مقصود فراستخواه

عصر یکشنبه‌های بخارا شانزدهمین نشست از سلسله نشست‌های عصر یکشنبه‌های بخارا به نقد و بررسی کتاب «نظریهٔ فروپاشی» (تحلیلی جامعه‌شناختی‌ـ تاریخی از فروپاشی نظم سیاسی در ایران) نوشتهٔ تقی ازاد ارمکی، که از سوی نشر فراهم منتشر شده، اختصاص یافته است. این نشست در ساعت پنج بعدازظهر یکشنبه بیست و پنجم مرداد ۱۴۰۵ با سخنرانی تقی آزاد ارمکی، مقصود فراستخواه، علی جنادله، رحیم محمدی و علی دهباشی در خانهٔ کتاب دبا برگزار خواهد شد. این کتاب، تلاشی است برای پاسخ به این پرسش که چرا برخی نظم‌های سیاسی، با وجود ظاهر پایدارشان، در برهه‌ای خاص دچار فروپاشی می‌شوند. نویسنده می‌کوشد مفهوم فروپاشی را از مفاهیمی مانند شکست، انحطاط یا عقب‌ماندگی تفکیک کند و منطق مستقل آن را آشکار سازد. در بخش نظری کتاب، مجموعه‌ای از رویکردهای کلاسیک و معاصر بررسی می‌شود؛ از ابن خلدون تا توکویل و اسکاچپل. در ادامه، این چارچوب در تحلیل سه نمونهٔ مهم از تاریخ ایران به کار گرفته می‌شود: ساسانیان، خوارزمشاهیان و دوران صفوی. تقی آزاد ارمکی (زادهٔ ۱۰ شهریور ۱۳۳۶ در ارمکِ کاشان) جامعه‌شناس، نویسنده و استادتمامِ دانشکدهٔ علوم اجتماعی دانشگاه تهران است. او از برجسته‌ترین جامعه‌شناسان ایرانی است که در طرح پیمایش جهانی با رونالد اینگلهارت همکاری داشت. میدان نیاوران، خیابان پورابتهاج، پلاک ۲۱۰، خانهٔ کتاب دبا کتابفروشی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی(دبا) www.debabookhouse.ir

نشست: زندگی اجتماعی،امید،آینده و نقش ما در ساختن فردای بهتر با میزبانی انجمن ادبی، هنری و فرهنگی فرهیختگان زمان: ۲۶ مرداد ۱۴۰۵ ساعت: ۱۷:۰۰ مکان: تبریز- اول خیابان پاستور قدیم- سالن خانه سلامت

*توجه 🌺🌺🌺 توجه🌺🌺🌺 دیالوگ عمومی در خصوص بحرانهای اجتماعی امروزی و بحران هویت با شرکت و حضور دکتر مقصود فراستخواه ساعت ۱۷:۳۰ الی ۱۹:۳۰ روز یکشنبه مورخ ۱۸ مرداد ماه ۱۴۰۵ آدرس :تبریز،  قونقاباشی ، اولین کوچه  بطرف منجم ، معروف به کوچه مشاور، پلاک ۶ ، ائل ائوی

پوشه دیداری سخنرانی مقصود فراستخواه در مراسم بزرگداشت یکصدوبیستمین سالگرد نهضت مشروطه ایران، نهضت مشروطه؛قانون و آزادی زمان: چهارشنبه ۱۴ مرداد مکان:تالار پتروشیمی تبریز

