به یاد استاد ایرج، گل‌های شمارهٔ ۴۰۶ را از «اینجا» بشنوید. آواز: ایرج ویولن: پرویز یاحقی تار: فرهنگ شریف دستگاه: شور #یادها @IranDel_Channel 💢

🎥 داستانِ "شاعرِ کشتی‌ران، فریدون و ایزدبانو آناهیتا" راوی: محمد بیانی؛ دکترای ادبیات حماسی بُن‌مایهٔ داستان: اوستا، آبان یشت، بند ۶۱ به بعد، برگردانِ چنگیز مولایی؛ استاد فرهنگ و زبانهای باستانی دانشگاه تبریز (نشر آوای خاور). @IranDel_Channel 💢

‍ ‌ 🔴 ضرورت بررسی کارشناسی لایحهٔ کاسپین ✍️ احسان هوشمند هشت سال پس از تصویب کنوانسیون حقوقی دریای مازندران در مردادماه ۱۳۹۷ که به امضای سران کشورهای ساحلی دریای کاسپین رسید، دولت در هفته‌های گذشته و درحالی‌که کشور با تنش‌ها و احتمال آغاز دوبارهٔ جنگ روبه‌روست، یعنی کشور در شرایط جنگی است، اقدام به ارسال یک‌فوریتی این لایحه به مجلس کرد تا در مجلس به تصویب رسد. این در حالی است که در هشت سال گذشته دولت به صورت شفاف و روشن دربارهٔ این کنوانسیون و ویژگی‌های آن اطلاع‌رسانی نکرده است. حتی در ماه‌های ابتدایی تصویب این کنوانسیون در دولت دوم آقای روحانی، وزارت امور خارجه دربارهٔ این کنوانسیون حاضر به تشریح عملکرد خود و چرایی امضای کنوانسیون نشد و حتی حاضر نشد در محافل عمومی با برگزاری نشست‌های رسانه‌ای به تشریح عملکرد خود دراین‌باره و چرایی امضای این کنوانسیون بپردازد. این نکته هم دارای اهمیت است که در دفاع از امضای این کنوانسیون حقوقی وزیر وقت امور خارجه ایران از استدلال‌هایی برای توجیه امضای این کنوانسیون استفاده می‌کرد که باید از سوی وزرای خارجه کشورهای دیگر شنیده می‌شد نه از سوی وزیر خارجه ایران. اینکه دولت شوروی اجازه می‌داد یا نمی‌داد که ایران از سهم مشاع خود استفاده کند، توجیهی حقوقی نیست بلکه یادآوری یک رویهٔ ظالمانه و نادرست شوروی سابق است. از این رویهٔ نادرست نباید اصل حقوقی علیه منافع ملی ایرانیان استخراج شود. با فروپاشی کشور اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی سابق در سال ۱۹۹۱ تعداد کشورهای ساحلی دریای مازندران از دو کشور ایران و شوروی سابق به پنج کشور ایران، روسیه، قزاقستان، "جمهوری آذربایجان" و ترکمنستان رسید. گروهی از تحلیلگران و حقوق‌دانان معتقدند که بر اساس معاهدات ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ میان ایران و روسیه، باید تکلیف دریای کاسپین مشخص می‌شد و پذیرش رویهٔ جدید حقوقی منجر به ازدست‌رفتن حقوق قانونی ایران و تحدید مرزهای سرزمینی ایران می‌شود. بر مبنای این استدلال اگر کشور روسیه در حقوق بین‌الملل دولت تداوم‌دهندهٔ شوروی سابق قلمداد می‌شود -هم کرسی شورای امنیت را حفظ کرده و هم تعهدات بین‌المللی شوروی را پذیرفته- چرا در موضوع دریای کاسپین تعهدات شوروی سابق به روسیه منتقل نشده است؟ 🔴 یادداشت احسان هوشمند را از تارنمای «رسانهٔ شرق» بخوانید. @IranDel_Channel 💢

