نقد اقتصاد سیاسی

باید بین رویاروییِ انتقادی با سنت و قراردادن تجددِ سنت به‌عنوان شرط مدرن‌شدن تفاوت گذاشت. ممکن است جامعه‌ای سنت خود را بازخوانی کند، بخشی از آن را حفظ کند، بخشی را کنار بگذارد و از بخشی دیگر برای ساختن آینده استفاده کند. اما این فرایند الزاماً نقطه‌ی آغاز مدرن‌شدن نیست. ____________ 👈متن کامل

به‌مناسبت (۱۲ اوت)، روز جهانی جوانان: جوانان ایران، با وجود همه‌ی دشواری‌ها، همچنان یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌های ملی کشور هستند. آینده‌ی ایران را نه ناامیدی، بلکه توانایی این نسل در حفظ امید، گسترش همبستگی، دفاع از کرامت انسانی و مشارکت آگاهانه در ساختن جامعه‌ای آزادتر، عادلانه‌تر و توسعه‌یافته‌تر رقم خواهد زد. ____________ 👈متن کامل

در این مقاله، اطلاعات اساسی برگرفته از منابع معتبر درباره‌ی گرمایش جهانی و تغییرات اقلیمی فاجعه‌بار که آتش‌سوزی‌ها نمونه‌ای از آن هستند ارائه و اقدامات لازم برای مقابله با آن‌ها معرفی می‌شود. درک علل گرمایش جهانی و تغییرات اقلیمی فاجعه‌بار و چگونگی توقف آن‌ها یک گزینه نیست بلکه ضرورتی است برای بقای بشریت و بخش بزرگی از حیات. ____________ 👈متن کامل

مقاله‌ی مارکس جوان با عنوان «درباره‌ی مسأله‌ی یهود» سال‌های مدید است که آماج حملات ایدئولوگ‌های بورژوایی بوده است. آن‌ها با استخراج عباراتی خارج از بستر اصلی متن، او را به «یهود‌ستیزی» متهم کرده‌اند. برخی او را حتی یک «یهودیِ از خود متنفر» نامیده‌اند. بستر اصلی مقاله‌ی دوبخشی مارکس در نقد برونو باوئر چنین است: در بخش نخست، تأکید بر مبارزه برای آزادی مدنی یهودیان، و در بخش دوم، فراروی از انقلاب سیاسی، و طرح نوین و بدیع رهایی جامع انسانی. __________ 👈متن کامل

فیلم اودیسه به کارگردانی کریستوفر نولان ‌بار دیگر نشان می‌دهد که سفر بازگشت به خانه مصادف با دغدغه‌ی اخلاقی است. در فیلم، اودیسئوس در سفر دور و دراز خود از صحنه‌ی نبرد تروا به‌سوی خانه‌ی خویش مدام درگیر مسئولیت اخلاقی خویش است و به آنانی می‌اندیشد که او به آنها دروغ گفته یا قربانی اهداف خویش ساخته است. در فیلم همچنین نه یک‌بار که چند بار به قانون (اخلاقی) زئوس اشاره می‌شود. ____________ 👈متن کامل

پیشنهاد مالکیت کمونال منابع نفت و گاز دچار اشکالات اساسی ساختاری، هم در حوزه‌ی اقتصاد سیاسی و هم در ساختار دولت‌های رانتیر نفتی و هم درتعارض با مباحث چگونگی کنترل و نظارت بر ثروت ملی فرانسلی کشورها است. این ادعا در نگاه نخست جذاب، عدالت‌خواهانه و حتی رادیکال به نظر می‌رسد؛ زیرا چنین القا می‌کند که منابع نفت و گاز نه در اختیار دولت و نه در مالکیت اشخاص و بنگاه‌های خصوصی، بلکه مستقیماً متعلق به همه‌ی مردم خواهد بود. بااین‌حال، هنگامی که این پیشنهاد از سطح شعار به عرصه‌ی حقوق، اقتصاد، تأمین مالی و مدیریت عملیاتی صنعت نفت منتقل شود، با ابهام‌ها و تناقض‌های جدی روبه‌رو می‌شود. __________ 👈متن کامل