گزارش تصویری همایش سالگرد مشروطیت- تبریز ۱۴۰۵/۵/۱۴

https://isna.ir/xdWQSV

فراستخواه: مشروطه حاصل شکست اصلاحات از بالا بود/ قانون و آزادی بدون نهادهای مدنی پایدار نمی‌ماند میزگرد علمی یکصدوبیستمین سالگرد انقلاب مشروطه ایران در همایش «انقلاب مشروطه؛ قانون و آزادی» با حضور اساتید دانشگاهی و کارشناسان مسائل سیاسی و تاریخی در تالار پتروشیمی تبریز برگزار شد. یک جامعه‌شناس و پژوهشگر تاریخ اندیشه، با بیان اینکه انقلاب مشروطه پس از ناکامی الگوهای مختلف اصلاحات در ایران شکل گرفت، گفت: تجربه تاریخی نشان می‌دهد که هیچ حکومتی صرفاً از درون خود اصلاح نمی‌شود و تحقق قانون و آزادی نیازمند جامعه‌ای برخوردار از نهادهای مدنی، فرهنگ گفت‌وگو و صبر فعال است. مقصود فراستخواه با اشاره به دشواری‌های تاریخی جامعه ایران در مسیر نهادسازی اظهار کرد: جامعه ایران برای دستیابی به آزادی و قانون، مسیری طولانی و پرهزینه را پیموده است و همچنان نیز به «صبر فعال» نیاز دارد؛ صبری که با عمل، تجربه و یادگیری همراه باشد، نه انتظار منفعلانه. وی با مرور زمینه‌های شکل‌گیری انقلاب مشروطه، سه الگوی اصلاح پیش از مشروطه را تشریح کرد و گفت: نخستین الگو، اصلاحات از درون حکومت بود؛ جریانی که تلاش می‌کرد با حفظ ساختار قدرت، اصلاحاتی محدود ایجاد کند، اما وابستگی اقتصادی، استقراض خارجی و ناتوانی در حل بحران‌های کشور، مانع موفقیت آن شد. فراستخواه افزود: تجربه تاریخی نشان داد که اصلاحات از بالا نتوانست پاسخگوی مطالبات جامعه باشد و در نهایت نیز به افزایش نارضایتی و بروز خشونت انجامید. وی دومین الگو را «کنشگران مرزی» دانست و گفت: گروهی از اصلاح‌طلبان و مدیران می‌کوشیدند در مرز میان دولت و جامعه، اصلاحات اداری، آموزشی، مالی و اجتماعی را پیش ببرند، اما این جریان نیز با دو مانع اساسی روبه‌رو شد؛ نخست، رقابت‌ها و تحولات قدرت‌های جهانی که بر روند تحولات داخلی ایران اثر می‌گذاشت و دوم، مقاومت ساختارهای قدرت داخلی که مانع پیشبرد اصلاحات می‌شد. وی ادامه داد: در ساختارهای قدرت، همواره نوعی حامی‌پروری شکل می‌گیرد که بخشی از جامعه را برای حفظ منافع خود با ساختار موجود همراه می‌کند و همین مسئله، روند اصلاحات را با دشواری مواجه می‌سازد. فراستخواه با بیان اینکه پس از ناکامی این دو الگو، راهی جز شکل‌گیری یک جنبش اجتماعی باقی نماند، اظهار کرد: انقلاب مشروطه یک جنبش شهری