‌ 🔴 کتابِ «حماسه و زمانه: گام‌های لرزان نظری برای صعود به قلهٔ شاهنامه» نویسنده: جواد رنجبر درخشیلر تعداد صفحه: ۳۸۴ قطع: رقعی (جلد شومیز) ناشر: همرخ شاهنامه ابرمتنی است که ادبیات و زبان و فرهنگ ما را تحت تأثیر خود قرار داده است. اما فهم شاهنامه تابع فضای زمانه است و این فهم بیش از هر عاملی به سیاست مربوط است. سیاست چه در موضع حکومت و چه در موضع مخالفان آن، همان‌قدر که امری است مبتنی بر فرهنگ و در زبان صورت‌بندی می‌شود، بر فرهنگ و زبان و معنای متون نیز تأثیر می‌گذارد. بررسی این تأثیر دوسویه اهمیتی همزمان در فرهنگ و سیاست دارد. تحلیل فرهنگی جامعه و تحلیل سیاسی آن، هر دو، به این دیالکتیک متن و اندیشه مربوط است. این کتاب شامل ۲۱ مقاله است که در ۵ بخش اصلی طبقه‌بندی شده و در آن، این اثر ملی با نگاهی نو مورد بحث قرار گرفته است. فهرست: بخش یکم: نظریه‌پردازی از شاهنامه بخش دوم: شاهنامه در نظر و عمل ایرانیان بخش سوم: شاهنامه و هویت ملی در ایران بخش چهارم: شاهنامه و نظریه‌های معاصر ایران بخش پنجم: مصداق‌هایی برای کوشش‌های نظری 🔴 برای سفارش کتاب به «اینجا» مراجعه کنید. 🔴 پوشه‌های شنیداری نویسنده، تحت عنوان «سلسله مباحثِ کتابِ "حماسه و زمانه"» را از «اینجا» بشنوید. _ 🔴 یادداشت کوتاه به قلم «زاگرس زند»،‌ شاهنامه‌پژوه،‌ دربارهٔ کتابِ «حماسه و زمانه» ✍️ زاگرس زند کتاب مقالات و سخنرانی‌های نویسنده از ۱۴۰۰ به این سو است، در پنج فصل: روش و مبانی نظری (نظریه‌پردازی و شناخت مفاهیم شاهنامه)، شاهنامه در نظر و عمل ایرانیان (شرح و نقد آرای شاهنامه‌پژوهان)، شاهنامه و هویت ملی ایرانی، شاهنامه و نظریه‌های معاصر (نظریه‌های انحطاط و کنش‌گری مرزی)، مصداق‌هایی برای کوشش‌های نظری. در فصل دوم آرا و دیدگاه محمدعلی فروغی، مجتبی مینوی، احمد شاملو، داریوش آشوری، فرج‌الله میرزایی (جوانشیر)، بهرام بیضایی و نیز نقش شاهنامه و جنبش مشروطه، با نگاه تاریخی - سیاسی و انتقادی، بررسی شده است. در فصل چهارم دو نظریهٔ معاصر دربارهٔ ایران معرفی شده و نسبت آنها با شاهنامه و شناخت محتوا و پیام این متن تحلیل شده است. نظریهٔ انحطاط سید حواد طباطبایی و نظریهٔ کنش‌گری مرزی مقصود فراستخواه. البته این دو نظریه وزن و اعتبار و کارکرد یکسانی ندارند و نظریهٔ دوم  تازه است و از بوتهٔ نقد و ترازوی زمان نیز نگذشته است. نظریهٔ طباطبایی بیشتر تاریخی‌سیاسی است و نظریهٔ فراستخواه بیشتر اجتماعی‌فرهنگی. البته هدف نویسنده بیشتر آزمون و کاربست و سنجش این دست نظریه‌ها در شاهنامه بوده است. صلح در شاهنامه، زنان شاهنامه، گاوه دهقان یا کاوه آهنگر، ده معنای واژهٔ پارسا در شاهنامه و تک‌نگاری شاهنامه، از دیگر مقالات این مجموعه هستند. مقالات با نگرشی نسبتاً تازه و انتقادی و بیشتر از نظرگاه علوم سیاسی و تاریخی و درپیوند با تاریخ معاصر، جنبش مشروطه و جریان نوسازی و ملی‌گرایی پس از مشروطه نگاشته شده‌اند. نویسنده هم‌سو با رشته و علاقمندی خود، همواره ارزش‌های سیاسی و فلسفی شاهنامه را پیگیری کرده و نقش این متن در تحولات هویتی‌سیاسی را مهم دانسته و شناسایی کرده است. نثر کتاب روان و خواندنی است و نگرش علمی در محتوا، نثر را پیچیده و دشوارخوان نکرده است. نقدها و گاه ردیه‌های نویسنده بی‌پرده و صریح و بی‌لکنت بیان شده و او زاویهٔ نگاه و سلیقه و باور خود را پنهان نکرده است‌؛ ویژگی خوبی که بسیاری ندارند و خواننده را به حدس و گمان و خیال می‌اندازند. (خرداد ۱۴۰۵) #معرفی_کتاب @IranDel_Channel 💢