ترامپ دل‌بسته‌ی بریتانیاست. راستش، با آن موهای بور و رنگ‌وروی پریده‌اش، انگار رگه‌ای اسکاتلندی هم در چهره‌اش پیداست. پس هیچ بعید نیست گمان کنیم شیفته‌ی شکسپیر باشد، نویسنده‌ای که، با دوراندیشی همیشگی‌اش، حرف‌های زیادی درباره‌ی چهل‌وهفتمین فرمانروای امپراتوری آمریکا دارد. کافی است سری به هملت بزنید تا رد دونالد ترامپ را هم در آن ببینید. از معماهای این نمایشنامه این است که چرا هملت، با آن‌که می‌داند کلادیوس هم پدرش را کشته و هم مادرش را به عقد خود درآورده، این همه در کشتن او درنگ می‌کند. هر بار که تا آستانه‌ی از میان برداشتن این غاصب پیش می‌رود، انگار نیرویی ناپیدا دستش را می‌گیرد. ____________ 👈متن کامل

درباره‌ی واکنش‌ها به نوشته‌ی یوسف اباذری در نقد آرای مهرداد وهابی ____________ 👈متن کامل

جنگ 40روزه دو سطح متفاوت از زندگی را هم‌زمان به وجود آورد: سطح رخداد و سطح استمرار. در روزهای نخست، رخداد بر استمرار غلبه دارد؛ امّا هرچه جنگ ادامه پیدا می‌کند، استمرار دوباره خود را بر رخداد تحمیل کرد. بر همین اساس مردم جنگ‌زده در پنج نسبت به‌هم‌پیوسته‌ی «زمان»، «مکان»، «اشیا»، «دیگری» و «خود»، زندگی روزمره‌شان را بازآرایی می‌کنند.. شاید به همین دلیل، مهم‌ترین مسئله در زندگی روزمره‌ی جنگی این نیست که آیا زندگی ادامه دارد یا نه؛ بلکه این است که زندگی در طول 40 روز جنگ، چگونه خود را از نو سازمان می‌دهد، با چه تغییراتی ادامه پیدا می‌کند و برای این ادامه‌دادن چه هزینه‌ای می‌پردازد. ____________ 👈متن کامل

اگر بحران سیاسی به خودی خود برای استقرار دموکراسی کافی بود، امروز باید بسیاری از بحران‌زده‌ترین کشورهای جهان، دموکراتیک‌ترین آنها نیز باشند. اما تاریخ معاصر تصویری کاملاً متفاوت پیش روی ما قرار می‌دهد… این تفاوت‌ها از کجا ناشی می‌شود؟ پاسخ را نباید صرفاً در شدت بحران جست‌وجو کرد، بلکه باید به کیفیت نیروهایی نگاه کرد که در لحظه‌ی بحران حضور دارند. __________ 👈متن کامل

این نوشته، حاصل اندیشیدن در کانون مادی فاجعه است. وقتی زمان با صدای انفجارها پاره‌پاره می‌شود و تفکر متعارف از کار می‌افتد و اندیشه شکل خطی و منسجم خود را از دست می‌دهد؛ تفکری که در فواصل میان اصابت موشک‌ها از آسمان، دچار پرش، تعلیق و گسست‌های ناگهانی می‌شود تا فقط جرقه‌ای برای بقای سوژه‌گی در میانه‌ی ویرانی بسازد. __________ 👈متن کامل

مارکسِ شهروند: جمهوری‌خواهی و شکل‌گیری اندیشه‌ی اجتماعی و سیاسی کارل مارکس (5): خط تمایز اصلی مارکس و انگلس با جمهوری‌خواهان رادیکال به این پرسش بازمی‌گشت که آیا باید مالکیت خصوصیِ بورژوایی را با تعمیم مالکیت خصوصیِ خرده‌بورژوایی جایگزین کرد یا با نهادِ مالکیت اشتراکی؛ و در ادامه، تقابلِ دیدگاه‌های اقتصاد سیاسی و تاریخیِ نهفته در این مواضع بررسی می‌شود. _______________ 👈متن کامل