بود، اما جامعه آن روز ایران از نهادهای مدنی، صنفی، حرفه‌ای و اقتصادی قدرتمند برخوردار نبود و همین ضعف نهادی موجب شد که جنبش نتواند همه اهداف خود را محقق کند. وی افزود: در چنین شرایطی، جریان‌های رادیکال و افراطی نیز وارد عرصه شدند و خشونت‌های سیاسی، اختلافات مذهبی و تنش‌های اجتماعی، مسیر تحقق آرمان‌های مشروطه را دشوارتر کرد. این پژوهشگر تاریخ اندیشه با اشاره به شرایط اجتماعی ایران در آغاز قرن چهاردهم هجری گفت: در زمان وقوع انقلاب مشروطه تنها حدود یک‌چهارم جمعیت ایران شهرنشین بودند و نرخ باسوادی نیز بسیار پایین بود؛ بنابراین جامعه خواهان آزادی و قانون بود، اما زیرساخت‌های اجتماعی لازم برای تحقق این مطالبات هنوز شکل نگرفته بود. وی همچنین با اشاره به نقش قدرت‌های خارجی در تحولات آن دوره اظهار کرد: ایران در موقعیتی قرار داشت که قدرت‌های بزرگ اجازه نمی‌دادند مسیر توسعه ملی، استقلال و استقرار حکمرانی قانون‌مدار به‌طور طبیعی طی شود و منافع خود را بر تحولات داخلی مطالبه‌گری و ایستادگی دارد. وی با استناد به گزارش‌ها و تحلیل‌های کارشناسان خارجی حاضر در دوران مشروطه گفت: یکی از ارزیابی‌های آن دوره نشان می‌دهد که مردم ایران خواهان آزادی و حکومت قانون بودند، اما برای اجرای این آرمان‌ها، فرصت کافی برای تقویت مهارت‌های مدنی، فرهنگ گفت‌وگو و نهادسازی در اختیار نداشتند. وی تأکید کرد: قانون‌گرایی تنها با تصویب قانون محقق نمی‌شود، بلکه نیازمند احترام شهروندان به حقوق یکدیگر، گفت‌وگو، مدارا، پرهیز از خشونت و شکل‌گیری فرهنگ مدنی است. فراستخواه در ادامه، مداخلات روسیه و انگلستان را از مهم‌ترین موانع استقرار کامل نظام مشروطه دانست و افزود: این قدرت‌ها با هدف حفظ نفوذ خود، از شکل‌گیری یک دولت مستقل، قانون‌مدار و مقتدر در ایران حمایت نمی‌کردند. وی در بخش دیگری از سخنان خود به نقش نخبگان سنتی در ساختار قدرت اشاره کرد و گفت: یکی دیگر از مشکلات آن دوره، انحصار قدرت در دست گروه محدودی از نخبگان سیاسی بود که مانع ورود نیروهای تازه، اندیشه‌های نو و استعدادهای جدید به عرصه حکمرانی می‌شدند. این جامعه‌شناس در پایان خاطرنشان کرد: انقلاب مشروطه اگرچه دستاوردهای بزرگی در زمینه قانون‌خواهی، آزادی و محدودسازی قدرت داشت، اما تحقق کامل آرمان‌های آن نیازمند نهادهای اجتماعی توانمند، فرهنگ مدنی، مشارکت عمومی و فرصت کافی برای بلوغ سیاسی جامعه بود.