🔴 انجمن ایرانشناسان و باشگاه شاهنامه‌پژوهان برگزار می‌کنند: ⁣⁣⁣⁣مضامین بنیادین اندیشهٔ ایرانی برپایهٔ متن‌های باستانی سخنران: مینا کامبین؛ دکترای فرهنگ و زبان‌های باستانی نشستِ برخط در بستر «گوگل‌میت» برگزار خواهد شد. زمان: دوشنبه نوزدهم مرداد ۱۴۰۵ خورشیدی؛ ساعت ۲۰ شرکت در این نشست برای همهٔ دوستداران، آزاد و رایگان است 🔴 ⁣⁣⁣برای شرکت در این نشستِ برخط، در روز و ساعت برگزاری، از «اینجا» واردِ نشست شوید. #اطلاع_رسانی @IranDel_Channel 💢

‌ 🔴 سخنی دربارهٔ توجیه ناموجّه ✍️ موسی غنی‌نژاد شیاد نامیدنِ علی شریعتی آن‌هم با شواهد و دلایل روشن، به جای پاسخ‌گویی مستدل، هجمهٔ گسترده‌ای را از سوی طرفداران وی بر انگیخت که عمدتاً ناظر بر توجیه شیادی وی بود. برای این توجیه نه تنها به طور سبک‌سرانه به افلاتون و سقراط بلک به نیچه و حتی خاله‌ای در زیدآباد، متوسّل شدند تا ثابت کنند کار او به رغم آن دلایل و شواهد، شیادی نبوده است. البته در صدر این هجمه یک به اصطلاح "فیلسوفِ روشنفکری دینی" قرار داشت که در نوشته‌ای آکنده از خشم و هتّاکیِ بی‌پرده، شهرت خود را از دبّاغی به خیّاطی ارتقاء داده بود و باری دیگر بر قصد خود بر دوختنِ زبانِ آزادی‌خواهان تأکید می‌ورزید. بگذریم از اینکه شریعتی، فیلسوفان را "پفیوزان تاریخ" می‌دانست! به هر حال، این دست‌پاچگی و شتابزدگی در توجیه شیادی علی شریعتی را از سوی طرفداران وی چگونه می‌توان توضیح داد؟ به نظر می‌رسد پذیرفتنِ شیادی علی شریعتی برای کسانی که حداقل روزگاری طرفدار وی بوده‌اند آن‌چنان برای وجدان‌شان سنگین است که هرگز زیر بارِ آن نخواهند رفت، چرا که پذیرفتن چنین حقیقتی به این معنی است که همه یا بخشی از عمرِ عزیزِ خود را در دنیایی دروغین به هدر داده‌اند و بازیچهٔ مغالطه‌های یک شیاد بوده‌اند. @IranDel_Channel 💢

‌‌ 🎙 داستان رستم و سهراب از شاهنامه فردوسی تهیه‌کننده و کارگردان: ابوالحسن تهامی صدا/بازیگران: راوی (فردوسی): ابوالحسن تهامی رستم: چنگیز جلیلوند شاه سمنگان: حامد عزیزی تهمینه: مریم شیرزاد سهراب: افشین زی‌نوری هومان: جواد بازیاران افراسیاب: محمود قنبری…

🔴 «سرگذشت زبان‌ها» نویسنده: عباس جوادی 🔴 برای دسترسی به PDF این کتاب، به «اینجا» مراجعه کنید. #معرفی_کتاب @IranDel_Channel 💢