این نقدِ هم‌زمان به رخوت داخلی و برچسب‌زنیِ خارجی، مانیفستِ خستگیِ شخصیِ من است. من در این جغرافیا بسیار خسته‌ام، ولی می‌خواهم بنویسم: ما تروریست نیستیم؛ ما گروگان‌های یک تاریخِ به اسارت درآمده‌ایم که هنوز هم، در تاریک‌ترین لایه‌ها، به دنبال نور و حریرِ سفید می‌گردیم. __________ 👈متن کامل

پاسخ مهرداد وهابی به یوسف اباذری ____________ 👈متن کامل

جستار حاضر می‌کوشد سازوکاری را بررسی کند که در آن رنج، به جای آن‌که به نیرویی برای کنش بدل شود، به تعلیق عاملیت می‌انجامد. برای جامعه‌ای که خود را صرفاً قربانی و ناتوان می‌بیند، تصور خود به‌عنوان عاملی سیاسی نیز دشوارتر می‌شود. در چنین فضایی، نفرت نیز می‌تواند از عاطفه‌ای فردی به زبانی برای سازمان‌دادن میدان سیاست بدل شود. ____________ 👈متن کامل

سهم مکتب فرانکفورتِ نظریه‌ی انتقادی در بحث‌های فلسفی درباره‌ی معنا و بی‌عدالتی فقر: نظریه‌پردازان انتقادی فقر را چیزی فراتر از محرومیت مادی تفسیر می‌کنند و بر این باورند که بی‌عدالتی برآمده از آن، ابعادی گسترده‌تر از رنج ناروا و تهدید حق حیات انسان دارد. این نظریه‌پردازان همچنین فقر را به مثابه فرسایش و تهی‌شدگی جسمانی و روانی (انسان‌زدایی) تفسیر می‌کنند.. ____________ 👈متن کامل

مهرداد وهابی چه‌گونه می‌اندیشد؟ آیا دیدگاه‌های اقتصادی وی در مجموعه‌ی چپ یا اقتصاددانان دگراندیشِ چپ‌گرا جای می‌گیرد؟ ____________ 👈متن کامل

طراحی سرمایه‌دارانه تخیل ما را به سه روش کلیدی محدود می‌کند: با قاب‌بندیِ جایگزین‌هایی مانند «رشدزدایی» به‌عنوان نوعی از فداکاری، با برخورد با محصولات به‌عنوان کالاهای ثابت و تمام‌شده به جای بلوک‌های ساختنی انعطاف‌پذیر، و با محدودکردن مشارکت در طراحی تنها برای متخصصان به جای عموم مردم. __________ 👈متن کامل

در یکی از مناظره‌هایی که اخیراً در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است، موسی غنی‌نژاد، اقتصاددان و استاد دانشگاه، هنگامی که بحث به تاریخ‌نگاری انقلاب ۱۳۵۷ و آثار مورخان معاصر می‌رسد، با لحنی تحقیرآمیز، آثار ارواند آبراهامیان را لایق «ظرف آشغال» می‌خواند. این تنها تعبیری تند درباره‌ی یک کتاب یا یک مورخ نیست. چنین سخنی پرسشی فراتر از ارزیابی آثار آبراهامیان پیش روی ما می‌گذارد: میان این شیوه سخن‌گفتن و اصولی چون آزادی اندیشه، خطاپذیری و گفت‌وشنودِ استدلالی، که سنت لیبرالی مدعی دفاع از آن‌هاست، چه نسبتی وجود دارد؟ سنتی که غنی‌نژاد خود را پایبند به آن می‌داند. ____________ 👈متن کامل

هدف این مقاله از یک سو بازسازی انتقادی تاریخ مناقشات بر سر راه‌حل مارکسی برای «مسأله‌ی کار ماهر» و از سوی دیگر ارائه‌ی چشم‌اندازی بدیل است که با بنیادهای نقد اقتصاد سیاسی سازگار باشد. برای انجام آن، خلاصه‌ای از میراث مکتوب مارکس درباره‌ی این موضوع ، بازسازی و آزمون انتقادی بحث‌های پس از انتشار سرمایه در این زمینه و راه‌حل بدیل نویسندگان بر تحلیل مارکسی از تعیُّنات شکلِ کالا ارائه می‌شود. ____________ 👈متن کامل