‎مقصود فراستخواه با حضور در اتاق تبریز؛ ‎تاریخ اتاق تبریز روایت عقلانیت اجتماعی و اقتصادی ایرانیان است ‎ مقصود فراستخواه، جامعه‌شناس در آیین رونمایی از کتاب «تاریخ اطاق تبریز» با بیان اینکه کتاب «تاریخ اطاق تبریز» فراتر از تاریخ یک نهاد اقتصادی است، گفت: این اثر روایت عاملیت، پایداری و عقلانیت مردمانی است که در سخت‌ترین فراز و فرودهای تاریخی، امکان‌های تازه‌ای برای زندگی، تولید و توسعه خلق کرده‌اند. ‎ به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی تبریز، وی ادامه داد: مطالعه این کتاب برای من تجربه‌ای ارزشمند و آموزنده بود. این اثر نشان می‌دهد که اتاق بازرگانی تبریز صرفاً تاریخ تجارت و صنعت نیست، بلکه داستان زندگی مردم تبریز و تلاش آنان برای تداوم حیات اجتماعی و اقتصادی در بستر حوادث تاریخی است. ‎وی با تأکید بر اهمیت روایت تاریخی افزود: جوامع برای شناخت خود به روایت نیاز دارند، روایت موفقیت‌ها، شکست‌ها و تجربه‌های تاریخی، کتاب «تاریخ اطاق تبریز» بخشی از حافظه جمعی جامعه را ثبت کرده و یادآور می‌شود که چگونه شهروندان تبریز در دل محدودیت‌ها، فرصت‌های تازه‌ای برای توسعه خلق کرده‌اند ‎فراستخواه با اشاره به نقش کسب‌وکارهای خانوادگی در شکل‌گیری اقتصاد تبریز گفت: بخش مهمی از تاریخ اقتصادی ایران بر پایه کسب‌وکارهای خانوادگی شکل گرفته است. بسیاری از خانواده‌های بازرگان تبریز با اتکا به اعتماد، همکاری و سرمایه اجتماعی، زنجیره‌هایی از تولید، تجارت و ارزش‌آفرینی را ایجاد کردند که آثار آن تا امروز باقی مانده است ‎وی تبریز را شهری با پیشینه‌ای جهانی دانست و افزود: این شهر همواره در مسیر ارتباط شرق و غرب قرار داشته است، گزارش‌های تاریخی، از جمله سفرنامه ابن بطوطه، نیز جایگاه ممتاز بازار تبریز را در جهان آن روزگار نشان می‌دهد، بازاری که تنها محل دادوستد نبود، بلکه نهادی اجتماعی، فرهنگی و آموزشی به شمار می‌رفت ‎این استاد جامعه‌شناسی با اشاره به فراز و نشیب‌های تاریخی تبریز اظهار کرد: این شهر بارها در اثر جنگ، زلزله، دگرگونی‌های سیاسی و بی‌ثباتی‌های حکمرانی آسیب دیده، اما هر بار توانسته است با تکیه بر سرمایه اجتماعی و عقلانیت جمعی دوباره خود را بازسازی کند ‎وی یکی از ویژگی‌های تاریخی جامعه تبریز را شکل‌گیری «عقلانیت مبتنی بر احتیاط» دانست و گفت: تجربه مداوم بحران‌ها موجب شده است نوعی عقلانیت سیاسی و اقتصادی در میان مردم و بازرگانان تبریز شکل بگیرد، عقلانیتی که بر محاسبه، آینده‌نگری، پذیرش ریسک عقلانی، صبوری و تدبیر استوار است و همین ویژگی زمینه تداوم فعالیت‌های اقتصادی این شهر را فراهم کرده است ‎فراستخواه با بیان اینکه بازار تبریز صرفاً یک فضای اقتصادی نبوده است، خاطرنشان کرد: بازار تبریز نمونه‌ای از یک نهاد اجتماعی بود که در آن تجارت با آموزش، فرهنگ، مذهب، خدمات عمومی و روابط انسانی درهم آمیخته بود. این ویژگی سبب شد سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی، پشتوانه فعالیت‌های اقتصادی باشد ‎وی همچنین بر اهمیت تعامل با جهان در مسیر توسعه تأکید کرد و گفت: تمدن ایرانی همواره زمانی شکوفا شده که توانسته با جهان ارتباط برقرار کند، از تجربه دیگران بیاموزد و در عین حال بر پایه خلاقیت و هویت خود دست به نوآوری بزند. توسعه نتیجه ترکیب خلاقانه تجربه‌های جهانی با ظرفیت‌های بومی است ‎این استاد جامعه‌شناسی با اشاره به نقش نهادهای پایدار در توسعه افزود: هرچند بسیاری از نهادهای رسمی در تاریخ ایران دچار ناپایداری بوده‌اند، اما نهادهایی همچون خانواده، شبکه‌های اجتماعی و نهادهای مدنی توانسته‌اند بخش مهمی از سرمایه فرهنگی و اقتصادی جامعه را حفظ کنند و اتاق بازرگانی تبریز نیز یکی از همین نهادهای ماندگار است ‎فراستخواه با قدردانی از پژوهشگران، نویسندگان و دست‌اندرکاران تدوین این اثر، ابراز امیدواری کرد انتشار جلدهای بعدی کتاب «تاریخ اطاق تبریز» بتواند ابعاد بیشتری از تاریخ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تبریز را برای پژوهشگران و نسل‌های آینده روشن سازد https://www.tzccim.ir/News/7206/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%82-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA.html