‌ ‍ 🔴 رعدی آذرخشی؛ از دبیرستان فردوسی [تبریز] تا اندیشه‌های فردوسی به بهانهٔ پانزدهم مردادماه، سالروز درگذشت رعدی آذرخشی ✍️ فاطمه محمدزاده غلامعلی رعدی آذرخشی، شاعر، نویسنده، محقق و سیاستمدار، در اول مهرماه ۱۲۸۸ در تبریز متولد شد. تحصیلات خود را در دبیرستان محمدیه و فردوسی تبریز گذراند و در دبیرستان فردوسی با محمدحسین شهریار، هم‌درس بود. سال ۱۳۰۶ را باید نقطهٔ عطفی در زندگی هنری و شاعرانگی رعدی دانست. در این سال بود که او به تهران آمد و در مدرسهٔ حقوق و علوم سیاسی به تحصیل مشغول شد. علی اکبر دهخدا که استاد این مدرسه بود، استعداد رعدی را در شعر و ادب کشف کرد؛ چنان‌که در تدوین کتاب «امثال و حکم» او را همراه نمود. عارف قزوینی نیز به استعداد شاعری رعدی اشاره کرده و او را «فرزند خود» خوانده است. بن‌مایه‌های حماسی شعر رعدی رعدی آذرخشی در انواع قالب‌های شعری؛ همچون قصیده، غزل و مثنوی طبع روان دارد و از عهدهٔ شعر در این قالب‌ها به خوبی برآمده است، اما آنچه شعر او را در آن دوره متمایز می‌کند، بن‌مایه‌های مختلف اندرزی و اخلاقی، حماسی و وطنی و...  در شعر اوست. رعدی که سه سال پس از انقلاب مشروطه متولد شده، دوران کودکی خود را با رویدادهای پس از انقلاب مشروطه، همچون قیام مردم تبریز، اشغال تبربز توسط روس‌ها و دیگر آشوب‌های آن سال‌ها، آن هم در خاندانی نظامی و دیوانی گذرانده است، پس بی‌دلیل نیست که شرایط «وطن» را در دوره‌های مختلف، کاملاً درک می‌کند و اگر می‌سراید و می‌نویسد، از عمق جان و دل اوست. دل‌نگرانی‌های وطنی و حماسهٔ انسانی یکی از مضامین حماسی شعر رعدی را باید در مهم‌ترین شعر او یعنی قصیده ۴۹ بیتی «نگاه»، جست‌و‌جو کرد، قصیده‌ای که در ۱۳۱۴ و به فارسی سره سروده شده است و با بیت: «من ندانم به نگاه تو چه رازی است نهان/ که من آن راز توان دیدن و گفتن نتوان» آغاز می‌شود. همان قصیده‌ای که او را بیش از حد، پایبند سبک خراسانی نشان می‌دهد و در عین حال، نوگرایی در قصیده با مضامین انتقادی و اجتماعی را در شعر او می‌نمایاند. اشارات اخلاقی و انسانی در این قصیده، حکایت از پریشانی‌های اوضاع کشور و تشویش‌های عمیق او دارد. رعدی تلاش کرده تا حماسه‌ای انسانی را با زبانی ساده، اما هنرمندانه انتقال دهد. او در کتاب «پنج آینه» و مثنوی «اردیبهشت‌نامه» نیز حماسهٔ انسانی را در قالب گفت‌و‌گوی «زمین و آسمان» بیان می‌کند، چنانکه انسان از زبونی دهر سخن می‌گوید و اینکه روزگار و آسمان، انسان‌های بسیاری را نابود کرده است و آسمان نیز از زیاده‌خواهی‌های انسان و جنگ و نفاق و مهر و کین او شکایت می‌کند که همه چیز را قربانی طمع خود کرده است. تحقیقات حماسی رعدی در نوشتن مقالات ادبی نیز بیانی شیوا دارد و کتاب «گفتارهای ادبی و اجتماعی» او این مورد را به خوبی آشکار می‌کند. بخش بزرگی از این کتاب (صص۱۵۵_۲۱۲) به مباحثی دربارهٔ فردوسی و شاهنامه اختصاص دارد. رعدی در این بخش، به زندگی شخصی و اجتماعی فردوسی، چگونگی و ضرورت سروده شدن شاهنامه در دورهٔ تاریخی زندگی فردوسی، جهان‌بینی فردوسی و... اشاره کرده است. شاهنامه و جوانان یکی از سخنرانی‌های مهم رعدی، به شاهنامه و چگونگی رواج آن در میان جوانان اختصاص دارد. او در این سخنرانی اشاره می کند که کنگرهٔ هزارهٔ فردوسی، رونق بسیاری به شاهنامه‌شناسی بخشیده است، اما این مورد فقط می‌تواند زمینه پژوهش‌های مختلف دربارهٔ شاهنامه را فراهم کند و برای محققان و پژوهشگران ادبی اهمیت دارد و نمی‌تواند سود چندانی برای جوانان داشته باشد. رعدی ایجاد تمهیدات آموزش شاهنامه برای جوانان را بسیار مهم می‌داند و راه‌کارهایی برای این مورد، پیشنهاد می‌دهد. زبان فارسی و وحدت ملی یکی از مسائل مهمی که رعدی به آن پرداخته، زبان فارسی و تأثیر آن در وحدت ملی است. او در قصیده‌ای که در سال ۱۳۴۷ سروده، به فخامت و استواری زبان فارسی و نقش و تاثیر شاعران بزرگی همچون رودکی و فردوسی در استوار نگه‌داشتن آن اشاره کرده است: «ای زبان فارسی جاوید مان در روزگار زان که فرزندان ایران را تویی آموزگار». به طور کلی، رعدی آذرخشی را باید از آن شاعران و نویسندگانی دانست که در هر مقام و منصبی که هستند، «وطن» و شیوه «وطن‌دوستی» را از یاد نمی‌برند. 🔴 بُن‌مایه: درگاه تلگرامی «خردسرای فردوسی» #یادها | #مناسبتها @IranDel_Channel 💢