کتاب ضیافت کلمات مقصود فراستخواه منتشر شد مرداد ماه 1405 تهران: نشر همرخ یادداشت ناشر: این کتاب حدیت نفس نویسنده‌ای است که با زبان دل، درونیات و تأملات وجودی‌اش را از خلوت ذهن به روی کاغذ آورده و در «ضیافت کلمات»، با خود و خواننده سخن می‌گوید. وی در این کتاب، عواطفش را با ژرفایی فلسفی در هم می‌آمیزد و دلمشغولی‌اش را به سرگذشت و سرنوشت انسان ایرانی در این روزگار پر التهاب، دستمایه‌ای برای نوشتن می‌کند. باشد که از دل این نوشته‌ها راهی به قلب مردمان بگشاید و زبان حال را بهانه‌ای برای همدلی و همراهی کند. مقصود فراستخواه امسال قدم به هفتادسالگی گذاشت و این هفتاد یادداشت که از میان نوشته‌های شخصی او در طی سال‌ها برگزیده شده، دل‌نوشته‌های اندیشمندی است که یک دم از حال دل مردم و روزگارشان غافل نبوده و هر چه گفته و هر چه نوشته، گواهی است بر دلمشغولی‌هایش برای ایران و ایرانی و تقلایش برای گشودن روزنی از نور در دل تاریکی. همراهی ارزشمند هنرمند جوان افغانستانی، شاه‌مقصود تیموری، نیز بهانه‌ای شد برای محکم کردن پیوندهای همسایگی. مفتخریم که «ضیافت کلمات» به قلم استاد فراستخواه را تقدیم خوانندگان گرانقدر خود ‌کنیم. امید که ترکیب متن و تصویر و صوت، که با صدای دلنشین نویسنده همراه شده، در دل خوانندگان نقشی از عاطفه و معنا بیافریند و در این ایام پر افتتان، مرهمی باشد بر دل‌های زخم‌خورده و جان‌های رنج‌دیده مردمانمان. برخی از عناوین یادداشت‌ها: – ابدیت در دل لحظه اکنون است – شاید جهان به پرسش‌های ما پاسخ بدهد – جهان در میانه راه خویش – قابیل و هابیل – خدا آن است که اشک بریزد – شاید آشوب نفس‌هایمان بداهه‌ای شد – صلح مهم‌تر از حقیقت بود – حماسه و تراژدی – دوئل زندگی و مرگ – دموکراسی مناسک صندوق نیست – از آرمانشهر تا ویرانشهر – اشک‌های تلح بی‌حاصل – کاش اذان با ناقوس همصدا می‌شد – جایی باید سر فرود آورد و فروتن بود – تنهایی‌های غریب ما – قلمرو مشاع معرفت و فضیلت سکوت https://hamrokh.com/kala/ziafat-e-kalamat/

سیاست دوستی در زیر آوار پوشه شنیداری بحث مقصود فراستخواه در  نقد کتاب خلق جهان مشترک ایرانی( محمد جواد غلامرضا کاشی) مکان: خانه کتاب اردیبهشت تهران   زمان: 6 مرداد 1405

🔴 نشست رونمایی و بررسی کتاب «تاریخ اطاق تبریز» سخنرانان: 🔹 مقصود فراستخواه، جامعه‌شناس  🔹 رحیم رئیس‌نیا: پژوهشگر تاریخ 🔹 مسعود بنیابان: نایب‌رئیس اتاق بازرگانی تبریز 🔹 جعفر محرم‌پور: دبیر اتاق بازرگانی تبریز 🔹 سعید جلالی: پیشکسوت حوزه فرهنگ و نشر 🔹 محمدسعید کرم‌زاده: مولف کتاب تاریخ ‌اطاق تبریز 🔹 زمان: دوشنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۵، ساعت: ۹:۳۰ 🔹 مکان: اتاق بازرگانی تبریز